İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1084 E. 2023/927 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1084

KARAR NO : 2023/927

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/12/2022

KARAR TARİHİ : 13/12/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; müvekkili şirket ... A.Ş ile davalı şirket ...Sistemleri Ltd. Şti. arasında 13.09.2021 tarihli sipariş formu ile ...-...-..., ...-...-... ve ...-...-... kodlu ürünlerin teslimi için sipariş formu oluşturulduğu, sipariş formunun da davalı şirket tarafından onaylandığı, müvekkili şirketin, davalı şirket ile yapılan sipariş onay teyidine güvenerek 13.09.2021 tarihinde sipariş verdiği ve14.09.2021’de siparişin onaylandığı, davacı şirket ...'in siparişini oluşturduğu .....-...-..., .....-...-...ve ...-...-...kodlu ürünleri ... Makine Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye teslim etmek üzere sipariş verdiği, ürünlerin siparişi davalı ... şirketi tarafından onaylandığı için de ... Makine Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye malzemelerin temin edileceğine dair taahhütte bulunduğu, sipariş içeriği olarak .....-...-...ve .....-...-...kodlu ürünlerin davalı şirket tarafından temin edildiği fakat ...-...-...kodlu ürünün siparişi 27.05.2022 tarihli “O dönem yaşanan finansal krizlerden ötürü sipariş iptal edildi.” mail ile iptal edildiği, bunun üzerine davacı şirketin ... nolu ihtar ile teslim edilemeyen ürünün tesliminin yapılmasını aksi takdirde piyasa şartları sebebi ile başka bir firmadan daha yüksek maliyetle temin edilmesi gerekeceğini ve davalı şirketin ... Makine Sanayi ve Tic. A.Ş.’ye temin etmekle sorumlu olduğu ve edilememesi halinde doğabilecek zararların oluşacağını ihtar ettiği, müvekkili şirketin, davalı ... şirketine siparişi ile siparişte teslim edilmeyen ...-...-...kodlu ürünü başka bir firma olan ... isimli işletmeden 10.06.2022 tarihinde temin ettiği, davalı şirketin aynı ürünü davalı ... şirketinden 3091,80 EURO sipariş etmiş olmasına rağmen davalı şirket ürünün siparişini mail ile iptal ederek müvekkili şirketin aynı ürünü farklı bir işletmeden 4130 EURO'ya almasına sebebiyet verdiği belirtilerek açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin, davalı şirket tarafından taahhüt edilen ürünün teslim edilmemesinden dolayı uğramış olduğu 1038,20 EURO'nun fiili ödeme günündeki TL karşılığı olan maddi zararın giderilmesine, dava tarihi itibariyle işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği,

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; davacı şirketin davalı müvekkili şirkete 13.09.2021 tarihinde vermiş olduğu sipariş formu ile .....-...-..., .....-...-..., ...-...-..., ...-...-...kodlu ürünleri sipariş ettiği, davalı müvekkili şirketin de davacı şirkete 13.09.2021 tarihlinde verilen siparişteki malların ödemesinin peşin olduğu veya 60 gün vadeli çek ile ödeme yapılması gerektiğini, çek teslimi veya ödeme almadan malların teslim edilemeyeceğini davacı şirkete belirttiği, bu durumun gerek müvekkili şirketin gerek ise davacı şirketinizin yetkilileri arasında yapılan telefon görüşmeleri, ... ve mail yazışmaları ile bu durum sabit olduğu, fiyat ederi olarak daha düşük bedelli olan .....-...-...kodlu ürün 12.10.2021 tarihinde davacı şirkete teslim edildiği, bu malın ederi olan bedele karşılık davacı şirketin 15.10.2021 tarihinde çek gönderdiği, yine fiyat ederi olarak düşük bedelli olan .....-...-...kodlu ürün için 22.10.2021 tarihinde müvekkili firmaca sevk irsaliyesi hazırlanmış ise de bastırılmış davacı firmanın 23.12.2021 tarihinde ödemesini yaptığından aynı gün bu ürünü 2 ay gecikmeli aldığı, çok pahalı olan ...-...-...kodlu ürünün ise ödemesinin yapılmadan davacı şirkete teslim edilmeyeceğinin davalı firma tarafından belirtildiği, bu yönde ... üzerinden davacı şirket çalışanları ... ve ... ile davalı şirket çalışanı ... arasında yapılan görüşmelerde ve yazışmalarda ödeme yapılmadıkça malların gönderilemeyeceği, nakit veya çek gönderilmesi halinde malların çıkışının yapılacağının belirtildiği, davacı şirket çalışanı ...'in 12.11.2021 tarihinde ...-...-...kodlu ürünün alımının iptal olduğunu yazılı olarak ... üzerinden davalı müvekkiline bildirdiği ancak davacı şirketin daha sonradan İzmir ... Noterliği’nin 09.06.2022 tarih ve ... yevmiyeli evrağı ile ihtarname çekerek, ...-...-...kodlu ürünün kendilerine teslimini istediği, bunun üzerine taraflarınca İzmir .... Noterliği’nin 28.06.2022 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile bu ihtarnameye cevap verilerek gerek davalı firmanın ödeme yapmaması gerekse davalı şirket çalışanının 14.11.2021 tarihinde siparişi iptal ettik mesajı üzerine söz konusu ...-...-...kodlu ürünün kendilerine teslim edilmeyeceğinin bildirildiği belirtilerek açıklanan nedenlerle davacının haksız davasının reddi ile yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yanın üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği,

Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.

DELİLLER:

İzmir ...Noterliği müzekkere cevabı, SMMM bilirkişisi ...ve Elektrik Mühendisi bilirkişisi ... tarafından hazırlanan16/11/2023 havale tarihli bilirkişi heyet raporu dosyamız arasındadır.

Yapılan uyuşmazlık tespiti kapsamında dosyanın SMMM bilirkişisi ...ve Elektrik Mühendisi bilirkişisi ...'dan oluşan heyete tevdi üzerine hazırlanan ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edilen 16/11/2023 havale tarihli raporda özetle davacı ve davalı yan yasal defterlerinin lehine delil teşkil ettiği davacı kayıtlarına göre çalışmanın 2021 yılından önce başladığı, taraflar arasında 13/09/2021 ve 14/09/2021 teklif onay işleminin gerçekleştiği ve davacının 31/12/2021 tarihli kaydı ile ilişkinin sonlandığı, davacı kayıtlarına göre 31/12/2021 tarihi itibariyle alacak borç tutarının bulunmadığı, davacının dava dışı ... isimli firmadan aldığı ürün karşısında KDV dahil 76.253,43 TL tutarında ödeme yapıldığı, davalı kayıtlarına göre ise yine çalışmanın 2021 yılından önce başladığı, taraflar arasında söz konusu teklif- onay işleminin gerçekleştiği, davacının 23/12/2021 tarihinde davalıya yaptığı 5.000,00 TL'lik ödeme ile ilişkinin sonlandığı, yine buradan hareketle 23/12/2021 tarihi itibariyle alacak borç tutarının bulunmadığı hususunda mali kayıtların tespitinin yapılmasının yanı sıra elektrik bilirkişisi tarafından, davacının sipariş ettiği ürünlerin davalı ile % 37 iskontolu olarak alımına yönelik anlaşma yapılmakla ödemenin ve faturalandırmanın nasıl yapılacağının kararlaştırıldığı, teslim edilmediği anlaşılan ürün ile dava dışı firmadan alındığı belirtilen ürünün karşılaştırması yapılmakla ürünlerin aynı olduğunun ve ... isimli firmadan KDV dahil 4.130 euro bedel ile 10/06/2022 tarihinde teminin yapıldığı, dava dışı şahıstan yapılan teminin 2021 yılı fiyat kataloğu incelenmekle ürünün 4.077 euro + KDV olduğu, KDV'li toplam tutarı göz önüne alındığında davacının ... aldığı ürünün bedelinin Siemens liste fiyatının altında olduğu dolayısıyla temin edilen ürün bedelinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu hususunda kanaat belirtildiği anlaşılmış, rapora karşı taraflarca itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Yapılan inceleme neticesinde; dosya tarafları arasında davacının talebe konu ettiği sipariş formuna istinaden bir ilişkinin kurulduğu, söz konusu form ile birtakım ürünlerin davacıya satışının kararlaştırıldığı, siparişin davalı yanca onaylandığı, onay formunda ürün tesliminde 60 gün vadeli çek ile ödeneceğinin kararlaştırıldığı, sipariş formuna konu birim fiyatı 213,00 Euro ve 1.011,00 Euro'luk ürünlerin davacı yana tesliminin yapıldığı ancak birim fiyatı 4.159 Euro olan ürünün davacıya teslim edilmediği, taraflar arasındaki sipariş-onay formundaki görülen ürünlerin davacıya % 37 iskontolu olarak satımının kararlaştırıldığı, 4.159 euro birim fiyatlı ürün haricindeki diğerlerinin satım ve teslimi yapılmakla bedelinin davalı yanca tahsil edildiği, teslim edilmediği sabit olan 4.159 euro birim fiyatlı ürüne yönelik taraflar arasında e - mail yazışmalarının yapıldığı, ayrıca karşılıklı ihtarnamelerin gönderildiği konularında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın; söz konusu ürünün davacıya teslimi yönünden davalının temerrütü oluşup oluşmadığı, söz konusu sipariş formundaki teslim edilmeyen ürünlerin dava dışı ... ... AŞ'ne teminine dair davacı taahhüdünün davalıyı bağlayıp bağlamayacağı, bahse konu ürünün dava dışı ... isimli işletmeden temin edilip edilmediği, edilmiş ise söz konusu bu işlemden kaynaklı davacı yanın talep konusu tutar kadar zararı olup olmadığı hususlarının tespit ile değerlendirilmesine yönelik ticari ilişkiden kaynaklı zarar bedelinin tahsiline yönelik açılan alacak davası olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar taraflarca bilirkişi raporuna karşı itirazlarda bulunulmuş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılmıştır.

Somut olayda davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı noktasındaki mali değerlendirmeden evvel teslim edilmediği sabit olan ürünün siparişinin alıcı olan davacı yanca iptal edilip edilmediği üzerinde öncelikli olarak durulması gerektiği kanaatine varılmakla bu kapsamda dosyaya gerek davacı gerekse davalı yan tarafından kazandırılan ihtarnameler, mail ve ... yazışmaları göz önüne alındığında davacının davalıya noter ihtarı çekilmek suretiyle ürün tesliminin talep edildiği buna karşılık davalı yanın cevabi ihtarnamesinde ise ödemenin alınmasından evvel malların teslim edilmeyeceğinin bildirildiğinin yanı sıra siparişin iptali yönündeki durumun davacıdan kaynaklandığı hususu belirtildiğinden esasen ihtarname içeriklerinden herhangi bir sonuca ulaşmanın mümkün görülmediği, cevap dilekçesi ekindeki mail yazışmalarından " ... ... " başlıklı ... yazışmasında iptal edilen siparişin ... olarak belirtildiği ancak taraflar arasındaki ticari münasebette tüm ürünlerin ... ile başladığı, " ..." başlıklı ... yazışmasında ise ödeme için iki seçenek olduğu yönündeki fatura ödemesinin yazışma tarihi göz önüne alındığında bu ödemenin teslim edilen ve 14/09/2021 tarihli faturaya bağlanan ürünler ile alakalı olduğu, teslim edilmeyen ürün yönünden bu yazışmanın içeriğinin değerlendirilemeyeceği kaldı ki yazışmanın devamında da ürünün halen teslim edilmediği anlaşılmakla ... ve mail yazışmalarından da bir sonuca ulaşmanın mümkün görülmediği, bu kapsamda teklif-sipariş belgesinde ürünün tesliminde 60 gün vadeli çek olarak ödeneceği, faturalandırmanın nasıl yapılacağı ve teslim süresinin belirlendiği göz önüne alındığında taraflar arası % 37 iskontolu olarak birim fiyatı 2.620,17 euro olarak kararlaştırılan ...-...-...kodlu ürünün davacıya teslim edilmemesinde mal tesliminde bedelin tahsil edileceği yönündeki kayıt göz önüne alındığında davalının önce paranın verilmesi gerektiği yönündeki savunmasına itibar edilmeyerek edimin öncelik sırasının davalıda olduğu davalı tarafından öncelikli edim sırasına uyulmayarak önceliğin davacıdan beklenildiği, davacı tarafça da malın teslimi yönünde davalıdan talepte bulunmasına rağmen davalının bu yöndeki iradesinin halen devam ettiği dolayısıyla mal teslim yönündeki edim yerine getirilmeden ödemenin davalı tarafça beklenmesinin yerinde olmadığı kanaati ile somut olayda davalı temerrüdünün oluştuğu kanaatine varılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dosya tarafları arasında 13/09/2021 teklif ve 14/09/2021 onaylı % 37 iskontolu olarak birim fiyatları adetleri ve teslim süreleri belli ürünlerin davalı tarafından davacıya satımına dair ticari bir ilişkinin kurulduğu bu kapsamda birim fiyatlı iki adet ürünün davacıya teslimin yapıldığı, 14/09/2021 tarihli iki ayrı faturaya bağlanmakla taraf kayıtlarına göre bunların ödemesinin yapıldığı, teslim konusu olan ancak yukarıda da belirtildiği üzere davalının temerrütü sonucu davacıya teslim edilmeyen ürünün davacı tarafça dava dışı ... isimli firmadan teminin sağlandığı, bu temin sağlanmadan evvel davalı yana teslim edilmeme halinde 3. kişi/şirketten aynı ürünün temin edilmesi halinde oluşan zararın talep konusu yapılacağı yönünde ihtarat yapıldığı, yine davalı yanca teslim yapılmaması üzerine ürünün az önce ismi geçen şahıs şirketinden 10/06/2022 tarihinde KDV dahil 4.130 euro karşılığı alındığı ve 76.253,43 TL'lik 15/06/2022 tarihli ödeme ile dava dışı şahıs şirketine borcun ikmalinin yapıldığı, her ne kadar davacı tarafça 4.130 euro bedelden davalıya % 37 iskontolu olarak ve KDV dahil toplamda 3.091,80 euro ödeneceği belirtilerek aradaki bakiye fark tutarı olan 1.038,20 euroluk zararın olduğu ve bunun aynı şekilde fiili ödeme tarihi yönünden davalıdan tahsili istemli ileri sürülmüş ise de sipariş teklif onay form içeriği, ürünlerin faturalandırılmasının nasıl yapılacağı ile faturaların ödenmesinin taraf kayıtlarına göre TL karşılığı yapıldığı anlaşılmakla davacının esasen zararının euro olarak talep edemeyeceği yine her ne kadar bilirkişi tarafından talep konusu tutar yönünden davacı zararının olduğu belirtilmiş ise de miktar yönünden bu tespite mahkememizce itibar edilmemiş yeniden bu anlamda rapor kazandırmak yerine değerlendirmenin resen yapılması gerektiği değerlendirilerek sipariş teklif -onay formu içeriğindeki teslim süresi göz önüne alındığında teslim edilmesi gereken ancak teslim edilmeyen ürünün en son gün olan 70. gün olan 21/12/2021 tarihinde teslim edildiğinde ve aynı gün faturalandırıldığında davacının 51.732,11 TL (bu tarihten bir gün önceki TCBM merkez bankası döviz kuru karşılığı 1 euro = 19,7438 TL olacağından) tutarında ödeme yapması gerekmesine rağmen dava dışı firmadan alınan ve bedelinin rayiçlere uygun olduğu anlaşılan ürün sebebi ile 76.253,43 TL tutarında ödeme yaptığı dolayısı ile aradaki bakiye fark tutarı olan 24.521,32 TL tutarında zararının olacağı, dava konusu edilen tutarın 20.722,79 TL (bu tarihten bir gün önceki TCBM merkez bankası döviz kuru karşılığı 1 euro = 19,9603 TL olacağından) olduğu anlaşılmakla açılı davanın kabulü ile taleple bağlılık ilkesi gereği 20.722,79 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile taleple bağlılık ilkesi gereği 20.722,79 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 1.415,57 TL karar ve ilam harcının evvelce alınan 353,37 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 1.062,20 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından yatırılan 434,07 TL (353,37 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 5.095,00 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 5.529,07 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

4. Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

6. Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,

7. Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 14/12/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı