İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/901 E. 2024/205 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/901 Esas

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 21/10/2022

KARAR TARİHİ : 14/03/2024

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17/05/2022 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araç ile ... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafa ait ..., ..., ... Model, ... plaka sayılı araçta maddi hasar meydana geldiğini, davacı tarafın aracında yaklaşık yirmi beş parçada hasarın meydana geldiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 110/2 maddesinde düzenlemeye göre davalı ...'nin İzmir Bölge Müdürlüğü'nün bulunması sebebiyle İzmir Mahkemelerinin bu davada yetkili olması nedeniyle İzmir Mahkemelerinde dava açtıklarını, davacı tarafın aracında meydana gelen hasara ilişkin gerek delillerin yok olması ihtimali, gerekse hasarın neyden kaynaklandığının anlaşılmaması sebebiyle Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılan ... Değişik İş Delil Tespiti istemli davanın açıldığını, bu dosya kapsamında davacı tarafın aracın çekili olduğu yerde keşif yapılarak dosyaya sunulu evraklar kapsamında bilirkişi raporu oluşturulduğunu, bu rapor sonucunda davacı tarafın aracında meydana gelen onarım bedelinin de KDV dahil 132.189,25 TL olduğu ve bu kaza sebebiyle davacı tarafın aracında 56.250,00 TL değer kaybının meydana geldiğini ve davalıların sorumluluğunun bulunduğunun tespit edildiğini, davalı ... şirketinin sorumluluğunun TTK. madde 1409 ile açıkça belirlendiğini, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarının da bulunduğunu, her ne kadar kaza tespit tutanağında farklı da belirtilirse bu kazanın oluşumu incelendiğinde görüleceği üzere ... plaka sayılı aracın sürücüsü %100 asli ve tam kusurlu bulunduğunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. madde ile açıkça belirtilmiş olan hükümler ve Yargıtay Kararları ışığında davalı ... kuruluşu ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olması nedeniyle KTK. 85. Maddesi'nde düzenlenen araç işleteninin hukuki sorumluluğu üstlenmiş olduğunu, dolayısıyla da sigortalı aracın, davacı tarafın aracına verdiği maddi zararı poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere karşılamakla yükümlü olduğunu, bu davaya konu davacı tarafın aracında oluşan değer kaybı bedelinden de değer kaybı bedelinin gerçek zarar kapsamında olduğundan sorumluluğunun bulunduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun gerçek zararı karşılamak olduğunu, davalıların zarardan KDV dahil sorumluluğunun bulunduğunu, 6762 sayılı TTK.'nın 1283. maddesi hükmü uyarınca, sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup, iskonto indiriminin uygulanmasının doğru olmadığını, konuya ilişkin Yargıtay Kararlarının bulunduğunu, davacı tarafın, bahsedilen kaza nedeniyle, araç onarımda kaldığı sürede araçsız kaldığını ve araç mahrumiyeti yaşadığını, davacı tarafın oluşan hasar kaydı göz önünde bulundurulduğunda aracını kullanmaması ve araç mahrumiyetinin bulunmasının sabit olup, davacı tarafın aracı tamir süresinde iken, yapabileceği ve gidebileceği birçok işinden de mahrum kaldığını, bu konunun davalının sorumluluğunda bulunmasının tartışmasız olduğunu, 6098 sayılı Kanun'un madde 49 ve 2918 sayılı Kara Yolları Trafik Kanunu madde 56/1-c maddelerinde açıkça bahsi geçen mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere davalı şahısların kusurları sebebiyle ikame araç bedelinden de sorumlu olduklarını, bu kaza sonucu davacı tarafın aracında hasar meydana geldiğinin sabit olması ve bu hasar sebebiyle davacı tarafa ait ... plakalı araçta değer kaybı meydana geldiğinin açık olduğunu, davacı tarafın aracının modeli itibari ile aracında bu denli büyük bir hasarın meydana gelmesi piyasa yüksek bir değer düşümü yaşamasına yol açacağını, bu sebeple davalıların dava konusu kazanın oluşumunda kusurları olması sebebiyle davacı tarafın aracında meydana gelen değer kaybından da sorumlu olduklarını, uyuşmazlık gereği ... arabuluculuk büro numaralı ve ... arabuluculuk dosya numaralı dosya üzerinden arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, fakat anlaşma bu kanal ile de sağlanamadığı için dava açma zaruretlerinin hasıl olduğunu, açıklanan hususlar çerçevesinde davacı tarafa ait araçta oluşan hasar nedeniyle davalı tarafın sorumluluğunun bulunmakta olduğunu, bu nedenlerle dava açma zaruretlerinin hasıl olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere HMK. 107 maddesince (Belirsiz Alacak Davası) uyarınca mahkemece toplanacak deliller ışığında, trafik kazasında davacı tarafın aracında oluşan şimdilik, 50,00 TL ikame araç bedelinin davalı ...'ın sorumlu olup, kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, 500,00 TL (KDV Dahil) hasar bedelinden (Parça ve işçilik dahil) tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, davalı ... için kaza tarihinden itibaren, davalı ... için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, 50,00 TL değer kaybından tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, davalı ... için kaza tarihinden itibaren, Davalı ... için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılan ... Değişik İş delil tespit dosyasının 1.798,40 TL masrafının (yargılama giderlerinden sayılmasına) müştereken ve müteselsilen sorumlu olup davalı ... için kaza tarihinden itibaren, Davalı ... için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf bulunan ...'e ait bulunan araç, 17/05/2022 tarihinde sürücü bulunan, ...'in sevk ve idaresinde bulunduğu, ...'in tam ve asli kusuru ile, tek taraflı trafik kazası ile, yol kenarında bulunan, duvara çarpması neticesinde, kendi aracında meydana gelen hasara sebep olan olay gerçekleştiğini, bu olayın meydana gelmesinde davalı ...'a izafe edilecek olan herhangi bir kusurun bulunmadığını, İzmir Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasından, 21/07/2022 tarihli olarak yapılan tespit işlemi sonucu, tanzim edilen, 15/08/2022 tarihli bilirkişi raporu ve ekleri taraflarına tebliğ edildiğini, taraflarına tebliğ edilen, bilirkişi raporundaki tüm tespit ve değerlendirmeleri kabul etmeyerek, Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasına sunmuş olduğu dilekçe ile itiraz etmiş olduklarını, 15/08/2022 tarihli bilirkişi raporunun ekinde, taraflarına 17/05/2022 tarihli olarak, İzmir Ödemiş Trafik Denetle Büro Amirliği tarafından tanzim edilmiş bulunan, trafik kaza tutanağında, davalı ...'a izafe edilen kusur durumunu kabul etmeyerek itiraz ettiklerini, 15/07/2022 tarihli olarak düzenlenmiş bulunan, trafik kazasında, davalı ... gerek asli, gerekse tali olarak kendisine izafe edilecek olan hiçbir kusurunun bulunmadığını, kaza tutanağında tarafların kusur durumuna ilişkin tespitleri kabul etmediklerini beyan ederek, ileri ki aşamalarda, tarafların kusur durumunun tespiti için, keşif ve bilirkişi incelemesi yönündeki talep ve haklarını saklı tuttuklarını, ayrıca, İzmir Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyasında bilirkişi bulunan makine mühendisi bilirkişi tarafından, yapılan tespit sonucu dosya içerisine, tespit konusu bulunan araçta meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli bulunan parça değişimi, işçilik ve kaza sonrası araçta meydana gelen değer kaybı yönünde rapor tanzim edilmiş bulunduğunu, bilirkişi tarafından tanzim edilmiş bulunan raporda parça değerleri, işçilik ve değer kaybı miktarlarının fahiş tutarlar içerdiğinin sabit olup, tüm tespit ve değerlere itiraz ederek, ileri ki aşamalarda bilirkişi incelemesi talep haklarını saklı tuttuklarını, tarafların gerçek kusur durumu mahkemece yapılacak olan yargılama sırasında, gerek keşif, gerekse bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağını, tespit dosyasında bilirkişi tarafından, düzenlenmiş bulunan raporda, parça bedeli olarak belirlenmiş bulunan değerlerin fahiş miktarlar içermekte olduğunu, ayrıca bilirkişi raporunu tanzim etmesi sırasında sovtaj bedeli konusunda hesaplama yaparak, belirlenen sovtaj bedellerine göre, zarar tespit edilmesi gerekirken, bilirkişi tarafından bu hususun göz ardı edilmesinin, raporun kabul edilebilir nitelikte olmadığının açıkça göstergesi olduğunu, ayrıca bilirkişi tarafından, davacı tarafa ait bulunan araç için, belirlenmiş bulunan değer kaybı oranının da oldukça yüksek bir değeri içermesi sebebi ile itiraz ettiklerini, izah edilen tüm bu sebepler ile, davacı tarafından açılmış bulunan haksız, kötü niyetli ve usule aykırı bulunan davanın reddini, lehlerine ücret ve masraf takdirine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle mahkemede açılan davanın zaman aşımına uğradığından, zaman aşımı nedeniyle reddini talep ettiklerini, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca alacağın miktarının belli olmaması halinde belirsiz alacak davasının açılabileceğini, dava konusu tamamen ve açık şekilde belirli olduğu iddia edilmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olması nedeniyle davanın doğrudan ve usulen reddini talep ettiklerini, davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, açılan davada sigortalının kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu teşvik eden herhangi bir bir bilgi ve belge mevcut olmadığını, olay incelendiğinde sigortalının kusurunun bulunmadığı müşahede edileceğini, bu nedenle davacı tarafa herhangi bir hasar tazminatı ödenmemesi gerektiğinin izhatan vares olduğunu, kusura ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde, dosyanın kusur bilirkişisine tevdi edilmesine karar verilmesini talep etiklerini, değer kaybı tespit edilirken dayanağı doğrudan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda alan Karayolları Motorlu Araç Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespitinin yapılmasının gerektiğini, davacı tarafa ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ne aynı bölgeye hasar olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde diğer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini, mükerrer ödeme ve sebepsiz zenginleşmenin engellenmesi için konu kaza nedeniyle sigortalı veya kasko sigortacısı tarafından zarar görene bakiye ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun tespitini talep ettiklerini, araç hasarı talebine ilişkin karşı yanın yokluğunda aldırmış olduğu tespit raporu veya faturalar varsa bunun kabulü mümkün olmadığını, fahiş hesaplamanın yer aldığı, herhangi bir amortismanın mahsup edilmediği ve iskonto uygulanmadan hesaplamanın yapıldığı raporun/faturanın hükme esas alınmaması gerektiğini, bu konuda mahkemece yeni bir rapor tanzim ettirilmesini talep ettiklerini, somut uyuşmazlıkta, dosyaya bakiye ödeme ve onarıma ilişkin de herhangi bir fatura sunulmamış olduğu Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesine göre, "kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." bu noktada davacı tarafın aracının onarılıp onarılmadığı konusunda bilgi sorulmasını, aracın onarılması halinde onarıma ilişkin fatura ve diğer belgelerin dosyaya sunulmasını talep ettiklerini, 2918 sayılı KTK.'nın 92. maddesi uyarınca gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararların teminat dışında kaldığını, açıklanan nedenlerle, kazanç kaybı, araç mahrumiyeti, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi dolaylı zararlardan kaynaklı taleplerin doğrudan reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı tarafın avans faiz talebine itiraz ettiklerini, davacı mağdurun aracının, davalı ... ile arasındaki ilişkinin ticari bir nitelik arz etmemekte ve tazminat talebinin de haksız fiilden kaynaklanmakta olduğunu, KTK.'nın tazminatın biçimi ile ilgili borlar kanunu haksız fiil hükümlerine yollama yaptığı ve borçlar kanununda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faizin yasal faiz olduğunu, ayrıca davalı ... şirketinin işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğu dikkate alındığında davacı tarafın avans faiz isteminin haksızlığının da ortada olduğunu, bu nedenle avans faiz talebinin de reddine karar verilmesini talep ettiklerini, açıklanan tüm nedenlerden dolayı ve mahkemece re'sen takdir edilecek hususlardan dolayı, zaman aşımına uğramış davanın reddini, zarar meblağının belirlendiği iddia edilmesine rağmen belirsiz alacak davası açıldığı müşahede edildiğinden davanın usulden reddini, sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığından davanın reddini, aksi halde kusur tespitinde bulunulmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybı ve hasar tazminatı taleplerinin cevap dilekçelerinde belirttikleri ve re'sen gözetilecek nedenlerle esastan reddini, poliçe kapsamında teminat verilmeyen "araç mahrumiyeti" talebinin reddini, ret taleplerinin kabul edilmemesi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydı ile, araç hasarı ve değer kaybı yönünden yukarıda belirttikleri gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasını, talebin kabul edilmesi halinde, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

KANITLAR: İzmir Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik İş sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir.

Türkiye Noterler Birliği'nden Trafik Tescil'den ilgili araçların bilgileri celp edilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden davacı tarafa ait aracın tramer bilgileri celp edilmiştir.

Davalı ...'nden, davalı tarafa ait aracın, ilgili belgeleri celp edilmiştir.

Trafik Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi Bilirkişi ...'den oluşan bilirkişi heyetinden, 23/04/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.

Makine Mühendisi Bilirkişi ...'den 28/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır.

İzmir Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'nden tarafların kusur oranlarına ilişkin 26/01/2024 tarihli Adli Tıp Raporu aldırılmıştır.

Davacı vekili 11/08/2023 tarihli Dava Değeri Arttırım Dilekçesiyle dava değerini arttırmış ve aynı tarihte harcını yatırmıştır.

-23/04/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;

*... plakalı otomobil sürücüsü ... kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda ETKENDİR,

*... plakalı otomobil sürücüsü ... hızını mahal şartlara uydurmadığından dolayı kazanın oluşumunda ETKEN ise de;

*... plakalı davacı aracında meydana gelen toplam hasarın 97.000,00 TL (KDV dahil) olduğu;

*... plakalı davacı aracında meydana gelen değer kaybının 30.000,00 TL olduğu;

*Davacı aracında değer kaybı ile birlikte meydana gelen toplam hasarın 127.000,00 TL olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

-28/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

*... plakalı davacı aracında meydana gelen toplam hasarın 97.000,00 TL (KDV dahil) olduğu;

*... plakalı davacı aracında meydana gelen değer kaybının 30.000,00 TL olduğu;

*Davacı aracında değer kaybı ile birlikte meydana gelen toplam hasarın 127.000,00 TL olduğu;

*... plakalı aracın tamir müddetinin 10 gün olduğu;

*10 GÜnlük İkame Araç Bedeli'nin 3.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

-İzmir Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi'nin 26/01/2024 tarihli Adli Tıp Raporunda özetle;

Açıklanan gerekçelerle;

-Kusur durumu;

-Dava dışı sürücü ...'in% 30 (yüzde otuz ) oranında kusurlu olduğu,

-Davalı sürücü ...'ın % 70 (yüzde yetmiş ) oranında kusurlu olduğu,

-Hasar durumu;

-Dava konusu araçtaki hasar miktarı (101.795,70 TL olduğu),

-Değer kaybı durumu;

-Dava konusu aracın 25.000,00 TL değer kaybettiği,

-Araç mahrumiyet bedeli, (İkame araç bedeli);

-Dava konusu aracın makul onarım süresinin 10 iş günü olduğu ve araç mahrumiyetinin 3.000,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.

GEREKÇE :

Dava; davacı aracında meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı bedeli, araç mahrumiyet bedeli ve ekspertiz ücreti zararının karşı taraf araç maliki-sürücüsü ve ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur", aynı yasanın 85/1. maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı", aynı yasanın 85/son maddesinde ise, "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın amacı A.1 maddesinde "Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir" şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde "sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." şeklinde düzenlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.'nın 90. maddesinde "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır." şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki "Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler." şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan "...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…" ibaresi ile ikinci cümlesindeki "…ve genel şartlarda…" ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası'nın 153/6. maddesinde, "Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar." düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin doğal sonucu olarak Anayasa Mahkemesi'nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa'ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa'nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi'nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete'de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen "usuli kazanılmış hak" olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK.'ya veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve 2004/10-44 E., 19 K.; 03.02.2010 tarihli ve 2010/4-40 E., 2010/54 K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi'nin 2019/824 Esas, 2020/1025 Karar sayılı, 2019/3373 Esas, 2020/1022 Karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK.'nın 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 17/05/2022 tarihinde davacı tarafa ait ... plakalı araç ile ... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacı tarafa ait ..., ..., ... Model, ... plaka sayılı araçta maddi hasar meydana geldiğini, Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davacı ve davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken olduğunun bildirildiği, tarafların itirazları doğrultusunda ek rapor aldırıldığı, yine tarafların itirazları doğrultusunda dosyanın İzmir Adli Tıp Kurumu'na gönderildiği, rapor sonucunda Dava dışı sürücü ...'in% 30 (yüzde otuz) oranında kusurlu olduğu, Davalı sürücü ...'ın % 70 (yüzde yetmiş) oranında kusurlu olduğu, dava konusu araçtaki hasar miktarı (101.795,70 TL olduğu), dava konusu aracın 25.000,00 TL değer kaybettiği, Dava konusu aracın makul onarım süresinin 10 iş günü olduğu ve araç mahrumiyetinin 3.000,00 TL olduğunun belirtildiği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sürücü ve davalı ... şirketinin poliçe kapsamında doğan hasar ve değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı gerçek kişinin ise araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olduğu, bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranı dikkate alınarak tazminat miktarından indirim yapılması gerektiği, davalı ... şirketinin 2918 sayılı KTK.'nın 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/2.1. maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte kendisine ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde ödeme yükümlülüğü bulunduğu, 6102 sayılı TTK.'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi uyarınca davacı tarafından zararın tespiti için araç üzerinde yapılan Mahkeme incelemesine neticesinde ödenen (ve belgesi sunulu) yargılama masraflarının da anılan kanun hükmü kapsamında yargılama giderleri içinde değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.'nın 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,

1. 17.500,00 TL değer kaybı bedelinin davalı ...Ş. yönünden temerrüt tarihi 26.09.2022, diğer davalı ... yönünden kaza tarihi 17.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2. 67.900,00 TL hasar bedelinin davalı ...Ş. yönünden temerrüt tarihi 26.09.2022, diğer davalı ... yönünden kaza tarihi 17.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3. 2.100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ... yönünden kaza tarihi 17.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş dosyasında yapılan 1.798,40 TL'nin yargılama giderlerinden sayılmasına,

3. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.977,13 TL nispi harçtan, peşin alınan 80,70 TL harç ve tamamlama harcı ile tamamlanan 2.209,83 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.686,60 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4. Davacı tarafından tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 2.209,83 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.371,23 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı tarafa verilmesine,

5. Davacı tarafından yapılan 385,50 TL tebligat ve posta gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 7.000,00 TL Adli Tıp Rapor ücreti, Ödemiş Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş dosyasında yapılan 1.798,40 TL olmak üzere toplam olmak üzere toplam 12.183,90 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 8.238,73 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT. hükümlerine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,

7. Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT. hükümlerine göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalılara verilmesine,

8. Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin, davanın kabul ve ret oranına göre, 2.109,74 TL'lik kısmının, davalılardan müştereken müteselsilen alınarak, 1.010,26‬ TL'lik kısmının davacıdan alınarak HAZİNE'YE GELİR KAYDINA,

9. Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 14/03/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı