İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/411 E. 2024/490 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/411

KARAR NO : 2024/490

DAVA : Ayni Sermaye Tespiti

DAVA TARİHİ : 15/05/2024

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

Mahkememizde görülen davanın dosya üzerinde yapılan incelemesi sonucunda;

İDDİA ;

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin, İzmir Bergama Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün ... sicil numarasında kayıtlı ... Tarım Ve Hayvancılık Anonim Şirketi'nin tek ortağı olduğunu, müvekkilinin “İzmir ili, Bergama ilçesi, ...” adresinde hayvancılıkla uğraştığını, kendi mülkiyetinde olan büyükbaş (824 adet) ve küçükbaş (216 adet) hayvanları ayni sermaye olarak şirkete getirmek istediğini, söz konusu hayvanların “sermaye olarak konulacağı ve bu sürecin işletilmeye başlanacağı” konusunda ... Tarım ve Hayvancılık Anonim Şirketi tarafından karar alındığını; 6100 sayılı HMK'nın 382/e-5 maddesinde “şirkete ayni sermaye konulmasının çekişmesiz yargı işlerinden olduğu” belirtildiğinden şirketin davalı olarak gösterilmediğini; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 342. maddesine göre üzerinde sınırlı ayni hak, haciz ve tedbir bulunmayan nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilinen değerin anonim ortaklığa sermaye olarak konulmasının mümkün olduğunu belirterek,... bulunan 824 adet büyükbaş ile 216 adet küçükbaş hayvanın ayni sermaye olarak getirilmesi için mahkemece belirlenecek bilirkişi tarafından değerinin tespitine, büyükbaş ve küçükbaş hayvanların şirkete sermaye olarak getirilmesinin uygun olduğuna karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER ;

Mahkememizin... Esas ve... Karar sayılı dava dosyası, yönetim kurulu kararı, Ticaret Sicili Müdürlüğü Kayıtları, hayvan raporu, bilirkişi raporu

GEREKÇE ;

Dava; TTK’nın 343. maddesi gereğince ayni sermaye tespiti istemine ilişkindir.

Ayni sermaye olarak konabilecek mal varlıkları TTK'nın 342. maddesinin birinci fıkrasında belirtilmiştir. Bu maddede; “Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, mal varlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı kanunun 343. maddesinde ise; “Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir. Değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğu; sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342. maddeye uygunluğunun belirlendiği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerleri; ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığı, tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır. Bu rapora kurucular (…) ve menfaat sahipleri itiraz edebilir. Mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemelerde de belirtildiği şekilde; anonim ve limited şirketlerde sermaye olarak, nakdi ve ayni sermaye konulabilir. Sermaye olarak getirebilen malvarlığı unsurları; nakdi olarak para, ayni olarak ise alacak, kıymetli evrak ve sermaye şirketlerine ait paylar, fikri mülkiyet hakları, taşınırlar ve her çeşit taşınmaz, taşınır ve taşınmazların faydalanma ve kullanma hakları, ticari işletmeler, haklı olarak kullanılan devredilebilir elektronik ortamlar, alanlar, adlar ve işaretler gibi değerler, maden ruhsatnameleri ve bunun gibi ekonomik değeri olan diğer haklar ile devrolunabilen ve nakden değerlendirilebilen her türlü değerdir.

Veteriner bilirkişi 07/06/2024 tarihli raporunda özetle; davacıya ait işletmede yapılan tespitler neticesinde işletmede 738 adet sığır türü hayvanların mevcut olduğunun görüldüğünü, sermaye olarak konulması istenen 72 baş sığır türü hayvanın da işletmede mevcut olduğunun görüldüğünü, bu hayvanların kulak küpe numaralı ve pasaport bilgilerinin incelenmesi sonucu hayvanların ... numaralı işletmede mevcut olduklarını ve hayvanların pasaportlarının hepsinin tek tek incelenerek hayvanların sahiplik belgelerinin "..." adına kayıtlı olduklarının ve işletme adresinin ".../ İZMİR" olduğunun yerinde tespit edildiğini, sermaye olarak getirilmek istenen sığırların özelliklerinin; değişik yaş gruplarında Holsteın ırkı (siyah-beyaz-alacak) süt verimi yüksek, sütçü ırk olarak tabir edilen sığır türü hayvanlar olduğunu, yaş dağılımına göre değişik yaşlardaki sığırlardan oluşan hayvanlardan oluştuğunu, bu duruma göre hayvanların gruplandırılarak kıymet değerlemesi yapılması gerektiğinde bu hayvanların ortalama piyasa fiyatının 01/06/2024 tarihi itibariyle; buzağılı ineklerin ortalama fiyatının 150.000,00 TL civarında olduğunu, 374 baş buzağılı inek bulunduğunu, 150.000,00 TL x 374= 56.100.000,00 TL tutarında olduğunu; doğum yapmamış gebe düvenin ortalama fiyatının 140.000,00 TL civarında olduğunu, 44 baş düve bulunduğunu, 150.000,00 TL x 44= 6.160.000,00 TL tutarında olduğunu; 2-6 aylık buzağıların ortalama fiyatının 40.000,00 TL civarında olduğunu, bunlardan 147 baş bulunduğunu, 40.000,00 x 147= 5.880.000,00 TL tutarında olduğunu; 7-10 aylık dişi erkek danaların ortalama fiyatının 70.000,00 TL civarında olduğunu, bunlardan 173 baş bulunduğunu, 70.000,00 TL x 173= 12.110.000,00 TL tutarında olduğunu; toplam sığır tutarının 738 baş sığır ve 80.250.000,00 TL tutarında olduğunu; koyunların kıymet takdiri hakkında; değişik yaş gruplarında kıvırcık ve kıvırcık melezi ırkı koyun türü hayvanların bulunduğunu, piyasa fiyatının 01/06/2024 tarihi itibariyle 15.000,00 TL olduğunu, koyunların tutarının 110 koyun x 15.000,00 TL= 1.650.000,00 TL olduğunu; sığır ve koyunların toplam tutarının 81.900.000,00 TL olduğunu, tüm hukuki değerlendirmenin ve takdirin mahkemeye ait olduğunu bildirmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nda eşya kavramı tanımlanmamış; kavramın açıklanması doktrine bırakılmıştır. Kanunun ayni haklara ilişkin hükümlerinde cismani varlığı bulunan mallara eşya niteliği verilmiştir. TMK'nın 684-687 maddelerinde mülkiyet hakkı kapsamında 704 ve devamı maddeleri ile 988. maddesinde taşınmaz mülkiyeti, 762. maddesinde ise taşınır mülkiyeti düzenlenmiştir. Bu hükümlere göre eşyanın cismani (maddi) nitelikte olduğu kabul edilmiştir. Doktrindeki hâkim görüşe göre hayvanlar, maddi varlığı olma (cismanilik), sınırları belli olma, üzerinde fiili ve hukuki hâkimiyet kurulmaya elverişli olma ve kişilik dışında olma unsurlarını taşımaları nedeniyle eşya olarak nitelendirilmiştir.Ayrıca, Yargıtay’a göre de hayvanlar, eşya olarak nitelendirilmiştir. Bu özellikleri sebebiyle hayvanlar, satış sözleşmesine de konu olabilmektedir.

Her ne kadar 16/05/2024 tarihli tensip tutanağı ile birlikte "davanın duruşmalı olarak incelenmesine" karar verilmiş ve duruşması 12/07/2024 tarihine bırakılmış ise de; davanın hasımsız bir dava olması ve davacı vekilinin de duruşma günü beklenmeden bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmesini istemiş bulunması karşısında, dava dosyası duruşma günü beklenmeksizin ele alınarak değerlendirme yapılmıştır.

Yasal mevzuat, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre; dava dilekçesinde bildirilen ve dava konusu edilen büyükbaş hayvanlar üzerinde 6102 sayılı TTK'nın 342. maddesi gereğince şirkete ayni sermaye konmalarına engel nitelikte herhangi bir sınırlandırıcı işlemin varlığına rastlanmadığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1. Davanın KABULÜ ile;

Veteriner bilirkişi Hanifi ERTURUN tarafından düzenlenen 07/06/2024 tarihli bilirkişi raporunun TTK’nın 343. maddesi uyarınca mahkememizce ONAYLANMASINA,

2. Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken harç peşin alındığından ayrıca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Artan gider avansının davacıya iadesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı tarafın yokluğunda kesin olmak üzere ve oy birliği ile karar verildi. 25/06/2024

Başkan ...

¸E-imza

Üye ...

¸E-imza

Üye ...

¸E-imza

Katip ...

¸E-imza