İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1019 E. 2023/810 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1019 Esas

KARAR NO : 2023/810

DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 12/12/2022

KARAR TARİHİ : 16/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin ... araç kiralama firmasının sahibi olduğunu, davacı müvekkili ile davalı sigorta şirketinin bu araç kiralama firmasının araçlarının sigortalarının yaptırılması hususunda uzun süredir birlikte çalıştıklarını, davacı müvekkilinin şirket bünyesinde bulunan neredeyse tüm araçların rentacar kaskolarını davalı tarafın Tokat ilindeki ... isimli şubesine yaptırdıklarını, müvekkilinin 15/11/2021 tarihinde bünyesinde çalıştırılmak üzere ... isimli üçüncü şahsa ait olan ... plakalı ... marka araç için araç maliki ... ile araç kiralama sözleşmesi yapıldığını, davacı müvekkilinin oğlu olan ...'ın müvekkiline ait araç kiralama firmasının tüm iş ve işlemlerini müvekkili adına gayri resmi olarak takip ettiğini, davalı sigorta şirketine ... plakalı araç ruhsatını göndererek kaskonun yapılmasını istediğini ancak davalı sigorta acentesinin müvekkilinin araç kiralama faaliyetini icra ettiğini bilmesine rağmen ... kaskosu yapmak yerine araca şahıs kaskosu yaptığını, davacı tarafın devamlı çalıştıkları sigorta acentesine duyduğu güven ile sigortayı incelemediğini, davacı firmada çalıştırılan üçüncü şahıs ...'e ait olan ve kaskosu davalı sigorta şirketince yapılan aracın 11/06/2022 tarihinde kazaya karıştığını ve aracın ciddi hasar gördüğünü, davacı müvekkili ve aracın gerçek sahibi olan ...'in kasko şirketine hasar ödemesi için başvuru yaptıklarında tüm gerçeği o an öğrendiklerini, aracın rent a car kaskosu olmadığını,şahıs kaskosu olduğundan dolayı tüm zararı karşılayamayacaklarını öğrenmelerinin akabinde,davalı sigorta acentesinin Tokat ilindeki şubesine başvurduklarını ancak hiç bir sonuç alamadıklarını, ... kaskosu ve normal kasko arasındaki en önemli farklardan birinin ... kasko fiyatlarının bireysel kaskolara göre daha yüksek olduğunu, bunun nedeninin kiralık araç kullanıcısının sabit olmaması ve buna bağlı olarak da risklerin daha fazla olduğu, davalı tarafın kanunun ve basiretli tacir ilkesinin kendisine yüklediği özen yükümlülüğüne riayet etmeyerek müvekkilinin maddi açıdan zarara uğramasına neden olduğunu, kaza sonucu tanzim edilen kesin ekspertiz raporunda aracın piyasa rayic bedelinin 320.000 TL olarak saptanmasına rağmen sigorta şirketi tarafından 17/08/2022 tarihinde aracın sovtaj bedeli olan 159.880 TL ve 24/08/2022 tarihinde de ödenmesi gereken meblağ 160.120.00 TL olması gerekir iken bu tutara %80 muafiyet uygulanarak yalnızca 32.024,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin araç maliki ...'e sigorta şirketince ödenmeyen 128.096,00 TL tutarında ki bakiye pert total bedelini şahsın mağdur olmaması adına ödemek zorunda kaldığını, davalı sigorta acentesinin Tokat ilindeki şubesi ile ... kaskoları hususunda devamlı surette görüşen ve kaskoların yaptırılmasına aracılık edenin müvekkilinin oğlu ... olduğunu, kendilerine kasko yapılması hususunda talep geldiğinde bu kaskoların rentacar kaskosu olması gerektiğini bilmekte iken şubenin kendi kusuru ile davaya konu kaskoyu yanlış kestiğini belirterek, fazlaya ve başkaya ilişkin hakları saklı kalmak ve müvekkili aleyhindeki tüm hususları reddetmek suretiyle, tüm ihbar ,dava-karşı dava, talep ve şikayet haklarını koruyarak; öncelikle dava dilekçesinin ve delillerin kabulüne, davalı sigorta şirketince ödenmeyen ve müvekkili tarafından araç maliki ...'e ödenmek zorunda kalınan 128.096,00 TL tutarındaki bakiye pert bedelinin davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, tüm yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dosyasında bulunan ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde görüldüğü üzere poliçede sigortalı ..., sigorta şirketi ... Sigorta A.Ş., acente ... Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti. olduğunu, davacı ... ile bir sözleşme yapılmadığını, poliçede aksine bir hüküm olmadığını, davacının talep ve dava hakkı varlığından söz edilemeyeceğini, davacı ...'ın aktif dava ehliyeti bulunmadığını, bir davanın taraflarının, o davada gerçekten taraf sıfatını haiz değilse, dava konusunun esası hakkında inceleme yapılıp karar verilemeyeceğini, davanın reddi gerektiğini çünkü sıfat yokluğunun bir def'i değil dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz olduğunu, müvekkili şirketin bu zamana kadar davacı ... ile herhangi bir iş ve işlem yapılmadığını, nitekim bugüne kadar dava dosyasında bulunan diğer ... sigorta poliçelerinden de görüleceği üzere sigorta ettiren olarak ... isminin yer almadığını, davaya konu edilen poliçede de görüleceği üzere poliçe şahıs poliçesi olarak ... adına düzenlendiğini, prim ödemeleri de ...'in kartından mail order sistemi ile ... adına kayıtlı kredi kartından ödendiğini, davacının tüm işlerini takip ettiğini iddia eden ve dosyada görülen rent a car poliçelerini yaptıran biri olarak ...'ın ve doğal olarak davacının düzenlenen poliçe içeriğini bilmedikleri, incelemedikleri iddiasının aradan geçen aylık süre de gözönüne alındığında inandırıcılığı olmayan samimiyetsiz bir beyan olduğunu, ilgili sigorta ekspertizleri tarafından aracın kiralık olduğunun tespit edildiğini ve bu nedenle rent a car sigorta poliçesi düzenlenmesi gerekliliğinden taleplerin bir kısmının reddedildiğini, ... kasko araç kiralama hizmeti veren şirketlerin ya da şahısların aracını teminat altına alabileceği özel bir kasko seçeneği olduğunu, poliçe primleri risklere göre belirlenmekte olup müşterilerin beyanına göre kasko yapıldığını, rent a car kaskosu ile normal kasko arasındaki en belirgin farklardan biri rent a car kasko fiyatlarının şahıs kaskolarına göre daha yüksek olması gerektiğini, bunun nedeninin kiralık araçlarda araç kullanıcısının sabit olmaması, aracın sürekli kullanılması ve risklerin daha yüksek olması gerektiğini, hususi araç ile kiralamada kullanılan araçların arasında risk farkının bulunması da prim hesabında risk çarpanlarını değiştirdiğini, davacının da ifade ettiği üzere firma araç kiralama sektöründe uzun süredir faaliyet göstermekte ve kabul anlamına gelmemekle birlikte devamlı olarak kiralık araçlar ile ilgili işlem yapan bir firma olduğunu, davacı yan da araç kiralama faaliyeti ile iştigal eden bir firma olarak ... kaskosu ve şahıs kaskosu arasındaki prim farklılığını bilmesi gerektiğini, kaskonun 20/11/2022-20/11/2022 tarihlerini kapsadığını, kazanın ise 11/06/2022 tarihinde meydana gelmiş olup 7 ay boyunca yüksek prim ödendiğinin fark edilmemesinin imkansız olduğunu, bununla birlikte davacının kiralık araç ile kaza yapan sürücüden davadışı ...'e ödediğini iddia ettiği miktarı tahsil edip etmediğinin belirsiz olduğunu, bu noktada davacıya ait araç kiralama firması ile ... arasındaki araç kiralama sözleşmesinde kaza durumunda maddi hasarların kim tarafından karşılanacağına ilişkin hüküm bulunup bulunmadığının ve ... tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini belirterek, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

20/11/2022 tarihinde ... Sigorta Ara. Hiz. Ltd. Şti. acentesi tarafından yapılan ... nolu kasko poliçesi, kaza tespit tutanağı, ödeme dekontları,

Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi ve Tokat İlçe Emniyet Müdürlüğü yazı cevapları,

Sigortacı bilirkişi tarafından düzenlenen 05.10.2023 tarihli bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, davalı acentenin kasko poliçesi düzenlemesi nedeniyle davacının zarara uğradığı iddiasıyla ve uğranılan zararın tazmini istemi ile açılan davadır.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi uyarınca, ispat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Somut olayda; davacı, üçüncü kişiden başka üçüncü kişilere kiralamak üzere kiraladığı ... plakalı aracın kasko poliçesinin davalı acente tarafından ... kasko sigortası olarak yapılması gerektiği halde yalnızca kasko poliçesi düzenlenmesi nedeniyle aracın kaza yapması sonucunda araç sahibine davacı tarafça ödenen 128.096,00 TL pert bedelinin tahsili talep edilmiştir.

Bu iddiayı (davacının davalı acenteye yaptırmak istediği poliçenin ... poliçesi olduğu) ispat yükü davacıya aittir.

Olay hakkında sigorta bilirkişisi tarafından 04.10.2023 tarihli bilirkişi raporu düzenlenmiştir. Bilirkişi raporunda, sigorta poliçesinin kapsamı ve sorumluluk durumu değerlendirilmiştir.

Sigorta poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı araç sigortalı ... olarak gösterilerek Genişletilmiş Kasko Poliçesi'nin düzenlendiği, poliçede muafiyet kaydının bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı poliçede sigorta ettiren veya lehtar olarak yada başka bir sıfatla yer almamaktadır. Poliçe ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi olarak düzenlenmiş ve poliçenin ilk sayfasında kullanım amacı "kiralık, hatlı, sürücü kursu değil" şeklinde düzenleme bulunmaktadır ve poliçe ücreti ...'e ait kredi kartından tahsil edilmiş ve hasar sonrasında yapılan ödemeler de ...'e ödenmiştir.

Davacı her ne kadar tanık deliline dayanarak bildirdiği tanıkları dinletmek istemişse de 6100 sayılı HMK'nın 200 ve 201. maddeleri gereğince, dava değeri dikkate alınarak davacının tanık dinletme talebi reddedilmiştir. Davacı davalı acentenin düzenlediği kasko poliçesinin Genişletilmiş Kasko Poliçesi olarak değil ... kasko poliçesi olarak düzenlenmesi gerektiğini, tarafların anlaşmalarının bu yönde olduğunu iddia etmektedir. İddia edilen sigorta poliçesinin incelenmesinde, Genişletilmiş Kasko Poliçesi olarak düzenlendiği anlaşılmaktadır. Davacının bunun aksini aynı kuvvetle yazılı bir delil ile ispat etmesi gerekir.

Toplanan delillere, alınan bilirkişi raporuna, düzenlenen kasko poliçesi ve tüm dosya kapsamına göre yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda; davacı her ne kadar kiralık olarak kullandığı üçüncü kişiye ait ... plakalı aracı ... kasko poliçesi ile sigortalamak istediğini iddia etmiş ise de, davacının davalı acente nezdinde bu yönde poliçe düzenlediğini ispat edemediği, aracın düzenlenen kasko poliçesinin Genişletilmiş Kasko Poliçesi olduğu, poliçenin taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak düzenlendiği iddiasının aynı kuvvette yazılı delille ispat edilmesi gerektiği, ispat yükünün davacıya ait olduğu, düzenlenen Genişletilmiş Kasko Poliçesinin taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olarak düzenlendiği ve bu nedenle davacı tarafın zarara uğradığı ispat yükü üzerinde olan davacı tarafça ispat edilemediğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 269,85 TL nispi ilam harcı, peşin alınan 2.020,00 TL nispi harçtan mahsup edildikten sonra artan 1.750,15‬ TL harcın davacıya iadesine,

3. Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 20.495,36 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. 155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

6. Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,

Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/11/2023

Katip ...

E-imzalıdır.

Hakim ...

E-imzalıdır.