İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/882 E. 2024/212 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/882 Esas

KARAR NO : 2024/212

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)

DAVA TARİHİ : 10/11/2023

KARAR TARİHİ : 14/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu... Plaka sayılı ... iş makinesi ile ... Plaka sayılı ford transit marka araçların 31.12.2017 tarihinde müvekkiline satıldığını, müvekkilinin de faturalardan kaynaklı bedellerin ödemelerini davalıya yaptığını, ödemelere ilişkin banka dekontlarında da fatura ödemesi şeklinde açıklamanın mevcut olduğunu, satış sözleşmesi ve satış faturasının düzenlenmesiyle söz konusu araçların müvekkiline teslim edildiğini ve araçların fiilen müvekkili tarafından kullanılmaya başlandığını, müvekkilinin satış sözleşmesinden bu yana araçları bilfiil kesintisiz ve aralıksız olarak kullandığını ve kullanmaya devam ettiğini, dava konusu araçların müvekkili tarafından satın alınmasından sonra araçlar üzerindeki zilyetlik aralıksız ve kesintisiz olarak devam ettiğini, satıştan itibaren müvekkiline karşı davalı tarafından araçlara ilişkin açılmış bulunan herhangi bir davanın söz konusu olmadığını, bugüne dek araçların kullanımı ile ilgili herhangi bir çekişmenin de gündeme gelmediğini, yasal düzenlemeler kapsamında bir malını davasız ve aralıksız beş yıl iyiniyetle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kimse, zamanaşımı yoluyla o taşınırın maliki olur hükmünün yer aldığını, müvekkilinin 31.12.2017 tarihinden bu yana davaya konu araçların zilyedi olduğunu, yani beş yıllık süreyi aşkın bir zamandır müvekkilinin taşınmazların zilyedi durumunda olduğunu, dolayısıyla zaman aşımı hükümleri kapsamında da müvekkilinin davaya konu taşınırların mülkiyet hakkını kazandığını belirterek; öncelikli olarak davaya konu... Plaka sayılı ... iş makinesi ile ... Plaka sayılı ford transit marka araçların üçüncü kişilere devir ve tescilinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, dava konusu araçların davalı adına olan tescilinin iptali ile müvekkili şirket adına kayıt ve tescil edilmesine, sayın mahkeme tarafından bu taleplerinin kabul edilmemesi halinde davaya konu araçların güncel değerinin tespit edilerek bedelinin müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde gerçeklerin bilerek gizlendiğini ve yanıltıldığını, davacının müvekkilinin öz oğlu olduğunu, hiçbir zaman dava dilekçesinde belirtildiği gibi bir satış işlemi gerçekleşmediğini ve davacıya hiçbir zaman bir araç satışı yapılmadığını, davacının, müvekkilinin iş yerinde okulunu bitirdikten sonra işleri öğrenmeye çalışan, müvekkilinin inşaat firmasında müvekkilinin almış olduğu inşaat işlerinin projelerini çizen bir kişi olduğunu, davacının hayatını müvekkilinin vermiş olduğu işler ve sağladığı imkanlar ile kazanmaya çalıştığını, ve iş yerindeki işlerin takibi konusunda müvekkili tarafından yönlendirildiğini, müvekkili ile eşi arasında Karaburun Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyada boşanma davası görüldüğünü, bu davada ve diğer açılan davalarda davacının ,müvekkilinin karşısında olduğunu ve müvekkiline karşı her davada yalan tanıklık yaptığını, müvekkiline duruşmadan sonra saldırdığını, bu davanın açılmasından sonra davacının müvekkilinin kendisine emanet ettiği bir takım taşınmazları da zimmetine geçirdiğini, teslim etmeme konusunda direndiğini, zaten müvekkilinin işyerinde bulunan, hiçbir zaman kendisine teslim edilmeyen ,müvekkilinin de gerektiğinde kullandığı dava konusu araçları da mal edinen davacının bunları da vermemek için işbu davayı açtığını belirterek; belirtilen nedenlerle; görülecek ve ortaya çıkacak olan hususlar nedeni ile; verilmiş olan ihtiyati tedbir kararının olayın özüne ve ruhuna uygun olmaması nedeni ile kaldırılmasına, haksız,somut ve yasal dayanağı olmayan davanın reddine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

1. İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü davacı şirketin sicil kayıtları,

Davacı şirketin tescil tarihinin, 17/05/2017olduğu, şirketin temsilcisinin ... TC kimlik nolu İdris Kaygısız olup 17/05/2017 tarihi itibari ile yetkinin başladığı ve halen münferiden temsile yetkili olduğu, hissedarının ... TC kimlik nolu İdris Kaygısız olup, Sermaye payının 50.00 pay 50,000.00 TL olduğu bildirilmiştir.

2. İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı,

... TC kimlik nolu davalı ...' ın tacir olup olmadığı hususunun araştırılması istenilmiş ve davalının kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.

3. İzmir Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı yazı cevabı,

... TC kimlik nolu davalı ...' ın esnaf kaydı olup olmadığı hususunun araştırılması istenilmiş ve 25.03.2002 (...) tarihinde kayıt olduğu ve 27.03.2003 tarihinde terk olunduğu, meslek kaydının 01.02.2006 (...) tarihinde Traktör İşletmeciliği olarak kayıt edildiği ve terk tarihinin devam ettiğinin meslek adının inşaat malzemeleri imalatı ve ticareti olduğu bildirilmiştir.

4. Karaburun Mal Müdürlüğü yazı cevabı,

... TC kimlik nolu davalı ...'ın hangi usulde defter tutmakla yükümlü olduğu ve yıllık gayri safi gelirinin araştırılması istenilmiş ve yazı cevabında; ... vergi ... TC kimlik numaralı ...'ın 15.02.2002 tarihinde

basit usul ticari kazanç türü yönünden başlamış olduğu ticari faaliyetini 30.12.2002 tarihinde

sonlandırdığı; 01.02.2006 tarihinde yıllık gelir vergisi yönünden başlamış olduğu ticari faaliyetini

31.12.2017 tarihinde sonlandırdığı; 01.01.2019 tarihinden itibaren gayrimenkul sermaye iradı yönünden

başlamış olduğu, bu faaliyetini de 05.11.2020 tarihinde sonlandırdığı ve yazı tarihinde herhangi bir

faaliyeti bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.

5. Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı yazı cevabı,

... plakalı araç ile ... plaka sayılı araçların kimin adına tescilli olduğunun bildirilmesi, ilk tescil tarihinden bu yana malik bilgilerinin ve araç tescil özet raporunun Mahkememize dayanak belgeleri.

6. İzmir Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığı yazı cevabı,

... plaka sayılı ... iş makinesinin araçların kimin adına tescilli olduğunun bildirilmesi, ilk tescil tarihinden bu yana malik bilgilerinin ve araç tescil özet raporunun mahkememize gönderilmesi istenilmiş ve verilen yazı cevabında; ... plakalı iş makinesinin tescilli son sahibinin ... T.C. nolu

Tuncel Üçer olduğunun tespit edildiği, sisteme not olarak düşülen İzmir .... Noterliğince

düzenlenen iş makinesi satış sözleşmesine istinaden 19/11/2013 tarih ve ... yevmiye

numarası ile aracın ...'a satıldığının öğrenildiğini, ...'ın tescile gelmediğinin anlaşıldığını, söz konusu iş makinesinin tescil evraklarının gönderildiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, araç kayıtlarının tescili, mümkün olmaması halinde bedelinin ödenmesi istemine ilişkindir.

Asliye Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.

Tacir'in tanımının yapıldığı 6102 sayılı TTK md.12'ye göre, "(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur."

Esnaf'ın tanımının yapıldığı TTK m.15'e göre, "(1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır."

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanun'unun 3/1-a maddesinde, ''Esnaf ve sanatkâr: İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri'' olarak ifade edilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 11/2 hükmü ''Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Bakanlar Kurulunca çıkarılacak kararnamede gösterilir.'' şeklindedir.

21/07/2007 tarih 26589 sayılı R.G nin 2007/12362 sayılı Esnaf ve Sanatkar ile Tacir ve Sanayicinin ayrımına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı :

'' a) Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun tespit edeceği ve Resmî Gazete’de yayımlanacak esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunanlardan 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 177 nci maddesinin birinci fıkrasının (1) ve (3) numaralı bentlerinde yer alan nakdi limitlerin yarısını, (2) numaralı bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanların esnaf ve sanatkâr sayılmaları ile esnaf ve sanatkâr siciline ve dolayısıyla esnaf ve sanatkarlar odalarına kaydedilmeleri,

Ancak, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanların kendileri istemedikçe ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayıt için zorlanmaması, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların ise kayıtlarının, esnaf ve sanatkâr sicili marifetiyle ticaret siciline aktarılması,

b) 213 sayılı Vergi Usul Kanununa istinaden birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve bu Kararın (a) bendinde belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları ile ticaret siciline ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin bünyesindeki odalara kaydedilmeleri, ''şeklindedir.

Mahkememizce tarafların tacir araştırması yapılmış olup, yapılan araştırma sonucunda davacının ticaret sicili ile ticaret odasında kaydının bulunmadığı, vergi kaydının da bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava, TTK'nın 4. maddesinde sayılan hususlardan olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeni ile dava mutlak ya da nispi ticari dava olarak nitelendirilecek davalardan değildir. Uygulanacak hükümler 6098 sayılı Borçlar Kanunu hükümleridir. Belirtilen nedenlerle mahkememiz görevli olmayıp eldeki davaya bakma görevinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemelerine ait olduğu değerlendirilerek Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir.

H Ü K Ü M :

Gerekçesi yukarıda açıkanan nedenlerle;

1. Davanın görev yönünden USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, görevli mahkemenin İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine,

2. 6100 sayılı HMK nun 20. maddesi uyarınca karar kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşirse kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi halinde DOSYANIN GÖREVLİ İZMİR ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,

3. 6100 Sayılı HMK nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli Mahkemece gözetilmesine,

4. Dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin belirtilen süre içerisinde talep edilmemesi halinde HMK nın 20. Maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,

Dair, davacı şirket yetkilisi ile davacı vekili ve davalı asilin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 14/03/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı