İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/997 E. 2024/265 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/997 Esas

KARAR NO : 2024/265

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/12/2023

KARAR TARİHİ : 03/04/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ... arasında 02.01.2023 tarihli Anonim Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi imzalandığını, davalı ...'un müvekkiline... Lunapark İnşaat Elektronik Sanayi ve Ticaret Aş'ndeki 4100 hissesini 7.490.000,00 USD bedel ile 30.01.2025 tarihinde satmayı müvekkilinin ise aynı şekilde de almayı vadettiğini, sözleşmenin 1. maddesinde yazıldığı üzere müvekkilinin, davalı ...'a devir bedeline mahsuben 01.12.2022 tarihinde 140.000 USD 12.12.2022 tarihinde 150.000 USD 02.01.2023 tarihinde de 110.000 USD olmak üzere toplam 400.000 USD ödeme yaptığını, davalı ... tarafından sözleşme yürürlükte iken müvekkiline İzmir ....Noterliğinin 27.10.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide ederek gönderildiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin her ne kadar “Anonim Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi” başlığı taşısa da sözleşmenin esasında Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi olduğunu, sözleşmenin resmi şekilde yapılmadığından geçersiz olduğunu, asıl amacın şirkete ait İzmir İl... parseline kayıtlı taşınmazın satışı olduğunu, bunun sözleşmede gizlendiğini, taşınmazın rayiç bedelinin sözleşmede kararlaştırılan 7.490.000,00 USD nin 3 katı değerde olduğundan aşırı yararlanmanın söz konusu olduğunu bu sebeplerle sözleşme ile bağlı olmadığını ihtar ettiğini, davalının ihtarnamenin son paragrafında ise geçerli olmayan ekte yer alan sözleşme uyarınca hiçbir yükümlülüğüm sorumluluğum ve borcum olmadığını ihtaren bildirdiğini, müvekkili tarafından İzmir .... Noterliğinin 03.11.2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edilerek, sözleşmenin hukuki değerlendirilmesine yönelik iddiaların kabul edilmediğinin, davalının hisse devir bedeline mahsuben ödenen 400.000 USD nin ve cezai şart olarak belirlenen 900.000 USD nin ödenmesi halinde sözleşmede belirtilen nama yazılı hisselerin kendisine iade edileceğinin ihtar edildiğini, müvekkilinin hisse devir bedeline mahsuben ödediği 400.000 USD alacağın tahsili amacıyla İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla ilamsız takip başlatıldığını, borçlunun borca ve ferilerine itiraz ederek takibin durdurulmasına neden olduğunu, itirazında yine müvekkilinden tahsil ettiği ve iade etmediğini de bildiği 400.000 USD borcunu inkâr ettiğini, itiraz ettikten 4 gün sonra 14.11.2023 tarihinde 400.000 USD'yi müvekkilinin hesabına ödediğini, davalı ... Bornova ... Noterliğinin 14.11.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ederek; müvekkilinden şifai olarak banka hesabını istediğini kendisine süre verilmediğini hiçbir bildirim yapılmadan icra takibi yapıldığını ve İzmir ....İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasında icra masrafı harç vekalet ücreti gibi bedellerden sorumlu olmadığını bildirdiğini, davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu asıl alacağı ödemiş ise de icra masrafı, harç ve vekalet ücreti gibi feri alacakları ödememesi nedeniyle takibin bu kalem alacaklar yönünden devamı için iş bu davayı ikame ettiklerini, taraflar arasında zorunlu arabuluculuk kapsamındaki sonucun anlaşamama şeklinde tutanak altına alındığını belirterek, davanın kabulü ile İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının asıl alacağın ödenmesi nedeniyle sadece icra masrafları, harç vekalet ücreti ve takibin tüm ferileri yönünden iptali ile takibin bu alacak kalemleri yönünden devamına, davalı tarafından müvekkiline 14.11.2023 tarihinde yapılan 400.000 USD'nin icra müdürlüğü tarafından kapak hesabında dikkate alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğundan görevsizlik nedeniyle davanın usülden reddi gerektiğini, işbu davada müvekkilinin tacir olmadığını, her ne kadar müvekkili ...İnşaat Makina Elektronik Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin tek ortağı ve yetkilisi olsa da TTK uayrınca tacir olmadığını, davacı ... da her ne kadar dava dilekçesinde belirtmiş olduğu şirketlerin ortağı ve yetkilisi olsa da tacir sıfatını kazanmayacağını, davacı tarafın tacir olmadığının tespiti için Esnaf ve Sanatkarlar Odası, Ticaret Odası, Vergi Dairesi ve tacir olmadığının tespitini sağlayacak ilgili kurumlara müzekkere yazılarak bu durumun tespit edilmesini talep ettiklerini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin geçerlilik koşulu olan şekil şartı yokluğundan geçersiz olduğundan bu sözleşme uyarınca müvekkilin hiçbir borcu bulunmadığını, ...Makina Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi de faaliyette bulunmayan bir şirket olup tek malvarlığı İzmir ili ... Parsele kayıtlı taşınmaz olduğunu, sözleşmenin imzalanmasındaki gerçek iradenin bu taşınmazın satışının vaadi olduğundan sözleşmenin aslen Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi olduğunu, tarafların kanuni yükümlülüklerinden ve özellikle değerli olan taşınmazın devri neticesinde ortaya çıkacak intikal vergisinden kaçınmak amacıyla sıkça başvurdukları yollardan biri olan taşınmaz satışı yerine şirket hisselerinin devrinin gerçekleştirilmesinin taraflar arasında da mevcut olduğunu, tarafların asıl iradesinin taşınmazın satışı konusunda ileri bir tarihte devir vaadi oluşturduğunu, ancak Türk Borçlar Kanunu madde 237 hükmünce taşınmaz satış vaadi resmi şekilde düzenlenmedikçe geçerli olmayacağını, taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin geçerli olabilmesi için şekil şartına uygun olarak resmi şekilde yapılması gerektiğinden sözleşmenin geçersiz olduğunu, bahse konu sözleşme nedeniyle müvekkilinin, ... İnşaat Makina Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait değerli taşınmazın rayiç bedelinin yarısından daha az bir miktarla devrini öngören sözleşme ile bağlı olmadığını ...'ya ihtaren bildirdiğini, geçerlilik koşullarını taşımayan sözleşmeye konu bedelin 7.490.000,00 USD olup taşınmaz devir vaadine konu taşınmazın değerinin bu miktarın oldukça üstünde olduğunu, sözleşmenin geçerli olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için geçerli bir sözleşme olduğu düşünüldüğünde dahi ilgili taşınmazın rayiç değerinin tek başına sözleşme bedelinin yaklaşık 3 katı bir değere sahip olup Anonim Şirket türünde olan...Makina Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin rayiç hisse değeri ise taşınmazdan hariç olmak üzere 500.000,00 USD olduğundan şirkete ait tüm hisselerin devri düşünüldüğünde edimler arası farkın afaki büyüklüğünün anlaşılacağını, bu halde sözleşmede bir tarafın çok yüksek bedelli bir taşınmazı düşük bir fiyata satın almak suretiyle aşırı yararlanacağını, sözleşmenin gabin nedeniyle sakatlanmış olup geçerli bir sözleşme olduğunu, müvekkilinin açıkça sözleşmeden kaynaklı bir borcu olmadığını bildirdiğini, müvekkilinin şifaen yapılan görüşmelerde davacı tarafından ödenen 400.000 USD bedeli ödemek istediğini ve davacının aktif olarak kullanmakta olduğu herhangi bir bloke içermeyen döviz hesabını bildirmesini talep ettiğini, davacının herhangi bir hesap bilgisi paylaşmayarak müvekkilinin ödeme yapmasına imkan vermediğini, müvekkilinin haricen yapmış olduğu araştırmalar ile davacının kullanmakta olduğu ve hesap blokesi bulunmayan banka hesabını öğrendiğini ve 400.000 Dolar tutarındaki bedeli ödediğini, ödeme yapılan banka hesap IBAN bilgisinin davacının dilekçesinde de belirttiği gibi taraflar arasında akdedilmiş geçerlilik koşulunu sağlamayan sözleşmede yer alan banka hesap IBAN bilgisi ile aynı olmadığını, müvekkilin icra dosyasına konu olacak bir borcu bulunmadığından haksız işletilen faiz ve diğer feri borçları ödemekle yükümlü olmadığını, davacı tarafın icra takibini bu alacaklar yönünden devam ettirmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek öncelikle davanın görevsizlik sebebiyle reddine, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacı aleyhine asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Taraflar arasında imzalanan 02.01.2023 tarihli Anonim Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi, ödeme dekontu,

