İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/213 E. 2024/535 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/213 Esas

KARAR NO : 2024/535

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 11/03/2024

KARAR TARİHİ : 04/07/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket yetkilisinin, alacağına karşılık olarak... Limited Şirketinden lehtarı kendileri keşidecisi... Ltd. Şti. olan ... A.Ş.'ye ait 05.03.2024 keşide tarihli ... çek seri nolu ve 598.100-TL' lik çeki aldığını, çeki aldıktan sonra ikametgahı olan Ankara İline gelen müvekkil şirket yetkilisinin, bir süre sonra çekin keşide tarihi geldikten sonra çek bedelini bankadan tahsil edebilmek için evde yapmış olduğu tüm aramalara rağmen çeki koyduğunu düşündüğü çantasının içinde bulamadığını, evde ve Ankara'daki ofisinde de aramasına rağmen müvekkil şirket yetkilisinin çeki bulamadığını, keşide tarihi birkaç gün geçmesine rağmen çeki bulamayan müvekkil şirket yetkilisinin, çekin keşidecisi ile irtibat kurarak durumu anlattığını ve ibraname karşılığında çek bedelini ödeyip ödemeyeceklerini sorduğunu, keşidecinin de haklı olarak mahkemeden zayi kararı çıkartmaları halinde çekin bedelini ödeyebileceğini belirttiğini beyanla gerekli ilanların yapılarak çekin kötüniyetli 3 kişi/kişiler eline geçme ihtimaline binaen muhatap bankaca çekin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine ve çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :

Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

Davacının çek bilgilerini ve çek suretini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Talebin Kabulüne;

-Keşidecisi ... Bet. Yap. Ma. İnş. Ot. P. TA. T. Sa. Gıd. Tah.S. T. Ltd. Şti., muhatap bankası ...A.Ş. Buca Şubesi olan 05/03/2024 keşide tarihli ... seri numaralı 598.100,00-TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline;

2. Karar tarihi itibariyle alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 04/07/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı