İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/858 E. 2024/134 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/858

KARAR NO : 2024/134

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİH İ : 24/10/2023

KARAR TARİHİ : 20/02/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; Konya-Ereğli ilçesinde 28.05.2021 tarihinde; davalı sigorta şirketinde ... numaralı poliçeyle sigortalı olan ... yabancı plakalı tır sürücüsünün, trafik lambalarının kırmızı yandığı esnada sevk ve idaresindeki tırı durduramadığını, müvekkilinin sevk ve idaresinde kırmızı ışıkta durur vaziyette olan müvekkiline ait ... plakalı araca arkadan çarparak tam ve asli kusurlu olarak hasara uğrattığını, kaza gerçekleştiği anda sürücüler tarafından olay yerine polis çağırıldığını, gelen polislerce her iki sürücünün alkol testine tabi tutulduğunu, sürücülerin alkolsüz olduğunun tespit edildiğini, sürücüler tarafından düzenlenip imzalanan kaza tespit tutanağındaki olay yeri krokisinin bizzat polis memurları tarafından çizildiğini, kaza anında müvekkilinin ... marka aracının arka tampon demiri, bagaj kapağı ile bagaj kapağı iç döşemesi, arka cam, park kamerası ve sensör takım/tesisatının hasara uğradığını, davacı tarafından 01.06.2021 tarihinde hasarlar nedeniyle sigorta şirketinden zararların karşılanmasının talep edildiğini, talebin ardından, sigorta şirketi tarafından aracı incelemek üzere ekspertiz görevlendirildiğini, sürecin ekspertiz eşliğinde türlü bahanelerle sürüncemede bırakıldığını nihayetinde 02/09/2021 tarihinde ‘’ iletilen olay yeri fotoğrafları incelendiğinde mağdur aracın arka camının kırık olmasına rağmen zeminde kırık parçalarına rastlanılmadığı, ayrıca kazaya sebebiyet veren aracın üzerinde darbe izlerine rastlanmadığı ‘’ öne sürülerek zararların karşılanmadığını, işbu sebeple 10.325,00 TL parça değişimi ve onarım masrafının müvekkili tarafından karşılandığını, müvekkili tarafından karşılanan masrafların İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E, ... K. sayılı davaya konu edildiğini ve mahkemenin 13/06/2023 tarihli kesin kararı ile müvekkilinin kazada kusursuz bulunduğuna ve 10.325,00 TL tutarındaki hasar bedeli tazminatının müvekkiline ödenmesine hükmedildiğini, anılan kararın miktar itibariyle kesin olarak verildiğini, müvekkilinin bahsedilen kazanın mağduru olduğunu, kazadan 3 gün sonra 01/06/2021 tarihinde müvekkilinin aracını Torbalı'da bulunan... servisine teslim ettiğini, ... nolu hasar dosyası açıldığını ancak davalı sigorta şirketinin hasar dosyası açılmasına rağmen aracın tamir ve onarım yükümlülüklerini türlü bahanelerle sürüncemede bıraktığını, her ne kadar zorunlu trafik sigortalarında sigorta şirketinin mağdur araç sahibinin aracından mahrum kalması sebebiyle uğradığı zarardan sorumluluğu bulunmasa da eldeki davada müvekkilinin aracından mahrum kalma sebebinin tamamen sigorta şirketinin kusurundan kaynaklandığını, Yargı kararlarında araç mahrumiyeti sebebiyle ikame araç kira bedellerinin kaza sonrası makul tamir süresine karşılık gelen tutarlarının zarar veren aracın işleteni ve sürücüsü tarafından ödeneceğinin yerleşik uygulamalardan olduğunu, ancak davada sigorta şirketinin makul tamirat süresinin aşılmasına sebebiyet verdiğinin aşikar olduğunu, bu sebeple davalı sigorta şirketinin müvekkilinin 75 gün süreyle serviste kalan aracının makul süreyi aşan gün sayısı kadar ikame araç kira bedelinden sorumluluğunun bulunduğunu, bunun yanında müvekkilinin aracının hasar neticesinde parça değişimine - boya işlemine maruz kaldığından, orijinallığını yitirdiğinden ve tramer kaydı işlemesi sebebiyle piyasada ciddi reel değerinde düşüşe uğradığını, işbu sebeple müvekkilinin ''araç değer kaybı'' tazminatına da hak kazandığını, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... E, ... K. sayılı ilamının karar tarihi olan 13/06/2023 tarihinde miktar itibariyle kesinleştiğini, bu sebeple taraflarınca zarar yükümlüsünün öğrenildiği tarihin 13/06/2023 günü olduğunu, anılan sebeple tazminat istemlerinin zamanaşımına uğramadığını, arabuluculuk başvurusunun anlaşmama ile sonuçlandığını, açıklanan ve kendiliğinden gözetilecek nedenlerle; fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak ve bilirkişi incelemesi sonucu tespit olunan rakamlar arttırılmak kaydı ile; ... plakalı araç ile ilgili olarak; araç mahrumiyet bedeli için şimdilik 200.-TL, değer kaybı zararı için şimdilik 200.-TL olmak üzere şimdilik toplamda 400,00-TL maddi zararlarının 28/05/2021 kaza tarihinden itibaren en yüksek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine, her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 31/03/2021 – 31/03/2022 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 43.000,00-TL olduğunu, poliçe limitini bildirmelerinin davayı ve iddiaları kabul anlamında olmadığını, davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını, işbu davada yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, ticari dava niteliğinde olan sigorta uyuşmazlıklarında arabuluculuk yoluna müracaat edilmesinin zorunlu olup davacı tarafından bu yola başvurulmadan davanın ikame edildiğini, bu nedenle sigorta şirketine başvuru şartı sağlanmadığını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirket tarafından araçta oluşan hasar onarım bedeli için 07/07/2023 tarihinde İzmir ...İcra dairesine 25.997,18-TL tazminat ödendiğini, başvuru konusu kaza kapsamında değer kaybı hesaplaması yapılsa dahi işbu tutarın poliçe limiti gözetilerek mahsup edilmesi gerektiğini, araç mahrumiyeti tazminatının müvekkili şirket nezdinde düzenlenmiş olan poliçe kapsamında olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep etmesi gereken faizin yasal faiz olduğunu, açıklanan ve re’sen nazara alınacak nedenlerle; davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Kaza tespit tutanağı: Trafik kazasına karışan araç sürücüleri tarafından birlikte tanzim ve imza edilmiş 28/05/2021 tarihli “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağının” incelenmesinde; sürücü ... Kazanın oluşumunu " ... plakalı araç Ereğli Konya yolunda kırmızı ışıkta duruyordu. ... plakalı araca ışıkta duramadım ve arkadan çarptım. " şeklinde tanımladığı; ... plakalı araç sürücüsü ...'nin kazanın oluşumunu " Ereğli Konya çıkışı kırmızı ışıkta durdum ... plakalı araç arkadan vurdu. " şeklinde tanımladığı görülmüştür.

Hasar dosyası: Davacının dava tarihinden önce davalı sigorta şirketine değer kaybı zararı için 24/07/2023 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığı görülmüştür.

Mahkememizce Türkiye Noterler Birliği'nin UYAP sisteminden yapılan sorgusunda; Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde davacı adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.

Tramer: Sigorta bilgi Gözetim merkezi'nin 07/11/2023 tarihli yazısında; ... plakalı aracın kaza tarihinden önce açılan 4 adet hasar dosyasının bulunduğu bildirilmiştir.

Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan dava dışı sigortalı Dilekler Ticaret Limited Şirketi arasında, 31/03/2021- 30/06/2021 tarihlerini kapsayan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) sigorta poliçesi bulunmaktadır. Poliçe limiti maddi araç başına 43.000,00- TL' dir.

Mahkememizce... Esas sayılı dosyada alınan Bilirkişi heyet raporunda; 28/05/2021 tarihinde Davacıya ait ... plakalı ... marka panelvan kamyonetin arka kısımlarına, Davalıya ZMMS trafik sigortalı ... yabancı plakalı tır” ın ön kısımları ile çarpması nedeniyle davacı aracında meydana gelen hasar miktarı dosya içeriğinde yapılan inceleme ve değerlendirme ile yapılan piyasa araştırmaları neticesinde tespit edilerek aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. davalı ... Sigorta AŞ.” nin zorunlu trafik Sigortalısı ... Plakalı Araç Sürücüsü ...” ın ... plakalı aracıyla karıştığı trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda asli kusurların açıklandığı 84/d) Arkadan çarpma, 56/c)-önlerinde giden aracı güvenli bir mesafeden izlemediğinden, Karayolları Trafik Yönetmeliği 107. Takip mesafesini ihlal ettiğinden; Kazanın oluşumuna etken olduğu görüş ve kanaatine varılmış olduğu, davacı ...; Sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile kendisine hitap eden Trafik Işıklı İşaret Cihazının kırmızı yanması nedeni ile durmuş, lambanın yeşil ışığın yanmasını beklerken diğer araç sürücüsü ... gelerek durmuş olan davacının aracına arkadan çarpmıştır. Bu kazanın oluşumunda alacağı bir önlem ve tedbir olmadığından kurallara aykırı olumsuz bir davranışı görülmemiş, olup, Kazanın oluşumuna etken olmadığı görüş ve kanaatine varılmış olduğu, ... plakalı ... marka aracın arka kısımlarında meydana gelen hasarların bahse konu trafik kazası ile uyumlu olduğu, davacıya ait ... Plakalı ... marka araçta meydana gelen Gerçek hasar miktarının yedek parça, işçilik, kdv olarak 10.325,00-TL (Onbinüçyüzyirmibeşlira kuruş) ve aracın tamirinin ekonomik olduğu mütalaa edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazası sonucu oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyeti nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Sigorta hukuku 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1401 ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Sigorta sözleşmelerine dayanan taleplere ilişkin zamanaşımı süresi ise TTK’nın 1420. maddesi ile genel olarak düzenlenmiş, ancak bu maddenin 1. fıkrası ile sorumluluk sigortalarına ilişkin olarak zamanaşımını düzenleyen TTK’nın 1482. maddesi hükmü, 2. fıkrası ile de diğer kanunlardaki hükümler saklı tutulmuştur. Böylece zamanaşımı süresiyle ilgili olarak başka kanunlarda farklı bir düzenleme yapılabileceği öngörülmüş, 2918 sayılı KTK’nın 109. maddesi ile de TTK’da yer alan sigorta sözleşmelerine ilişkin zamanaşımı sürelerinden farklı ve daha özel nitelikte bir düzenleme yapılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 109/I. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne, yine aynı kanunun 109/II. maddesinde ise, "Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.

KTK’nın 109. maddesinde yer alan özel düzenlemeler dışındaki diğer hususlarda, 109. maddenin 5. fıkrasında yer alan “Diğer hususlarda, genel hükümler uygulanır” şeklindeki düzenleme uyarınca, TBK’nın 149 ve devamındaki genel hükümlerin uygulanması gereklidir. TBK’nın 149. maddesi “Zamanaşımı, alacağın muaccel olmasıyla işlemeye başlar. Alacağın muaccel olmasının bir bildirime bağlı olduğu hallerde, zamanaşımı bu bildirimin yapılabileceği günden işlemeye başlar” şeklinde düzenlenmiştir. Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemlerin, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayacağı yönündeki ifadesiyle TTK’nın 1420. maddesinin 1. fıkrası hükmünün de, TBK’nın 149. maddesiyle paralel bir düzenleme olduğu görülmektedir. Bu nedenle, TBK’nın zamanaşımının kesilmesine ilişkin 154. maddesinin yanında kesilen zamanaşımı süresinin yeniden başlamasına ilişkin 156. ve 157. madde hükümlerinin de dikkate alınması gereklidir. TBK’nın 154. maddesi uyarınca zamanaşımı, borçlunun işlem ve eylemleri “borcun ikrarı, tanınması, faiz ödenmesi, kısmi ifada bulunulması, rehin verilmesi, kefil gösterilmesi” ile kesilebileceği gibi, alacaklının işlem ve eylemleri “dava veya def’i yoluyla mahkemeye veya hakeme başvurulması, icra takibinde bulunulması veya iflas masasına alacağın kaydettirilmesi” ile de kesilebilmektedir.

TTK’ın 1478. maddesinde, zarar görenin, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, doğrudan sigortacıdan talep edebileceği, TTK’nın 1475. maddesinde, zarar görenin sigortacıya doğrudan başvurması halinde 1427. maddenin uygulanacağı düzenlenmiş olup, 1427. maddenin 2. fıkrasında ise, sigorta tazminatı veya bedelinin, 1446. madde uyarınca sigorta ettiren/sigortalı tarafından yapılacak bildirimden kırkbeş gün sonra muaccel olacağı, sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise sürenin işlemeyeceği belirtilmiştir.

Söz konusu hakkın zorunlu trafik sigortaları açısından nasıl kullanılacağına dair esaslar ise 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerinde belirlenmiş olup, bu kapsamda KTK’nın 97. maddesine göre, zarar görenin sigortacıya dava açmadan önce mutlaka ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekmektedir. Sigorta kuruluşu başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaz veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık çıkarsa, zarar gören dava açabilir veya tahkime başvurabilir. Trafik Sigortası Genel Şartları B.2.1 maddesine göre de hak sahibinin, kaza veya zararın tespit edilebilmesi için gerekli tüm belgeleri sigortacıya ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü sonunda tazminat talep edilebilecektir. Sigortacının kendisine iletilen belgelere haklı olarak itiraz etmesi veya kendisinin hak sahibinden ya da başka bir kurumdan haklı olarak yeni bir belge talep etmesi halinde söz konusu süre, yeni talep edilen belgenin sigortacıya iletilmesinden sonra başlayacaktır.

Diğer taraftan 11/11/1999 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4477 sayılı Kanun’la onaylanması uygun bulunan Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Ek I Sözleşmeye Ek Hükümler 8. maddesinin 2. fıkrası; “Yazılı bir talep, sigortacı müzakerelere son verdiğini yazılı olarak bildirinceye kadar, zamanaşımını durdurur. Daha sonra vaki talepler zamanaşımını durdurmaz” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda; kaza 28.05.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, eylem suç teşkil etmediğinden ceza zamanaşımının uygulanması mümkün değildir. Davacı vekili, yalnızca hasar zararına ilişkin olarak 01.06.2021 tarihinde davalı sigorta şirketine başvurmuş, davalı sigorta şirketi tarafından davacının hasar bedeli talebi 02.09.2021 tarihinde kazanın şüpheli olması nedeniyle reddedilmiştir. Hasar bedeline ilişkin olarak davacı tarafça Sigorta Tahkim Komisyonuna 23.09.2021 tarihinde başvuruda bulunmuş, Sigorta Tahkim Komisyonu’nun 05/03/2022 tarihli, ... esas,... karar sayılı kararı ile başvuru konusu hakkında yapılması gereken usulü işlemlerin, süreli tahkim incelemesinde yetiştirilmesinin mümkün olmaması ve adli yargıda görülecek bir davada daha sağlıklı netice elde edilebileceği kanaatiyle dosyadan el çekilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine davacı tarafından yine hasar zararına ilişkin olarak mahkemimizin ... Esas sayılı dosyasında maddi tazminat davası açılmış, yapılan yargılama neticesinde ... karar sayılı, 13/06/2023 tarihli kararımız ile 10.325,00 TL tutarındaki hasar bedelinin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiş, mahkememiz ilamı İzmir ...İcra Dairesi’nin ... sayılı dosyasında takibe konulumuş olup, davalı sigorta şirketi tarafından ödenerek icra dosyası infazen kapatılmıştır. Tüm bu işlemler kaza nedeniyle oluşan hasar zararına ilişkin olup, davacı tarafça, iş bu davaya konu edilen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararları için davalı sigorta şirketine ilk kez 24.07.2023 tarihinde e-mail ile başvuruda bulunulmuş olup, zorunlu arabuluculuk başvurusu ise 06.09.2023 tarihinde yapılmıştır. Hasar zararı için sigorta tahkim komisyonuna ve mahkememize dava açılması, hasar zararı için icra takibi yapılması, takipte hasar bedelinin ödenmesi gibi zamanaşımını kesen işlemler yalnızca hasar zararına ilişkin olduğundan, eldeki dava konusu değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı yönünden işlemeye başlayan zamanaşımını kesen işlemler olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. 2918 sayılı KTK'nın 109/I. Maddesi uyarınca, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra zamanaşımına uğrayacağının öngörüldüğü, davacının daha önce hasar zararı için davalı sigorta şirketine kaza tarihinden hemen sonra 01.06.2021 tarihinde başvuruda bulunduğu, kazaya karışan araç sürücüleri tarafından düzenlenen 28.05.2023 tarihli kaza tespit tutanağında da kazaya karışan araçların plakları, malikleri, sigortacılarının açıkça yazılı olduğu dikkate alındığında davacının kaza tarihi itibariyle zarar sorumlusunu ve zararı bildiği, dolayısıyla bu tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin 28.05.2023 tarihinde dolduğu, dava konusu bu zarar kalemleri için zamanaşımı süresi dolduktan çok sonra davalı sigorta şirketine 24.07.2023 tarihinde, zorunlu arabuluculuğa ise 06.09.2023 tarihinde yapılan başvruların ise dolan zamanşamına bir etkisinin bulunmayacağı anlaşılmakla davacının davasının zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının maddi tazminat davasının zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,

2. Maktu red harç tutarı olan 427,60 TL harca, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.

3. Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davacıdan alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına,

4. Dava reddedildiğinden davacı tarafın yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına.

5. Dava tamamen reddedildiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 400,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.

6. HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine.

ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 20/02/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır