İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/182 E. 2024/174 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/182 Esas

KARAR NO : 2024/174

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 06/09/2022

KARAR TARİHİ : 04/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15/08/2019 tarihinde davalı ... adına kayıtlı ...'ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile ... istikametine seyir halindeyken Liman önüne geldiği esnada aracının sağ ön kısmıyla, yine aynı istikamette viraj içinde park halinde bulunan sigortalı ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün asli kusuru ile sebebiyet verdiğinin tespit edildiğini, kaza sonucunda sigortalıya 164.000,00 TL ödeme yapıldığı, bu bedelden 82.000,00 TL aracın sovtaj bedelinin düşülmesi halinde müvekkili sigorta şirketinin 82.000,00 TL zararı bulunduğunu, %75 kusura denk gelen 61.500,00 TL'den 39.000,00 TL trafik sigortacısı... Sigorta A.Ş'den tahsil edildiğini, bakiye 22.500,00 TL'nin davalılar tarafından ödenmesi gerektiğini, söz konusu müvekkilinin alacağına ilişkin İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takip dosyasına davalı-borçlular tarafından itirazda bulunulduğunu ve takibin durduğunu, davalı-borçlunun takibe, takibin dayanağına, borca, faize ve ferilerine ilişkin itirazlarının haksız, yersiz, usul ve yasaya aykırı olduğunu, alacağın TTK’nın sigorta hukukuna ilişkin hükümlerine dayalı kanundan doğan bir ticari alacak niteliğinde bulunduğundan alacağın muaccel olduğu ödeme gününden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerektiğini, 08/03/2022 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, görüşme sonucu anlaşma sağlanmadığını, davalıların haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazlarının reddi ile, müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen 22.500,00 TL bakiye alacağın ödeme günü tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen rücuen tahsili gerektiğini, davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine kesin hükme kadar devam etmek üzere tedbir konulması taleplerinin kabulü gerektiğini belirterek, davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın trafik kaydı üzerine kesin hükme kadar devam etmek üzere tedbir konulmasına, davalı-borçluların İzmir ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu kötüniyetli itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asgari %20’den aşağı olmamak üzere davalı-borçluların davacı müvekkili sigorta şirketine inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Çeşme Trafik Denetleme Bölge Amirliğince düzenlenen 15.08.2019 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında yasaya aykırı, eksik tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğunu, bilindiği üzere, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1A maddesinde sürücülerin kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorunda olduklarının hüküm altına alındığını, aynı kanunun 61 maddesinde ise park etmenin yasak olduğu yerlerin belirtildiğini, olay yeri fotoğrafları incelendiğinde; ... plakalı aracın park etmenin yasak olduğu viraj kısma park ettiği açık ve net olmasına rağmen, müvekkili sürücünün hız sınırını aştığına ilişkin herhangi bir tespit veya delil bulunmadığını, yine kazanın akşam saatlerinde meydana geldiği, kazanın meydana geldiği yolun aydınlatmasının iyi olmadığı, ... plakalı aracın siyah renkte olduğu, park halinde olduğu için herhangi bir ışığının da yanmadığı düşünüldüğünde asli kusurun müvekkili sürücüde olduğu tespitinin yasaya aykırı olduğunu, kaldı ki kanunun 52/1A maddesi ile 61 maddesi incelendiğinde her iki ihlal için de aynı miktarda idari para cezası öngörülmüş iken, müvekkilinin asli kusurundan bahsedebilmenin mümkün olmadığını, ... Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd. Şti. Tarafından hazırlanan 24.09.2019 tarihli ekspertiz raporunda yedek parça tutarı 73.404,65-TL, işçilik tutarı 13.855,00-TL olmak üzere toplam 87.259,65-TL maddi hasar olduğunun rapor edildiğini, ilgili rapor uyarınca belirlenen rakamların fahiş olduğunu, yapılacak bilirkişi incelemesiyle maddi hasar daha düşük çıkacak olup bu sebeple mevcut talebin kabulünün mümkün olmadığını, hiçbir şekilde kabül anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkillerden talep edilen alacak poliçe kapsamında olup davanın sigorta şirketlerine ihbarını talep ettiklerini, müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın; 01.09.2018-01.09.2019 sigorta başlangıç ve bitiş tarihli, ... no’lu poliçe ile ihbar olunan ... Sigorta A.Ş.'den ‘... Poliçesi'nin 01.09.2018-01.09.2019 sigorta başlangıç ve bitiş tarihli, ... no’lu poliçe ile... Katılım Sigorta A.Ş'den ‘Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi’, 01.09.2018- 01.09.2019 sigorta başlangıç ve bitiş tarihli, ... no’lu poliçe ile... Katılım Sigorta A.Ş'den ‘Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi’ bulunduğunu, 15.08.2019 kaza tarihi itibariyle meydana gelen zararın poliçeler kapsamında olduğunu, davacı şirketin dava dilekçesi ve ekleri incelendiğinde; hem... Sigorta hem de ... Sigortaya başvurulduğunun görüldüğünü,... Sigorta tarafından 39.000,00-TL ödeme yapıldığını, ... Sigorta tarafından ise hiç ödeme yapılmadığını, bu haliyle her iki sigorta şirketinin de poliçelere aykırı hareket ettiğini,... Sigortanın ... no'lu poliçe ile kaza başına maddi 72.000,00-TL (araç başına 36.000,00-TL) ve ... no'lu poliçe ile ihtiyari mali mesuliyet (birleşik) 50.000,00-TL olmak üzere iki ayrı yükümlülüğü bulunmakta olup davacı şirketin taleplerinin tamamını karşılaması gerektiğini, ... Sigorta ise ... no’lu poliçe ile maddi/bedeni ayrımsız 300.000,00-TL'ye kadar zararı karşılaması gerekmekte iken herhangi bir ödeme yapmadığını, maddi zararın oluştuğu 15.08.2019 tarihi olmakla birlikte 15.08.2021 tarihine kadar talep edilmesi mümkün olup müvekkillerine karşı İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi 16.12.2021 tarihinde başlatıldığından takip tarihi itibariyle borcun zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın ... Sigorta A.ş. ve... Katılım Sigorta A.Ş.'ye İhbarına, öncelikle taleplerin zamanaşımına uğramış olması nedeniyle, esas yönünden ise haksız, mesnetsiz ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, %20 kötüniyet tazminatı ile birlikte mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; davacı tarafça kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın karıştığı 15.08.2019 tarihli trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketinin davalılara ödediği hasar bedelinin halifiyet ilkesi gereğince rücuen davalılardan tahsiline ilişkin başlatılan İzmir ....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın iptali davasıdır.

Açılan davada yapılan yargılama sonucunda 26.09.2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı tarafça istinaf edilmiş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... HD'sinin 23.02.2024 tarih, ... Esas,... Karar sayılı kararında "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/I-a maddesinde, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece kendiliğinden (re’sen) dikkate alınması zorunlu olmakla birlikte Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 Tarih E. ..., K. ..., RG. 3.7.1944 sayılı kararında " Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre sigorta ettiren hangi mahkemeye başvurabilecek ise ona halefen sigorta şirketi de aynı mahkemede dava açabilecektir.

Somut olayda davacı sigorta şirketi vekili, müvekkili nezdinde kasko poliçesiyle sigortalı dava dışı üçüncü kişiye ait aracın davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu araçla oluşan kazada sigortalılarına ödenen bedelin tahsili istenmektedir. Davacı sigorta eldeki davayı sigortalısına halefen açmış olup sigortalı gerçek kişi ...'dır. Sigorta poliçesi gerçek kişi olan ... ile düzenlenmiştir. Aynı şekilde davacının davasına dayanak olan 164.000,00 TL ödeme ile dosyaya sunulan dekont örneğine göre bu gerçek kişiye yaptığı görülmektedir. Sigortalı aracın ödeme tarihinden sonra el değiştirdiği ruhsat kaydından anlaşılmıştır. Buna göre aracın ruhsat kaydı ve poliçe örneğine göre hususi otomobil olduğu da sabittir. Bu durumda sigortalı aracın poliçesini düzenleten ve ödeme yapan dava dışı ... isimli kişi gerçek kişi olup tacir değildir. Ayrıca aracın da hususi otomobil olduğu açıktır. Davacı sigorta eldeki davayı sigortalısın halefen açmış olup, sigortalı kişi ile davalı arasında haksiz fiil ilişkisi bulunmaktadır. Davacının halefi tacir değildir. Buna göre TTK 4. maddesine göre her iki tarafından ticari işlerinden kaynaklanan nispi ticari davadan da bahsedilemeyecektir. Haksız fiilden kaynaklanan eldeki davaya bakmakla asliye hukuk mahkemesi görevlidir. Görev kamu düzenine ilişkin olup talep üzerine ya da resen her aşamada resen görev gözetilmesi gereken hususlardandır. " denilerek bu nedenlerle mahkememizce verilen kararın kesin olarak kaldırılmasına karar verilmiştir.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... HD'sinin 23.02.2024 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kesin kararı gerekçesinde de belirtildiği üzere sigortalısına halefen açılan davada sigortalının halefinin tacir olmadığı, aracın hususi otomobil olduğu, davanın haksız fiilden kaynaklı dava olduğu, bu nedenle davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olmadığı anlaşıldığından, davanın görevsizlik nedeni ile HMK nun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİ ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1. c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2. Görevli Mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,

3. Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine,

4. 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereği kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde iş bu dosya resen ele alınarak Mahkememizce davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,

5. Yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, davanın açılmamış sayılma şartları oluştuğu takdirde yargılama giderleri konusunda MAHKEMEMİZCE KARAR VERİLMESİNE,

Dair tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.04.03.2024

Katip ...

e-imzalıdır.

Hakim ...

e-imzalıdır.