İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1105 E. 2023/778 K.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1105

KARAR NO : 2023/778

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 26/12/2022

KARAR TARİHİ : 10/10/2023

Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 10/2022 tarihinde ...'nin sahibi olduğu ...(D) aracı ve ...(C)aracı ...(B) ve davacı ...(A) aracı arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacının arabasındaki 49.995,00 TL tutarındaki hasarın onarıldıktan sonra araçta ciddi boyutta değer kaybının meydana geldiğini, zararın meydana gelmesine sebep olan aracın davalı şirket nezdinde ... adına kayıtlı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sokululuk Sigorta Poliçesi ile kayıtlı olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan ön başvuru neticesinde tarafına bir kısım ödeme yapıldığını bu tutarın 36.724,47 TL olduğunu, ancak davacı aracında meydana gelen değer kaybının davacı tarafça yapılan değer kaybı raporunda 50.000,00 TL olduğunu, davalı şirketin limitlerinin Temmuz ayından sonra gerçekleşen kazalarda araç başına 100.000,00 TL olduğu ve ödeme yapılacak tutarın hali hazırda bulunduğunu, bu hususa ilişkin öncelikle dava şartı olan arabulucuk başvurusu yapıldığını fakat anlaşma sağlanamadığını belirterek davanın kabulünü, davacıya ait araçta meydana gelen bakiye değer kaybı nedeniyle, bedel belli olduğunda arttırılmak üzere şimdilik 50.000,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı şirket yönünden temerrüt tarihi itibariyle birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davalı şirket tarafnıdan temerrüde düşürüldüğünü, zira davalı şirket tarafından davacıya 04/11/2022 tarihinde 36.724,47 TL ödendiğini ancak davacı tarafın işbu ödemeyi davalıya iade ettiğini, davacının sonradan talep ettiği miktarın fahiş olup davalı şirket tarafnıdan talep edilen miktarın kabulünün mümkün olmadığını, davacının davalı şirketin üzerine düşen tüm mali sorumluluklarını yerine getirmesine rağmen işbu davayı açmasının kötü niyetli olduğunu, davacının amacının haksız kazanç sağlamak ve davalıyı zarara uğratmak olduğunu, işbu nedenlerle davanın usulden ve esastan reddini, yargılama harç ve giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

KANITLAR: -12/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

*.... plakalı araç sürücüsü ... önündeki araç ile güvenli takip mesafesini korumayarak çarptığından dolayı kazanın oluşumunda ETKENDİR.

*.... plakalı araç sürücüsü ... atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda ETKEN DEĞİLDİR

*... plakalı araç sürücüsü ... atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda ETKEN DEĞİLDİR.

*... Plakalı davacı aracında meydana gelen değer kaybı 50.000 TL olarak belirlenmiştir.

-Türkiye Noterler Birliğine yazılan yazıya cevap verilmiştir.

-... Sigorta A.Ş.'ne yazılan yazıya cevap verilmiştir.

-Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verilmiştir.

GEREKÇE :

Dava; davacı aracında meydana gelen bakiye değer kaybı bedeli zararının karşı taraf araç ZMMS sigortacısından tahsili davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün ... sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde ... E-... K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. T.C. Anayasası’nın 153/6. maddesinde, “Anayasa Mahkemesi kararları Resmî Gazetede hemen yayımlanır ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” düzenlemesi mevcut olup, bu düzenlemenin ...l sonucu olarak Anayasa Mahkemesi’nce bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin tümünün ya da bunların belirli hükümlerinin Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinin bilindiği halde görülmekte olan davaların Anayasa’ya aykırılığı saptanan kurallara göre görüşülüp çözümlenmesi, Anayasa’nın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği için uygun görülmeyeceği kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.

Yargıtay içtihatları ile kabul edilen “usuli kazanılmış hak” olgusunun, birçok hukuk kuralında olduğu gibi yine Yargıtay içtihatları ile geliştirilmiş istisnalarının bulunduğu, yeni bir İçtihadı Birleştirme Kararı (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı YİBK) ya da geçmişe etkili bir yeni kanun çıkması, benzer şekilde uygulanması gereken bir kanun hükmünün, hüküm kesinleşmeden önce Anayasa Mahkemesince iptaline karar verilmesi hallerinde, usulü kazanılmış hakka göre değil, İBK'na veya geçmişe etkili yeni kanuna ya da Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilebileceği (HGK’nın 21.01.2004 tarihli ve ...-... E., ... K.; 03.02.2010 tarihli ve ...-... E., ... K), dolayısıyla bilirkişi raporları alındıktan ve bu raporlar nedeniyle taraflar lehine oluşan usulü kazanılmış hakka göre değil sonra Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra oluşan yeni duruma göre karar verilmesi gerektiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı, ... esas, ... karar sayılı emsal kararlarında da belirtildiği üzere Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacının uğradığı hasar zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak yerel piyasa koşulları, yedek parça ve servis maliyetleri, kazalı parça ve yeri, işçilik maliyetleri, KDV dikkate alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;2022 tarihinde ...'nin sahibi olduğu ...(D) aracı ve ...(C)aracı ...(B) ve davacı ...(A) aracı arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacının arabasındaki 49.995,00 TL tutarındaki hasarın onarıldıktan sonra araçta ciddi boyutta değer kaybının meydana geldiğini, bilirkişi raporunda açıklanan gerekçelerle davalı sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kusurlu olduğu, davacının bu trafik kazasının oluşumunda herhangi bir etkisinin bulunmadığını, davacıya ait araçta kaza nedeniyle meydana gelen değer kaybı 50.000 TL olarak olduğu, davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 22/06/2022 tarihli bedel arttırım dilekçesinde teminat limitinin 4.243 Tl olması nedeniyle bu miktar dikkate alınarak davanın kabulünü talep ettiği, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sürücü ve davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında ...n değer kaybı zararından sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, zarar veren araç ticari nitelikte bulunmadığından haksız eylemin de TTK.’nun 4. maddesi uyarınca ticari iş niteliği taşımamasına göre temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı vekili tarafından her ne kadar maktu vekalet ücretine hükmedilmesine yönelik talep var ise de davalı Sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce 8/11/2022 tarihinde ödeme yapıldığı, 26/12/2022 tarihinde dava açıldığı dikkate alındığında davacının bu talebi kabul edilmemiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davacının davasının KABULÜNE

1. 4.243,00 TL bakiye değer kaybı bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden temerrüt tarihi 8/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine

2. Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 289,84 TL nispi harçtan, peşin alınan 80,70 TL harcın ve ıslah ile tamamlanan 75,00 TL'nin düşülmesiyle kalan bakiye ‬134,14 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.

3. Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL peşin harç ve 75,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam ‬236,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL'nin davada haksız çıkan davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

5. Davacının yapmış olduğu 61,00 TL'si tebligat. posta gideri ve 3.000,00 TL'si bilirkişi ücreti gideri olmak üzere toplam 3.061,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 4.243,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

10/10/2023

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır