İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/753 E. 2024/13 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/753 Esas

KARAR NO : 2024/13

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 15/09/2014

KARAR TARİHİ : 11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plaka sayrlı aracın müvekkili şirkete Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi trafik sigortalı bulunduğunu, davalı taraf araç sürücüsünün 11.06.2010 tarihinde yetersiz ehliyetli ve asli tam kusurlu olarak neden olduğu trafik kazası sonucu ...' nün maluliyetine neden olduğunu, kaza ile ilgili olarak müvekkili şirket hakkında İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, alınan raporlara istinaden hesaplanan tazminatın davanın ferileriyle birlikte ölen kişinin varislerine ödendiğini, müvekkili şirket hakkında açılan dava esnasında ölen kişinin varislerine 06,12.2012 tarihinde 32.414,00 TL maluliyet tazminatını davanın ferileriyle birlikte ödendiğini, Zorunlu Mali Sorlmluluk Sigortası Genel Şartları B/4 c" “Tazminatı gerektiren olay aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler larafından sevkedilmcsi sonucunda meydana gelmiş ise," düzenlemesi ile Sigorta şirketine ödemiş olduğu tazminatı kendi sigortalısından rücu etme hakkını getirdiğini, Karayolları Trafik Kanunu md 95/2 de de " ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" düzenlemesinin bulunduğunu, söz konusu yasal mevzuat gereği, sigortalı araç sürücüsünün kaza tarihinde protez bacaklı olmasına ve H sınıfı ehliyet ile araç kullanması şartı olmasına karşın E sınıfı olarak araç kullanarak kazaya sebebiyet vermekle akde muhalefet etmiş bulunduğundan işbu davayı açarak karşı tarafa ödenmiş bulunan tazminatı sigortalıdan talep etme zaruretinin doğduğunu beyanla öncelikle alacağın güvence altına alınabilmesi için davalı adına kayıtlı olan ... plaka aracın kaydı üzerine HMK md. 389 gereği İhtiyati Tedbir Konulmasına, davalı borçluların İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın halefiyete dayalı rücu davası olduğu, zararın haksız fiilden kaynaklandığını, görevli Mahkemelerin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, görev yönünden davanın reddine karar verilmesini, yapılan ceza yargılamasında sanık muris hakkında tehlikeli araç kullanmaktan beraat kararı verildiğini, davada taraf sıfatı olmadığından davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, dava dışı üçüncü kişi ... ile muris arasında yaşanan trafik kazası neticesinde, dava dışı ...' nün İzmîr .... Sulh Ceza Mahkemesinin ... E. ... K. sayılı dosyası ile taksirle yaralama ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçlarından dolayı muris hakkında şikayetçi olduğunu, murisin trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan beraat ettiğini, taksirle yaralama suçundan ise adli para cezasına hükmedildiğini, dosyada trafikçi bilirkişi tarafından hazırlanan raporda murisin asli kusurlu, dava dışı ...' nün tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, sanık muris vefat ettiğinden karar hakkında düşme kararı verildiğini, dava dışı ...'nün dosya davacısı sigorta şirketi ile müvekkilleri aleyhine İzmir ... ASHM' nin ... E. Sayılı dosyası ile maddi manevi tazminat davası açtığını, %20 maluli,yet oranı üzerinden hesaplanan maddi tazminatın dava dışı ...' ye ödendiğini, davacı sigorta şirketininde müvekkilleri aleyhine takip başlatmış olduğunu, İzmir ... ASHM nin dosyasının halen derdest olduğunu, davacı sigorta şirketinin dava devam ederken icra takibi başlatması ve davaya konu etmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DOSYANIN SAFAHATİ:

Eldeki dava, ilk olarak İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmiş, yargılama aşamasında İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyalarının Mahkememize devredilmiş olması nedeniyle dosya Mahkememizin ... Esasına kayıt edilerek yargılamaya bu esas numarası üzerinden devam olunmuştur.

İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/06/2014 tarihli tensip tutanağı ara kararı uyarınca davacı vekilinin ... plaka sayılı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir konulması talebinin reddine dair karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER:

1. Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası;

Davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plaka sayılı aracın 11/06/2010 tarihinde karıştığı trafik kazası nedeniyle açılan hasar dosyası ve ekleri ibraz edilmiş, davacı sigorta şirketi tarafından kazada sigortalı aracın yaralanmasına sebebiyet verdiği yaya ...'ye uğramış olduğu bedensel zarar sebebiyle 06/12/2012 tarihinde 32.414,00-TL maddi tazminat ödendiği bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont ile düzenlenen ibraname dosyaya ibraz edilmiştir.

2. Trafik Tescil Müdürlüğü Kayıtları

11/06/2020 tarihli dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.

3. İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası

UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı... Sigorta A.Ş. (yeni unvan: ... Sigorta A.Ş.) tarafından ... varisleri borçlular ... ve ... aleyhine 28/02/2014 tarihinde ... plakalı aracın karıştığı 11/06/2010 tarihli kaza neticesinde karşı yana ödenen tazminatın yetersiz ehliyet nedeniyle rücuen tahsili istemiyle 32.414,00-TL asıl alacak, 3.572,64-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.986,64-TL alacak için başlatılan takip olduğu, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, borçlular vekilinin 14/03/2014 tarihli itiraz dilekçesi ile ödeme emrine, borcun tamamına, işlemiş ve işleyecek faize ve ferilerine itiraz edildiği, İcra Müdürlüğünce 14/03/2014 tarihli karar ile itirazın yasal süresi içerisinde yapıldığının saptanması halinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

4. İzmir ....Sulh Ceza Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyası

UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; müştekilerin ..., ..., katılanın ..., sanığın ...olduğu, suçun taksirle yaralama ve trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu olduğu,

Mahkemece yargılama aşamasında; davaya konu olan 11/06/2010 tarihinde meydana gelen kazada tarafların kusur durumlarına ilişkin adli trafik uzmanı bilirkişiden aldırılan 02/02/2011 havale tarihli raporda; müşteki sürücüler ... ve ... 'in kazanın oluşumunda kusursuz, katılan yaya ...'nün tali kusurlu ve sanık sürücü ...'nun asli kusurlu olduğu tespitlerinin yapıldığı,

Yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin 25/02/2011 tarih ... E. ... K.sayılı kararı ile sanık ... hakkında trafik güvenliğini tehlikeye sokmak suçundan beraatine, taksirle yaralama suçundan adli para cezası ile cezalandırılmasına dair karar verildiği,

Katılan müşteki ... vekilinin kararı temyiz ettiği, sanık ...'nun 31/03/2011 tarihinde vefatı üzerine Mahkemenin 04/07/2013 tarih ... E.... K. sayılı kararı ile davanın düşürülmesine dair karar verildiği, kararın temyiz edilmeden 10/09/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

5. İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. ... K.sayılı dosyası

Mahkememizce bekletici mesele yapılarak kesinleşmesi beklenen ve UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın yapılan incelemesinde; davacı -karşı davalının 11/06/2010 tarihli kazada yaralanan yaya ..., davalı karşı davacıların ... plakalı araç maliki ve sürücüsü ..., davalının ... Sigorta A.Ş.(... Sigorta A.Ş.) olduğu, asıl davanın 11/06/2010 tarihli trafik kazası nedeniyle kalıcı-geçici iş göremezlik, tedavi gideri, yol masraflarına ilişkin maddi ve manevi tazminat davası olduğu, karşı davanın ... plaka sayılı araçta kaza sonucu oluşan hasarın tahsiline ilişkin maddi-manevi tazminat davası olduğu,

Yargılama esnasında asıl davada davalı ...'nun 31.05.2011 tarihinde vefat etmesi sonucu Mahkemece mirasçıları eşi ... ile kızı ...'nun davaya dahil edilmiş olduğu,

Mahkemece yargılama aşamasında;

Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 05/05/2014 Tarih 2269 sayılı kusur raporunda; 11.06.2010 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı ...' nun %75 oranında kusurlu olduğu, davacı yaya ...'nün %25 oranında kusurlu olduğu tespitlerinin yapıldığı,

İzmir Adli Tıp Şube Müdürlüğünden aldırılan 11/07/2011 tarih ... sayılı maluliyet raporunda; Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne göre, davacı ...'nün dava konusu kaza nedeniyle yaralanması nedeniyle omurgasında meydana gelmiş arızasından dolayı meslekte kazanma gücünün azalma oranının (bugünkü yaşı itibariyle) %20 olduğu, tespitlerinin yapıldığı,

Davacının maddi tazminat taleplerine ilişkin aktüerya bilirkişisinden aldırılan 29/11/2012 tarihli raporda; davacı ...'nün %20 maluliyet oranı üzerinden yapılan hesaplama sonucunda toplam gerçek maddi zarar alacağının 23.886,54-TL olduğu tespitlerinin yapıldığı,

Asıl davada davacı vekilince 05/12/2012 tarihli dilekçe ile ... nolu İbraname, Feragatname ve Makbuz başlıklı belge ile, 11/06/2010 tarihli kaza nedeni ile açılan davada davacı ...'nün Adli Tıp Kurumu İzmir Şube Müdürlüğü'nce verilen %20 maluliyet oranına göre Mecburi ve Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi tarafı ... Sigorta A.Ş ile karşılıklı olarak sulhen varılan mutabakat uyarınca 23.887,00-TL maddi tazminat ile 700,00-TL dava masrafı, 2.867,00-TL vekalet ücreti ve 4.960,00-TL işlemiş yasal faizi olmak üzere toplam 32.414,00-TL'nin kaza sebebi ile uğranılan maddi zararlara karşılık olmak üzere ... Sigorta A.Ş'den nakden, defaten ve tamamen tahsil edildiği ve tarafların birbirlerini ibra ettikleri, buna dayalı olarak maddi tazminat talebi yönünden davadan feragat edildiği,

Mahkemenin 09.09.2014 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; " Davacı karşı davalı maddi tazminat talebinden feragat ettiğinden bu yöndeki talebin reddine, Davacı karşı davalının manevi tazminat talebinin Kısmen kabulü ile 7.000,00-TL manevi tazminatın 11/06/2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davalı karşı davacının açmış olduğu davanın reddine," dair karar verildiği, kararın asıl davada gerçek kişi davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ....HD'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile bozulduğu, bozma sonrası dosyanın Mahkemenin ... Esasına kayıt edildiği, yargılamaya bu numara üzerinden devam olunduğu,

Mahkemece Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairsinden aldırılan 21/10/2019 tarihli raporda davacı- karşı davalının kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği esas alındığında olay sebebiyle % 20 oranında malul kaldığı rapor edilmiş olup, Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; 14/07/2020 tarih ... E. ... K.sayılı karar ile bozma öncesi verilen karar yönünde; "Davacı karşı davalı maddi tazminat talebinden feragat ettiğinden bu yöndeki talebinin reddine, Davacı karşı davalının manevi tazminat talebinin Kısmen kabulü ile, 7.000,00-TL manevi tazminatın 11/06/2010 olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davalı karşı davacının açmış olduğu davanın reddine" dair karar verildiği, kararın davalı/karşı davacılar vekilinin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 29.11.2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile hükmün onanmasına karar verildiği, karara karşı süresi içerisinde davalı/ karşı davacılar ... ve Diğerleri vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulduğu ancak davalılar/ karşı davacılar vekilinin 16.06.2022 tarihli dilekçesi ile karar düzeltme isteğinden vazgeçtikleri beyanı üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 12.09.2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayalı ilamı ile feragat nedeniyle reddine karar verildiği, Mahkeme kararının 12/09/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

6. Bilirkişi raporları

i)Kusur Raporu

Mahkememizce 11.06.2010 tarihli davaya konu kazada tarafların kusur durumlarına ilişkin trafik kazalarında kusur alanında uzman adli trafik bilirkişiden aldırılan 12/04/2023 havale tarihli raporda özetle; Sürücü ...'nun (...) dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, KTK md. 47/1-d'de düzenlenen "Karayollarından faydalananlar trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural,yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar." şeklindeki kural ile md. 52/1-a'da düzenlenen "Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmamak" şeklindeki kuralı ve md. 84/d'de düzenlenen "arkadan çarpma" kuralını ihlal etmekle kazanının oluşumuna etken olduğu;

Dava dışı ... isimli yayanın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, KTK nın 68/1-c'de düzenlenen "Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde, trafiği tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunmak" şeklindeki hükmünü ihlal etmekle kazanının oluşumuna etken olduğu;

Kazaya karışan diğer dava dışı iki araç sürücüsü ile üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken olabilecek bir davranış şekli görülmediğinden kazanın oluşumuna etken olmadığı, rapor edilmiştir.

ii) Aktüerya Raporu

Mahkememizce İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyasındaki kusur oranları doğrultusunda hesaplama yapılarak aktüer bilirkişiden aldırılan 29/11/2023 havale tarihli raporda özetle; davalıların murisi ...'na ait ... plakalı araç, kaza tarihi itibariyle ... nolu, 21.07.2009-21.07.2010 başlangıç ve bitiş tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçesi ile davacı sigorta şirketine sigortalı olup; kaza tarihini kapsayan, kaza tarihi itibariyle mevcut, geçerli işbu poliçe ile riziko tarihi itibariyle ölüm ve sakatlanma halinde kişi başına 150.000 TL teminat üst limiti belirlenmiş olduğu,

Kaza tespit tutanağında belirtildiği ve kesilen idari para cezası tutanağından da anlaşıldığı üzere davalıların murisi sürücü ...'nun ayağı protezli ( takma bacaklı olduğu ) için mevcut sürücü belgesi ile araç kullanma ehliyeti bulunmadığı için daha evvel verilen sürücü belgesine geçici olarak el konulduğu ve bu nedenle ayrıca idari para cezası yaptırımına tabi kılındığı,

Davacı sigorta şirketi tarafından, aleyhine açılan İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyasında yargılama devam ederken, aldırılan kusur ve maluliyet raporlarına göre kazazede ...ye 05.12.2012 tarihli İbraname, Feragatname ve Makbuz başlıklı belge doğrultusunda 06.12.2012 tarihinde ödenen 23.887,00 TL sürekli maluliyet tazminatı, 700,00 TL dava masrafı, 2.867,00TL (%12) ve 4.960,00 TL işlemiş yasal faizi (11.06.2010-06.12.2012 arası 909 gün için 5.353,96 TL işlemiş faizin altında kalmaktadır) toplamı 32.414,00 TL'nın 3.572,64 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili için davalıların murisi sigortalı araç sürücüsü ...'nun yeterli ehliyete sahip olmadan araç kullanması nedeniyle akde muhalefet nedeniyle 28.02.2014 tarihinde İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra takip dosyası ile davalı borçlulara karşı takip başlatıldığı, borca yapılan itiraz üzerine de takibin durduğu,

Mahkeme ara kararında esas alınması istenilen İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen karar ve aldırılan ATK raporundaki kusur oranlarına göre davalıların murisi ...'na izafe edilen %75 kusur doğrultusunda ve davacı sigorta şirketince yapılan ödemeye esas ödeme tarihi esas alınarak TRH 2010 tablosuna ve prograsif rant yöntemi ile dosyada Mevcut verilere göre %20 maluliyet oranı üzerinden dava dışı kazazede ...'nün uğradığı sürekli maluliyet zararının 62.269,88 TL, davacı sigorta şirketine sigortalı müteveffa... mirasçılarının sorumluluğuna isabet eden sürekli maluliyet tazminatının ise 62.269,88 X %75< 46.702,41 TL olarak hesaplandığı

Davacı tarafça yapılan ödemenin Mahkeme ara kararı gereğince yapılan ödeme tarihi itibariyle tespit edilen tazminat miktarının altında kaldığı için, davacı tarafın ödediği rakamların talep edilebilir, makul ve uygun rakamlar olduğu,

Dolayısıyla davacı sigorta şirketinin, zarar görene ödediği sigorta tazminatını,2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 95. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4/c maddelerine dayanarak yetersiz ehliyet sebebiyle sigortalısından kusuru oranında ödeme tarihinden itbaren rücuen talep hakkı bulunduğu,

Davacı sigorta şirketince davaya konu İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında takip tarihi itibariyle asıl alacak tutarının toplam ödenen 32.414.00 TL kabul edilmesi halinde, ödeme tarihleri ile takip tarihi arasında 3.572,64 TL işlemiz faiz olmak üzere (faize faiz işletilemeyeceğinden asıl alacağı dahil edilen işlemiş faiz talebi faiz hesabında düşülmüştür ) takip çıkışı rakam olarak 35.453,50 TL talep edilebileceği, rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava, davacı sigorta şirketi tarafından zarar gören üçüncü kişiye ödenen maddi tazminatın sigortalısından rücuna ilişkin olarak, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı sigorta şirketi 11.06.2010 tarihinde meydana gelen çok taraflı (üç araçlı) trafik kazasına karışan araçlardan ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı, davalılar murisi ... davacının sigortalısı, aracın işleteni ve kaza esnasında sürücüsüdür.

Meydana gelen trafik kazasında yaralanan ... tarafından, İzmir ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E.sayılı dosyasında geçici-kalıcı iş göremezlik, tedavi ve yol giderleri ile manevi zararın tazmini istemiyle eldeki dosya davacısı sigorta şirketi ile ... plakalı araç sürücüsü ve işleteni ... aleyhine yürütülen tazminat davasında, yargılama devam ederken, haricen yapılan sulh ile sigorta şirketi tarafından ...'ye 05.12.2012 tarihli İbraname, Feragatname ve Makbuz başlıklı belge doğrultusunda 06.12.2012 tarihinde 32.414,00-TL tutarında ödeme yapılmış olup, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin sigortalısının kusur durumunun değişmiş olması sebebiyle rücuen tazmini istemiyle eldeki davaya dayanak icra takibi başlatılmıştır.

Dava konusu trafik kazasının, 11/06/2010 tarihinde müteveffa davalı ...'nun sevk ve idaresindeki ve maliki olduğu ... plakalı aracın Manas Bulvarı Smyrna Kavşağına yaklaştığında kırmızı ışığın yanması sonucu orta şeritte durması ile aynı istikamete doğru seyretmekte olan dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın da orta şeritte durması ile su satmakta olan yaya ...'nün de orta refüjden ... plakalı aracın arkasından aniden yola çıkarak karşı tarafa geçmek istemesi sonucu aynı istikamette orta şeritte seyreden ...'nun idaresindeki ... plakalı aracın yaya ...'ye çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı ve yaralamalı kaza şeklinde meydana geldiği; kazanın oluşum şeklinin ve araçların konumlarının kaza tespit tutanağı, ceza dosyası kapsamı ile sabit olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazanın oluşumunda, ... plakalı araç sürücüsü müteveffa ...'nun sevk ve idaresindeki araç ile dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, KTK md. 47/1-d'de düzenlenen "Karayollarından faydalananlar trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural,yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere, uymak zorundadırlar." şeklindeki kural ile md. 52/1-a'da düzenlenen "Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmamak" şeklindeki kuralı ve md. 84/d'de düzenlenen "arkadan çarpma" kuralını ihlal etmekle kazanının oluşumuna asli derecede (%75) olduğu;

Dava dışı yaya ...'nün dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı, KTK nın 68/1-c'de düzenlenen "Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde taşıt yolu üzerinde, trafiği tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunmak" şeklindeki hükmünü ihlal etmekle kazanının oluşumuna tali (%25) kusurlu olduğu;

Kazaya karışan diğer dava dışı iki araç sürücüsü ile üçüncü kişi, kurum ve kuruluşlar ile dış faktörlerin olay esnasında kazanın oluşumu üzerinde etken olabilecek bir davranış şekli görülmediğinden kazanın oluşumuna etken olmadığı, Mahkememizce adli trafik bilirkişinden alınan bilirkişi raporu, ceza dosyası kapsamında alınan raporlar ile kesinleşen İzmir ... AHM'nin ... E sayılı dosyası ile aynı yönde olmak üzere kabul edilmiştir.

Meydana gelen trafik kazasında asli kusurlu olduğu kabul edilen davacı sigortalısı ...'nın kaza esnasında engelli olduğu, protez bacak kullanmakta olduğu, ancak sürücü belgesinin bu engel durumuna uygun olmadığı dosya kapsamında sabit olup davacı tarafça sigortalısının sürücü belgesinin yetersizliğine dayalı olarak dava dışı zarar görene ödenen bedelin rücusu talep edilmektedir.

2918 Sayılı KTK 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." hükmü mevcuttur.

Yine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesinde; "Zarar Görenlerinin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının İşletene Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde; sigortalının hangi durumlarda kendi sigortalısına rücu edebileceği haller düzenlenmiştir. Buna göre, anılan maddenin (c) bendinde, tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmiş olması halinde, sigortacının, sigorta ettirene / kendi akidine ödemiş olduğu zararı rücu edebileceği açıkça hükme bağlanmıştır.

Dava konusu olayda davalının gerekli / yeterli ehliyete sahip olmaksızın araç kullandığı dosya kapsamında sabit olduğuna göre davacı sigorta şirketinin üçüncü kişiye yaptığı ödemeyi sigortalısına sigortalısının kusuru ile sınırlı olarak rücu hakkı bulunduğu kabul edilmiştir.

Davalının sorumluluğunun gerçek zarar miktarına göre belirlenmesi gerektiğinden Mahkememizce öncelikle İzmir ... AHM'nin dosyasının kesinleşmesi beklenilmiş, akabinde davacı sigorta şirketi tarafından zarar görene yapılan harici ödemenin gerçek zarar ile uyumlu olup olmadığı yönünden Mahkememizce aktüerya bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Kesinleşen İzmir ...AHM dosyasında, İstanbul Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesinden aldırılan 21/10/2019 tarihli raporda ...'nün kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği uyarınca düzenlenen rapora Mahkememizce de itibar edilerek davacı tarafından ...'ye yapılan ödemenin gerçek zarar miktarının altında kaldığı anlaşıldığından davacı tarafından dava dışı ...'ye ödenen 32.414.00-TL'nin iadesine yönelik başlattığı takibin yerinde olduğu, davacının ödeme tarihinden itibaren sigortalı aracın vasfı da dikkate alındığında yasal faiz talep edebileceği, bu surette yapılan hesaplama gereği davacının 3.039,50-TL işlemiş faiz talep edebileceği kabul edilerek davanın belirtilen bu miktar dahilinde kısmen kabulüne karar verilmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜNE, davalıların İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazlarının 32.414,00. TL asıl alacak ile 3.039,50. TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.453,50TL yönünden iptaline, takibin bu miktarlar üzerinden kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gereken 2.421,82. TL karar ve ilam harcından peşin alınan 25,20. TL harç ile icra dosyasına yatırılan 179,90. TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.216,72. TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 25,20. TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 3.388,20. TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 3.338,00. TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 17.900,00‬. TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 533,14. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

7. Karar kesinleştiğinde artan gider avansının resen taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 11/01/2024

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı