İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/855 E. 2024/466 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/855 Esas

KARAR NO : 2024/466

DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)

DAVA TARİHİ : 23/10/2023

KARAR TARİHİ : 06/06/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; maliki davacı taraf olan ... plakalı, 2005 model, ... marka binek otomobil... sevk ve idaresinde iken 26/04/2023 tarihinde İzmir İli, Konak İlçesinde sınırlarında gerçekleşen kaza neticesinde hasar gördüğünü ve taraflarca kaza tespit tutanağı düzenlendiğini, kaza üzerine davacı tarafın aracının zararının tespiti amacıyla İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, yapılan tespitte, araçta parça ve işçilik olmak üzere toplamda 24.245,00 TL zarar meydana geldiğinin tespit edildiğini, sonuç itibarıyla anılan kaza neticesinde davacı tarafın toplam zararının 24.245,00 TL olduğunu kazaya sebebiyet veren... plakalı araç Davalı ...Anonim Şirketi tarafından ... no'lu poliçe ile sigortalı olduğundan tespite konu zararın tamamından, davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumlu olduğunu, hasar/onarım tazminatına ilişkin olarak taraflarınca sigorta şirketine 30/05/2023 tarihli dilekçe ile müracaat edildiğini, anılan başvuru davalı sigorta şirketince 29/09/2023 günü tebellüğ edilmiş ise de şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, dava şartı olması nedeniyle taraflarınca İzmir Arabulucluk Bürosu'na başvurulduğunu, ancak davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamamış olduğunu, ... sayılı arabuluculuk tutanağını dava dilekçesi ekinde sunduklarını, açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı, halen tazmin edilmeyen, eksik kalan KDV dahil toplam 24.245,00 TL onarım bedelinin, açılan davanın haksız fiilden kaynaklanması ve yargılamayı gerekli kılması nedeniyle belirsiz alacak olarak kabul edilip, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması ve ileride arttırılmak üzere şimdilik toplam 500,00 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan T.C. Merkez Bankası avans faiz oranına göre temerrüt faizi ile birlikte, davalı şirketten alınıp davacı tarafa ödenmesini, İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası ile harcanan 2.873,70 TL delil tespit gideri (82,40 başvuru harcı, 296,40 peşin harç, 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 1.274,90 TL keşif harcı, 20,00 TL tebligat gideri) ve 2.400,00 TL delil tespiti vekalet ücretinden ibaret toplam 5.273,70 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek olan T.C. Merkez Bankası avans faiz oranına göre temerrüt faizi ile birlikte yargılama gideri olarak kabul edilerek davacı tarafa ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın, dava açmadan önce davalı sigorta şirketine 2918 sayılı KTK. 97. maddesi uyarınca davalı sigorta şirketine 01/06/2023 tebliğ tarihli başvurusu üzerine, davalı sigorta şirketi nezdinde ... no'lu hasar dosyası açılmış ve tarafların beyanlarıyla ve olay yeri krokisi de çizilerek düzenlenen 26/04/2023 tarihli trafik kaza tespit tutanağına ve tramer kayıtlarına göre, davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi ile sigortalı aracın ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmaması, hasar ihbarı üzerine davacı tarafa ait ... plakalı aracın, kaza nedeniyle aracında oluşan hasar bedelinin tespiti için görevlendirilen sigorta ekspertizinin hasar icmaili raporunu çıkarabilmesi için, kazanın hemen akabinden sonra çekilen fotoğrafların sigorta ekspertizine iletilmemesi nedeniyle, üzerinde davacı tarafın maliki olduğu ...plakalı aracın hasar bedeli tazmin talebi reddedildiğini, 2918 sayılı KTK. 97 maddesi uyarınca yapılan zorunlu başvuruda, poliçe şartnamesi ve yasa gereği sunulması zorunlu evraklara göre değerlendirme yapılabileceğinden, davacı tarafın dava dilekçesinde bahsettiği şekilde tutulan trafik kaza tespit tutanağının hatalı olduğu yönünde bir mahkeme kararı yada bilirkişi raporu sunmaması, hasar bedelinin belirlenmesi için ekspertiz raporunun düzenlenmesine, davacı tarafından imkan nedeniyle, dava açılmasına sebebiyet vermemelerinden, temerrütten bahsedilemeyeceği için sigorta şirketine aleyhine faiz yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, davacı tarafın dava dilekçesinin ekinde sunduğu ihtarnamenin tebliği ile davalı sigorta şirketine 2918 sayılı KTK. 97. maddesi uyarınca başvuru yapıldığının kabul edilemeyeceğinden HMK. 114/2 ve 115/2 maddeleri gereği davanın usulden, dava şartı yokluğundan reddedilmesi yasa ve yerleşik içtihatlar gereği olduğunu, mahkeme nezdinde açılan davaya ilişkin, dava konusu olayda meydana gelen kazada, kazaya karışan araçların kusuru durumu ve buna göre davacı yana ait aracın kaza nedeniyle hasar miktarının ne kadar olduğunun tespiti davası olarak bakılabileceğinden aleyhine faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, kazanın oluş şeklini gösteren bağlayıcı maddi olgular, kazaya karışan araç sürücülerinin beyanları ile olay yeri krokisi çizilerek düzenlenen anlaşmalı trafik kaza tespit tutanağına göre Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'ndan kusur durumunun raporlandırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davaya sunacakları hasar dosyası içerisinde bulunan kati ekspertiz raporundan da görüleceği üzere, davacı tarafın davalı sigorta şirketine 01/06/2023 tebliğ tarihli başvurusu üzerine davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açılmış ve hasarın nedeni ve miktarı konusunda davacı tarafa ait araç üzerine hasar icmali çıkarılması için sigorta ekspertizi görevlendirilmiş ve davacı tarafın, kazanın hemen akabinden sonra çekilen fotoğrafları sunmak istememesi nedeniyle hasar dosyasının talepsiz olarak kapatılmış olduğunu, bu nedenle davacı tarafın, hasar icmailinin çıkarılması için aracı üzerinde ekspertiz çalışmasına imkan vermeyerek, tek taraflı olarak İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş dosyasından aldırdığı bilirkişi raporundaki masrafların tanzimi için açtığı bu davanın, bu yönünden de reddine karar verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava konusu olayda meydana gelen kaza nedeniyle, davacı tarafın maliki olduğu ... plakalı aracın, tamirinin görüldüğü yerde görülmekte olup, kaza nedeniyle ödediği hasar bedeli net olarak belli olduğundan, bu tutarda fazlasına hükmedilemeyeceği gibi davanın da tam eda davası olarak kabul edilmesinin gerekmekte olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği alacağı için, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın, araç ruhsatına göre hususi kullanıma ait bir araç olduğundan ticari faiz isteminin reddine karar verilmesinin gerektiğini, açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı, tüm itirazlarının saklı kalmak kaydıyla, delillerini sunarak yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR:

İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası fiziki olarak celp edilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na ait kayıtlardan dava konusu araçlara ilişkin UYAP sistemi üzerinden bilgiler celp edilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacı tarafa ait aracın tramer bilgileri celp edilmiştir.

Davalı... Şirketi'nden, davalı tarafa ait aracın, ilgili belgeleri celp edilmiştir.

Davalı Müteveffa ...'in Nüfus kayıt örnekleri UYAP sistemi üzerinden sorgulanmıştır.

Trafik Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi Bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden, 03/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

-03/03/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

*... plakalı araç sürücüsü ... geri manevra kurallarına uymadığı için kazanın oluşumunda etken olduğu,

*... plakalı araç sürücüsü ... atfı kabil kural ihlali bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken değil ise de,

*Davacı aracında meydana gelen hasarın KDV dahil 36.563,53 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacılar vekili 16/05/2024 dava değeri arttırım dilekçesi ile dava değerini arttırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.

GEREKÇE :

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli ve ekspertiz ücreti zararının karşı taraf araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1. maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı", aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın amacı A.1 maddesinde "Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir." şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde "sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." şeklinde düzenlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.'nın 90. maddesinde "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/01/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler." şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihinde ... E.-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan "...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…" ibaresi ile ikinci cümlesindeki "…ve genel şartlarda…" ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası'nın 153/6. maddesinde, "Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar." düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi'nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa'nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen "usuli kazanılmış hak" olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK.) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesi'nce iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK.'ya veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK.'nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı, ... Esas,... Karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK.'nın 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3. kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; maliki davacı taraf olan ... plakalı, 2005 model, Renault marka binek otomobil ... sevk ve idaresinde iken 26/04/2023 tarihinde İzmir İli, Konak İlçesinde sınırlarında gerçekleşen kaza neticesinde hasar gördüğü, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, davacıya ait araçta 36.563,53 TL hasar meydana geldiği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar zararından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.'nın 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK.'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için yapılan değişik iş dosyasındaki masrafın da yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.'nın 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının davasının KABULÜNE,

1. 36.563,53 TL hasar bedelinin davalı ... A.Ş. yönünden temerrüt tarihi 19/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Davalıdan alınarak Davacıya verilmesine,

İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik Dosyasında yapılan Toplam 5.273,70 TL masrafın yargılama giderlerinden sayılmasına,

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.497,65 TL nispi harçtan, peşin alınan 269,85 peşin harç ve 617,00 TL ıslah harcı ile tamamlanan toplam 886,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.610,80 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3. Davacılar tarafından yapılan 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL peşin harç ve 617,00 TL ıslah harcı, 65,25 TL tebligat ve posta gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve İzmir .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin... Değişik Dosyasında yapılan toplam 5.273,70 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 11.495,65 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı mirasçılara verilmesine,

4. Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5. Davacılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT. hükümlerine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı mirasçılara verilmesine,

6. Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 06/06/2024

Katip ...

¸E-imza

Hakim ...

¸E-imza