İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1003 E. 2024/64 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1003 Esas

KARAR NO : 2024/64

DAVA : Sözleşmenin İptali

DAVA TARİHİ : 07/12/2022

KARAR TARİHİ : 25/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Tasfiye Halinde ... ile müvekkillerin kök murisi ..., kardeşleri ...ve ... arasında, malik oldukları Aydın ili, Kuşadası ilçesi, ... parselde kayıtlı arsalara ilişkin olarak, Kuşadası ... Noterliğince düzenlenen 22.1.1996 tarih ve ... yevmiye numaralı Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi tanzim ve imza edildiğini, Tapuda 908 ada 1 parselde kayıtlı arsa, tam hisse olarak müvekkillerin kök murisi ... adına kayıtlı iken, vefatı üzerine çocuğu ... adına geçtiğini, ...'nın da vefatıyla eşi ve çocuğu müvekkillere intikal ettiğini, Kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu 908 ada 1 parselde diğer arsa sahiplerinin ve kooperatif üyelerinin herhangi bir arsa payları ve konut hakları bulunmadığını, Sözleşmeye konu diğer arsalardaki üyelere ve diğer arsa sahiplerine ait inşaatların 2010 yılından önce yapıldığını ve diğer arsa sahiplerinin ve kooperatif üyelerinin paylarına düşen konutların tamamının teslim edilmiş olduğundan, üyelerin ve sözleşme tarafı diğer arsa sahiplerinin başkaca hak ve alacaklarının kalmadığını, Sözleşme tarafı diğer arsa sahiplerinin, kooperatifi ibra ettiklerine dair yazılı beyanda da bulunduklarını, müvekkillerin maliki oldukları 908 ada 1 parseldeki arsada yapılması gereken villaların yapımına hiç başlanmamış: sözleşmenin imza tarihi olan 22.01.1996 tarihinden bu vana gecen 27 yıllık sürede, arsayla ilgili hiçbir imar ve parselasyon çalışması yapılmamış, dolayısıyla herhangi bir inşaat projesi hazırlanıp inşaat ruhsatı da alınmamış olduğunu, davalı kooperatif hakkında 2016 yılında yapılan genel kurul toplantısında tasfiye kararı alındığını, Tasfiye kararı alınmış bir kooperatifte, tasfiye kararından sonra hiçbir insai faaliyette bulunulamamasının yasal zorunluluk olduğunu, Zaten tasfiye kararının amacı da is yapmak değil, kooperatifin fesih ve kapanmasını sağlamak olduğunu, Kooperatifin tasfiye kararı ve başkaca inşaat yapmama iradesi nedeniyle, yaklaşık 2005 yılından bu, genel kurul kararları doğrultusunda, kooperatif üyelerinden hiçbir aidat vb. para toplanmadığını, Kooperatifin bütçesinde hiçbir para olmaması nedeniyle, sözleşme gereği kooperatif tarafından ödenmesi gereken emlak vergileri vb. borçlar dahi ödenememekte, bu konuda müvekkillere belediye tarafından ödeme emirlerinin gönderilmekte olduğunu, Kooperatifin önceki genel kurul kararlarıyla ve en son 17.04.2022 tarihinde yapılan genel kurul kararıyla, arsa sahipleriyle yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesi içeriği 908 ada 1 parselde kayıtlı arsaya ilişkin sözleşmenin feshine karar verildiğini, Genel kurul kararı doğrultusunda kooperatif yöneticileriyle, 908 ada 1 parsele ilişkin sözleşmenin feshine ve ibraya ilişkin tutanak imzalanmış olduğunu, Genel kurul kararıyla tasfiye haline geçilip, arsa sahipleriyle olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine karar verildiği ve bu hususta yöneticilerden de fesih ve ibra beyanları alındığı halde, noter huzurunda resmi fesih işleminin gerçekleştirilmemiş olduğunu, Mevcut fiili, mali ve hukuki durum karşısında, davalı kooperatifin bundan sonra yeniden inşaat yapmasının ve müvekkilin konutlarını teslim etmesinin imkansız olduğunu, taraflar arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmenin 21. maddesine göre, inşaatın süresinin inşaat ruhsatı alım tarihinden itibaren 4 yıl (48 ay) olduğu, İnşaat ruhsatının en geç 22.07.1996 tarihinde alınmış olması ve buna göre inşaatın tamamının en geç 22.07.2000 tarihinde tamamlanarak : tüm bağımsız bölümler, yapı kullanım izin belgeleri (oturma ruhsatları) müteahhitçe alınarak ve tapuda kat mülkiyeti kurulmuş olarak, teslime hazır hale getirileceğinin belirtildiğini, İnşaat sözleşmesinin 34. maddesiyle temerrüt düzenlendiğini, 42. maddesine göre, temerrütün sözleşmeyi fesih için haklı bir neden olarak kabul edildiğini, Sözleşme hükümleri gereği, temerrüt için ihtar koşulu olmamasına rağmen, kooperatif hakkında bu zamana kadar defalarca ihtarnameler çekilmiş olup, davalı kooperatif uzun zamandır mütemerrit durumda olduğunu, Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 41. maddesine göre, inşaatı kabul edilebilir seviyeye getirmeden temerrüde düsen müteahhit hakkında aktin feshedilmesi halinde, fesih geriye etkili sonuç yaratacak ve kararlaştırılan maktu cezanın müteahhit tarafından aynen ödeneceğinin belirtildiğini beyanla 22.1.1996 tarih ve ... yevmiye numaralı Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin, sözleşme içeriği 908 ada 1 parsele ilişkin kısmının geriye yürürlü olarak feshine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Dava dilekçesi ve ekleri tasfiye halinde davalı kooperatife usulüne uygun davetiye ile tebliğine rağmen davalının dilekçeler aşamasında davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

DELİLLER:

1. Kuşadası ... Noterliği'nin 22/01/1996 tarih ... yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi

2. Ticaret Sicili Müdürlüğü Kayıtları

Mahkememizce Söke Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak celbi sağlanan davalı kooperatifin ilk tescilinden itibaren olacak şekilde sicil dosyası ve kooperatif genel kurul kararları dosyamız arasına alınmıştır.

3. Kuşadası Belediye Başkanlığı Kayıtları

Mahkememizce Kuşadası Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin imar kayıtları ve bu taşınmaza ilişkin açılan imar işlem dosyasının celbi talep edilmiş, 10.10.2023 tarihli cevabi yazıda arşiv kayıtlarında herhangi bir dosyaya rastlanmadığı, mevcut onaylı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ... olarak imarlı olduğu bildirilmiş, mevcut imar planı örneğinin yazı ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.

4. Tapu Müdürlüğü Kayıtları

Kuşadası Tapu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; Kuşadası ilçesi Türkmen Mahallesi 908 ada 1 parsel sayılı taşınmaza ait aktif- pasif tapu kayıtları ile kat irtifakı kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

5. İhtarnameler

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, Kuşadası ... Noterliği'nin 22/01/1996 tarih ... yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu Kuşadası ilçesi ... sayılı taşınmaz yönünden gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye dönük olarak feshi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı kooperatifin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, sözleşmenin feshi koşullarının mevcut olup olmadığı konusunda toplandığı anlaşılmaktadır.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Asliye Ticaret Mahkemeleri 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.

Hangi davaların ticari dava olduğu hususu ise aynı kanunun 4.maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari davalardır.

26/06/2012 tarihinde kabul edilerek, 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren Türk Ticaret Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu'nun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair 6335 sayılı kanunun 2. maddesinde "Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı" belirtilmiştir.

Diğer yandan; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca «bu kanunda düzenlenen hususlardan doğan hukuk davaları tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın ticari dava sayılır».

Bu düzenlemeye göre ticari davalardan kasıt; ortağı ile kooperatif veya kooperatif ile ortağı arasındaki hukuk davalarıdır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nda tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklığının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan kooperatif ile kanun ve ana sözleşmeye göre kooperatife ortak olanlar arasındaki düzenlemeler yapılmıştır.

Somut olayda, davacılar, davalı kooperatifin ortağı değildir. Dava, davacıların murisi ile davalı kooperatif arasında imzalanan Kuşadası ... Noterliği'nin 22/01/1996 tarih ... yevmiye numaralı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin iptali istemine ilişkindir. Dolayısıyla uyuşmazlığın çözümünde 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu uygulanamayacak, genel hükümlerine göre değerlendirme yapılacaktır. Davacıların tacir sıfatları da bulunmayıp, davada arsa sahibinin mirasçıları olarak yer almışlardır.

Davacıların tacir sıfatlarının bulunmaması, davanın da ticari dava olmaması nedeniyle davaya Asliye Ticaret Mahkemelerinde değil, genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde bakılması gerektiğinden, davanın bu gerekçeyle usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın görev yönünden USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,

2. 6100 sayılı HMK nun 20. maddesi uyarınca karar kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşirse kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde DOSYANIN GÖREVLİ İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3. 6100 Sayılı HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli Mahkemece gözetilmesine,

4. Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin belirtilen süre içerisinde talep edilmemesi halinde HMK nın 20. Maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.

25/01/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı