İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/296 E. 2024/597 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/296

KARAR NO : 2024/597

DAVA : Sözleşmenin Uyarlanması

DAVA TARİHİ : 23/05/2024

KARAR TARİHİ : 22/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından sunulan 23/05/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı ve davalı arasında Bornova ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ve 04/05/2017 tarihli arsa karşılığı hasılat paylaşım sözleşmesi imzalanmakla taraflar davacının satış hasılatından %63, davalının ise %37 pay alacağı hususunda anlaşmaya varıldığı, daha sonra bu sözleşmenin yine Bornova ... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ve 05/05/2021 tarihli sözleşme ile tadil edilmekle yeni sözleşme kapsamında işin kısmi hasılat paylaşımı ve kısmi kat karşılığı sözleşmeye dönüştüğü belirtilerek yeni sözleşme ile önceki sözleşmedeki hasılat paylaşım şartının korunması ve 190 adet bağımsız bölümden gelen satış bedelinin %63'ünün davacı, %37'sinin ise davalıya bırakılacağının kararlaştırıldığı ve bu kapsamda davacı tarafça başlanılan inşaatın İzmir... SHM'nin... D İş sayılı dosyası üzerinden yapılan tespit ile %68,09'unun bitirildiği, davalı tarafından haksız olarak Bornova... Noterliğinin ... yevmiye sayılı ve 28/03/2024 tarihli ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiği ancak kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tek taraflı feshedilemeyeceği ve dolayısıyla sözleşmenin uygulanabilir olduğu, 2017 yılından beri süregelen öngörülemez ve olağanüstü durumlar sebebiyle mevcut paylaşım oranı ile ifanın aşırı güçleştiğinden bahisle uyarlama talepli işbu dava açılmadan evvel arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, anlaşmama ile sonuçlandığı ancak süreç içerisinde davalıdan kaynaklı sebeplerle davacının zarara uğradığı, ortak hesapta biriken paranın 16/06/2021 tarihinden 26/10/2021 tarihine kadar davalı yanın imza atmaması sebebiyle paylaşım yapılamadığı, yine o dönem Haziran ve Ağustos ayları hak edişlerine istinaden toplam 8 adet devri yapılması gereken tapuların 23/11/2021 tarihinde kadar taleplere rağmen devredilmediği ve oluşan süreçlerde edimin ifası engellenerek davacının hal ve şartlarının daha da ağırlaşmasına sebebiyet verildiği, sözleşmede kararlaştırılan %67 ve %33 'lük paylaşım oranlarının davacının edimlerini tamamlamasından aczine neden olacağı, pandemi süreci para değerinin önemli derecede düşmesi, enflasyondaki aşırı yükselmeler, devalüasyon ekonomik krizler sebebiyle edimler arası dengenin ifasının aşırı güçleştiği, davalının tam tersine aşırı yararlanan konumunda olduğu belirtilerek sözleşmedeki paylaşım oranının değişen şartlara uyarlanması ile %30 davalı, %70 davacı olacak şekilde uyarlama yapılması, davalı tarafça yapılan fesih işleminin geçersiz olduğunun tespiti isteminin yanı sıra konu sözleşmeye dayanak taşınmazlar üzerinde "davalıdır şerhi" konulmasına, bunun tapuya şerh edilmesine ev davalının inşaata müdahalede bulunmamasına yönelik ihtiyati tedbir talep ettiği ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasının istenildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili tarafında sunulan cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki Bornova ...Noterliğinin 04/05/2017 tarihli ve ... yevmiye nolu ve 05/05/2021 tarihli ve ... yevmiye nolu kök ve ek sözleşmeleri kapsamında taraflar arasında eser sözleşmesi temelinde ticari bir münasebetin kurulduğu, ana sözleşme ile 42+6 aylık sürede A ve B parseldeki 5 blok inşaatın bitirileceğinin taahhüt edildiği, bugüne kadar 1 parselde 2 blok inşaatına başlandığı sadece bu iki blok için ek sözleşmenin imzalandığı, bu ek sözleşmeye göre inşaatın 01/07/2021 tarihine kadar bitirilip yapı kullanım izni alınacağına dair taahhüdüne karşı tarafın uymadığı, eksik ve hatalı olarak 3 yıl gecikmeli inşa edildiği, ana sözleşmenin süresinin dolduğu ve 3 blok inşaatta hiç başlanmadığı dolayısıyla B parsele yönelik inşaat ruhsatını iptal edildiği, aşamalarda davacı yana çeşitli tarihli ihtarnameler gönderilmekle birlikte bir takım taleplerde bulunulduğu gibi sözleşmenin feshinin de ihtar edildiği, İzmir ... ATM'nin ... d. İş sayılı dosyası üzerinden delil tespiti, yaptırıldığı, davacı yanın kusuru eser sözleşmenin yerine getirilmesine yönelik somut olayda sabit olduğundan davacının uyarlama talebinde bulunamayacağı gibi uyarlama davasının niteliği gereği ileriye etkili olmakla birlikte sözleşmenin süresi dolduğundan uyarlamanın da mümkün olamayacağı mücbir sebep halleri de somut olayda karşılığı bulunmadığından ve davalı yanca davacı aleyhine İzmir ... ATM'nin ... e. Sayılı dosyası üzerinden fesih talepli dava açıldığından davacı talebinin reddinin yanı sıra Mahkememizden birleştirme de talep edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce birleştirme talep edildiğinden İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası dosyamız arasında alınmış ve usul ekonomisi gereği dilekçelerin teatisi aşamasına geçmeden evvel öncelikle birleştirme hususunun değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davaların birleştirilmesi başlıklı 6100 sayılı HMK'nın 166. maddesinde aynen"(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar. (2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir. (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. (5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir. Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." şeklinde hüküm bulunduğu anlaşılmıştır.

Yukarıdaki yasal mevzuatın somut dosya kapsamı ve birleştirme talep edilen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile birlikte değerlendirilmesi neticesinde; bahse konu İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden mahkememiz davalısı tarafından davacı aleyhine yukarıda belirtilen ana ve ek sözleşmelerden kaynaklı ayrı ayrı fesih ve meni zarar faizi ile tahsilinin talep edildiği, mevcut dava dosyası üzerinden ise sözleşmelerin uyarlanmasının talep edildiği anlaşılmakla usul ekonomisi gereği her iki dosyanın birlikte yürütülmesi gerektiği kanaatine varılmakla birlikte temelde ana ve ek sözleşmeler kapsamında taraf edimlerinin gereği gibi yerine geti,rilip getirilmediği, sözleşmenin feshinin haklılık teşkil edip etmediği ve İzmir ... ATM'nin dosyası üzerinden talep edilen zararın mevcut olup olmadığının olması halinde davacının ne miktarda alacaklı olacağının tespiti ve değerlendirilmesinin mevcut dava konusu sözleşmenin uyarlanmasına yönelik taleple birlikte yapılması halinde yargılamanın uzamayacağı ( bekletici mesele yapılması gerekmeden her iki dosya üzerinden birlikte yapılacak değerlendirme ile) kanaati ile birleştirme talebinin kabulü ile Mahkememiz esasın kapatılarak talebin İzmir ... ATM'nin ... e. Sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve yargılamanın birleşen dosyası üzerinden devam edilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Mahkememizdeki bu dava ile İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat nedeni ile ve usul ekonomisi gereği HMK 166 mad. gereği DAVANIN BİRLEŞTİRİLMESİNE,

2. Mahkememiz esasının bu şekilde kapatılarak yargılamaya birleştirilen dava dosyası olan İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden devam olunmasına,

3. Birleştirme kararı nihai bir karar olmadığından yargılama giderlerinin birleştirilen dosya üzerinden karara bağlanmasına,

4. Birleştirme kararının gecikmeksizin İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına bildirilmesine,

5. Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 166/1 Maddesi ve 168. Maddesi göz önüne alınarak kesin olmak üzere karar verildi. 22/07/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı