İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/786 E. 2024/615 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/786 Esas

KARAR NO : 2024/615

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 20/09/2024

KARAR TARİHİ : 20/09/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket adına düzenlenmiş olan, ... Bankası Anonim Şirketi Ege Ticari/İZMİR Şubesi'nin ... numaralı, keşidecisi davacı ...ve Konfeksiyon Sanayi Ticaret Anonim Şirketi olan, 20/09/2024 keşide tarihli 1.000.000,00 TL tutarlı çekin kaybolduğunu, Aras Kargo'dan alınan yazıda anlaşılan davacı şirketin göndermiş olduğu birden fazla çekin zayi olduğunu, çekin bankadan tahsil edilmesini engellemek, davacı şirketin ve çeki keşide eden müşerisinin de zarar görmemesi açısından tedbir amaçlı olarak ödeme yasağı konulmasını da içeren davayı açmak zorunda kaldıklarını, açıklanan tüm bu nedenlerle re'sen tespit edilecek sebeplerle dava konusu çekin ödenmesini önlmemek için ivedilikle tedbiren ödeme yasağı konulmasını, dava konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, TTK.'nın 818/1.s madde hükmü yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve diğer maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK.'nın 651/2 maddesine göre kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahıs senedin iptalini isteyebilir. Senet üzerinde hak sahibi olmaktan maksat; senede malik olmak veya senet üzerinde sınırlı ayni hak (intifa, rehin gibi) sahibi olmak demektir.

Hak sahibi olan şahıs senet üzerinde hak sahibi olan senedin maliki, zilyedi, intifa hakkı sahibi, rehin hakkı alacaklısı veya bunların temsilcileri olabilir. Yani davanın davacısı; senedin maliki sıfatıyla zilyedi, rehin alacaklısı, intifa hakkı sahibi veya vekili olabilir. Burada önemli olan senet üzerindeki zilyetliğin veya ayni bir hakkın mevcut olmasıdır.

Senetteki hakkın sahibi olmayan, intifa hakkı sahibi olmayan veya rehin hakkı alacaklısı sıfatını taşımayan bir kimsenin iptal davası açma konusunda dava açma ehliyeti yoktur. (Karayalçın Yaşar, Ticaret Senetler 4. Bası, Ankara 1970)

Zayi nedeniyle iptal davasının ancak son hamil isteyebilir. Senedin keşidecisi zayi nedeniyle iptal davası açamaz. (Yargıtay .... Hukuk Dairesi 23/03/2009 tarih,... Esas,... Karar)

Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı zamanda senet üzerinde hak sahibi olan şahıs veya mirasçıları senedin iptalini isteyebilir.

Davacı dava dilekçesinde, dava dilekçesinde iptalini istediği senedi somutlaştırması gerekir. Yani, senedin düzenleyenin kim olduğu, senedin düzenleme tarihi ve yeri, vadesi, senetteki tüm kayıtlar, senedin rengi, boyutları, seri halde çıkarılan senetlerde seri numaraları gibi tüm tanımlayıcı özelliklere yer vermesi gerekir. Senedin fotokopisi varsa dilekçeye eklenir. Davacı iptalini istediği senedin kaybolduğunu inanılır şekilde ispat etmelidir.

Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 09/01/2018 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı ilamında "Mahkemece tüm dosya kapsamına göre Türk Ticaret Kanunu'nun 730/20 maddesi yollaması ile aynı yasanın 669. maddesine göre açılacak zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar ve hamile tanınmış olduğu, keşidecinin bu davayı açma hakkı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir... Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesine dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesine usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." belirtilmiştir.

Somut olayda yapılan incelemede dava konusu çeklerin davacı tarafından keşide edildiği anlaşılmakla davayı açmaya ehil olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE;

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken maktu harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,

4. Gider avansından kullanılmayarak artan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar verildi. 20/09/2024

Katip ...

¸E-imza

Hakim ...

¸E-imza