İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1013 E. 2024/87 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1013

KARAR NO : 2024/87

DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 28/11/2022

KARAR TARİHİ : 06/02/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 18/06/2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı ticari taksi ile ... hakimiyetindeki...'a ait... plakalı aracın çarpıştığını, kazanın davalılardan ... hakimiyetindeki aracın süratli bir şekilde seyir halindeyken kırmızı ışıkta geçmesi nedeniyle meydana geldiğini, kazadan hemen sonra kaza mahallinde bulunan polis memuru tarafından kazaya ilişkin kamera kayıtlarının taraflarca izlendiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olmasına rağmen kaza tutanaklarına göre davacıya ait araca kanuna aykırı olarak %50 kusur izafe edildiğini ve kusursuz olan davacıya ait aracın zararının tamamen giderilmediğini belirtmiştir. Davalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta geçtiğine ilişkin kaza görüntülerinin silinmeden tespiti amacıyla İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İŞ sayılı dosyasından delil tespiti istendiğini, belediye ve emniyetten verilen müzekkere cevaplarında kaza görüntülerinin mevcut olup davalının kırmızı ışıkta geçtiğinin açık bir şekilde anlaşıldığını, kaza görüntülerine rağmen davalı sigorta şirketinin hatalı belirlenen kusur oranına göre davacıya 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, anılan nedenle davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olan hasar bedeli ile değer kaybının tazmini istemiyle arabuluculuk başvurusunda bulunulduysa da anlaşma sağlanamadığını iş bu nedenle dava değerinin tespiti halinde arttırılmak üzere 18/06/2022 tarihinde Gaziemir İlçesi Sarnıç Kavşağı ... Caddesi... Sokak adresinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta oluşan şimdilik 100,00 TL araçtaki değer kaybı ile 100,00 TL araçta meydana gelen hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tüm davalılardan, 100,00 TL araç mahrumiyet zararının kaza tarihinden işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan ... ve...'tan müşterek ve müteselsilen tahsiline yargılama gideri ile vekaletin sorumlulukları oranında davalılardan alınarak davacıya verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya ait araçta meydana gelen hasarın davalı şirket tarafından tazmin edildiği ve davalı şirketin poliçeden kaynaklanan tüm sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan davanın esastan reddinin gerektiğini, davalı şirketin poliçeden kaynaklanan sorumluluğunun kazanın poliçe vadesi içinde meydana gelmesi şartıyla poliçe teminat miktarı ile sınırlı olup; yapılan ödemelerle birlikte kaza tarihi itibariyle 50.000,00 TL olmak üzere araç hasarına yönelik yapılan ödemelerin tenzili ile bakiye teminat limitinin 35.000,00 TL olduğunu, 18/06/2022 tarihindeki trafik kazası nedeni ile hasar dosyası açıldığı, cevap dilekçesi ve ekinde sunulan ekspertiz raporuna göre davacının aracında 30.000,00 TL hasar oluştuğunun tespit edildiğini, ancak tramer kayıtlarında her iki aracında %50 kusurlu olduğunu, bu nedenle davalı şirket tarafından davacı hesabına hasar bedeli talebi için 18/08/2022 tarihinde 15.000,00 TL ödeme yapıldığını, davalı şirket tarafından araç hasar tazminatının ödenmiş olduğunu, davalı şirketin temerrüde düştüğünün de ileri sürelemeyeceği gibi davacının faiz talebinin de haksız ve yersiz olduğunu, faiz başlangıç tarihinin de ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz olabileceğini, ayrıca davalı şirketin dava açılmasına sebebiyet vermediğinden yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinden de sorumlu tutulmaması gerektiğini iş bu nedenle haksız davanın esastan reddedilmesini, aksi halde dosyanın meydana geldiği iddia edilen değer kaybı konusunda uzman bilirkişiye tevdiini, kusurun ve hasarın ispatlanamaması halinde davanın reddi ile yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR: -11/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Mahkeme Tarafından... Plakalı aracın kırmızı ışık ihlali yaptığının kabulu halinde

*... Plakalı Kamyonet Sürücüsü ... Kırmızı Işık İhlali Yaptığı Kabulü Halinde Kazanın Oluşumunda Etkendir,

*... Plakalı Otomobil Sürücüsü ... Atfı Kabil Kural İhlali Bulunmadığından Dolayı Etken Değildir,

*mahkeme Tarafından ... Plakalı Aracın Kırmızı Işık İhlali Yaptığının Kabulu Halinde;

*... Plakalı Otomobil Sürücüsü ... Kırmızı ışık ihlali Yaptığı Kabulü Halinde Kazanın Oluşumunda Etkendir,

*... Plakalı Kamyonet Sürücüsü ... Atfı Kabil Kural İhlali Bulunmadığından Etken Değildir;

*... Plakalı Davacı Aracındaki Toplam Hasarın 67.368.344 Tl Kdv Dahil Olduğu;

*Davacı Aracın Tamir Süresinin 10 Gün Olduğu;

*Davacı aracındaki 10 günlük kazanç kaybının 5.000 tl olduğu

*Davacı aracındaki değer kaybının 20.000 tl olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

-11/06/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle;

*... plakalı kamyonet sürücüsü ... kırmız ışık ihlali yaparak çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etkendir,

*.... plakalı otomobil sürücüsü ... atfı kabil kural ihlali bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken değil ise de;

*... plakalı davacı aracındaki toplam hasarın 67.368,34 tl kdv dahil olduğu;

*Davacı aracın tamir süresinin 10 gün olduğu,

*Davacı aracında ki 10 günlük kazanç kaybının 5.000 tl olduğu,

*Davacı aracındaki değer kaybının 20.000 Tl olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

-İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesine yazılan yazılara cevap verilmiştir.

-... Sigorta şirketine yazılan yazıya cevap verilmiştir.

-İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan yazıya cevap verilmiştir.

-Türkiye Noterler Birliğine yazılan yazıya cevap verilmiştir.

-Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verilmiştir

GEREKÇE:

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı bedeli, araç mahrumiyet bedeli zararının karşı taraf araç maliki-sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Ka...olları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Ka...olları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Ka...olları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Ka...olları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Ka...olları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Ka...olları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Ka...olları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Ka...olları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve... E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve... K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin... karar sayılı, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

İkame araç- araç mahrumiyetine ilişkin değerlendirme;

Yargıtay... Hukuk Dairesinin...Karar Sayılı ilamda " ..davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi ihtiyaçları için aracı kullanamamaktan doğan, bu süre içinde davacının (ikame araç) ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli değildir..."kararı mevcuttur.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... Karar sayılı ilamında " Davada talep edilen ikame araç bedeli araç mahrumiyet gideri olup, yargıtay emsal içtihatlarında araç hasarının onarımı için gerekli makul tamir süresi ve serbest piyasa koşullarına göre ikame araç için ödenmesi gereken günlük kira bedelinin ne olacağı gözetilerek, ikame araç (araç mahrumiyeti) hesabı yapılacağı ve belge sunma zorunluluğu bulunmadığı kabul edilmektedir. İstinaf eden davalı vekilinin istinaf sebeblerinde ileri sürdüğü emsal olduğu iddia edilen içtihatlar ise mesleki veya ticari amaç için işletilen araçlardan, tamir süresince mahrum kalınması nedeniyle kazanç kaybının tahsili istendiği hallerde uygulanmaktadır..." hükmü bulunmaktadır.

Davacının araç mahrumiyet bedeli talebi de bulunduğu anlaşılmakla davacının aracın hasar gördüğü tarih ile araç hasarının onarımı için gerekli makul tamir süresi ve serbest piyasa koşullarına göre ikame araç için ödenmesi gereken günlük kira bedelinin ne olacağı hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 18/06/2022 tarihinde davacıya ait ... plakalı ticari taksi ile ... hakimiyetindeki...'a ait... plakalı aracın çarpıştığını, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sürücü ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı gerçek kişilerin de araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları`nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının davasının KABULÜNE

20.000 TL değer kaybı ve 52.368,34 TL hasar bedeli olmak üzere Toplam 72.368,34 TL maddi tazminat bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden eksik ödeme tarihi olan 17/08/2022, diğer davalılar ... ve... yönünden kaza tarihi 18/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine (davalı Sigorta şirketi poliçe teminat limiti olan 35.000 TL'den sorumlu olmak kaydıyla)

5.000 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ... ve... yönünden kaza tarihi 18/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine

Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.285,03 TL nispi harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın ve ıslah ile tamamlanan 1.137,00 TL'nin düşülmesiyle kalan bakiye ‬4.067,33‬ TL karar ve ilam harcının davalılardan (Sigorta şirketinin 1.967,11 TL'lik bakiye poliçe teminat limiti ile sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.

Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 1.137,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam ‬1.298,40 TL'nin davalılardan (Sigorta şirketinin 627,95 TL'lik bakiye poliçe teminat limiti ile sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine

Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL'nin davada haksız çıkan davalılardan (Sigorta şirketinin 1.547,64 TL'lik bakiye poliçe teminat limiti ile sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacının yapmış olduğu 733,50 TL'si tebligat-posta gideri ve 3.000,00 TL'si bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.733,50 TL yargılama giderinin davalılardan (Sigorta şirketinin 1.805,66 TL'lik bakiye poliçe teminat limiti ile sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine

Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (Sigorta şirketinin 8.657,10 TL'lik bakiye poliçe teminat limiti ile sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu şeklinde karar verildi. 06/02/2024

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim...

¸e-imzalıdır