İzmir .... Noterliği'nin 27.10.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname,

İzmir .... Noterliği'nin 03.11.2023 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname,

İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası,

Bornova ... Noterliği'nin 14.11.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi,

İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, taraflar arasında imzalanan anonim şirket hisse devir vaadi sözleşmesi kapsamında sözleşmenin yerine getirilmemesi nedeniyle davacı tarafından davalıya ödenen 400.000 USD'nin iadesine ilişkin başlatılan icra takibinde 400.000 USD ana paranın ödendiği ancak takibin fer'ilerinin ödenmediği iddiası ile icra masrafları, icra harç ve vekalet ücretine yönelik takibin fer'ileri yönünden itirazın iptali istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasında ...İnşaat Makine Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait hisselerin devrine ilişkin 02.01.2023 tarihli Anonim Şirketi Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi yapılarak imzalandığı, sözleşmenin taraflarca imzalandığının tarafların kabulünde olduğu anlaşılmıştır.

Davalı her ne kadar davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu savunmasında bulunmuş ise de uyuşmazlığın Anonim Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi'nden kaynaklandığı, davanın Anonim Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi kapsamında ödenenin iadesi için başlatılan icra takibinin fer'ilerine yönelik olduğu, Anonim Şirket'in TTK'da düzenlendiği ve bu nedenle davanın mutlak ticari dava olduğu ve bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Davalı tarafça İzmir .... Noterliği tarafından 27.10.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacıya ihtarname gönderilmiş ve gönderilen bu ihtarnamede hisse devir vaadi sözleşmesine atfen "...ilgili sözleşme ile bağlı olmadığımı ihtaren bildiririm." şeklinde bildirimde bulunulmuş ve sözleşmeyi feshettiğini davacıya bildirmiştir.

Davacı tarafından İzmir... Noterliği'nin 03.11.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı bildirim ile davalıya gönderilen cevabi yazıda sözleşme imzalandığı sırada kendisine teslim edilen pay senetlerinin asıllarını hisse devir bedeline mahsuben davalı tarafa ödenen 400.000 USD ve 900.000 USD cezai tazminat ödendiğinde davalıya teslim edeceğini beyan ederek bu yönde bildirimde bulunmuştur.

Davalı tarafından gönderilen ihtarname ve fesih bildirimi ve davacının fesih bildirimine yönelik cevabi yazısından da anlaşılacağı üzere taraflar arasında imzalanan anonim şirket hisse devir vaadi sözleşmesinin feshedildiği anlaşılmaktadır. Sözleşme feshedildiğinden tasfiye hükümleri gereği taraflar aldıklarını iade etmek zorundadır. Somut olayda davacı sözleşmede belirtilen hisselerin bedeli karşılığında davalıya 400.000 USD ödemiş ancak sözleşme feshedildiğinden ödediği bu bedelin iadesini talep etmiştir. Sözleşmenin feshinden sonra bu bedel iade edilmediğinden 400.000 USD'nin tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış ve süresinde icra takibine itiraz edilmekle birlikte yine itiraz süresinde sözleşme kapsamında ödenen 400.000 USD davacının banka hesabına havale edilerek iade edilmiştir. Davacı icra takibindeki asıl alacak ödendiğinden icra vekalet ücreti ve icra masraflarının da tahsili yönünden itirazın iptali davası açmıştır. Davalı her ne kadar savunmasında gabin iddiasında bulunmuş ise de; sözleşmenin feshinde ve 400.000 USD'nin sözleşme bedeli karşılığı ödendiği hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığından ve davanın sözleşmenin feshi nedeniyle ödenen bedelin iadesine ilişkin yani sözleşmenin tasfiyesine ilişkin alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra dosyasındaki borca ilişkin ana paranın haricen ödenmesi sebebiyle icra takibinin fer'ilerine yönelik olduğundan davanın davadaki esas uyuşmazlığa konu asıl alacağın sözleşmenin tasfiyesine ilişkin olduğundan ve fesih nedeniyle taraflarca alınanın iadesi gerektiğinden ve gabin iddiası (oranlar arasında açık nispetsizlik) yönünden yapılacak araştırmanın davanın sonucunu etkilemeyeceği değerlendirilerek gabin iddiası yönünden ayrıca bir araştırma yapılmamıştır.

Davalı tarafın, tarafların iradelerinin taşınmaz satış vaadi sözleşmesi kurulmasına yönelik olduğu -muvazaa iddiası- yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin başka bir amaçla -taşınmaz satış vaadi amacıyla- kurulduğunun iddia edildiği, taraflar arasındaki muvazaa iddiasında ispat yükünün davalıya ait olduğu ve yazılı delil ile ispatı gerektiği, davalının bu iddiasını yazılı delil ile ispat edemediği anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları ve toplanan delillere göre; taraflar arasında imzalanan Anonim Şirket Hisse Devir Vaadi Sözleşmesi'nin feshedildiği, bu fesih sonucunda tarafların sözleşme gereği aldıklarını iade etmeleri gerektiği, davacının sözleşme kapsamında davalıya 400.000 USD ödediği ve davalının sözleşmenin feshi nedeniyle bu bedeli iadesi gerektiği halde iade etmediği, bu bedelin icra takibinden sonra ödendiği, davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 400.000 USD tutarında alacaklı olduğu, icra takibinden sonra ödeme yapıldığından icra vekalet ücreti ve icra harç ve masraflarından davalının sorumlu olduğu, bu nedenle dava dilekçesinde talep edilen icra takibinin fer'ilerinden olan icra vekalet ücreti ve icra masrafları yönünden itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulü ile icra vekalet ücreti ve icra masraflarına yönelik takibin fer'ileri yönünden devamına, icra takibinden sonra 14.11.2023 tarihinde yapılan 400.000,00 USD ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ İLE; İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında borca itirazın iptali ile icra vekalet ücreti, harç ve icra masrafları yönünden takibin devamına, (14.11.2023 tarihinde davalı borçlu tarafından yapılan 400.000,00 USD tutarındaki ödemenin icra müdürlüğünce infaz aşamasında dikkate alınmasına, )

2. Alınması gereken 32.621,56 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL nispi harç ve icra dosyasına yatırılan 56.748,00 TL harç mahsup edildiğinde eksik harç bulunmadığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL başvurma harcı ile 269,85 TL nispi harç toplamı 539,7‬0 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacının yapmış olduğu 118,75 TL tebligat. posta yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 72.857,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. 7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

7. Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,

Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

03/04/2024

Katip ...

E-imzalıdır.

Hakim ...

E-imzalıdır.