İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/896 E. 2024/133 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/896

KARAR NO : 2024/133

DAVA : Öz Sermaye Tespiti

DAVA TARİHİ : 03/11/2023

KARAR TARİHİ : 20/02/2024

Mahkememizde görülen davanın dosya üzerinde yapılan incelemesi sonucunda;

İDDİA ;

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkilinin, İzmir Bergama Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün ... sicil numarasında kayıtlı ... Tarım Ve Hayvancılık Anonim Şirketi'nin tek ortağı olduğunu, müvekkilinin “İzmir ili, Bergama ilçesi, ...” adresinde hayvancılıkla uğraştığını, kendi mülkiyetinde olan büyükbaş hayvanları ayni sermaye olarak şirkete getirmek istediğini, söz konusu büyükbaş hayvanların “sermaye olarak konulacağı ve bu sürecin işletilmeye başlanacağı” konusunda ... Tarım ve Hayvancılık Anonim Şirketi tarafından karar alındığını; 6100 sayılı HMK'nın 382/e-5 maddesinde “şirkete ayni sermaye konulmasının çekişmesiz yargı işlerinden olduğu” belirtildiğinden şirketin davalı olarak gösterilmediğini; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 342. maddesine göre üzerinde sınırlı ayni hak, haciz ve tedbir bulunmayan nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilinen değerin anonim ortaklığa sermaye olarak konulmasının mümkün olduğunu belirterek, ... mahallesinde bulunan 73 adet büyükbaş hayvanın ayni sermaye olarak getirilmesi için mahkemece belirlenecek bilirkişi heyeti tarafından değerinin tespitine ve büyükbaş hayvanların şirkete sermaye olarak getirilmesinin uygun olduğuna karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE ;

Dava; TTK’nın 343. maddesi gereğince ayni sermaye tespiti istemine ilişkindir.

Ayni sermaye olarak konabilecek mal varlıkları TTK'nın 342. maddesinin birinci fıkrasında belirtilmiştir. Bu maddede; “Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, mal varlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı kanunun 343. maddesinde ise; “Konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçilir. Değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğu; sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342. maddeye uygunluğunun belirlendiği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerleri; ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığı, tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanır. Bu rapora kurucular (…) ve menfaat sahipleri itiraz edebilir. Mahkemenin onayladığı bilirkişi kararı kesindir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu düzenlemelerde de belirtildiği şekilde; anonim ve limited şirketlerde sermaye olarak, nakdi ve ayni sermaye konulabilir. Sermaye olarak getirebilen malvarlığı unsurları; nakdi olarak para, ayni olarak ise alacak, kıymetli evrak ve sermaye şirketlerine ait paylar, fikri mülkiyet hakları, taşınırlar ve her çeşit taşınmaz, taşınır ve taşınmazların faydalanma ve kullanma hakları, ticari işletmeler, haklı olarak kullanılan devredilebilir elektronik ortamlar, alanlar, adlar ve işaretler gibi değerler, maden ruhsatnameleri ve bunun gibi ekonomik değeri olan diğer haklar ile devrolunabilen ve nakden değerlendirilebilen her türlü değerdir.

Veteriner bilirkişi 17/01/2024 tarihli raporunda özetle; dava dilekçesi ekinde bulunan "Hayvanlara ait İlçe Tarım Kayıtları ve faturaları" belgelerinde; "İLİ: İZMİR, İLÇE: ...BERGAMA/İZMİR" adresinde bulunan "İŞLETME NO: ..." numaralı işletmede 779 adet sığır varlığını bildiren raporun bulunduğunu, işletmede yapılan tespitler ve yerinde inceleme görevine ilişkin olarak 13/01/2024 tarihinde yukarıda belirtilen adreste bulunan işletmenin ziyaret edildiğini, yapılan tespitler neticesinde raporda belirtilen 779 adet sığır türü hayvanların işletmede olduğunun görüldüğünü, ayrıca sermaye olarak konulması istenen, dava dilekçesinde 73 baş sığır olarak bildirilen sığırların, işletme ziyaretinde 72 baş sığır türü hayvanların da işletmede mevcut olduğunun görüldüğünü ve hesaplamaların 72 baş sığır üzerinden yapıldığını, bu hayvanların Kulak küme numaralarının tespit edildiğini, ayrıca davaya konu 72 baş ineğin pasaportlarının rapor ekinde sunulduğunu, hayvanların pasaportlarının hepsinin tek tek incelenerek hayvanların sahiplik belgelerinin "..." adına kayıtlı olduğunun yerinde tespit edildiğini, sermaye olarak getirilmek istenen sığırların hepsinin Amerik Birleşik Devletlerinden ithalinin gerçekleştirildiğini ve millileştirilmesinin yapılmış durumda olan... ırkı, Dişi cinsiyetinde (İnek), doğum tarihleri 2021-2022 yıllarında olan, henüz ilk yavrularına gebe, bir kısmının (tespit tarihinde 29 baş inek doğurmuş durumda) doğurmaya başlamış durumda, süt ırkı, damızlık vasfında iyi kalitede süt sığırı hayvanlar durumunda olduğunu, bu hayvanların tespit tarihinde (12/01/2024) Türkiye'de hayvan başı serbest piyasada buzağısız

olarak satış fiyat ortalamasının 130.000,00 TL civarında olduğunu, 72 baş inek X 130.000,00TL=9.360.000,00TL toplam değerinde olmasının beklendiğini, bu ineklerin yeni doğmuş (günlük doğum) buzağılı satış fiyatlarının ortalama: 145.000,00TL civarında olduğunu, (günlük yeni doğmuş buzağı fiyatı:15.000,00 TL) 29 adet yeni doğmuş buzağılı inek ortalama fiyatının 29 adet X 145.000,00TL= 4.205.000,00TL olduğunu, 72-29= 43 inek, 43 inek X 130.000,00 TL= 5.590.000,00 TL olmak üzere; toplam fiyatının 4.205.000,00 TL + 5.590.000,00 TL= 9.804.000,00 TL olmasının beklendiğini, buzağılı buzağısız ineklerin toplam fiyatının 9.804.000,00 TL olabileceğini bildirmiştir.

Türk Medeni Kanunu’nda eşya kavramı tanımlanmamış; kavramın açıklanması doktrine bırakılmıştır. Kanunun ayni haklara ilişkin hükümlerinde cismani varlığı bulunan mallara eşya niteliği verilmiştir. TMK'nın 684-687 maddelerinde mülkiyet hakkı kapsamında 704 ve devamı maddeleri ile 988. maddesinde taşınmaz mülkiyeti, 762. maddesinde ise taşınır mülkiyeti düzenlenmiştir. Bu hükümlere göre eşyanın cismani (maddi) nitelikte olduğu kabul edilmiştir. Doktrindeki hâkim görüşe göre hayvanlar, maddi varlığı olma (cismanilik), sınırları belli olma, üzerinde fiili ve hukuki hâkimiyet kurulmaya elverişli olma ve kişilik dışında olma unsurlarını taşımaları nedeniyle eşya olarak nitelendirilmiştir.Ayrıca, Yargıtay’a göre de hayvanlar, eşya olarak nitelendirilmiştir. Bu özellikleri sebebiyle hayvanlar, satış sözleşmesine de konu olabilmektedir.

Her ne kadar 06/12/2023 tarihli tensip tutanağı ile birlikte "davanın duruşmalı olarak incelenmesine" karar verilmiş ve duruşması 01/03/2024 tarihine bırakılmış ise de; davanın hasımsız bir dava olması ve davacı vekilinin de duruşma günü beklenmeden bilirkişi raporu doğrultusunda karar verilmesini istemiş bulunması karşısında, dava dosyası duruşma günü beklenmeksizin ele alınarak değerlendirme yapılmıştır.

Yasal mevzuat, benimsenen bilirkişi raporu, Bergama Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yazısı ve yazı ekindeki büyükbaş hayvan listesi ile tüm dosya içeriğine göre; dava dilekçesinde bildirilen ve dava konusu edilen büyükbaş hayvanlar üzerinde 6102 sayılı TTK'nın 342. maddesi gereğince şirkete ayni sermaye konmalarına engel nitelikte herhangi bir sınırlandırıcı işlemin varlığına rastlanmadığından, bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;

1. Davanın KABULÜ ile;

Veteriner bilirkişi... tarafından düzenlenen 17/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun TTK’nın 343. maddesi uyarınca mahkememizce ONAYLANMASINA,

2. Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 269,85 TL harcın düşülmesi ile kalan 157,75 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,

3. Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Artan gider avansının davacıya iadesine,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davacı tarafın yokluğunda kesin olmak üzere ve oy birliği ile karar verildi. 20/02/2024

Başkan ...

¸E-imza

Üye ...

¸E-imza

Üye ...

¸E-imza

Katip ...

¸E-imza