İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/957 E. 2024/570 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/957

KARAR NO : 2024/570

DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat

BİRLEŞEN İZMİR 2 ATM'NİN 2015/623 ESAS SAYILI DAVASINDA:

DAVA : Maddi ve Manevi Tazminat

DAVA TARİHİ : 29/05/2015

KARAR TARİHİ : 12/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen maddi ve manevi tazminat davalarının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVADA:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacılar ... ve ... vekili mahkememizin ... esas sırasına kaydolunan dava dilekçesinde; davacılardan ...'in oğlu ve ...'nin kardeşi olan ...'nin 07/06/2014 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresinde olan Çeşme istikametine giden ... plakalı otomobilde yolcu olarak bulunmakta iken davalılardan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... kavşağında çarpışmasıyla yaralandığını, hastaneye kaldırılıp 11 gün yoğun bakımda tutulduktan sonra 18/06/2014 tarihinde vefat ettiğini davalılardan ...'in kaza sonrasında alınan doktor raporunda 2,1 promil alkollü olduğunun belirtildiğini, kaza tespit tutanağına göre her iki araç sürücüsünün de kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın malikinin ... Müş. AŞ, her iki aracın KTK ZMM sigortacısının ... Sigorta AŞ olduğunu, ... plakalı aracın maliki ve sürücüsünün ... olduğunu, her iki aracın sürücüsünün maliklerinin ve sigorta şirketlerinin yargılama sonrasında tespit edilecek kusur oranlarına göre hükmedilecek tazminattan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, ...'in ölen ...'nin annesi olması itibariyle ölümü ile desteğinden yoksun kaldığını, ...'nin de zihinsel özürlülük nedeniyle kısıtlı olması karşısında kardeşi ...'nin ölümüyle desteğinden yoksun kaldığını, her bir davacı için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle ayrı ayrı 7.500,00-TL maddi tazminat talep ettiklerini, ...'in eşinden boşanmış çocukları ... ve ... ile birlikte yaşadığını, ...'nin ağır mental retardasyon hastası olup İzmir ... SHM'nin 14/02/2008 tarihli ... esas... karar sayılı kararı ile kısıtlandığını, ...'nin ölümüyle ... ve ...'nin derin acılar yaşadığını, ... lehine 150.000,00-TL ... lehine 100.000-TL manevi tazminatın 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsilini talep ettiklerini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle her bir davacı için 7.500,00-TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... için 150.000-TL ... için 100.000-TL manevi tazminatın 07/06/2014 tarihinden itibaren yasla faiziyle sigorta şirketi hariç davalılar ...,... AŞ, ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava değerinin belirlenmesi; Asıl davacı vekili sunduğu 10/12/2018 tarihli dilekçesiyle; ... için talep edilen 7.500,00-TL maddi tazminatı 61.502,86-TL artırdıklarını, 69.002,86-TL olarak 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılardan müteselsilen tahsilini istediklerini, ... için talep ettikleri 7.500,00-TL maddi tazminatı 121.995,12-TL artırdıklarını, 129.495,12-TL olarak 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini istediklerini ortaya koymuştur.

DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı... AŞ vekili mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; ...'ın kazanın meydana geldiği kavşağı ceza mahkemesindeki beyanına göre 100,110km hızla girdiğini, tali yoldan ana yola yol koşullarına bağlı olarak çıkmak zorunda kalan ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araca bu hızla çarptığını, ... plakalı aracın çarpmanın etkisiyle 15-20 mt sürüklendiğini, bu sonuca göre ...'ın hızının 100-110 km değil saat 140km civarında olduğunu, sürücü ...'in kusurunun bulunmadığını, ... plakalı aracın ruhsat sahibi olması sebebiyle müvekkili aleyhine davanın açıldığını, söz konusu araç müvekkiline ait ise de, 2 gün boyunca hatır için verildiğini, bu süre içerisinde kendilerine tarafından aracın işletilmesi veya şirketleri personeli tarafından kullanımının söz konusu olmadığını, ...'in alkollü olduğu iddia edilmiş ise de, alkollü olmanın kusurlu olma anlamını taşımadığını, zararın 3.bir kişinin ağır kusuru nedeniyle meydana geldiğini davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili sunduğu cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın müvekkili şirkete 07/05/2014-2015 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu poliçeden dolayı şirketlerine müracaat edilerek ihbarda bulunulduğunu, ... nolu hasar dosyasının açıldığını yapılan incelemede ... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini bu kusur oranı dikkate alınarak aktüer hesap yaptırıldığını, 24/10/2014 tarihinde 3.892,75-TL'nin davacı tarafa ödendiğini şirketlerinin sorumluluklarını yerine getirdiğini, ... plakalı aracında 02/05/2014-2015 tarihleri arasında şirketlerine ... numaralı trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, bu araç sürücüsünün trafik kazanın gerçekleşmesinde %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiğini, bu çerçeve de kusur oranı dikkate alınarak yaptırılan aktüer hesap sonrasında 24/10/2014 tarihinde toplam 11.678,25-TL'nin davacı tarafa ödendiğini, bu poliçeden dolayı da sorumluluklarını yerine getirdiklerini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, tazminat ödenmesine karar verilmesi halinde müteveffa ...'nin ... plakalı araçta hatır için taşınmakta olduğunu dikkate alınarak tazminattan düşüm yapılmasını talep ettiklerini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunup bulunmadığının, aracı alkollü olarak kullanıp kullanmadığının incelenmesi gerektiğini, şirketlerinin ihbarı müteakip 8 iş günü sonra ödeme yükümlülüğünün başladığını, müvekkili şirketin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğinde dava tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu tutulabileceğini, ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespiti yapılmasından sonra aktüer sıfata sahip bilirkişiler DYK tazminatı hesaplanması yaptırılmasının gerektiğini, müvekkili şirketin yaptığı ödemelerin dikkate alınmasını savunmuştur.

Davalı ... vekili, aleyhlerine açılan davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

BİRLEŞEN DAVADA:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı ... vekili İzmir... ATM'nin ... esas sırasına kaydolunan dava dilekçesinde; 07/06/2014 tarihinde ...'in kullandığı ... plakalı araç ile müvekkilinin kullanmış olduğu ... plakalı aracın çarpışması sonucunda ölümlü ve yaralamalı trafik kazasının meydana geldiği müvekkilinin araçta bulunan iki arkadaşının vefat ettiği kendisinin de dahil olmak üzere diğer yolcuların ağır şekilde yaralandığı, müvekkilinin yaralanması sonucunda 3-4 ay yatarak tedavi gördüğü, Dokuz Eylül Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi sağlık raporunda beden gücü kaybının %14 olarak tespit edildiği, ceza mahkemesinden alınan kusur raporuna göre ...'in asli kusurlu olduğu, davacının beden gücü kaybı nedeniyle zararı oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın sigortasından 36.500-TL ödeme yapıldığını, bu tutar için sigorta şirketini ibra ettiklerini ancak bu rakam üzerinde alacaklarının olması halinde olay tarihinden itibaren faiziyle tahsilini talep ettiklerini, ayrıca davacının yaralanması nedeniyle derinden etkileyen acılarının oluştuğu ileri sürülerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL maddi tazminatın işleten ve sürücü bakımından olay tarihinden sigorta şirketi yönünden limitlerini aşmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren ortaklaşa ve zincirleme olarak tahsiline ayrıca 40.000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalılardan ortaklaşa ve zincirleme tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava değerinin belirlenmesi; Birleşen davacı ... vekili 06/01/2019 tarihli dilekçesinde, maddi tazminat taleplerini 6.390,43-TL'ye yükselttiklerini bildirerek bu tutarın 07/06/2014 tarihinden itibaren faiziyle birlikte ve 40.000-TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... Müş. AŞ vekili İzmir ... ATM'nin... esas sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde; müvekkilinin ... plakalı aracın maliki olduğunu aracı fiilen sevk ve idare eden diğer davalı ... ile akdi veya hukuki bir bağının olmadığını söz konusu aracın bu kişiye teslimi veya zilliyetliğin geçici olarak devri konusunda müvekkili tüzel kişiliğin irade beyanı ve tasarrufunun bulunmadığını, bu kişinin müvekkilinin eylemlerden sorumlu olduğu kişilerden olmadığını, bu nedenle aleyhlerine açılan davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere müvekkilinin işletene olduğu araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde ...'ın kusurunun bulunduğunu, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

Davalı ... Sigorta vekili İzmir... ATM'nin... esas sayılı dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde; davacının başvurusu üzerine ... numaralı hasar dosyasının oluşturulduğu, 02/02/2015 tarihli ibraname ile davacıya 18.379,98-TL ödendiği, davanın öncelikle bu nedenle reddinin gerektiği, bu taleplerinin kabul görmemesi halinde ATK Trafik İhtisas Dairesince kusur tespitinin yapılması, ATK ....İhtisas Dairesince maluliyet tespitinin yapılması ve aktüer sıfata sahip bilirkişiden rapor alınmasını talep ettiklerini yapılan ödemenin hesaplamada dikkate alınmasını savunmuştur.

DOSYANIN SAFAHATİ:

Yargılamanın devamı sırasında mahkememizin ...esas sayılı asıl davasında davacı olan ...'in 13/01/2020 tarihinde öldüğü geriye tek mirasçısı olarak oğlu ...'nin (diğer davacı) kaldığı anlaşılmıştır.

...'nin ağır düzeyde mental retardasyon hastalığı nedeniyle İzmir ... SHM'nin 14/02/2008 tarihli ... esas... karar sayılı kararı ile kısıtlandığı, annesi ...'nin velayeti altına alındığı belirlenmiştir. Dava başlangıçta ...'in kendisine asaleten ...'ye velayeten açıldığı ancak ...'in ölümüyle ...'nin İzmir ... SHM'nin 18/09/2020 tarihli ... esas... karar sayılı kararı ile vesayet altına alındığı teyzesi ...'ın vasi olarak atandığı belirlenmiştir. Bu durumda ...'nin gerek annesi ... mirasçısı olarak ve gerekse kendisi yönünden devam ettirdiği dava nedeniyle İzmir ... SHM'nin ... esas sayılı 17/02/2021 tarihli husumete izin kararı sunulmuştur.

İzmir... ATM'nin ... esas sayılı davası 16/06/2016 tarihli... karar sayılı kararla İzmir ... ATM'nin ... esas sayılı davası ile birleştirilmiştir.

Mahkememizce 21/05/2021 tarih ... E. ... K. Sayılı karar ile

"1-Asıl davada;

a)Davalı ... hakkında açılan davanın işlemden kaldırıldığı 24/05/2016 tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürede yenilenmediğinden 09/09/2016 tarihinden itibaren açılmamış sayılmasına,

b)Davacı ...'nin şartları oluşmayan destekten yoksun kalma maddi tazminat talebinin reddine,

c)Davacı ...'in DYK maddi tazminat talebinin kabulüne, 69.002,86-TL'nin 18/06/2014 tarihinden itibaren yasla faiziyle (davalı ... Sigorta AŞ'nin dava tarihi olan 02/02/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle sorumlu olması kaydıyla) davalılar ... Sigorta AŞ, ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak ... mirasçısı ...'ye verilmesine,

d)Davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, ... için 70.000,00-TL, ... için 40.000,00-TL manevi tazminatın ayrı ayrı 18/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak ...'ye verilmesine,

Fazlaya dair manevi tazminat taleplerinin reddine,

2. Birleşen İzmir ... ATM'nin... esas sayılı davası yönünden;

a)... aleyhindeki davanın feragat nedeniyle reddine,

b)Davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulüne, 6.390,43-TL'nin 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle (... Sigorta AŞ'nin 29/05/2015 tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olması kaydıyla) davalılar ... Sigorta AŞ ve... AŞ'den müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

c)Davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 20.000,00-TL manevi tazminatın 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,

Fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine," şeklinde karar verilmiş olup, Mahkememizce verilen kararın asıl davada davacılar vekili, asıl davada davalı birleşen davada davacı ... vekili, asış ve birleşen davada davalı ... A.Ş. Vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, İzmir BAM .... HD'nin ... E. ... K. Sayılı 03/11/2022 tarihli kararı ile Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

DELİLLER:

1. Trafik kazası tespit tutanağı

Trafik kazası tespit tutanağının incelenmesinden; 07/06/2014 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın İzmir ili, Çeşme ilçesi, Altınyunus mevkiinde çarpışmaları sonucunda ölümlü ve yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.

Söz konusu trafik kazasında yaralanan ...'nin 18/06/2014 tarihinde vefat ettiği geriye mirasçısı olarak babası ... ve annesi ...'in kaldığı belirlenmiştir.

2. İzmir ... AĞCM'nin ... esas sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; ... ve ...'ın ölümü ve bir kısım kişilerin yaralanması ile sonuçlanan trafik kazası nedeniyle ... ve ... hakkında müşteki şüpheli sıfatıyla dava açıldığı,

CBS soruşturma dosyasında aldırılan 07/08/2014 tarihli bilirkişi raporunda sürücü ...'in2918 sayılı KTK'nin 57/1-a, 47/1-c ve 48/5 kurallarını ihlal ettiğinden birinci derecede asli kusurlu olduğu, sürücü ...'ın ise 0,18 promil alkolünün kazaya herhangi bir etkisinin olmadığı, ancak 2918 sayılı KTK'nın 52/1-a kuralını ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğunun rapor edildiği,

Kovuşturma dosyasında aldırılan 19/01/2015 tarihli bilirkişi raporunda; olayın meydana gelmesinde ...'in asli kusurlu olduğu, ...'ın tali kusurlu olduğu, ...'nin kusursuz olduğunun rapor edildiği,

ATK İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan 13/03/2015 tarihli raporda; kazanın meydana gelmesinde ...'in asli kusurlu olduğu ...'ın tali kusurlu olduğunun tespit edildiği,

Mahkemece yapılan yargılama sonunda 08/12/2015 tarihli ... esas ... karar sayılı kararla ...'in asli kusurlu, ...'ın tali kusurlu olduğu kabul edilerek ...'in 12 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, ...'ın 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hapis cezasının 18.200-TL para cezasına çevrilmesine karar verildiği, hükmün onama kararı ile 17/06/2016 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

3. Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası

Davalı sigorta şirketinin gönderdiği hasar dosyası ve cevabi yazılardan; kazaya karışan her iki aracın da davalı ... Sigorta AŞ'ne KTK ZMM sigortasıyla sigortalı olduğu, ...'nin ölümü nedeniyle babası ...'ye 24/10/2014 tarihinde ... plakalı araç poliçesinden 11.678,25-TL, ... plakalı araç poliçesinden aynı tarihte 3.892,75-TL ödeme yapıldığı, birleşen dava nedeniyle davalı ... Sigorta AŞ tarafından davacı ...'a 18.379,98-TL ödendiğinin savunulduğu anlaşılmıştır.

4. Veraset ilamı

5. Trafik Tescil kayıtları

6. Tanık Anlatımları

7. İzmir ... ATM'nin ... E. Sayılı dosyasında aldırılan kusur durumunun tespitine ilişkin raporlar

Davaya konu olan aynı kazada ölen ... nedeniyle açılan İzmir ... ATM'nin ... esas sayılı davasında bilirkişiler ..., Av...., Dr...'den alınan 19/09/2016 tarihli raporda; kazanın meydana gelmesinde ...'in %75 oranında ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun ortaya konulduğu,

Aynı dosya kapsamında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 09/01/2018 tarihli raporda; ...'ın %25 oranında, ...'in %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

8. Bilirkişi raporu

a)BAM kaldırma kararı öncesinde aldırılan raporlar

i)Birleşen davacının maluliyet durumunun tespitine ilişkin rapor

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Sağlık Kurulu tarafından düzenlenen 10/02/2017 tarihli raporda; birleşen davacı ...'ın kazaya bağlı olarak meslekte kazanma gücünde %10.3 oranında azalma meydana geldiği, tıbbi iyileşme süresinin 4 ay olduğu ortaya konulmuştur.

ii)Aktüerya bilirkişi raporları

Aktüerya hesap uzmanı bilirkişi... 04/10/2018 tarihli raporunda; ...'in DYK tazminat alacağının 69.002,86-TL olduğunu, ... Sigorta AŞ tarafından her iki araç sigorta poliçesinden yapılan ödemelerin güncelleştirilmiş tutarlarının mahsubu ile kalan zararının 47.826,30-TL olduğunu, ...'nin DYK tazminat alacağının 129.495,12-TL olduğunu, ...'ın geçici iş göremezlik zararının 3.529,59-TL, sürekli maluliyetten kaynaklanan maddi zararının 88.688,67-TL olup toplam iş göremezlik zararının 92.218,23-TL olduğunu, bundan kendisine isabet eden %25 kusur indirimi sonrasında bakiye zararının 69.163,67-TL olacağını, ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 36.559,10-TL ile 18.379,98-TL'nin güncelleştirilmiş tutarlarının mahsubu sonrasında alacağının bulunmadığını ortaya koymuştur. Bu rapora ... AŞ vekili ve asıl davacılar vekili tarafından itiraz edilmiştir. Bu raporda ...'nin babası ...'ye yapılan ödemenin sanki asıl davacılara yapılmış gibi hesaplamada düşülmüş olması ve birleşen dava yönünden davacının kabul ettiği tutardan fazla davamızda ilgili olmayan 18.379,98-TL'nin hesaplamadan düşülmüş olması ve ...'a yapılan ödemenin ödeme tarihi itibariyle zararı karşılayıp karşılamadığı konusunda hesaplama yapılmamış olması nedeniyle hükme esas alınamayacağı kanaatine varılmış, bilirkişiden ek rapor alınmıştır.

Bilirkişi ... 30/10/2019 tarihli ek raporunda; ...'in DYK tazminatı alacağının 85.315,49-TL olduğunu yetiştirme giderinin mahsubundan sonra bakiye alacağının 84.436,76-TL olduğunu ...'nin DYK tazminat alacağının 213.270,80-TL olduğunu, birleşen davacı ...'ın geçici iş göremezlik zararının 3.529,59-TL olup sürekli maluliyetten kaynaklanan maddi zararının 109.942,94-TL toplam 113.472,53-TL olduğunu bundan %25 kusur indirimi sonrasında bakiye tazminat alacağının 85.104,39-TL olduğunu, ... Sigorta AŞ tarafından bu davacıya ... plakalı aracın poliçesinden ödenen ve güncelleştirilen 52.380,05-TL ile ... plakalı aracın poliçesinden ödenen ve güncelleştirilen 21.333,91-TL'nin mahsubu sonrasında bakiye alacağının 6.390,43-TL olduğunu ortaya koymuştur.

Bilirkişi ...'in 10/05/2020 tarihli raporu; bilirkişi tarafından düzenlenen 30/10/2019 tarihli raporunda; ...'a sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihi itibariyle zararı karşılayıp karşılamadığı konusunda inceleme yapılmamış olduğundan bu konuda bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişinin 10/05/2020 tarihli ek raporundan ...'a sigorta tarafından yapılan 36.559,10-TL'nin ödeme tarihi itibariyle davacının zararını karşılamadığı ortaya konularak yeniden hesaplama yapılmıştır.

b)BAM kaldırma kararı sonrasında aldırılan raporlar

i)Adli Tıp Uzmanı ve Trafik uzmanı bilirkişiden alınan 25/01/2023 tarihli rapor

BAM dairesinin kaldırma kararı doğrultusunda Mahkememizce dosyanın adli tıp uzmanı ve trafik uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek asıl davacıların desteğinin ... plakalı araçta istiap haddini aşar şekilde altı kişi olarak bulunmasının ölümün meydana gelmesinde sonuca etkili olup olmadığı ve kusur teşkil edip etmediği konusunda rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler tarafından düzenlenen 25/01/2023 tarihli raporda özetle; ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 KTK 47/1-b ile 48/5 maddelerini ihlal ederek meydana gelen kazanın oluşunda öncelikli olarak etken olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın ise 2918 KTK 52/1-a ile 52/1-b maddelerini ihlalden bahse konu kazanın meydana gelmesinde etken olduğu, meydana gelen trafik kazasının araçta ve kaza bölgesinde yarattığı etkiler de göz önüne alındığında araç içinde bulunan kişi sayısından bağımsız şekilde insan vücudunda yaratacağı fiziksel hasar etkisinin yüksek enerjili travmatik yaralanma bulgularına yol açacak nitelikte olduğu, müteveffa yolcu ... ile ...'nin ise kaza anında... plakalı araç içerisinde yolcu konumunda oldukları, meydana gelen trafik kazasının insan vücudunda yaratacağı fiziksel hasar etkisinin yüksek enerjili travmatik yaralanma bulgularına yol açacak nitelikte olduğu, adı geçen şahısların ölümleri ile sonuçlanan kazanın oluşumunda etken olmadıkları rapor edilmiştir.

ii)Aktüerya bilirkişi raporu

BAM kaldırma kararında, "destekten yoksun kalma tazminatı yönünden ise TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak davacı ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceği ve davacı anne ... yargılama sırasında vefat etmiş olması fiili duruma uygun şekilde destekten çıkacağı tarih ayrı ayrı gözetilerek, istikrar kazanmış pay dağılımına ilişkin ilkelere uygun düşecek şekilde açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli bilirkişi kurul ve ek aktüreya hesap raporları dosyaya kazandırılıp..." şeklinde kaldırma gerekçesine yer verildiğinden belirtilen hususlar doğrultusunda aktüerya bilirkişisinden ek rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 11/06/2023 tarihli raporda; 07.06.2014 tarihinde yaralanan ve 16.06.2014 tarihinde vefat eden ...'nin annesi ...'in DYK tazminatı alacağının 10.394,80 TL olduğu, kök raporda tespit edildiği üzere yetiştirme giderlerinin (878,73 TL) mahsubu sonrası bakiye DYK tazminatı alacağının 9.516,07 TL olacağı, kardeşi ...'nin DYK tazminatı alacağının 856.702,89 TL olduğu, davacıların toplam maddi tazminat alacaklarının 866.218,96 TL olduğu, davalı sigorta şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 268.00,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

Mahkememizce "Birleşen dava yönünden ...'ın sürekli iş göremezlik tazminatının BAM kararı gereğince yeniden TRH 2010 +- % 10 yöntemine göre hesaplanıp, hesaplanan geçici iş göremezlik tazminatı dikkate alınarak talep edebileceği tazminat tutarının ne kadar olduğu konusunda ve asıl dava yönünden ek raporda yapılan hesaplamada daha önceki mahkememiz kararına rağmen mahkememizin önceki kararındaki yöntem gereğince hatır taşıması indirimi uygulanmak sureti ile sonuç hesabı bulunması konusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş olup,

Bilirkişi tarafından düzenlenen 21/02/2024 tarihli ek raporda, 07.06.2014 tarihinde yaralanan davalı, karşı davacı ...'ın geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 3.529,59 TL olduğu, sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 991.928,80 TL olduğu, davacının toplam maddi tazminat alacağının 995.458,39 TL olduğu, maddi tazminat alacağının %75'inden (746.593,79 TL) ... plakalı araç sürücüsü ..., davalı ... A.Ş ve ZMMS poliçesinin düzenleyen ... Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun ... poliçesi kapsamında ödenen 36.559,10 TL bedelin güncelleştirilip (66.775,19 TL) mahsubu sonrası 679.818,60 TL olacağı, davalı sigorta şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde (268.000,00TL) olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında 231.440,90 TL (268.000,00-36.559,10 TL) yönünden halen sorumluluğunun devam ettiği,

07.06.2014 tarihinde yaralanan ve 16.06.2014 tarihinde vefat eden ...'nin anne ...'in 9.516,07 TL DYK tazminatı alacağının %25'inden davalı ... ve ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu olduğu bedelin 2.379,01 TL olacağı, maddi tazminat alacağının %75'inden ... plakalı araç sürücüsü ..., davalı ... A.Ş ve ZMMS poliçesinin düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 7.137,05 TL'ye olacağı, %20 hatır taşıması indirimi sonrası 5.709,64 TL'ye tekabül edeceği, kardeşi ...'nin DYK tazminatı alacağının 856.702,89 TL olduğu, bu bedelin %25'inden davalı ... ve ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu olduğu bedelin 214.175,72 TL olacağı, maddi tazminat alacağının %75'inden ... plakalı araç sürücüsü ..., davalı ... A.Ş ve ZMMS poliçesinin düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun 642.527,16 TL olacağı, %20 hatır taşıması indirimi sonrası 514.021,73 TL'ye tekabül edeceği, davalı sigorta şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 268.000,00 TL olduğu rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Asıl dava, TBK md. 53 gereğince destekten yoksun kalma tazminatı istemine, birleşen dava TBK md. 54 gereğince bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat (geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı) istemine ilişkindir.

Asıl dava yönünden yapılan değerlendirmede;

2918 Sayılı Yasanın 85/1.maddesinde, "bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüs unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi doğan zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" hükmüne, aynı Kanun'un 85/5. maddesinde "işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur" hükmüne yer verilmiş olup; işletenin sorumluluğunun, araç sürücüsünün kusuruyla sınırlı olduğu kabul edilmiştir. Araç işletenine düşen hukuki sorumluluğu teminat altına alan trafik sigortacısı (davalı ZMSS) aynı yasanın 91. maddesi gereğince sigortalı araç sürücüsünün kazadaki kusuru oranında zarardan sorumlu olacaktır. Davaya konu kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesinde "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" düzenlemesine yer verilmiş olup; haksız fiil failinin sorumluluğu için kusur, önşart olarak benimsenmiştir.

6098 Sayılı TBK'nun 53/3 maddesi gereğince; ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar ölüm halinde talep edilebilecek zararlar arasında sayılmıştır. Aynı Kanunun 55. maddesinde ise destekten yoksun kalma zararlarının belirlenmesinin esasları düzenlenmiştir.

Yasa metni doğrultusunda; destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan yardımdır. Bu tazminatın amacı, ölüm olayı olmasaydı ölenin yardımda bulunduğu kimselere yardımda bulunmaya devam edeceğinin düşünülmesi ve ölüm olayının bu süreci kesmesi sonucu destekten yararlanan kimselerin uğradıkları zararın peşin ve toptan şekilde tazmin edilmesi, bu kimselerin ölüm olayından önceki durumlarına kavuşturulmasıdır. Şu hale göre; "destek" sayılabilmek için, yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterlidir. Destek kavramının dayanağı hukuksal bir ilişki değil eylemli bir durum olduğundan, akrabalığa ve yasanın nafaka ile miras ilişkisi hakkındaki hükümlerine dayanmaz. Nitekim, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 06/03/1978 tarih ve 1/3 sayılı kararının gerekçesinde; "Destekten Yoksun Kalma Tazminatı eylemin karşılığı olan bir ceza olmayıp, ölüm sonucu ölenin yardımından yoksun kalan kimsenin muhtaç duruma düşmesini önlemek ve yaşamının, desteğin ölümünden önceki düzeyde tutulması amacına yönelik sosyal karakterde kendine özgü bir tazminat olduğu" vurgulanmıştır. (Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21/04/1982 gün, 1979/4-1528 E., 412 K. sayılı kararı)

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

07.06.2014 günü, saat 06:06 sıralarında sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile Atatürk Caddesi’ni takiben Çeşme ilçesi istikametinden Ilıca yönüne doğru seyirle olay mahalli ışık kontrollü kavşağa kendi istikametine hitaplı sarı fasılalı ışıkta giriş yaptığı sırada karşı istikametten gelip kavşakta kesişen yollardan sağ tarafta kalan Altınyunus yoluna giriş yapmak üzere refüj aralığı üzerinden kendi istikametine yanan kırmızı fasılalı ışıkta dönüşe geçen ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobilin ön kesimi ile idaresindeki aracın sol ön kesimine çarpması, çarpışmanın etkisiyle sürücü hakimiyetinden çıkan araçların yolun sağıdan çıkarak yol dışı kalmaları neticesinde meydana geldiği, kaza esnasında ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda bulunan davacı desteği ...'nin vefat ettiği;

Meydana gelen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın idaresindeki araç ile gece vakti meskun mahal sınırları dahilindeki kavşağa yaklaşırken yola gereken dikkatini vermediği, hızını mahal şartlarına göre ayarlamadığı, kavşağa yaklaşırken hız azaltmadığı, ön ilerisinde karşı yönden gelip kendi istikametine yanan kırmızı fasılalı ışığa aldırmayarak refüj aralığı üzeriden dönüşe geçen ... yönetimindeki araçla kontrolsüzce ve süratli giriş yaptığı kavşak alanında tedbirsizce çarpışarak kazanın meydana gelmesine katkı sağladığı anlaşıldığından olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketleri ile %25 oranında tali kusurlu olduğu,

... plakalı araç sürücüsü ...'in idaresindeki araç ile seyrini sürdürürken ışık kontrollü kavşak girişine geldiğinde kendisine yanan kırmızı fasılalı ışıkta vasıtayı kavşak girişinde durdurması, kavşağın diğer kollarını takiben araç gelip gelmediği kontrol etmesi, kavşağa güvenle duramayacak kadar yaklaşan araçlara ilk geçiş hakkı bırakması, koşulların uygun olduğu bir anda vasıtayı harekete geçirerek kavşak alanına girmesi gerekirken belirtilen bu kurallara riayet etmediği, karşı istikametten gelip kendisine yanan sarı fasılalı ışıkta kavşağın müşterek alanına giriş yapan sürücü ... yönetimindeki araca rağmen, kendisine yanan kırımızı fasılalı ışıkta dönüşe geçip ilk geçiş hakkı bırakmadığı bu araca çarparak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketleri ile %75 oranında asli kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı, olay anını gösterir video kayıtları, kesinleşen ceza dosyası kapsamı ile Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkememizce kabul edilmiştir.

Bu hususta BAM karar ilamında da "İDM tarafından dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile de ceza dava dosyası kapsamında belirlenen maddi olgular çerçevesinde olayın oluş şekli ile uygun düşecek şekilde kusur değerlendirilmesi yapılarak ... 'ın % 25, ...'in % 75 oranında kusurlu olduğunun tespit edilmiş olması karşısında; kusur tespitinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından esas ve birleşen dava yönünden tarafların kusura yönelik aksi yöndeki istinaf talepleri yerinde görülmemiştir." şeklinde değerlendirme yapıldığından kaldırma kararı sonrasında kusur durumuna ilişkin yeni bir inceleme yapılmamıştır.

Kaza tarihinde kazaya karışan her iki aracın da geçerli birer ZMMS poliçesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanmış olduğu; kazanın oluşumu ile davacılar desteğinin vefatı arasında illiyet bağının olduğu bu yönde gerek ceza dosyasında gerekse mahkememiz dosyasında bulunan delillerin aynı yönde ve sabit olduğu anlaşılmıştır.

Asıl davada ... plakalı araç sürücüsü davalı ... hakkında açılan davanın davacı vekilinin beyanı uyarınca 24/05/2016 tarihinde işlemden kaldırıldığı bu tarihten itibaren HMK 150 maddesinde öngörülen 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği belirlenmekle davalı ... hakkında açılan davanın 09/09/2016 tarihi itibariyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacı ... yönünden, Mahkememizce verilen ilk kararda bu davacı yönünden reddine karar verilmiş ise de, BAM kaldırma kararında "Desteğin öldüğü tarihte olağan koşullarda kardeşine bakım yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak, öldüğü tarihte henüz 17 yaşında olan destek ...'nin, anne ve babası dışında başkaca kimsesi bulunmayan ve desteğin ölüm tarihinde 18 yaşında olup zihinsel engelli olması nedeniyle bir gelir ve malvarlığı bulunmayıp çalışma imkanının olmaması karşısında Türk töresi aile ve toplum yapısı ile gelenek ve görenekleri ışında kardeşine destek olacağının kabulü gerekirken asıl dava yönünden aksi yönde varılan hukuki kabulde isabet bulunmamıştır." şeklindeki gerekçe ile kaldırma kararı verildiğinden ve davacı ... yargılama esnasında vefat ettiğinden vefat tarihi gözetilerek DYK tazminatı hesabının yapılması için Mahkememizce kaldırma kararı doğrultusunda aktüerya bilirkişisinden rapor aldırılmıştır.

Davalı sigorta şirketinin gönderdiği hasar dosyası ve cevabi yazılardan; kazaya karışan her iki aracın da davalı ... Sigorta AŞ'ne KTK ZMM sigortasıyla sigortalı olduğu, ...'nin ölümü nedeniyle babası ...'ye 24/10/2014 tarihinde ... plakalı araç poliçesinden 11.678,25-TL, ... plakalı araç poliçesinden aynı tarihte 3.892,75-TL ödeme yapıldığı, asıl davada davalı sigorta şirketinin cevap dilekçesinde bildirdiği üzere bu ödemenin asıl davanın davacıları değil baba ...'ye yapıldığı anlaşılmış hesaplama da dikkate alınmamıştır.

Yukarıda belirtilen kusur durumu ve TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda, yukarıda açıklanan kusur durumu da dikkate alındığında;

-Müteveffanın kardeşi ...'nin DYK tazminatı alacağının 856.702,89 TL olduğu, bu bedelin %25'inden davalı ... ve ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu olduğu bedelin 214.175,72-TL olacağı, maddi tazminat alacağının %75'inden ... plakalı araç sürücüsü ..., davalı ... A.Ş ve ZMMS poliçesinin düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun bulunacağı ve bu bedelin 642.527,16-TL'ye tekabül ettiği,

Müteveffanın annesi ...'in yargılama sırasında vefat etmiş olması sebebiyle fiili duruma uygun şekilde destekten çıkacağı tarih ayrı ayrı gözetildiğinde DYK tazminatı alacağının 9.516,07 TL olacağı hesap edilen bu tazminatın %25'inden davalı ... ve ZMMS poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumlu olduğu bedelin 2.379,01 TL olacağı, maddi tazminat alacağının 9675'inden ... plakalı araç sürücüsü ..., davalı ... A.Ş ve ZMMS poliçesinin düzenleyen ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunun bulunacağı ve bu bedelin 7.137,05 TL'ye tekabül ettiği rapor edilmiş olup istikrar kazanmış pay dağılımına ilişkin ilkelere uygun düşecek şekilde açıklamalı, ayrıntılı, denetime elverişli şekilde düzenlendiği anlaşılan ek aktüerya raporuna itibar edilmiştir.

Hatır taşıması yönünden yapılan değerlendirmede;

Davalı ... Sigorta AŞ, ...'nin ... plakalı araçta hatır için taşındığını ileri sürerek indirim yapılmasını talep etmiş bu konunun incelenmesinde; ...'nin olay günü arkadaşı ...'ın ... plakalı aracında hatır için taşındığı değerlendirilmiş, bu nedenle ... plakalı araç sürücüsü ve sigortacısının sorumlu olduğu tazminat yönünden hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği diğer ... plakalı araç sürücüsü işleteni ve sigortacısının hatır taşıması indiriminden yararlanamayacağı kanaatine varılmıştır. Hatır taşıması zarar görenin içinde bulunduğu taşındığı aracın sorumlularına uygulanabileceğinden kazaya karışan diğer araç nedeniyle sorumlulara uygulanamayacağından asıl davada tazminat talepleri yönünden davalıların müteselsil sorumluluğu talep edilmiş olduğundan hatır taşıması indiriminin ne suretle yapılacağının değerlendirilmesi gerekmiştir. Davamızda ... plakalı araç sorumluları hatır taşıması indiriminden faydalanamasa bile ...'nin içinde bulunduğu ... plakalı araç sorumlularının iç ilişkiden sorumlu oldukları tazminattan hatır taşıması indirimi yapıldığında müteselsil sorumluluğa esas tazminatta değişeceğinden Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin 21/09/2020 tarihli... esas... karar sayılı kararında belirtilen yöntemle hesaplama yapılmasının doğru olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

...'in DYK zararının 9.516,07-TL olduğu davalıların iç ilişkisinde ... plakalı araç sorumlularının ...'ın %25 oranındaki kusuruna isabet eden 2.379,01-TL'den ... plakalı araç sorumlularının ...'in %75 kusuruna isabet eden 7.137,05-TL'den sorumlu oldukları, müteveffa destek ...'nin ...'ın ... plakalı aracında hatır için taşındığı kabul edilmekle 7.137,05-TL tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığında ... plakalı araç sorumlularının 5.709,64-TL tazminattan sorumlu oldukları kabul edilerek hüküm tesis edilmiştir.

...'nin DYK zararının 856.702,89-TL olduğu, sigorta şirketinin ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 268.000,00-TL ile sınırlı olduğu, müteveffa destek ...'nin ...'ın ... plakalı aracında hatır için taşındığı kabul edilmekle hesap edilen tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği değerlendirilerek, davacı tarafça kaldırma kararı öncesi devam edilen yargılamada ileri sürülen değer artırım dilekçesindeki talep ile bağlı kalınarak davacı ... yönünden DYK tazminatı talebinin 129.495,12-TL üzerinden kabulüne karar verilmiştir.

Müterafık kusur yönünden yapılan değerlendirmede;

BAM kaldırma kararının "Yolcunun istiap haddi aşılarak seyahat etmesi sürüş ve trafik akışı kusurlarından olmayıp, hakim tarafından tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilecek hususlardandır. Kazaya sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın ruhsat kaydına göre araçta sürücü dahil en fazla 5 kişi olması gerekirken, meydana gelen kaza anında sürücü dahil 6 kişinin bulunduğu ve koltuk adedine göre her bir yolcu için yeterli emniyet kemeri bulunmayacağının anlaşılması karşısında istiap haddinin aşıldığı göz önüne alınarak meydana gelen yaralanma ve ölüm ile illiyet bağı kurulması halinde hesaplanan tazminattan müterafik kusur nedeni ile yerleşik uygulama doğrultusunda % 20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak tazminatın belirlenmesi cihetine gidilmesi gerekirken bu hususun İDM tarafından araştırmaması ve kararda tartışılmamış olması yerinde görülmemiştir. "şeklindeki kaldırma gerekçesi doğrultusunda Mahkememizce adli tıp uzmanı ve trafik uzmanı bilirkişiden asıl davacıların desteğinin ... plakalı araçta istiap haddini aşar şekilde altı kişi olarak bulunmasının ölümün meydana gelmesinde sonuca etkili olup olmadığı ve kusur teşkil edip etmediği konusunda rapor aldırılmıştır.

Mahkememizce aldırılan rapor doğrultusunda meydana gelen trafik kazasının araçta ve kaza bölgesinde yarattığı etkiler de göz önüne alındığında araç içinde bulunan kişi sayısından bağımsız şekilde insan vücudunda yaratacağı fiziksel hasar etkisinin yüksek enerjili travmatik yaralanma bulgularına yol açacak nitelikte olduğu, müteveffa yolcu ...'nin kaza anında yolcu konumunda olduğu ... plakalı araç içerisinde istiap haddinin aşılmasının meydana gelen yaralanma ve ölüm ile illiyet bağı bulunmadığı anlaşıldığından müterafık kusur indirimi yapılmamıştır.

Manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede;

Davacılar ...'in oğlu olan, ... kardeşi olan, ...'yi kaybetmekle ve tedavi sürecinde yaşadıklarıyla acı çektikleri manevi zarara uğradıkları anlaşılmakla kazanın meydana geliş şekli tarafların sosyal ve ekonomik durumları kazanın meydana gelmesinde ...'nin hiçbir kusurunun bulunmaması dikkate alınarak ... için 70.000-TL ... için 40.000-TL manevi tazminat takdirinin uygun olduğu kanaatine varılmış, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne, ... için 70.000,00-TL, ... için 40.000,00-TL manevi tazminatın ayrı ayrı 18/06/2014 ölüm tarihinden itibaren yasal faiziyle davalılar ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak ...'ye verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." şeklinde ifade edilmiştir.

Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK m. 54'te özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda açıklanan şekilde gerçekleşen kazanın oluşumunda kusurları bulunan tarafların meydana gelen trafik kazasındaki kusur dağılımlarının ... plakalı araç sürücüsü ... yönünden % 25, ... plakalı araç sürücüsü ... yönünden % 75 oranında olduğu kabul edilmekle, ... plakalı aracın kaza tarihini de kapsayan süreçte davalı sigorta şirketi nezdinde geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında davacının yaralanması sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının, geçici iş göremezlik süresinin ve bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığının belirlenmesi yönünden rapor alındıktan sonra konusunda uzman bilirkişiye maddi tazminat hesabı yaptırılmıştır.

Toplanan delillerden; davalının sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsü ...'in %75 kusurlu hareketleri ile davacı tarafın yaralanmasına sebep olduğu anlaşılmıştır. Özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine uygun şekilde düzenlenen raporda davacının kaza sebebiyle oluşan maluliyet oranının %10,3 olacağı ve geçici iş göremezlik süresinin 4 ay olacağı anlaşılmakla, Mahkememizce aktüerya bilirkişiden aldırılan rapor kapsamında tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasının yerinde olacağı kanaatine varılmış, bu surette davacının geçici ve sürekli iş göremezlik zararının 32.724,34-TL olup bundan ... plakalı araç işleteni ... Müşavirlik AŞ ile KTK ZMM sigortacısı ... Sigorta AŞ'nin sorumlu olduğu ancak davacı tarafça değer artırım yoluyla 6.390,43-TL'nin talep edildiği dikkate alınarak davacı ...'ın maddi tazminat talebinin kabulüne, 6.390,43-TL'nin 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle (... Sigorta AŞ'nin 29/05/2015 tarihinden itibaren yasal faizden sorumlu olması kaydıyla) davalılar ... Sigorta AŞ ve... AŞ'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı... AŞ aracını iki günlüğüne hatır için verdiğini ve kazadan ve davacıların zararından sorumlu olmadığını savunmuş ise de araç işleteni bu şirketin iki gün gibi kısa bir süre için aracın kontrolünü başkasına vermesinin işleten sıfatını kaldırmayacağı, aracın çalınması gibi kendi iradesi dışında bir durumun söz konusu olmadığı, dolayısıyla işleten sıfatıyla yukarıda belirtildiği üzere zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmış bu yöndeki savunmasına değer verilmemiştir.

... plakalı araç sürücüsü ... hakkında açılan davadan birleşen davacı vekilinin 28/01/2016 tarihli celsedeki beyanıyla feragat edilmiş olmakla ... hakkında açılan birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede;

...'ın söz konusu kazada yaralanması sebebiyle acılar çektiği, manevi zararının oluştuğu dikkate alınarak kazanın meydana geliş şekli kazanın meydana gelmesinde kusur durumu tarafların sosyal ve ekonomik durumları davacının yaralanma derecesi dikkate alınarak ... lehine 20.000-TL manevi tazminat takdirinin uygun olduğu kanaatine varılmış, davacı ...'ın manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 20.000,00-TL manevi tazminatın 07/06/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1. Davalı ... hakkında açılan davanın işlemden kaldırıldığı 24/05/2016 tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürede yenilenmemesi sebebiyle 09/09/2016 tarihinden itibaren davanın açılmamış sayılmasına,

2. Davacı ... yönünden;

a)DYK tazminatı talebinin kısmen kabulüne, 9.516,07-TL DYK tazminatından kazaya karışan tarafların kusur oranları gözetilerek,

-2.379,01-TL'nin davalı ... yönünden 18/06/2014 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 02/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ... Sigorta A.Ş.'den müteselsilen alınarak ... mirasçısı ...'ye verilmesine,

-Bakiye 7.137,05-TL DYK tazminatı üzerinden %20 oranında hatır taşıması indimi yapılarak 5.709,64-TL'nin davalı ... A.Ş. yönünden 18/06/2014 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihi olan 02/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar... A.Ş. ile ... Sigorta A.Ş. müteselsilen alınarak ... mirasçısı ...'ye verilmesine,

-Fazlaya ilişkin DYK tazminatı talebinin reddine,

b)Manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 70.000,00-TL manevi tazminatın 18/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile... A.Ş.'den müteselsilen alınarak davacı mirasçısı ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. Davacı ... yönünden;

a)DYK tazminatı talebinin kısmen kabulüne, 129.495,12-TL DYK tazminatının davalılar ... ile... A.Ş. yönünden 18/06/2014 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta AŞ yönünden dava tarihi olan 02/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sigorta A.Ş., ... ile... A.Ş.'den müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine,

b)Manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 40.000,00-TL manevi tazminatın 18/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile... A.Ş.'den müteselsilen alınarak ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; karar tarihi itibarı ile alınması gereken 17.009,95. TL harcın davalılar ... Sigorta AŞ (sigorta şirketinin 9.495,85. TL'sinden sorumlu olması kaydıyla), ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

5. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı ... kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve hükmedilen maddi tazminat tutarına göre takdir olunan 9.516,07. TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta AŞ, ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak davacı ... Mirasçısı ...'ye verilmesine,

6. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı ... kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen manevi tazminat tutarına göre takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılar ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak, mirasçısı ...'ye verilmesine,

7. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davalılar ... ile... AŞ kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve ...'in reddedilen manevi tazminat talebine göre takdir olunan 17.900,00. TL avukatlık ücretinin davacı ... mirasçısı ...'den alınarak, davalılar ... ile... AŞ'ye 1/2 oranında verilmesine,

8. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı ... kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve hükmedilen maddi tazminat tutarına göre takdir olunan 20.719,22. TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta AŞ, ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak davacı ...'ye verilmesine,

9. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı ... kendini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve kabul edilen manevi tazminat tutarına göre takdir olunan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılar ... ile... AŞ'den müteselsilen alınarak, davacı ...'ye verilmesine,

10-İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; ...'nin reddedilen manevi tazminat miktarına göre takdir olunan 17.900,00-TL avukatlık ücretinin bu davacıdan alınarak davalılar ... ile... AŞ'ne 1/2 oranında verilmesine,

BİRLEŞEN İZMİR ... ATM'NİN ... ESAS SAYILI DAVASI YÖNÜNDEN;

1. Davalı ... yönünden davanın feragat nedeniyle reddine,

2. Davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, 6.390,43. TL'nin davalı... A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 07/06/2014 tarihinden, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 29/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sigorta A.Ş. ve... A.Ş.'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3. Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 20.000,00. TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 07/06/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

4. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; karar tarihi itibarı ile alınması gereken 1.802,73. TL harçtan peşin alınan 140,04. TL harcın mahsubu ile bakiye 1.662,69. TL harcın davalılar ... Sigorta AŞ (sigorta şirketinin 402,61. TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) ve... AŞ'den müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesine ve hükmedilen maddi tazminat tutarına göre usuli kazanılmış haklar gözetilerek takdir olunan 4.080,00. TL vekalet ücretinin davalılar ... Sigorta AŞ ve... AŞ'den müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine,

6. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat miktarına göre usuli kazanılmış haklar gözetilerek takdir olunan 4.080,00. TL avukatlık ücretinin davalı... AŞ'den alınarak bu davacıya verilmesine,

7. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davacı ...'ın reddedilen manevi tazminat miktarına göre usuli kazanılmış haklar gözetilerek takdir olunan 4.080,00. TL avukatlık ücretinin kendisinden alınarak, davalı kendisini vekille temsil ettiren ... AŞ'ye verilmesine,

8. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; asıl ve birleşen dava yönünden suç üstü ödeneğinden sarf olunan 2.473,30. TL yargılama giderinin asıl ve birleşen davanın kabul ve reddedilen kısmına göre takdiren 1.376,37. TL'sinin davalılar ... Sigorta AŞ (sigorta şirketinin bu tutarın 726,67. TL'sinden sorumlu olması kaydıyla),... AŞ ve ...'dan 1.096,93. TL'sinin ise davacı ... ve ...'dan (... bu bedelin 105,11. TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) tahsili ile hazineye gelir kaydına,

9. İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; ... tarafından sarf olunan 2.200,00. TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına göre takdiren 1.251,52. TL yargılama gideri ile 27,70. TL başvurma harcı, 140,04. TL peşin harç olmak üzere toplam 1.419,26‬. TL yargılama giderinden davalı ... Sigorta AŞ (bu davalının 343,65. TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) ve... AŞ'den müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine bakiyesinin kendi üzerinde bırakılmasına,

10-İstinaf kaldırma ilamı ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla; davalı ... AŞ tarafından sarf olunan 150,00-TL yargılama giderinin takdiren 33,34-TL'sinin ... ve ...'den alınarak bu davacıya verilmesine, bakiyesinin kendi üzerinde bırakılmasına,

11-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayıp artan gider avansının karar kesinleştiğinde talepleri halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı ... vekili davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak oybirliği ile verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 12/07/2024

Başkan ...

¸e-imzalı

Üye ...

¸e-imzalı

Üye ...

¸e-imzalı

Katip ...

¸e-imzalı