İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/990 E. 2024/298 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/990 Esas

KARAR NO : 2024/298

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

DAVA TARİHİ : 15/12/2023

KARAR TARİHİ : 18/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı şirket yetkili davacı dilekçesinde özetle; Eşi ...' ın 14/02/2023 tarihinde vefat ettiğini, geriye mirasçıları olarak şahsının kaldığını, eşinin vefatından önce ... Biyoteknoloji San. Ve Tek. Ltd. Şti.'nin sahibi ve sorumlu yetkilisi olduğunu, eşinin sahibi olduğu şirkete sağlığında ... İnşaat Malzemeleri San. Ve Tic. A.Ş. tarafından ... Bankası ... Şubesine ait ... çek numaralı 11/03/2023 ödeme vadeli 50.000,00 TL tutarında çekin keşide edilerek eşine teslim edildiğini, iş bu çekin bugüne kadar bulunamadığını, kaybolmuş veya çalınmış olması ihtimalinin bulunduğunu, mevcut hali ile şirketin zilyetliğinde bulunmayan fakat emrine düzenlenmiş olan bu çekle ilgili müracaat haklarını kullanamayan ve kullanamayacak olan şirketin mağdur durumda olduğunu beyanla öncelikle teminatsız tedbir talebimin Kabulü ile davaya konu ... Bankası ... Şubesi ... seri numaralı 11/03/2023 ödeme tarihli 50.000,00 TL bedelli çekle ilgili ödemeden men yasağı konularak ilgili banka şubesine bu konuda müzekkere yazılmasına, davanın kabulü ile ... Bankası ... Şubesi ... seri numaralı 11/03/2023 ödeme tarihli 50.000,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :

Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.

TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.

Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.

6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)

Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Talebin Kabulüne; Keşidecisi ..., muhatap bankası ... Bankası A.Ş. ... Şubesi olan 11/03/2023 keşide tarihli ... seri numaralı 50.000,00. TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline;

2. Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60. TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85. TL peşin harcın mahsubu ile 157,75. TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3. Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,

5. Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 18/04/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı