İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/895 E. 2023/1046 K.

T.C.

İZMİR

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/895

KARAR NO : 2023/1046

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 21/03/2023

KARAR TARİHİ : 14/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;

DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; 22.03.2020 günü saat 02.00 sıralarında ... üzerinden ... istikametinden ... istikametine gitmekte olan davalı araç sahibi ve sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile sol şeritte yüksek hızla seyir halinde iken sahil istikametinden Bostanlı istikametine karşıdan karşıya geçmek isteyen üç şahıstan müvekkilinin eşi ... ve ...'e çarparak üzerinden geçmesi sonucu müvekkilinin eşi ...'ın ve ...'ün hayatını kaybetmesine sebebiyet verdiğini, davaya karışan davalı ...'a ait sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ... Sigorta A.Ş.'ye ait ... acente ... poliçe numarası ile ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğunu, taraflar arasında arabuluculukta anlaşma sağlanamadığını, davaya konu ölümlü- trafik kazası neticesinde davalı ... hakkında Karşıyaka ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı dosyasında açılan taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olma suçundan yapılan yargılama neticesinde ...'ın cezalandırılmasına karar verildiğini, trafik polislerince tutulan kaza tespit tutanağına göre ... plakalı araç sürücüsü ...' ın 2918 sayılı KTK madde 52/1-a da ki sürücüler “aracın hızını kavşaklara yaklaşırken, hızlarını azaltmak zorundadır.” kuralını ihlal ettiğinin tespit edildiğini, kazanın meydana gelmesinde tali kusurlu bulunduğunu, kaza esnasında olay yerinde olan tanık ..., müteveffaların karşıdan karşıya geçmek istedikleri esnada yolun boş olduğunu, müteveffaların karşıya geçmeden önce yolu kontrol ettiklerini ve sağlarına sollarına baktıklarını, aracın hızla seyrine devam ettiğini, araç sürücüsü davalının herhangi bir korna sesi ile uyarı vermediğini, ayakları takılıp yere düşen müteveffaların üzerinden geçtiğini beyan ettiğini, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın işbu kazada tali oranda kusurlu olduğunu kabul etmediklerini, sürücü ...'ın kırmızı ışıkta geçtiği anlaşıldığından, ceza yargılamasında kazanın meydana gelmesindeki ana etken davalının yüksek hızda dikkatsiz ve tedbirsiz şekilde seyrine devam etmesi olduğunun görüldüğünü, kaza mahallindeki hız sınırı 50 km/h olduğu halde davalının sevk ve idaresindeki araç ile yasal hız limitinin oldukça üzerinde seyrettiğini, araç sürücüsü yolun ortasındaki yayaları uzak mesafeden gördüğünü, ancak yüksek hızda seyretmesi sebebiyle direksiyon hâkimiyetini kaybederek direkt yayaların üzerine doğru seyrederek yayalara çarptığını, kamera görüntülerinden de davalı sürücünün kaza mahallinde çok yüksek hızda seyrettiği müteveffalara çarptıktan sonra duramadığının müteveffaları metrelerce sürüklediğinin, davalının dikkatsiz ve trafik güvenliğini tehlikeye sokan davranışları sebebiyle işbu kazada asli ve tam kusurlu olduğunu, müteveffa ...'ın, davacı müvekkilinin eşi olup, ölüm neticesi gerçekleşmeseydi eşi ...'a destek olacağını, desteklik ilişkisinin devam edeceğini, ...'ın vefatı sonucunda davacı eşinin desteğinden yoksun kaldığını, davacının eşi müteveffanın ... Satışı”nda müdür olarak çalıştığını, (... perde) bunun yanı sıra kendi adına pazarlama, perde montajı, perde malzemesi satışı yaptığını, müteveffanın birden çok iş yapması sebebiyle ölüm tarihinde 5.000,00 TL gelirinin bulunduğunu, destekten yoksun kalma tazminatı talepleri yönünden davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile davacı ... için şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talep ettiklerini, müvekkili ... için 300.000,00 TL manevi tazminat talep ettiklerini, yargılama sırasında ortaya çıkacak alacaklarının teminat alınmaksızın teminat altına alınması açısından ... plakalı aracın üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi amacıyla teminat alınmaksızın karar kesinleşinceye kadar ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulünü talep ettiklerini, maddi tazminat (destekten yoksun kalma tazminatı)yönünden HMK 107/1 maddesi gereği belirsiz alacak davası olup, alacakların miktar ya da değerini bu aşamada tam ve kesin olarak belirleme olanağı bulunmadığından, uzman bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğinden belirlenebilir hale geldiğinde iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın HMK md 107/2 gereği maddi zarar (destek tazminatı) alacak kalemlerini artırma hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik davacı ... için 1.000,00 TL maddi ( destekten yoksun kalma) tazminatın, olay tarihi olan 22/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (sigorta şirketi için poliçe limitleriyle sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ) müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 300.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 22/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, sigorta şirketi dışındaki davalı ...' dan tahsili ile davacıya verilmesini talep ettiklerini, kazaya sebebiyet veren ... plakalı araca dava sonucuna ve karar kesinleşinceye kadar trafik kaydı üzerine konulmak üzere, teminat alınmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiklerini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak taraflarına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Dava konusu kazaya karışmış olan ... plakalı aracın, müvekkili şirkette, 26.07.2019 - 26.07.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolu Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçeden dolayı sorumluluklarının, sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere, bedeni zararlarda şahıs başına azami 410.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, poliçe limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olup, keza masraf ve vekâlet ücreti sorumluluklarının da bu miktara isabet eden oranlarda olacağını, poliçe limitinin maktuen ödenecek rakam olmadığını, huzurdaki davanın "dava şartı eksikliği" sebebiye usulden reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin manevi tazminata ilişkin herhangi bir sorumluluğunun söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, hiçbir şekilde davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; müteveffanın anne, baba ve çocuklarının hayatta olması durumunda bu kişiler için de destekten yoksun kalma paylarının ayrılması gerektiğini, maluliyet tazminatı hesaplamalarının Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre değil, ZMMS genel şart ekinde yer alan TRH-2010 kadın/erkek tablosu ve %1,65 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerektiğini, dava konusu kazanın haksız fiilden kaynaklanmış olup, ticari iş olarak nitelendirilemeyeceğini, bu nedenle uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğunu, sunulan nedenlerle; müvekkili sigorta şirketi aleyhine ikame edilen işbu davanın öncelikle usule ilişkin belirttikleri gerekçelerle usulden reddine; bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde ise esastan reddine, masraf ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ...'in davaya cevap vermediği görülmüştür.

DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kaza tespit tutanağı, kaza fotoğrafları, kamera kaydı, ceza dosyası, keşif, bilirkişi, tanık, mirasçılık belgesi, hastane kayıtları, sigorta poliçesi ve yasal delillere dayandığı görülmüştür.

İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası Mahkememizin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirildiği, Mahkememizin 09/11/2023 tarihli duruşma ara kararı gereğince tefrikine karar verilmiş olup, tefriki yapılarak yukarıdaki esasa kaydı yapıldı.

Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin, İzmir .... ATM'nin 14/06/2023 tarihli ara kararıyla kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Mahkememizin 14/12/2023 tarihli duruşmasında davacı tanığı ... dinlenilmiştir.

DAVACI TANIĞI ... : "yaşanan kaza ve annem ...'in eşi olan ...'un kaybı nedeniyle annem çok üzüntüye girdi. Yaklaşık 14-15 yıllık evlilerdi. Kayıp manevi anlamda annemi yıkmıştır. ...'un vefatı nedeniyle psikolojik tedavi görmektedir. Uyku uyuyamıyor, uyumak için ilaç kullanıyor. Uzun bir süredir de üzüntü hali içerisindedir. Ayrıca annem eşi ... vefat ettiği için evde yalnız kalamıyor" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

DEĞERLENDİRME:Dava; trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasıdır.

Zararın tespiti ve ödenmesi ile işleten ve araç sürücüsünün sorumluluğunun belirlenmesine ilişkin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri, Haksız Fiillerden Doğan Borç İlişkileri - Sorumluluk başlıklı 49/1. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." hükmünü, Zararın ve kusurun ispatı başlıklı 50/1. maddesi "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü, Tazminat - Belirlenmesi başlıklı 51/1. maddesi "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler." hükmünü, Özel durumlar - Ölüm ve bedensel zarar - Ölüm başlıklı 53/1. maddesi "Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar." hükmünü, Belirlenmesi başlıklı 55/1. maddesi "Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz." hükmünü, Manevi tazminat başlıklı 56/1. maddesi "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." hükmünü içermektedir.

Davalı ... şirketinin sorumluluğuna ilişkin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri, Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu başlıklı 91/1. maddesi "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmünü, İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu başlıklı 85/1. maddesi "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmünü içermektedir.

Yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 22/03/2020 tarihinde davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen, ...'ın araç maliki ve araç sürücüsü olduğu ... plaka sayılı araç ile meydana gelen trafik kazasında davacının eşinin öldüğü, kusura yönelik Karşıyaka ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...E - ...K sayılı dosyasında alınan İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen rapor ile davacının desteği müteveffa ...'ın asli kusurlu, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen araç sürücüsü davalı ...'ın ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, kazaya ilişkin olarak yapılan soruşturma sonucunda dava dışı araç sürücüsü hakkında dava açıldığı, araç sürücüsünün taksirle birden fazla kişinin ölümüne neden olmak suçundan cezalandırılmasına karar verildiği,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun Manevi tazminat başlıklı 56/1. maddesinin "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." hükmünü, 56/2. maddesinin "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir." hükmünü içerdiği, bu hükümlere göre bedensel bütünlüğü zedelenmiş bulunan kişiler ile ağır bedensel zarar meydana gelmesi halinde zarar görenin yakınlarının da manevi tazminat talep hakkının bulunduğu, alınan iş göremezlik raporuna göre meydana gelen trafik kazası sonucunda davacının bedensel bütünlüğünün zedelenmesi sonucunu doğuran yaralanmasının olduğu, meydana gelen yaralanma sonucunda davacıda oluşan acının dindirilebilmesi için tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kaza tarihi itibari ile paranın satın alma gücü, olayın meydana geliş şekli, davacının ve davalı işleten ile araç sürücüsünün yaşı, kazada tarafların kusur durumu gibi hususlar göz önünde bulundurulmak suretiyle davalı ...'ın araç maliki ve araç sürücüsü olarak haksız fiil hükümleri kapsamında ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesi yollaması ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 56/1. maddesi uyarınca sorumluluklarının bulunduğu kabul edilerek bir miktar manevi tazminata hükmedilmesinin gerektiği, davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin taleplerinin davalı ... tarafından giderildiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığında dair karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından manevi tazminata ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin 01.03.2023 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere, dava açıldıktan sonra davalı ... firması tarafından ödeme yapıldığı, bu durumda kabul edilen bu miktar yönünden davalı tarafın davada haksız olduğu ve davanın açılmasına sebebiyet verdiği, davalı tarafın davanın devamı sırasında yapmış olduğu ödeme nedeniyle gerçekleştiği içerik itibariyle davanın konusuz kalması nedeniyle bu dilekçenin verildiği ve davalı tarafın dosya kapsamı ve delil durumuna göre dava açılmasına sebebiyet verdiği gözetildiğinde davadan önce 7155 Sayılı Yasa gereğince başvurulan arabuluculuk dava şartı yolundaki arabulucuya ödenen vekalet ücretinin de yargılama giderlerinden sayılması gerektiği, davalı ... yönünden arabuluculuğa başvurunun dava şartı olduğundan bu ücretin davalı ... şirketinden tahsil edilmesi gerektiğinden 7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.600,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmiş ve aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;

1. Davacının manevi tazminat talebi yönünden davasının KISMEN KABULÜ ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22/03/2020 tarihinden itibaren işleyecek YASAL FAİZİ ile birlikte DAVALI ...'DAN alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2. Davacının maddi tazminat talebi yönünden davasının KONUSUZ KALMASI nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2. Alınması gereken 2.049,30. TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 1.028,07 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.021,23. TL 'nin davalılardan alınarak HAZİNEYE gelir kaydına,

3. Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 25,60 TL vekalet suret harcı, İzmir ... ATM dosyasında sarfedilen 234,50. TL tebligat, posta gideri ve işbu dosyada sarfedilen 107,00 TL olmak üzere toplam 367,10 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 36,71 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 179,90 TL başvurma harcı ve 1.028,07 peşin harç olmak üzere toplam 1.244,68 TL’nin davalılardan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00 TL'nin davanın açılmasına sebebiyet veren davalı ... şirketinden alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,

5. Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

6. Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10/2 maddesine göre takdir ve hesaplanmış olan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'a verilmesine,

7. Maddi tazminat talebi yönünden Hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesine göre takdir ve hesaplanmış olan 500,00TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8. HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin YÜZÜNE KARŞI, davalıların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/12/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı