İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/133 E. 2023/861 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2017/133 Esas

KARAR NO : 2023/861

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 03/02/2017

KARAR TARİHİ : 28/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı-borçlu arasında ticari ilişki gereğince Faktoring Sözleşmesi yapıldığını, sözleşme gereğince ödenmesi gereken 30.000,00 TL.lik alacağın ödenmediğini, alacağın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile icra giderleri, vekalet ücreti ve faktoring sözleşmesi hükümleri çerçevesinde % 15,75 faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte Borçlar Kanununun 100. Maddesine göre tahsil talepli olarak davalı-borçlu hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı-borçluya Seferihisar icra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında ödeme emri gönderildiğini, borçlunun ise ödeme emrine 14/12/2016 tarihinde haksız ve kötü niyetli olarak asıl alacağa ve tüm ferilerine itiraz ettiğini ve borçlunun taraflarınca başlatılan söz konusu takibe olan işbu haksız itirazı neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, taraflarınca takibe konu edilen söz konusu alacağın, müvekkili şirketin Faktoring Sözleşmesi gereği doğmuş olan alacağı olup, anılan nedenlerle borçlunun itirazlarının haksız ve yersiz olduğunu, davalı-borçlunun borcu olduğunu bildiği halde, sadece icra takibini semeresiz bırakmak ve mal kaçırmak maksadı ile haksız takibine itirazda bulunduğunu, davalı-borçlunun itirazının haksız ve takibe konu alacağın likit olmasını göz borçlu aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, davalı-borçlunun haksız itirazının hükümden düşürülmesi açılması zaruretinin hasıl olmuş olduğu, haklı davalarının kabulüne, davalının alacağını semeresiz bırakmak gayesiyle, haksız ve kötü niyetli olarak yaptığı borca itirazının iptali ile takibin devamına, alacağı semeresiz bırakmak maksadı ile yapılan haksız itiraza istinaden kötü niyetli davalı-borçlu şirket aleyhine %20' den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili hakkında açılan bu davanın hukuki dayanaklardan yoksun olduğunu, davacının, müvekkili hakkında ... E. sayılı söz konusu icrai işlemi başlattığını ancak müvekkilinin borcu olmadığından bahisle süresi içerisinde borca itiraz ettiğini, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi müvekkili ile davacı arasında herhangi bir faktoring sözleşmesinin söz konusu olmadığını , müvekkilinin böyle bir sözleşmeyi imzalamadığını ve dava dilekçesinde ekli sözleşmede ki imzanın müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin davacı tarafla da herhangi bir hukuki ilişkisi mevcut olmadığını, bu nedenle müvekkili hakkında açılan icra ve iş bu davanın yersiz olduğunu, bunun yanında borcu kabul etmemekle birlikte bir an için borcun varlığı kabul edilse bile davacı tarafın talep ettiği faiz oranının çok yüksek olduğunu, diğer taraftan davacının icra-inkar tazminatının da yersiz olduğunu, zira müvekkilinin karşı tarafla hiçbir hukuki ilişkisi olmadığını ve böyle bir sözleşmeyi de imzalamaması nedeniyle borca itiraz edildiğini, müvekkilinin icra takibinin semeresiz bırakmak veya mal kaçırmak gibi bir niyeti de olmadığını belirterek; davanın reddi ile borca itirazının kabulüne, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına, kötü niyetle işbu davayı ikame eden davacı aleyhine, haksız olarak takibe konu edilen alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise de, kötü niyet bulunmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER:

1. Seferihisar İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası

UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı dosyamız davacısı tarafından borçlu dosyamız davalısı ... adına 30.000,00 TL asıl alacak, faktoring sözleşmesi % 15,75) icra takip tarihinden itibaren işleyecek % 15,75 sözleşme temerrüt faizi ile icra gideri, vekalet ücreti ile birlikte tahsili talebi ile 07/12/2016 tarihinde ilamsız haciz yoluyla başlatılan takip dosyası olduğu, borçlu vekili tarafından 14/12/2016 tarihinde borca ve tüm fer’ilerine itiraz edilmesi üzerine, icra müdürlüğünce 14/12/2016 tarihinde icra takibinin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

2. Davalının imza incelemesine elverişli emsal imzalarını içerir belge asılları

Davacının imza itirazı sebebiyle Mahkememizce yapılacak imza incelemesine esas olmak üzere davacının emsal imzalarını içerir belge asılları ... Bankası Seferihisar Şubesi, Seferihisar İlçe Seçim Müdürlüğü, ... Bankası A. Ş Kumluca Şubesi'nden celp edilmiştir.

3. Davalının isticvabı

4. Bilirkişi raporları;

i)Davacı şirketin ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 25/01/2018 tarihli raporda;

Davacı şirket ile davalı şirket ... İnş. Ve Mühendislik Hiz. - ... arasında 17.03.2016 tarih 50.000 USD azami limitli Faktoring Sözleşmesi imzalandığı,

Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapıları incelemede; 01.03.2016 tarih Seri ... nolu 55.000.00 TL bedelli fatura alacağının iskonto edilerek davalı ...'nin ... Bankası Narlıdere Şubesi nezdindeki hesabına peşin iskonto değeri düşüldükten sonra 50.220.07 TL davalıya 21.03.2016 tarihinde ödendiği, taraflar arasındaki Faktoring Sözleşmesi gereğince davalı lehine tahsis ve kullandırılan Faktoring İşlem Tutarının 55.000.00 TL olduğu, davalıya yapılan ödeme ile davalıdan yapılan tahsilatların davalının davacı nezdindeki Kredi Hesap ekstresindeki işlemler ... nolu Hesap üzerinden kayıt ve izlendiği davacı şirkete ait 2016 yılı ticari defterlerinden tespit edildiği,

Davalının, dava dışı “... İşlt. İnş. San ve Tic Ltd Şti”i ile olan ticari ilişkisinden kaynaklanan ve dava dışı şirket adına düzenlenen 01.03.2016 tarih Seri ... nolu 55.000.00 TL bedelli faturadan kaynaklanan alacağının temlik yoluyla davacı şirkete temlik edildiği, temlik konusu faturadan dolayı davalıya yapılan ödeme için davalıdan 25.000 TL tahsilat yapıldığı ve kalan bakiyenin 30.000 TL olduğu ve takip tarihi itibariyle işbu bedelin davalı tarafındanı henüz ödenmediği davacı şirket ticari defter ve kayıtlarından tespit edilmiş olup, ... E Sayılı dosyasından 07.12.2016 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 30.000.00 TL alacaklı olduğu ve takip 07.12.2016 tarihi itibariyle halen ödenmediği, davacı şirket davalılar hakkında TBK 117 Maddesi anlamında takip öncesi borç ihtarında bulunmadığı ve temerrüdün takip tarihi itibariyle oluştuğu, takip tarihinden itibaren 340.000.00 TL'lık asıl alacak için Faktoring Sözleşmesinin 7. maddesine uygun olarak değişen oranlarda olmak üzere %15.75 temerrüt faiz talebinin yerinde olduğu (01.01.2017 tarihinden itibaren %9.75'in %50 fazlası ile %I4.625 uygulanması kaydıyla) rapor edilmiştir.

ii)Adli Tıp Uzmanı Bilirkişi tarafından düzenlenen 04/05/2018 havale tarihli raporda; İnceleme konusu belge olan "Müşteri ..." adına tanzim edilmiş, 17/03/2016 tarihli, ... Müşteri Numaralı, "... Factoring Sözleşmesi" aslının her sayfasında basılı bulunan "... İnş. Ve Mühendislik Hiz. ..." kaşe izleri üzerindeki atılı imzaların mukayese imzalarına atfen davalı ...'nin eli ürünü olmadığı,

İnceleme konusu belge olan "... Factoring Sözleşmesi" aslının 1.sayfasının ön yüzü alt bölümündeki basılı kaşe izinin yan tarafındaki açıklığa atılmış iki adet imzanın mukayese imzalarına atfen davalı ...'nin eli ürünü olmadığı, tetkik konusu bu iki imzanın davalı ...'nin hakiki imzası model alınarak serbest taklit yöntemiyle atılmış sahte imzaları olduğu görüş ve kanaatinde olduğu rapor edilmiştir.

iii)İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Başkanlığının 16.10.2019 tarih ve ...-101.01.04-... sayılı raporda; Dosya içerisinde bulunan; ... ve mühendislik hizmetleri antetli ... seri nolu, 01/03/2016 tarihli Fatura fotokopisi üzerinde bulunan şirket kaşesi üzerindeki imza ile 18/03/2016 işlem tarihli 55.000 TL bedelli faktoring sözleşmesi fotokopilerindeki şirket kaşelerinin üzerindeki imzaları ...'nin kabul edip etmediğinin sorulması, kabul ediyorsa asıllarının temini,

... ve ...'nun inceleme konusu sözleşmenin düzenlenme tarihine yakın ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış oldukları bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin; muhtarlıklar, noterler, bankalar, seçim kurulları, tapu ve vergi daireleri, nüfus müdürlükleri, evlendirme dairesi, dernekler ve vakıflar, vb. gibi çeşitli kurum ve kuruluşlardan temini,

... ve ...'nun huzurda en az dört sayfa imza örneklerinin alınması ve tutanakların kime ait olduğunun belirtilerek, mevcutlar ile birlikte kurumumuza gönderilmesinin gerektiği hususları rapor edilmiştir.

iv)Davalı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme neticesinde SMMM bilirkişi tarafından düzenlenen 11/04/2023 havale tarihli raporda;

Davalı ... İnş. Ve Mühendislik Hiz - ... 'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi sonucunda;

Davalı tarafın 2015 yılında ikinci sınıf tüccar olarak işletme hesabı esasına göre işletme defterinin tutulmuş olduğu, işletme defterinin İzmir ... Noterliğinin 22.12.2014 tarih ve ... yevmiye numarası ile açılış onayının süresi içerisinde yaptırılmış olduğu,

Davalı tarafın 213 sayılı VUK'na ve 6102 sayılı TTK.'na göre tutulması zorunlu olan 2015 yılına ait işletme defterinin Noterden açılış onayının süresi içerisinde yaptırılmış olması, defter kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulması ve defter kayıtlarının da birbirlerini doğrulaması nedeniyle takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere davalı tarafın 2015 yılına ait işletme defterinin sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,

Davalı ... İnş. Ve Mühendislik Hiz - ... 'nin 2015 yılına ait işletme defterindeki gider-gelir kayıtlarının incelenmesi sonucunda;

Giderler toplamının: 371.645,81 TL gelirler toplamının 375.201,92 TL tutarında olduğu, işletme defterine mal satış ve hizmet faturalarının kayıt edildiği, gelirler içerisinde davacı veya dava dışı şirket adına düzenlenmiş bulunan herhangi bir faturanın bulunmadığı,

Ayrıca, bilindiği üzere, işletme defterlerinde sadece satılan mal veya hizmetlerden elde edilen hasılatlar ve sair gelirler ile satın alınan mal veya hizmetlere ilişkin harcamalar ve sair giderlere ait kayıtların yer almakta olduğu,

Ticari ilişki nedeniyle cari hesaplar için yapılmış olan ödemeler ve tahsilatlara ilişkin kayıtlar ise yer almamakta olup, işletme defterinin işbu özelliğinden ötürü de kayıtlardan davacı taraf ile olan ticari ilişki nedeniyle cari hesaba ait olarak borç-alacak durumunun tespit edilmesinin de mümkün olmadığı,

Bu nedenle de işletme defterindeki kayıtlar, dava konusu somut olaydaki borç-alacak ilişkisinin tespiti açısından olayın nitelik ve önemini gerektirir özellikte bulunmamakta olduğu,

Davalı tarafın 2016 yılına ticari defterlerinden fiziki ortamda (yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defteri)'nden sadece yevmiye defteri ibraz edilmiş olup, yevmiye defterinin Noterden açılış onayının süresi içerisinde yaptırılmış olduğu, ancak Noterden kapanış (Görülmüştür) onayının yaptırılmamış olduğu, defter-i kebir ve envanter defterleri ibraz edilmediğinden görülmediği için de usulüne uygun olarak tutulup tutulmadıkları ve defterlerin birbirlerini doğrulayıp doğrulamadıkları tespitinin yapılamamış olduğu,

Bu nedenler ile 6102 sayılı TTK.'na göre, davalı tarafın 2016 yılına ait ticari defterinin, takdiri sayın mahkemeye ait olmak üzere sahibi lehine delil olma özelliği taşımadığı,

Davalı tarafın 2016 yılına ait ticari defterlerinden yevmiye defterinde; davalı taraf ile dava dışı ... İşlt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkinin ... nolu alıcılar hesabı alt grubunda ...-... Ltd.şti. cari hesabında takip edildiği,

Davalı tarafından dava dışı ... İşlt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne düzenlenmiş bulunan "Peyzaj uygulaması, şelale işleri" içeriğini taşıyan 01.03.2016 tarih ve ... KDV dahil 55.000,00 TL tutarlı faturanın; 01/03/2016 tarih ve ... numaralı yevmiye maddesinde ... nolu alıcılar hesabı alt grubunda ...-... Ltd.şti. cari hesabında borçlandırıldığına,

Dava dışı şirket tarafından davalı tarafa 07/03/2016-22/06/2016 tarihleri arasında toplam 55.000,00 TL tutarında nakden ödeme yapılmış olduğuna ve dava dışı şirketin alacaklandırıldığına dair kayıtların bulunduğu ve cari hesabın sıfırlanarak kapatıldığı, yıl sonundaki 31/12/2016 tarihi itibarıyla da kapanış kaydında dava dışı şirket ile borç-alacak durumu ile ilgili olarak herhangi bir kaydın bulunmadığı hususlarının tespit edilmiş olduğu rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, faktoring sözleşmesine dayalı alacağın tahsili istemiyle başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlendiği belirtilen faktoring sözleşmesinin taraflar arasında geçerli olup olmadığı, sözleşmenin davalı tarafından imzalanıp imzalanmadığı, davacının faktoring sözleşmesi sebebiyle davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, davalının takibe vaki itirazının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı tarafından takip ve davaya dayanak gösterilen faktoring sözleşmesinin incelenmesinde, faktor ... Faktoring A.Ş ile müşteri ... İnş. Ve Mühendislik Hiz. ... arasında 17/03/2016 tarihinde düzenlendiği, 16 sayfalık sözleşme ve 1 sayfa bilgilendirme beyanı altında müşteriye atfen kaşe ve imzaların bulunduğu görülmüştür. Davalı tarafından taraflar arasında herhangi bir hukuki ilişki bulunmadığı, sözleşme altında imzaların kendisine ait olmadığı savunmasında bulunulduğundan Mahkememizce imza incelemesi yapılmıştır. Yapılan imza incelemesi neticesinde aldırılan raporda ... Factoring Sözleşmesi aslının her sayfasında basılı bulunan "... İnş. Ve Mühendislik Hiz. ..." kaşe izleri üzerindeki atılı imzaların mukayese imzalarına atfen davalı ...'nin eli ürünü olmadığı; ... Factoring Sözleşmesi aslının 1.sayfasının ön yüzü alt bölümündeki basılı kaşe izinin yan tarafındaki açıklığa atılmış iki adet imzanın mukayese imzalarına atfen davalı ...'nin eli ürünü olmadığı tespit edilmiştir.

Aldırılan rapora itirazlar üzerine İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesinden aldırılan raporda, inceleme konusu sözleşme üzerindeki imzaların davalı eli ürünü olup olmadığı yönünde sağlıklı bir değerlendirme yapılarak sonuç bildirir rapor tanzim edilebilmesi için daha fazla mukayese imza örneğinin gönderilmesi talep edilmiş ise de Mahkememizce ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor aldırılması yönündeki ara karardan dönülmüştür. Şöyle ki;

Davalının takipteki itiraz dilekçesi ekindeki vekaletnameden davalı tarafından ...'nun vekil olarak tayin edildiği görüldüğünden, Mahkememizce davaya dayanak faktoring sözleşmesindeki davalıya atfen atılan imzaların davalı ya da vekili ... eli ürünü olup olmadığı yönüyle yapılacak imza incelemesine esas olmak üzere davalı ile ...'nın isticvabına karar verilmiş, dava dışı ...'na usulüne uygun isticvap davetiyesi tebliğ edilmiş ise de isticvaba yanıt vermediği, duruşmaya katılmadığı geçerli mazeret de bildirmediği anlaşılmıştır.

Bu aşamada davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan 17/12/2020 tarihli beyan dilekçesi ile, 04/05/2018 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu belgede imza incelemesi yapıldığı ve bu imzanın ...'ye ait olmadığının değerlendirildiği belirtilerek imzanın raporda değerlendirildiği üzere ...'ye ait olmamakla beraber, söz konusu imzanın ...'na ait olduğu, dosya içerisinde İzmir ... Noterliği 15/08/2016 Tarih ve ... Yevmiye numaralı vekaletnameye istinaden ...'nun ...'nin vekili olduğu, söz konusu belgedeki imzanın ...'na ait olduğu beyan edilmiştir.

Mahkememizce 10/12/2020 tarihli celse ara kararı ile davalının "dosya içerisinde bulunan ... Hizmetleri Antetli ... Seri Nolu, 01/03/2016 tarihli fatura fotokopisi üzerinde bulunan şirket kaşesi üzerindeki imza ile 18/03/2016 işlem tarihli 55.000,00-TL bedelli Factoring Sözleşmesindeki şirket kaşesi üzerindeki imzanın ... ' ya ait olup olmadığı" hususunda isticvabına karar verilmiş olup davalının isticvap davetiyesini usulüne uygun şekilde bizzat teslim olmasına rağmen isticvap davetiyesine yanıt vermemiş, duruşmaya katılmamıştır.

Davalı tarafça isticvap duruşmasına iştirak edilmediğinden HMK m. 171/2'nin "Çağrılan taraf özürsüz olarak gelmediği veya gelip de soruları cevapsız bıraktığı takdirde, mahkemece sorulan vakıalar ikrar edilmiş sayılır." hükmü gereği faktoring sözleşmesinin davalı ve vekili ... tarafından ikrar edildiği kabul edilerek dosyanın ATK'ya tevdi yönündeki ara karardan dönülmüştür.

Mahkememizce davacı ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme ve davacı tarafça sunulan dekonttan tespit edildiği üzere davacı tarafından davalı adına 04/01/2018 tarihinde 50.220,07-TL ödeme yapıldığı, dekontta herhangi bir açıklamam yer almamakta ise de davacının ticari defterlerinde bu ödemenin davalıya yapılan ön ödeme olduğu şeklinde kaydın yer aldığı anlaşıldığından, Mahkememizce 29/06/2021 tarihli celsede davalı tarafın davacı tarafça gönderilen 55.000,00-TL nin neye istinaden gönderildiği hususunda isticvabına karar verilmiş olup, davalının istinabe yoluyla alınan beyanında "benim iş yerimdeki işlerle damadım olan ... ilgilenir söz konusu davacı taraftan gönderilen 55.000,00 TL'nin de ne için gönderildiğini ben bilmiyorum ancak damadımdan öğrendiğim kadarıyla 55.000,00 TL dava konusu olmayan başka çeklerden dolayı gönderildiği, davaya konu yapılan işin karşılığı olarak gönderilmediği söylendi, ifade ettiğim gibi sadece benim iş yerimdeki işler bakımından kağıt üzerinde bir imza yetkim vardır, yapılan işleri bilmem, ancak damadıma sorduğumda söz konusu 55.000,00 TL nin yapılan iş karşılığı değil davaya konu olmayan başka bir çekler karşılığında verildiğini söyledi, bilgim ve görgüm bundan ibarettir, Beyanlarımın doğru olduğuna namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ederim" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davalının isticvabında belirttiği beyanına istinaden 02/11/2022 tarihli celsede, "davalı tarafça alındığı belirtilen bedelin başka çeklere ilişkin olduğu belirtildiğinden davalı vekiline buna ilişkin belgeleri sunması için 1 aylık kesin süre verilmesine, bu süre içerisinde beyanda bulunulmadığı takdirde dosyanın mevcut haliyle karara bağlanacağının ihtaratına (ihtarat yapıldı)" şeklinde ara karar alındığı, ara kararımıza istinaden davalı vekili tarafından sunulan 30/11/2021 tarihli dilekçede davalının ifadesinde geçen ... İşl.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti'ye ait alınan muhtelif çeklerin beyan edildiği görülmüş bu hususta Mahkememizce muhatap bankaya müzekkere yazılmıştır.

Muhatap bankadan celp edilen kayıt ve belgeler ile müzekkere cevabından davalı vekili tarafından beyan dilekçesinde belirtilen çeklerin tamamının keşidecisinin ... İşl.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. Olduğu, lehtar hanesinde ... adı yazılı ise de bu lehtar isminin çizilerek ... yazıldığı ve paraflandığı, çeklerde davacının cirosunun ya da ibrazının bulunmadığı, çeklerin tamamının tahsil edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili muhatao bankadan celp edilen kayıt ve belgelere karşılık olarak Mahkememize ibraz edilen 26/01/2022 tarihli dilekçede "davaya konu alacağa karşılık alınan ve müvekkil şirkete temlik edilen çek ... seri numaralı, 13/08/2016 tarihli 55.000,00 TL bedellidir." şeklinde beyanda bulunulmuştur.

Davacı vekilinin beyanına istinaden ... seri numaralı, 13/08/2016 tarihli 55.000,00 TL bedelli çekin akıbeti muhatap bankadan sorulmuş celp edilen yazı cevabından ve çek suretinden çekin keşidecisinin ... İşl.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti., lehtarının ve ilk cirantanın ... ... olduğu, 13/08/2016 tarihli 55.000-TL miktarlı çekin davalı tarafından ciro edilerek davalıya verildiği, çekin davalı tarafından 15/08/2016 tarihinde ibraz edildiği, Mahkemelik çek işlemi gördüğü bedelinin tahsil edilmediği görülmüştür.

Davalı tarafça söz konusu çekteki ciro imzasına itiraz edildiğinden Mahkememizce davalının isticvabına karar verilmiş olup davalı taraf isticvabında "bana gösterilen çekin arkasındaki kaşe üzerinde bulanan imza bana ait değildir, bu imza ...'na aittir, benim bu ticari işlerle herhangi bir alakam yoktur, sadece şirket benim adımadır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce 02/02/2023 tarihli celse ara kararında, davaya konu Factoring Sözleşmesi ile ilgili davalı tarafından ...'na verilen bir vekaletname olup olmadığı, var ise sözleşmenin bu vekaletnameye istinaden yapılıp yapılmadığı ve bankada bulunan vekaletnamenin tasdikli bir örneğinin Mahkememize gönderilmesi hususunda davacı şirkete müzekkere yazılmasına karar verilmiş olup ibraz edilen kayıt ve belgelerden davalı tarafından...'na verilen vekaletnamenin davacı kayıtlarında bulunduğu ve davacı tarafından ibraz edildiği ayrıca davacı tarafça dava konusu faktoring sözleşmesinin vekaletnameye istinaden yapıldığının bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce gerçekleştirilen, yukarıda tek tek açıklanan tahkikat işlemleri neticesinde taraflar arasında faktoring sözleşmesinin geçerli bir biçimde kurulduğunun kabulü gerekmiştir. Bu aşamadan sonra taraflar arasındaki temel ihtilaf, taraflar arasındaki sözleşmenin faktoring garantisini kapsayıp kapsamadığı, sözleşmenin "gerçek faktoring veya gayrikabili rücu faktoring" niteliğinde olup olmadığı, faktor'un teminat riskini üstlendiği temlik olunan alacakların, borçluları tarafından ödenmeme riskini kayıtsız şartsız garanti edip etmediği, yani borçlunun, borcu ödememesi durumunda faktor alacağının müşteriden talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplandığı görülmektedir.

İncelenen davacı taraf ticari defterlerine göre, davalı tarafından ... İşl.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. aleyhine düzenlenen 01.03.2016 tarih Seri ... nolu 55.000,00 TL bedelli fatura alacağının taraflar arasındaki faktoring sözleşmesi gereği, davacı tarafından iskonto edilerek davalı ...'nin ... Bankası Narlıdere Şubesi nezdindeki hesabına peşin iskonto değeri düşüldükten sonra 50.220.07 TL olarak 21.03.2016 tarihinde ödendiği, taraflar arasındaki Faktoring Sözleşmesi gereğince davalı lehine tahsis ve kullandırılan Faktoring İşlem tutarının 55.000,00 TL olduğu; davalının, dava dışı ... İşlt. İnş. San ve Tic Ltd Şti. ile olan ticari ilişkisinden kaynaklanan ve dava dışı şirket adına düzenlenen 01.03.2016 tarih Seri ... nolu 55.000.00 TL bedelli faturadan kaynaklanan alacağını temlik yoluyla davacı şirkete temlik ettiği, temlik konusu faturadan dolayı davalıya yapılan ödeme için davalıdan 25.000 TL tahsilat yapıldığı ve kalan bakiyenin 30.000 TL olduğu;

İncelenen davalı taraf ticari defterlerine göre, davalı tarafın 2016 yılına ait ticari defterlerinde davalı taraf ile dava dışı ... İşlt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasındaki ticari ilişkinin davalı tarafından dava dışı ... İşlt. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne düzenlenmiş bulunan 01.03.2016 tarih ve ... numaralı 55.000,00 TL tutarlı faturanın kaydedilmiş olduğu, dava dışı şirket tarafından davalı tarafa 07/03/2016-22/06/2016 tarihleri arasında toplam 55.000,00 TL tutarında nakden ödeme yapılmış olduğunun kaydedildiği tespit edilmiştir.

Davacı ile davalı arasında düzenlenen faktoring sözleşmesinin 6. maddesinde; "Müşteri, devir olunan alacakların mevcudiyetini, sözleşmenin kapsamı içindeki alacaklar üzerinde tasarruf yetkisinin varlığını ve tamamen ödeneceğini gayrikabilirücu garanti etmekte, her ne sebeple olursa olsun devir olunan alacağın ödenmemesi ihtimalinde, aldığı finansmanı, ferilerini ve bu nedenle Faktor'un uğrayacağı zararları ve masrafları derhal ödeyeceğini taahhüt etmektedir."

Aynı sözleşmenin 12. Maddesinde; III. Bölüm hükümleri saklı kalmak kaydı ile ve LOB'nde bulunulmadıkça, vadelerinde her ne sebeple olursa olsun tamamen veya kısmen ödenmeyen alacakları Faktor geri temlik etmek hakkına sahip olup, Müşteri bu alacakları geri devir almak ve bu alacaklar için yapılan finansmanı, ferilerini iade etmekle yükümlüdür. İade (II/10) madde hükmü uyarınca yapılır. Alacakların geri devrinin, yerleşmiş faktoring uygulamaları, uluslararası faktoring kuralları uyarınca, Faktor tarafından tanzim edilmiş dekontla gerçekleştirileceği taraflarca kararlaştırılmıştır. Faktor'un devir aldığı alacakları tahsil hizmeti, borçlunun rızaen ve fiilen gerçekleştirdiği ödemeleri kabul ile sınırlıdır. Faktor, Müşteri ile borçlusu arasındaki hukuki ilişkiye yabancı bulunduğundan, tarafi olmadığından, faktoring garantisinin yürürlüğe girmediği, sona erdiği ve bu garantinin kapsamı dışında kalan hallerde, aksi taraflarca kararlaştırılmadıkça borçluya karşı ihbar, ihtar ya da protesto keşidesi ile yükümlü bulunmadığı gibi, borçluyu takibe, borçluya karşı dava ikamesine mechür değildir. Faktor bunun gibi borçlu tarafından kendisine yöneltilen temel ilişkiye ya da alacağa ilişkin bilcümle defi ve itirazları tahkik, cevaplandırma ve ikame olunan dava, tedbir gibi talep ve işlemleri takibe, ihbara mecbur dğğildir. Müşteri bu nedenlerle Faktor'a karşı her ne nam altında olursa olsun bir talep ve dava hakkına sahip değildir. Müşteri'nin bu feragati, hakların kullanılmasının süreye tabi olduğu haller için de geçerlidir." taahhüdünde bulunduğu,

Faktoring sözleşmesinin Garanti Hükümleri başlıklı III. maddesinde;

"1- Faktor tarafından belli alacak ve/veya borçlular için ayrıca yazılı olarak LOB ile taahhüt edildiği takdirde, borçlunun sadece aczinin sabit veya iflasına hüküm olunması sebebi nedeniyle ödeme güçsüzlüğünden, Müşteri'nin bir sorumluluğu yoktur. LOB'nde bulunulmuş alacaklar, sadece borçlunun aczi ya da iflası şartına bağlı olarak ve bu hususların İcra İflas Kanunu hükümleri uyarınca sabit olmasından, vadedemn önce sabit olmuş ise vadeden itibaren, en erken 90 gün sonra ve uluslararası faktoring kuralları çerçevesinde ön görülen en geç 366 gün içinde Müşteri'ye ödenir.

2. Sadece borçlunun vade tarihinde aczinin gerçekleşmiş olması veya iflasına karar verilmiş bulunması şartına bağlı olarak yürürlüğe girebilecek bu garanti ve miktarı, borçlu için alacak, vadesi ve miktarı da açıkça belirtilerek, ancak LOB düzenlenmesi suretiyle yazılı olarak verilebilir. Böyle bir faktoring garantisinin verilmesi, limitinin azaltılması, iptali, Müşteri, borçlu ya da borçluların işlem hacimleri, kredibiliteleri gibi çeşitli nedenler ile yurtiçi işlemlerde Faktor'un, yurtdışı faktoring işlemlerinde Faktor ve/veya muhabir faktorun uluslararası faktoring kuralları uyarınca, serbest irade ve tasarruflarına ilişkin bulunmaktadır. Açıkça LOB ile yazılı olarak bildirilmedikçe yorum yoluyla ya da sair herhangi bir şekilde bu garantinin mevcudiyeti iddia edilemez." hükmünün düzenlendiği tespit edilmiştir.

Davalının dava dışı ... İşl.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne peyzaj uygulaması ve şelale işlerinden doğan alacağını 18/03/2016 tarihinde devir ve temlik ettiği, ayrıca ... seri numaralı, keşidecisi ... İşl.İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti., lehtarı ve ilk cirantanın ... ... olan, 13/08/2016 tarihli 55.000-TL miktarlı çekin davalı tarafından ciro edilerek davalıya verildiği, çekin davalı tarafından 15/08/2016 tarihinde ibraz edildiği, Mahkemelik çek işlemi gördüğü bedelinin tahsil edilmediği, temlik konusu faturadan dolayı davalıya yapılan ödeme için davalıdan 25.000 TL tahsilat yapıldığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı tarafça davacının yaptığı ödemelerin muhtelif çeklere ilişkin olduğu belirtilmiş ise de çekler da davalının hamil olmadığı, çeklerin davacıya temlik edildiğinin ispat edilemediği kabul edilmiştir.

Yerleşmiş Yargıtay uygulamaları ve bilimsel görüşlere göre, faktoring hizmetlerinin kredi riskini karşılama, tahsilat ve muhasebe, fonlardan avans, şeklinde olduğu, bu üç hizmetin bir arada olması durumunda "gerçek faktoring sözleşmesi" niteliğinde olduğu, gerçek faktoring sözleşmesindeki "garantinin şarta bağlanabileceği" yönündedir.

Taraflar arasındaki faktoring sözleşmesinde, garanti hükümleri başlıklı 1. madde ile; yazılı olarak LOB ile taahhüt edildiği takdirde, borçlunun aczinin sabit veya iflasına hüküm olunması sebebiyle ödeme güçsüzlüğünden, müşterinin bir sorumluluğu olmadığı, 2. maddesinde açıkça LOB ile yazılı olarak bildirilmedikçe yorum yoluyla ya da sair herhangi bir şekilde garantinin mevcudiyetinin iddia edilemeyeceği şartın gerçekleştiğinin davalı tarafından kanıtlanması gerektiği, davalı taraf temlik sözleşmesine konu borçlu şirketlerin aczini veya iflasını belge sunarak kanıtlayamadığından, faktoring hizmetlerinin işleyişine ilişkin genel hükümleri 12. Maddesi gereği sorumluluğunun devam ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Temerrüt faiz talebinin değerlendirilmesinde borçlu aleyhine faktoring sözleşmesinden kaynaklanan bakiye 30.000.00 TL'lık asıl alacak için takip tarihinden itibaren %15.75 temerrüt faiz talebinde bulunulduğu, faktoring sözleşmesinin 7. maddesine göre 3095 Sayılı Kanumın 2/2 maddesine göre TCMB tarafından belirlenen en yüksek faizin %50 fazlası ile belirlenecek faizin temerrüt faizi olarak ödeneceğinin taraflarca kabul edildiği, tarafların tacir olduğu ve taraflar arasında geçerli olduğu kabul edilen sözleşmenin 7. maddesine göre 3095 Sayılı Kanunun 2/2 maddesi gereğince en yüksek ticari faizin %10.50 olduğu işbu faizin %50 fazlası ile talep edilebilecek temerrüt faizinin de %15.75 olduğu, bu kapsamda davacı tarafından 07.12.2016 olan takip tarihinden itibaren 30.000.00 TL'lık asıl alacak için %15.75 temerrüt faiz talebinin değişen oranlarda olmak üzere (01.01.2017 tarihinden itibaren %9.75'in %50 fazlası ile %14.625 uygulanması kaydıyla) yerinde olduğu kabul edilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜNE, davalının Seferihisar İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazının iptaline, takibin bu miktar ve bu miktara takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtilen %15,75 oranında ve 01/01/2017 tarihinden itibaren %14.625 oranında işletilecek faiz üzerinden devamına,

2. Hükmolunan alacağın %20'si oranında (6.000,00. TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar tarihi itibariyle alınması gereken 2.049,30. TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 362,33. TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.686,97‬. TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 362,33. TL peşin harç ve 31,40. TL başvurma harcı olmak üzere toplam 393,73. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından iş bu dosyada yapılan 3.746,89. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının derhal taraflara iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 28/11/2023

Katip

e-imzalı

Hakim

e-imzalı