İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1019 E. 2023/932 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1019 Esas

KARAR NO : 2023/932

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 29/11/2022

KARAR TARİHİ : 23/11/2023

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyYukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketçe... A.Ş. Şirketi lehine ... Pınarbaşı Şubesi'nin 31/01/2023 vade tarihli, ... no'lu 110.000,00 TL tutarlı ve yine aynı lehtara 28/02/2023 vade tarihli 100.000,00 TL tutarlı çek keşide edildiğini, söz konusu çeklerin çek alacaklısına kargo ile gönderildiğini, kargoyu teslim alan alacaklı şirket kargodan sadece bir tane 100.000,00 TL'lik çek çıktığını iddia ettiğini, bu bağlamda keşide edilen çek ya da davacı şirketin uhdesinde ya da kargolama aşamasında kaybolduğunu, bu suretle çekin zayi olduğunu, çek kaybolduğunda, çekin üzerinde sadece alacaklı belirtilmiş olduğunu, başkaca herhangi bir cironun bulunmadığını, çekin zayi olması nedeni ile çeki bulan kişilerce tahsil edilmeye çalışılması ihtimalinin söz konusu olduğunu, davacı şirketin geri dönüşü zor zararlara karşılaşmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, açıklanan tüm bu nedenlerden dolayı öncelikle TÜRKİYE ... BANKASI PINARBAŞI/İZMİR Şubesi'nin, ... çek numaralı, keşidecisi ... VE TİCARET ANONİM ŞİRKET'i olan, 31/01/2023 keşide tarihli, 110.000,00 TL tutarlı çekin ödemesinin durdurulması için Tensiple Birlikte İhtiyati Tedbir kararı verilmesini ve muhatap bankaya bildirilmesini, ödeme yasağı getirilerek, çekin zayi nedeni ile iptalini ve muhatap bankaya bildirilmesini dava ve talep etmiştir.

KANITLAR:

Türkiye Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne ilan yaptırılmak için yazılan yazıya cevabi yazının geldiği görüldü.

Türkiye ... Bankası'ndan çekin ibraz edilmediği ve çekin ödeme yasağı konulduğuna dair cevabi yazıların geldiği görüldü.

GEREKÇE :

Dava, TTK.'nın 818/1.s madde hükmü yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve diğer maddeleri hükümlerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK. hükümleri uyarınca dava dilekçesinde bahsi geçen çek ile ilgili Ticaret Sicili Gazetesinde 19/12/2022, 27/12/2022 ve 04/01/2023 tarihlerinde üç kez ilan yaptırılmış, yapılan ilanlara rağmen çekler ile ilgili mahkememize herhangi bir müracaatın yapılmadığı belirlenmiştir.

TTK. madde 651-(1) Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. (2) Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

TTK.'nın 757-(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.

TTK.'nın 759-(1) poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

6100 sayılı HMK.'nın 114 (1) d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Zayi nedeniyle çek iptali hamil tarafından açılması gerekir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı keşideci tarafından çek yapraklarının zayii nedeniyle iptali ve ödemeden men istemiyle dava açılmış ise de; 6102 sayılı kanunun 757. ve diğer maddelerinde de belirtildiği üzere çekin iptalini isteme hakkının ancak çek hamiline ait olduğu, keşidecinin ödemeden men talimatı verme hakkının da bulunmadığı nazara alındığında keşidecinin ancak kaybettiği çekin bedelinin kendisinden istenmesi halinde, borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma olanağına sahip olduğu, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyetinin olmadığı anlaşılmakla keşideci tarafından açılan çek iptali davasının dava şartı olan aktif husumet yokluğundan HMK.'nın 115/2.maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE;

2. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,

3. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 269,85 TL nispi harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 189,15 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4. HMK.'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansından kararın tebliğ gideri düşüldükten sonra kalan kısmın karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2023

Katip ...

¸E-imza

Hakim ...

¸E-imza