İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/883 E. 2024/565 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/883 Esas

KARAR NO : 2024/565

DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 10/11/2023

KARAR TARİHİ : 11/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın davalı sigorta tarafından mecburi mali mesuliyet sigorta poliçesi düzenlenen ... plaka sayılı aracın karıştığı 29/07/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle, müvekkil adına kayıtlı araçta ortaya çıkan değer kaybı bedeli sigorta şirketinden talep edildiğini ve talebe ilişkin dilekçelerinin ... Kargo ile 25/08/2023 tarihinde tebliğ edildiğini, sigorta şirketinin taraflarına 21/09/2023 tarihinde 40.000-TL ödediğini, kaza davalı sigorta şirketinin sigortaladığı ... plakalı aracı tamamen kusurlu hareketi nedeniyle müvekkilinin aracına sağ yanından çarpması sonucunda meydana geldiğini, müvekkilinin aracı ana yoldan devam etme olduğunu, diğer aracın bu kazada tam kusurlu olduğunu, kaza sonucunda müvekkilinin aracının sağ ön ve arka kapısı değiştiğini ve sağ tarafından bir çok boya ve doğrultma işlemi yapıldığını, çarpılan araç orjinal ve 63.612 km olduğunu, oysa sigortanın taraflarına sadece 40.000-TL değer kaybı bedeli ödediğini, bu kaza nedeniyle müvekkiline 81.483,12-TL fatura kesildiğini, bu kazanın müvekkilinin aracında meydana getirdiği değer kaybının en az 100.000-TL olduğunu, değer kaybı tespit edilirken özellikle aynı kilometrede ve orjinal araclarla kıyaslanması gerektiğinin açık olduğunu, müvekkilinin aracındaki değer kaybının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla en az 100.000-TL olarak tespiti ile kalan 60.000-TL'nın davalı sigorta şirketinden başvuru tarihi olan 25/08/2023 tarihinden itibaren faiziyle tahsiline masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın, müvekkili şirkete, 25.05.2023-2024 tarihleri arasında ... poliçe nolu Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava değerinin davacı tarafça biliniyor olduğundan davanın kısmi alacak başvurusu şeklinde yapılmasının mümkün olmadığını, sigorta poliçesi zenginleşme aracı olmayıp sadece gerçek zarar tutarının teminat altına aldığını, müvekkili sigorta şirketinin ... nolu poliçeden sorumluluğunun üst limiti maddi zararlarda 120.000-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından; davacı tarafa 40.000-TL değer kaybı bedeli, davacının kasko sigorta şirketinden aracın hasarını yaptırması sebebi ile müvekkili şirkete bu hasar bedelini rücu eden ...plakalı aracın kasko sigortacısına 80.000-TL hasar bedeli ödendiğini, bu kapsamda müvekkili sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet poliçesi teminat limitinin tümü ödendiğinden davacı tarafından işbu poliçe kapsamında bakiye talepte bulunulması mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde taleplerinin açıkça müvekkili şirketin zorunlu mali mesuliyet sigortasına dayandırdığını, bu kapsamda müvekkili şirketin poliçe teminat limiti ile sorumlu olduğundan ve 120.000-TL olan poliçe teminat limiti gerekli ödemeler yapılarak tüketildiğinden davanın reddi gerektiğini, ZMMS poliçe limitinin tüketildiğinde ilişkin açıklamaları saklı kalmak kaydıyla sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu kabul etmemekle adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesinden kusur raporu alınmasının gerektiğini, ZMMS poliçe limitinin tüketildiğine ilişkin açıklamaları saklı kalmak kaydıyla, kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılacak olası değer kaybı hesaplamasında hesaplamanın genel şartlara göre yapılması gerektiğini, hesaplamada piyasa pazarlık payının da göz önünde bulundurularak rayiç belirlemesi yapılmasının gerektiğini, davacının faiz başlangıç tarihinin de şirkete başvuru tarihi değil, güncel eksper hesabının yapıldığı tarih olduğunu, aksi halde bilirkişi hesabının rapor tarihi itibariyle yapılması sebebiyle temerrüt tarihi ile rapor tarihi arasındaki süreç için faize faiz işletilmesinin söz konusu olacağını belirterek; davaya konu edilen müvekkil şirket nezdinde bulunan ZMMS sigortası ile poliçe teminat altına alınmış teminat bedelinin tümü gerekli ödemeler yapılarak tüketildiğinden davanın reddine, davanın kısmi dava açmada davacının hukuki yararı bulunmadığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse kabul anlamına gelmemek kaydıyla kusur durumunun tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasına, değer kaybı bedelinin tespiti için uzman bilirkişiden genel şartlara uygun rapor alınmasına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

1. Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası

Davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya 21.09.2023 tarihinde 40.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı bildirilmiş, ödeme dekontu ibraz edilmiştir.

2. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları

Davacıya ait olup, dava konusu 29.07.2023 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybı meydana geldiği belirtilen ... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce hasar kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır.

3. Türkiye Noterler Birliği kayıtları

Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği değer kaybının tazminini talep ettiği ... plakalı araç ile... plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

4. İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası,

UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; mahkememiz dosyası davacısı tarafından araç işleteni ... ve Turizm Yatırımları AŞ ile araç sürücüsü ... aleyhlerine ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araçlar arasında 29.07.2023 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının aracında meydana gelen 60.000-TL değer kaybının davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu, davanın 04.01.2024 tarihinde açıldığı ve halen derdest olduğu anlaşılmıştır.

5. Bilirkişi raporu

Mahkememizce, otomotiv ve Kusur Uzmanı bilirkişiden aldırılan 10.06.2024 havale tarihli raporda;

Trafik Kural İhlalleri Yönünden: davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 25.05.2023-2024 tarihleri arasında ... nolu ZMMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2022 model ... marka otomobil sürücüsü ...'in, kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK. nın diğer sürücü kusurlarından 47/C, 57/ ile sürücüsü asli kusurlarından 84/H hükümlerini ihlal ettiği, ... plakalı 2016 model ... marka otomobilin maliki ve sürücüsü olan davacı ...'ın kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği, başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,

Değer kaybı bedeli yönünden: somut olayda, ... plaka sayılı... 2016 model otomobilin 29.07.2023 riziko tarihi itibarıyla piyasa rayiçlerine göre 50.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği, davalı ... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Sn. Mahkemenin takdir edeceği sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 50.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 21.09.2023 tarihinde 40.000,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olmakla 10.000,00 TL olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, ancak Davalı ... Sigorta A.Ş. ... plaka sayılı aracın kasko şirketine 80.000,00 TL rücu ödemesi, davalı vekiline 40.000,00 TL. değer kaybı bedeli ödemesi yapmış olup, poliçe limiti tükendiği anlaşıldığını, somut olayda dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ayrıca, 09.11.2022 - 09.11.2023 vadeli, ... no'lu ... Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile sigortalı olup, bu poliçede 300.000,00 TL İhtiyari Mali Mesuliyet teminatının bulunmakta olduğu görülmüştür. Nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye at olmakla Davalı ... Sigorta A.Ş. ... numaralı ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi İMMS klozu kapsamında ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı Sn. Mahkemenin takdir edeceği sigortalısının kusuru oranında, 10.000,00 TL. olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında müteselsilen sorumlu ve ödemekle yükümlü olduğunu, davacı vekili dava dilekçesinde 25.08.2023 tarihinde değer kaybı bedeli ihbarı yaptığını belirtmiş olup, uyap üzerinde ihbar ve tebliği konulu bir belgeye ulaşılamadığını, nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla davalı Sigorta Şirketi tarafından 21.09.2023 tarihinde değer kaybı bedeli ödemesi yapmış olmakla bu tarih itibarıyla ödenmeyen borç miktarı bakımında temerrüte düşeceği rapor edilmiştir.

UYUŞMAZLIK

Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 29/07/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının aracında değer kaybı meydana gelip gelmediği, davalı sigort şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin davacının gerçek değer kaybı zararını karşılayıp karşılamadığı, davacının bakiye değer kaybının tazmini ve faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava konusu trafik kazasının; 29.07.2023 günü saat 18:00 sıralarında, ... sokak üzerinden karşıya geçerken ... plakalı araç sürücüsü ...' in aniden yola çıkıp ... nolu Sokak üzerinde geçiş yapan ... plaka sayılı araç sürücüsü davacı ...'ın aracının sağ ön ve arka kapısına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,

Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plakalı 2022 model ... marka B aracı sürücüsü ..., idaresindeki ... plakalı otomobil ile hava yağışsız ve açık olduğu olay günü gündüz saat 18:00 sıralarında meskun mahal içi ... sokağı takiben seyrederken “DUR” levhasının olduğu ... sokak ile ... sokağın kesiştiği olay mahalli dört (+) yönlü kavşağa; dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne verip, aracının hızını, görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlayarak, tehlikeli bir duruma karşı tedbir alabileceği asgari (30-40km/h) düzeye düşürerek müteyakkız yaklaşması, kendisine hitabeden kavşak başında “DUR” trafik işaret tanzim işaret levhasına riayet ederek kavşak başında uygun pozisyonda durması, sağ ve sol taraftan gelen araç trafiğinin hız ve mesafesini kontrol etmesi, seyrine göre sol taraftan ... sokağı takiben gelip kavşaktan geçmekte olan ve tamamen görüş alanı içinde olan davacı... idaresindeki ... plakalı araca genel kural gereği geçiş önceliği tanıması, davacı ... olay mahalli kavşağı geçtikten sonra tekrar aynı kontrolleri yapıp güvenli durumun olduğunu gördüğü bir zaman dilimi içerisinde aracını harekete geçirerek bu haliyle emniyetli bir şekilde olay mahalli kavşağa girmesi gerekirken; sürücülerin trafik düzen ve güvenliği açısından uymak zorunda oldukları bu hususlara gerekli önem ve özeni göstermemiş aksine davranışla, aracının hızını, görüş, yol ve trafik durumunun gerektirdiği mahal şartlarına uyarlamamak, tehlikeli bir duruma karşı tedbir alabileceği asgari düzeye düşürmemek ve kendisine hitaben “DUR” trafik işaret tanzim işaret levhasına riayet etmemek suretiyle, sol taraftan gelen araç trafiğinin hız ve mesafesini de kontrol etmeksizin mevcut seyir hızıyla olay mahalli kavşağa bu haliyle girerek, seyrine göre sol taraftan ... sokağı takiben gelip kavşaktan geçmekte olan ve tamamen görüş alanı içinde olan davacı ... idaresindeki ... plakalı araca geçiş önceliği tanımamış olmakla, dikkatsiz tedbirsiz ve kontrolsüz davranış faktörleriyle önlemsizce çarparak sebebiyet verdiği kazada, 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 47/c (Karayollarından faydalananlar, trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar.), 57/a ( Kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.) ile sürücü asli kusurlarından 84/h (Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama) hükümlerini ihlal ettiği, davacı..., idaresindeki ... plakalı otomobil ile olay günü ve saatinde ... sokağı takiben gelip olay mahalli dört (+) yönlü kavşaktan geçmekte iken, seyrine göre sağ taraftan “DUR” trafik işaret tanzim işaret levhasının olduğu ... sokağı takiben “DUR” levhasına riayet etmeksizin, mevcut seyir hızıyla gelen davalı sürücüsü ... idaresindeki ... plakalı otomobil tarafından sağ yan iki kapı kısmından çarpılmaya maruz kaldığı ve davalı tarafın tamamen hatalı davranışıyla meydana gelen olayda, davacı sürücünün kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği, başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı bilirkişi raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.

Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç davalı ... Sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS ve İMMS poliçesi ile sigortalıdır.

Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı aracın ZMMS poliçesi üzerinden davacı tarafa 21.09.2023 tarihinde 40.000,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı; olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacının kazanın oluşumuna etken kusurunun bulunmadığı; denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda, hesap edilen değer kaybının Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın hasarsız halinin ikinci el piyasa değeri ile hasarlı halinin serbest piyasadaki ikinci el değeri arasındaki farka göre hesaplandığı ve Mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmekle hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca hasar ile kaza tarihi itibariyle davacıya ait aracın yaşı ve kilometresi ile hasarlı kısımlarının özelliği dikkate alınarak 29/07/2023 tarihli kazadan dolayı aracın ikinci el piyasasında 50.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği belirlenmiştir. Bu surette belirlenen değer kaybı tazminatından davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 40.000,00-TL değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde bakiye 10.000,00-TL değer kaybı zararının davalıdan tahsiline, hükmedilen alacağa davalı sigorta şirketine başvuru gerçekleştirilmiş ve kısmi ödeme alınmış olduğundan kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi olarak kabul edilerek bu tarih itibariyle yasal faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş, bu kapsamda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Davalı sigorta şirketinin, kazaya asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı aracın hem ZMMS hem İMMS sigortacısı olduğu anlaşılmaktadır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin üstünde kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. Bu açıklamalar doğrultusunda somut olayda, ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı davalı sigorta şirketi tarafından davacının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ye rücuen yapılan 80.000-TL hasar ödemesi ve davacıya yapılan 40.000-TL değer kaybı ödemesi ile poliçe teminat limitinin tüketildiği, zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının da İMMS poliçesinde yazılı hadlere kadar davalı İMMS sigortacısının teminatı altında olduğu değerlendirilerek karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜNE, (İzmir .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası ile tahsilde tekerrür olmamak üzere) 10.000,00. TL değer kaybı tazminatının 21/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte İMMS poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet teminatı kapsamında davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. Alınması gereken 683,10. TL karar ve ilam harcından, başlangıçta peşin yatırılan 269,85. TL harcın mahsubu ile bakiye 413,25. TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

3. 7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru sayılı dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 520,00. TL'nin davalıdan alınarak, 2.600,00. TL'nin davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,

4. Davacının yatırmış olduğu 269,85. TL peşin harcın yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 5.172,25. TL yargılama giderinden kabul. red oranına göre hesaplanan 862,04. TL'nin davalıdan alınarak davacı verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince 10.000,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı verilmesine,

7. Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. m. 13/3 gereğince 10.000,00. TL vekalet ücretinden davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.

11/07/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı