İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1028 E. 2023/1075 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1028 Esas

KARAR NO : 2023/1075 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/12/2022

KARAR TARİHİ : 12/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili 09/12/2022 tarihli vermiş olduğu dava dilekçesi ile, ... Motorlu Taşıtlar A.Ş.'nin, ... Otosan A.Ş'nin yetkili bayii olup ... marka binek ve ticari araçların satış ve satış sonrası servis hizmetleri işi ile iştigal ettiğini, davalı ... Tesisat İnş Malz San Ve Tic Ltd Şti nin davacı şirketten 01.04.2021 tarih ve ... Nolu fatura ile ... Model ... marka ... Şasi, ... Motor nolu aracı satın aldığını, 25.03.2021 Tarihli Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi ve Filo Araç Satış sözleşmesi uyarınca davalıya 8.687,04.-TL + KDV tutarında filo indirimi uygulandığını, aracın ... plaka ile tescil edildiğini, 30.10.2021 tarih ve ... Nolu fatura ile ...Model ... marka ... Şasi, ... Motor nolu aracı satın aldığını, 25.10.2021 Tarihli Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi ve Filo Araç Satış sözleşmesi uyarınca 6.719,47.-TL + 6.719,47.-TL = 13.438,94.-TL + KDV tutarında filo indirimi uygulandığını, bu aracın ... plaka ile tescil edildiğini, 31.03.2022 tarih ve ... Nolu fatura ile ... Model ... ... marka ... Şasi, ... Motor nolu aracı satın aldığını, 23.03.2022 Tarihli Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi ve Filo Araç Satış sözleşmesi uyarınca 9.655,43.-TL + KDV tutarında, filo indirimi uygulandığını, aracın ... plaka ile tescil edildiğini, 25.03.2021 tarihli Filo İndirimi Satış Taahhütnamesinin 2.2 maddesi, 25.10.2021 ve 23.03.2022 tarihli Filo İndirimi Satış Taahhütnamesinin 3.2 maddesi ile davalının " Ek'de detayları belirtilen aracı şirket faaliyetlerinde kullanmak üzere/yürütmekte olduğumuz araç kiralama faaliyeti çerçevesinde üçüncü kişilere uzun dönem araç kiralaması için satın aldığını, Filo indirimini üçüncü kişilere kullandırmayacağını ve filo indirimine konu aracı piyasada yeniden satma amacı olmadığını" beyan ve taahhüt ettiğini, 25.03.2021 tarihli taahhütnamenin 2.3 maddesi ve 25.10.2021 tarihli Filo İndirimi Satış Taahhütnamesinin 3.3 maddesi ile davalının " satın aldığı aracı, trafik sicilinde kendi adına tescil etmeden üçüncü kişilere devretmeyeceğini ve aracın trafik tescil tarihinden itibaren 6 ( altı ) ay geçmeden ve araç 10.000 Km yol katetmeden aracı üçüncü kişilere satmayacağını" taahhüt ettiğini, taahhütteki beyanlarının gerçek olmadığının anlaşılması veya satın aldığı aracı taahhütname ile belirtilen yükümlülüklerini ihlal etmesi halinde ilgili araca ilişkin filo indirimi tutarını 15 gün içerisinde Bayi'ye iade edeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, 23.03.2022 tarihli Filo İndirimi Müşteri taahhütnamesi ile davalının satın aldığı aracı " trafik tescil tarihinden itibaren 6 ( altı ) ay geçmeden ve araç 10.000 km yol kat etmeden üçüncü kişilere satılması halinde ilgili araç için Ek-A da belirtilen cezai şart bedelini 15 gün içerisinde Bayi'ye ödemeyi " kabul ve taahhüt ettiğini, 23.03.2022 tarihli taahhütname ile cezai şart tutarı 12.552,05.-TL'sı olarak tespit ve kabul edildiğini, davalının tüm bu yükümlülük ve taahhütlerine aykırı olarak ... plakalı aracı trafik tescil tarihinden 169 gün ( 5 Ay 19 gün ) sonra 17.09.2021 tarihinde , ... plakalı aracı 136 ( 4 ay 16 gün ) gün sonra 15.03.2022 tarihinde ve ... plakalı aracınıza 175 gün ( 5 ay 25 gün ) sonra 22.09.2022 tarihinde üçüncü kişilere sattığının ... Otomotiv tarafından tespit edildiğini, davalının satın aldığı araçları Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi ve Filo Araç Satış sözleşmesine aykırı olarak sattığı tespit edilince, davalıya Bornova ... Noterliği 10 Ekim 2022 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarname keşide edilerek " ihtarnamenin tebliğini takip eden 15 gün içerisinde KDV dahil 26.108,66.-Tl TL Filo indirim tutarı ile 14.811,42.-TL cezai şart tutarının davacı şirketin TR... IBAN Nolu ... bank hesabına yatırmasının" ihtar edildiğini, İhtarnamenin 12.10.2022 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, ihtarname ile verilen süre içerisinde ödeme yapılmadığından, davalı aleyhine 15.11.2022 tarihinde İzmir ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile 40.920,08.-TL asıl alacak için cebri icra yoluna başvurulduğunu, davalı borçluya 7 örnek ödeme emri tebliğ edildiğini, 27.09.2022 tarihli dilekçe ile davalı herhangi bir borcu olmadığını takibe itiraz ettiğini, Davalının imzaladığı Filo İndirimi Müşteri Taahhütnamesi ve Filo Araç Satış sözleşmesi ile filo indirimine konu aracı piyasada yeniden satma amacı olmadığını beyan ve taahhüt ettiği halde , araçları sırası ile satın aldıktan 169 gün, 136 gün ve 175 gün sonra 6 aylık süre dolmadan üçüncü kişilere sattığını bu nedenle kendisine uygulanan Filo indirimini ve cezai şart tutarını davacı şirkete ödemekle yükümlü olduğunu beyan ederek, borçlunun itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesinin davalı şirkete tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından verilen yanıt dilekçesi ile, taraflar arasındaki hukuki ilişkide tarafların gerçek ve ortak iradelerinin esas alınması gerektiğini, tarafların dürüstlük ve iyiniyet kurallarına uymakla mükellef olduğunu, dava konusu olayın belirtilen temel hukuki düzenlemeler kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, davalı şirketin araç ihtiyacını yıllardır davacı şirketten karşıladığını, Son beş yılda davacı şirketten 2017’de bir, 2018’de bir, 2019’da 5, 2020’de beş, 2021’de iki, 2022’de iki adet olmak üzere toplam 16 adet araç alımı yapıldığını, tarafların bu anlamda karşılıklı güvene dayanan uzun süreli bir hukuki ilişkileri bulunduğunu, taraflar arasında uzun süreli bir ilişki olduğu için davacı tarafın davalı şirkete indirimli fiyat uyguladığını, sebebinin de davalı şirketin kendilerinin devamlı müşterisi olması olduğunu, davalı şirketin davacı aleyhine haksız kazanç elde etme ve davacı şirketi zarara uğratma kastı olmadığını, böyle bir durumun da gerçekleşmediğini, araçlardan birinin belirlenmiş olan süreden 5 gün önce, diğerinin 11 gün önce, diğerinin de 25 gün önce satıldığını, davalı şirketin kötü niyetli olması durumunda, araçları fiilen satacağını ancak resmi devir işlemlerini bu kısa süreler dolduktan sonra yapacağını, ancak davalı şirketin iyi niyet ve dürüstlük kurallarına uyduğu için bunu yapmadığını, davalı şirketin davacı şirkette araç satış vekaletnamesi bulunduğunu, davalı şirketin satacağı araçları “takas” tabir edilen usulle davacı şirkete verdiğini ve davacı şirket de bu araçları kendisi satarak elde ettiği parayı davalı şirketin yeni aldığı aracın bedelinden düştüğünü, davacı tarafın "araç satışı" dediği olayın bu olduğunu, her satış sonrasında davacı şirketten yeni araç alındığını, davalı şirketin araçlar ile ilgili yaptığı her şeyin davacı şirket yetkililerinin bilgisi ve yönlendirmesi dahilinde olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasının dosyamız arasına alındığı görülmüştür.

Dava, davacı tarafça davalıya Filo Araç Sözleşmesi ile satıldığı beyan edilen 3 ayrı aracın sözleşmede belirtilen koşullara uyulmaksızın sözleşmede gösterilen süre beklenmeksizin üçüncü kişiye satıldığı ve bu nedenle Filo indiriminin iade edilmesi gerektiği ve cezai şartın tahsili gerektiği iddiası ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali istemi ile açılan tazminat davasıdır.

... , ... , ... plakalı araçların trafik kayıtları celp edilerek dosyamız içine alınmıştır.

Tüm belge ve deliller toplandıktan sonra davalı tarafından satın alınan 3 ayrı aracın hangi tarihlerde satışlarının davalıya gerçekleştirildiği, bu satışlarda Filo indirimlerinin her bir araç için ne kadar olduğu, araçların davalı tarafından hangi tarihlerde üçüncü kişilere satış sureti ile devredildiği, bu satışların tarihlerinin sözleşmede gösterilen sürelere uyularak yapılıp yapılmadığı, cezai şart hususunun davalı tarafından yapılan satış işlemleri yönünden doğup doğmadığı, sonuç itibari ile icra takibine konu edilen şekilde belirtilen bedellerin davalıdan talep edilip edilemeyeceği, davalı tarafça belirtilen şekilde iyi niyet ve dürüstlük kurallarına dava dosyamız yönünden ileri sürülüp sürülemeyeceği ve Mahkememizce değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususlarının tespiti için dosya hesap bilirkişisine tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 08/10/2023 tarihli raporun dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Raporun yapılan incelemesinde, davalının, imzaladığı taahhütnameler ile kendisine filo indirimi uygulanmış olması durumunda, filo indirimi uygulanan araçları, trafik tescil tarihinden itibaren 6 ay geçmeden ve araç 10.000 Km yol katetmeden aracı üçüncü kişilere satmayacağını taahhüt ettiği, bu koşulun ihlali halinde ise sözleşmenin ekinde belirtilen bedeli davacı şirkete ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, davalının davacıdan almış olduğu 3 araç için belirtilen filo indirimlerini ve cezai şartı davacıya ödemekle yükümlü olduğu kanaati hasıl olmakla, ... Şasi numaralı araç için 12.552,05 TL. Cezai şart tutarı, ... şasi numaralı araç için 8.687,04 TL. Filo indirimi, ... şasi numaralı araç için 13.438,94 TL. Filo indirimi olmak üzere toplam 34.678,03 TL. Asıl alacaktan ve asıl alacağın %18 i ne tekabül eden 6.242,04 TL. KDV miktarından sorumlu olduğu, toplam alacağın 40.920,08 TL. olduğu, bu alacak kalemlerinin İcra takibinde alacaklı yan tarafından bildirilen alacak kalemleri ile uyumlu olduğu yönünde kanaat bildirildiği görülmüştür.

Raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili ve davalı vekilinin rapora beyan ve itiraz dilekçesi sundukları görülmüştür.

Dosyada yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, davacı tarafça davalıya Filo Araç Sözleşmesi ile satıldığı beyan edilen 3 ayrı aracın sözleşmede belirtilen koşullara uyulmaksızın sözleşmede gösterilen süre beklenmeksizin üçüncü kişiye satıldığı ve bu nedenle Filo indiriminin iade edilmesi gerektiği ve cezai şartın tahsili gerektiği iddiası ile davalı aleyhine başlatılan icra takibine itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali istemi ile iş bu davanın açıldığı görülmüştür.

Dava konusu üç ayrı araç satışının sözleşme hükümlerinde gösterilen 6 aylık süreden önce gerçekleştiği kayıtlara göre tespit edilmekle birlikte taraflar arasında bu konuda bir uyuşmazlık olmadığı anlaşılmaktadır. Davalı tarafından beyan edilen şekilde davalıya ait araçların davacıya verilen vekaletnameye göre satışının yapıldığı ve yerine araç alındığı beyan edilmiş ise de davacının bu konuda onayının alındığını gösterir bir delilin dosyada bulunmadığı, davacı tarafından yapıldığı beyan edilen satışlara ilişkin davalı tarafından mevcut sözleşmeler gereği bir itirazın olmadığı veya sözleşmede belirtilen cezai şartın istenmeyeceğine ilişkin bir kabul beyanın içerir kaydın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı ile davalı arasında mevcut sözleşme koşullarının açık ve hak ve sorumlulukların ayrıntılı olarak belirlendiği görülmüştür. Sözleşmede belirtilen yükümlülüklere aykırı bir işlem yapılması halinde bu işleme sözleşmenin tarafının itirazı veya onayının açıkça alınmasının basiretli bir tacirden beklenmesi gerektiği, bu hali ile davacı tarafından talep edilen bedellerden davalının sorumlu olduğunun kabulü gerektiği, yapılan hesaplamaya ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunun dosyadaki verilere uygun ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu, sonuçta davalının takibe itirazında haksız olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Takibe konu alacağın sözleşme ile belirlenen şekilde hesaplanabilir nitelikte olduğu bu nedenle likit olduğunun kabulü gerektiği, icra inkar tazminatı isteminin da kabulü gerektiği anlaşılmış davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

Davanın Kabulüne,

İzmir ... İcra müdürlüğünün ... E sayılı takip dosyasında davalının itirazının İPTALİNE,

Takibin 40.920,08 TL asıl alacak üzerinden devamına,

İcra inkar tazminatı isteminin kabulüne,

Hükmolunan alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Kabul edilen bedel üzerinden hesaplanan 2.795,25 TL harçtan, peşin alınan 494,22 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.301,03 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden vekilin harcadığı emek ve mesaiye karşılık yürürlükte bulunan AAÜT ne göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Davacı tarafından yapılan 586,42 TL başvuru harcı, 800,00 TL Bilirkişi ücreti, 80,00 TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 1.466,42‬ TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunun mad.18/A-13 hükmü uyarınca dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve tarafların anlaşamamaları nedeni ile Adalet Bakanlığı Bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davanın açılmasına sebebiyet veren davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

Karar kesinleştiğinde artan gider avansının taraflara ödenmesine,

Dair karar, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne başvuru yolu açık olmak üzere davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/12/2023

Yazman ...

e-imzalı

Yargıç ...

e-imzalı