İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/920 E. 2024/221 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/920

KARAR NO : 2024/221

ASIL DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARŞI DAVA : Ayıp Nedeniyle Eser Sözleşmesinden Dönme ve Bedel İadesi

DAVA TARİHİ : 13/11/2023

KARŞI DAVA TARİHİ : 14/12/2023

KARAR TARİHİ : 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVA:

DAVA: Davacı taraf vekili dava dilekçesi ile özetle; Davalı aleyhine, davacı müvekkilince 06-04-2023 tarih ... fatura numaralı ve KDV dahil 28.615,00 €(Euro) bedelli faturaya ilişkin olarak 28.615,00 €(Euro) asıl alacak bedelli İzmir .... İcra Dairesi'nin ... E. numaralı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı borçlu tarafından söz konusu borca haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, itirazın iptali davası açmak için dava şartı zorunlu arabuluculuğa müvekkili davacı şirketçe başvurulduğunu ve bu görüşmeler neticesinde anlaşılamadığını, davacı müvekkili firmanın, sipariş üzerine paketleme makinesi üreten bir firma olup her siparişe göre ve ihtiyaca göre özel üretim yapan ve teslimini sağlayan bir firma olduğunu, bununla beraber, davalı şirket tarafından, davacı müvekkili şirketin işbu dilekçe ekinde yer alan 28.04.2021 tarihli satış teklif mektubundan da anlaşılacağı üzere 1 adet Konserve-Kavanoz Mıknatıslı Palet Bozma Sistemi ile 3 adet Sistem Giriş Besleme – ... Tabl makinelerin üretilmesi teslimi için 24.000 €+ KDV olarak anlaşılmışsa da daha sonra davalı borçlu talebi üzerine yapılan görüşmeler neticesinde söz konusu makinelerin üretilmesi için belirlenen ücretin 20.000 Euro + KDV olmasının talep edildiğini ve bu hususta da tarafların anlaştığını, söz konusu anlaşma üzerine müvekkili şirketin davalıdan sözleşme gereği sözleşmeye konu makinaları teklif formundaki esaslara göre tam ve eksiksiz bir şekilde üretip davalı borçluya ödemenin tamamını almadan çalışır vaziyette teslim ettiğini, ayrıca davacı şirket yetkilisinin de işbu kurulumda bizzat yer aldığını ve söz konusu üretilen makinaların çalıştığına ve eksiksiz bir şekilde teslim edildiğine dair videoları da çektiğini, daha sonra ise, davacı müvekkilinin bunca zaman geçmesine rağmen söz konusu makinede bir takım iyileştirmeler de yapılmasına rağmen işbu makinenin davalıca onayını alıp kalan bakiye ücretini tahsil edemediğini, bunca geçen süre zarfında davalı tarafından herhangi bir şekilde onay ve bakiye ödeme alınamamasına binaen artık carilerin kapanması ve ödemenin alınması adına müvekkili şirket tarafından davalı şirkete 06-04-2023 tarih ... fatura numaralı ve KDV dahil 28.615,00 €(Euro) bedelli fatura kesildiğini ve gönderildiğini, bunun üzerine, davalı şirketçe İzmir ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 13.04.2023 tarihli ihtarnamesi ile taraflarınca gönderilen faturayı kabul etmediklerini ve iade ettiklerini ayrıca da söz konusu işin tam ve eksiksiz şekilde teslim edilmesine ve şartnamedeki şartları taşımasına rağmen bunların sağlanmadığını iddia edilerek sözleşmeden dönüp daha önce yapılan 10.000 Euro bedelin taraflarına iadesini istediklerini, davalı tarafın haksız yere sözleşmeden dönerek iadesini istediği bedelin, davacı müvekkili şirket ile davalı arasında cari hesap bulunmasından dolayı ve işbu anlaşılan iş dışında daha öncesinden de davacı müvekkili şirketin, davalıya yapmış olduğu üretim ve hizmetlerden kaynaklı olarak mevcut cari hesaba istinaden söz konusu yapıldığı iddia edilen 10.000 Euro'luk ödemenin şirketlerin aynı olması ve aralarında da cari hesap bulunması sebebiyle sunulan faturalara istinaden cari bakiyeden düşülmüş olup dolayısıyla davalı tarafın söz konusu davaya konu anlaşmaya istinaden davacı müvekkilinin yapmış ve üretmiş olduğu makinalar yönünden herhangi bir şekilde ödeme yapmamış konuma geldiğini, hem tam ve çalışır halde üretilip teslim edilen hem de davalı tarafça da teslim alınan ve herhangi bir ihtirazi kayıt da düşülmeyen davaya konu makinalara ilişkin davalının eksik üretim iddiası ile işi yapıldıktan sonra başlangıçta ödenen miktarın haksız şekilde geri istenmesi ve ayrıca da aralarında cari hesap olması ve buna ilişkin de başkaca iş ve işlemlerden dolayı da hali hazırda davalının, davacıya borcunun da olması sebebiyle söz konusu geri iade isteminin hukuka, hakkaniyete ve ahde vefa ilkesine de aykırı olduğunu, müvekkili şirketçe söz konusu ihtarnameye cevap olarak Adana ... Noterliği'nin 02.05.2023 tarihli ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile özetle, işbu durumu kati suretle kabul etmemekle beraber, müvekkili şirket tarafından anlaşılan makinenin tam ve eksiksiz şekilde ve ekstra istenilen güncellemeler ve iyileştirmeler de yapılmak kaydı ile çalışır vaziyette taraflarına teslim edilmesine rağmen taraflarınca hiçbir haklı gerekçe yok iken onay verilmemesi sebebiyle söz konusu faturadaki bedelin bu zamana kadar haksız yere ödenmediği ve taraflarına gönderilen ihtarnameyi kabul etmediklerini bildirmekle beraber müvekkili şirketin taraflarına yönelik kesmiş olduğu faturaya ilişkin ödemenin yapılmasını talep ettiklerini, daha sonrasında davalı tarafın "söz konusu anlaşma gereğince üretilen makinaların şartname koşullarını taşıyıp taşımadığı, insan gücünü azaltıp azaltmadığı, fazladan insan gücüne ihtiyaç duyulup duyulmadığı" gibi hususların tespiti için Turgutlu Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş numaralı dosyasında tespit yaptırdığını, bilirkişi raporu aldırıldığını, bu raporda " müvekkil tarafından üretilen makinaların söz konusu teklif mektubunda yer alan şartları taşıdığı, sistemde kullanılan mıknatıs gücünün yeterli olduğu, her hat için fazladan 2 insan yükü gerektirmediği, üründe olması gereken insan gücünü azaltma unsurunu taşıdığı" tespit edildiğini, söz konusu raporun da lehlerine gelmesinin ardından son kez Adana ... Noterliği'nin 28.07.2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu rapora da atıf yaparak daha önce talep ettikleri ödemenin taraflarına yapılmasını talep ettiklerini, ödemenin yapılmadığını, bunun üzerine İzmir ... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile davalıya yönelik icra takibi başlattıklarını, davalı tarafından söz konusu takibe itiraz edildiğini, tamamen haksız ve kötü niyetli bir itiraz olduğunu, davanın kabulüne, İzmir .... İcra Dairesi'nin ... E. numaralı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve asıl alacak 23.600,00 € (Euro) üzerinden fiili ödeme günü tarihine kadar devlet bankalarının ilgili yabancı para cinsinden açılmış bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, her türlü yargılama gideri, arabuluculuk görüşmesine katılıp anlaşma sağlanamaması sebebiyle arabuluculuğa katılımdan kaynaklı avukatlık karşı vekalet ücreti ile işbu davadan kaynaklı karşı vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı taraf vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın merkezi İstanbul'da olup, dava konusu makina ve ekipmanlarının ... adresinde gıda fabrikasında bulunduğunu, önceki ünvanının ... Paz.ve Dış Tic.A.Ş. Olduğunu, davacı/karşı davalı yanca; dava dilekçesinde her ne kadar 23.600,00-Euro üzerinden İzmir ....icra Dairesi'nin... E. sayılı dosyasındaki takibin devamına kararının verilmesi talep olunsa da; takipte belirtili meblağın 28.615,00-EURO olduğunu, takibe konu fatura bedelinin de Euro olarak bu meblağda olduğunu, davacı yanca aradaki fark olan 5.015-Euro için feragat harcı da ödenmediğini, Davacı / karşı davalı yanca tanzim olunan dava dilekçesinde; taraflar arasında ihtilafa konu makina ve ekipmanlarının satın alınıp teslimi konusunda her ne kadar sözleşmede bedel olarak 24.000-Euro belirtili olsa da 20.000-Euro'ya anlaşılmış olduğunun belirtildiğini, bu konuda davacı yan ile mutabık olduklarını, davacı / karşı davalı yanca, dava dilekçesinde her ne kadar makina ve ekipmanlarının eksiksiz şekilde teslim edildiği belirtilmiş olsa da bu hususun yerinde ve doğru olmadığını, zira ortada bir teslim tesellüm belgesi bulunmadığını, davacı yanca bu konuda video bulunduğu iddiasının da yerinde olmadığını, müvekkili firmaya makine ve ekipmanlarının tesliminin gerçekleştirilmediğini, kaldı ki, iddia ettikleri videonun çekim tarihinin muhtemelen çok önceki bir tarih olduğunu, müvekkilince kendilerine makinenin 1/2'si olan ödemenin 14.07.2021'de gerçekleştirildiğini, işin bitim ve tesliminin avansa müteakip 55 gün olduğunu, işbu işin bitimi ve teslimi gerçekleştirilemediğinden davacı yanca 06.04.2023 tarihli dava konusu fatura keşide olunarak talep olunduğunu, davacı / karşı davalı yanca, müvekkili firma ile aralarında cari hesap bulunduğundan, müvekkili firma tarafından sözleşmeye uygun şekilde makinenin 1/2'bedeli olarak ödenen 10.000-Euro'nun daha sonra cari hesap çerçevesinde bir başka borçtan düşülmüş olduğunun bildirilmesinin yerinde ve hukuka uyarlı bulunmadığını, bu konuda davacı yanca bildirilmiş ne bir cari hesap mutabakatı, ne bir takas, mahsup def'i ne de TTK m.89/1 uyarınca bir cari hesap sözleşmesinin bulunmadığını, davacı yanca keşide olunan dava konusu 06.04.2023 tarihli 603.433,12-TL bedelli faturanın elektronik ortamda müvekkili firmaya iletildiğini ve süresinde İzmir ....Noterliği'nin 13.04.2023 tarihli ... yev. numaralı ihtarı ile iade edildiğini, sözleşmeden dönme hakkının kullanıldığını, ödenen bedelin iade istendiğini, makinenin iadesi aksi halde ardiye ücreti ödenmesinin ihtar olunduğunu, Davacı / karşı davalı yanca Adana ....Noterliğinin 02.05.2023 tarih ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi ile karşı ihtar gönderilmesi üzerine taraflarınca İzmir ....Noterliği'nin 21.07.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarının gönderildiğini, aynı zamanda Turgutlu Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyası ile tespit gerçekleştirildiğini, karşı davalı yan ile gerçekleştirilen İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... ve ... sayılı dosyasında işbu davadaki karşı dava taleplerinin iletildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, davacı / karşı davalı yanca ikame edilen davada, sözleşmeye uygun, taahhüt edilen vasıf ve mahiyette olmayan, insan gücünü azaltmayan makine ve ekipmanları ile ilgili tanzim olunan faturaya süresinde itiraz olunduğundan, haklı sebep ile sözleşme fesh edildiğinden davacı yanca takibe konu faturadan kaynaklı müvekkili firmadan herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığından usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

KARŞI DAVA:

DAVA: Davacı taraf vekili dava dilekçesi ile özetle; Davacı / Karşı Davalı ... firmasının; müvekkili firmanın, insan gücünü azaltarak gıda üretimini arttırmak vaadi ile 28.04.2021 tarihli satış teklif mektubunu ilettiğini, teklifte yer alan makinanın adının Konserve-Mıknatıslı Palet Bozma Sistemi olduğunu, sistemin asıl amacının kullanılan insan gücünü azaltmak olduğunu, gerçekleştirilen elektronik ortamdaki yazışmalar neticesi müvekkili firma ile 10.000-Euro avans, kalan 10.000-Euroluk bakiye ise makinanın taahhüt edilen şekli ile çalışır vaziyette iş teslimi ile ödeneceği konusunda mutabakat sağlandığını, müvekkili firmaca %50'lik peşinat ödemesi olan 10.000-Euro'yu 14.07.2021 tarihinde davacı / karşı davalı ... firmasına ödendiğini, karşı yan ... firmasınca makinanın taahhüt edilen şekli ile çalışır vaziyette teslimi için çalışılmaya başlandığını, işin tesliminin taahhüt süresinin 55 gün olmasına karşın deneme çalıştırmalarında makinanın insan gücünü azaltmadığının, bilakis her hat için fazladan 2 insan yükü getirdiğinin, sistemin etiket ve shrink makinasının kapasitesini karşılayacak hızda olmadığının, sistemde kullanılan mıknatısın yetersiz olduğunun, taşıdığı ürünlerin düşüp kırılmasına sebep olduğunun, mıknatısın sonraki tasarlanmış kare şeklindeki toner tepsiler etiketleme makinasına malı taşımadığı için elle beslenmesi gerektiğinin, bunun da ilave eleman gerektirdiğinin, taahhüt edilen monoray vinç sisteminin çok fazla sallandığının ve ürünlere zarar verdiğinin, sallanmayı gidermek için bir kişinin mıknatısı tutması gerektiğinin anlaşıldığını, ancak, karşı yan ... firmasınca; emrivaki şekilde, makinanın henüz iş bitimi yapılmadan, deneme çalıştırmalarındaki aşamalar tamamlanmadan müvekkili firmaya teslimi gerçekleşmeden, kötüniyetli şekilde sanki müvekkilince beğenilmiş, satın alınmış ve kullanılmaya başlanmış gibi 06.04.2023 tarihli 603.433,12-TL bedelli fatura keşide edildiğini ve e-fatura portalı üzerinden iletildiğini, davacı / karşı davalı ... firmasınca keşide edilen faturaya 13.04.2023 tarihinde İzmir .... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, iade gönderildiğini ve sözleşmeden dönme hakkı kullanılarak ödenen bedelin iadesi ile makinanın geri alınması aksi halde ardiye ücreti ile birlikte zararların tazmini ihtarında bulunulduğunu, bu ihtarın 13.04.2023 tarihinde davacı / karşı davalının UETS adresine iletildiğini, davacı / karşı davalı ... firmasınca; makinanın teslim edilmiş olduğunu, deneme çalıştırmalarının tamamlandığını bu sebeple bakiye bedelin ödenmesi şeklinde karşı ihtarnamede bulunulduğunu, davacı / karşı davalı ... firmasına İzmir ... Noterliği'nin 21.07.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarının keşide edildiğini, davacı / karşı davalı ... firmasınca da Adana ... Noterliğinin 28.072023 tarih ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinin keşide olunduğunu, Turgutlu Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasına raporu tanzim eden makina mühendisinin raporunun kabul edilebilir olmadığını, ek rapor tesisi taleplerinin de mahkemece kabul edilmediğini, bunun üzerine taraflarınca konusunda uzman, dava konusu makina ve ekipmanlarını bilen bir bilirkişi ile makina ve ekipmanları üzerinde aynı doğrultuda rapor tanzimi için ... Şubesi'ne başvurulduğunu, işbu rapora göre kısaca makinenin taahhüt edilen vasıf ve mahiyette olmadığını, esaslı unsur olarak insan gücünü azaltma durumunun söz konusu olmadığını, arabuluculuk kurumuna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamadığını, asıl davanın; usul ve yasaya aykırı olmasından reddine, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yan üzerine tahmiline; ikame olunan karşı davanın; kabülü ile; ödenen 10.000-Euroluk bedelin ihtarın UETS yolu ile tebliğ tarihi olan 13.04.2023'den sonraki 5 gün olacağından 18.04.2023'den itibaren işleyen en yüksek yabancı para cinsinden uygulanan vadeli mevduat hesabına uygulanacak faizi ile fiili ödeme günündeki kur üzerinden tahsiline; makine ve ekipmanlarının davacı / karşı davalı yanca teslimine, makine ve ekipmanları halen daha taraflarında bulunduğundan ve teslimden imtina olunduğundan ardiye ücretinin tespiti ile fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000-TL ardiye ücretinin teslim tarihine kadar ve yine ihtarın tebliği tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline; Turgutlu Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasındaki yargılama giderlerinin, ... Şubesi 19.10.2023 tarih ... sayı numaralı dosyasındaki 7.128-TL'lik gider ve diğer tüm giderlerin karşı davalıdan tahsili ile yargılama giderleri ile arabuluculuk sürecinde vekil ile temsil olunduğundan ayrıca vekalet ücretine hükmolunarak işbu davanın ücreti vekaletinin karşı yan üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Sulh Protokolü : Taraf vekillerinin imzalarını taşıyan 16.01.2024 tarihli sulh protokolünün dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Asıl Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan eser bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Karşı dava; ayıp nedeniyle eser sözleşmesinden dönme ve ödenen eser bedelinin iadesine ilişkin alacak davasıdır.

6100 sy HMK'nun madde 313-(1) Sulh, görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir.

(2) Sulh, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıkları konu alan davalarda yapılabilir.

(3) Dava konusunun dışında kalan hususlar da sulhun kapsamına dâhil edilebilir.

(4) Sulh, şarta bağlı olarak da yapılabilir.

Madde 314- (1) Sulh, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir.

Madde 315- (1) Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir.

Taraflar vekilllerinin, son duruşmada sulh olduklarının bildirerek sulh sözleşmesi sundukları, sulhe göre karar verilmesi isteklerinin bulunmadığı, sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı şeklinde hüküm kurulmasını talep ettikleri, karşılıklı olarak yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığı anlaşılmakla davacı karşı davalı tarafından açılan itirazın iptali davasında ve davalı karşı davacı tarafından açılan ayıp nedeniyle eser sözleşmesinden dönme ve bedel iadesi davalarında tarafların sulh olmaları nedeniyle davaların esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, taraflar vekillerinin son duruşmadaki yazılı ve imzalı beyanlarında arabuluculuk ücretinin taraflarca eşit şekilde karşılanmasını bildirdiklerinden zorunlu arabuluculuk ücretinin taraflar arasında eşit şekilde paylaştırılarak taraflardan tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M :

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı. karşı davalı tarafından açılan itirazın iptali davasında tarafların yargılama sırasında sulh olmaları nedeniyle davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2. Davalı – karşı davacı tarafından açılan ayıp nedeniyle eser sözleşmesinden dönme ve ödenen eser bedelinin iadesine ilişkin alacak davasında tarafların yargılama sırasında sulh olmaları nedeniyle davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

3. Asıl davada peşin alınan 8.083,77 TL harçtan alınması gereken maktu harç tutarı olan 427,60 TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 7.656,17 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVACI. KARŞI DAVALI TARAFA İADESİNE.

4. Karşı davada peşin alınan 5.373,65 TL harçtan alınması gereken maktu harç tutarı olan 427,60 TL’nin mahsubu ile fazladan alınan 4.946,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde DAVALI. KARŞI DAVACI TARAFA İADESİNE.

5. Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin talep olmadığından kendilerinin üzerinde bırakılmasına,

6. Taraf vekilleri karşılıklı olarak vekalet ücreti talep etmediklerinden bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

7. Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin, 1.560,00 TL'lik kısmının davacı . karşı davalıdan, 1.560,00 TL'lik kısmının davalı . karşı davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,

8. HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı ve karşı davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine.

ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/03/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı