İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/922 E. 2023/419 K.

T.C.

İZMİR

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/922 Esas

KARAR NO : 2023/419

DAVA : Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/01/2021

KARAR TARİHİ : 08/06/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından Mahkememizin 2021/16 esas sayılı dosyasına sunulan 18/01/2021 tarihli dava dilekçesinin incelenmesinde; Müvekkili ... Bankası İzmir/Özkanlar Şubesi ile dava dışı ... arasında düzenlenen 03.06.2006 tarihli Genel Kredi Teminat Sözleşmesinde davacının kefil sıfatı imzaladığını, kredi borcundan kaynaklı temerrüde düşen borçlar için Bornova .... Noterliği'nin 25.11.2008 tarih ... yevmiye nolu ihtarname gönderildiği, ... nolu cari hesaptan kaynaklı 12.953,18-YTL, ... nolu cari hesaptan dolayı 8.086,19-TL, Taksitli kredi hesabından kaynaklı 39.568,77-TL, iştira hesabından kaynaklı 6.400-TL olmak üzere toplam 67.008,14-TL nakdi kredi borcunun ödenmesi gerektiğini, Genel Kredi Teminat Sözleşmesi kaynaklı 44 adet çek yaprağının o tarihta yürülükte bulunana 3167 sayılı Kanunun 10. maddesi gereği ödenmesi gereken çek yasal sorumluluk tutarı toplamı olan 19.140-TL 'nin depo edilmesi gerektiğini belirterek Müvekkili tarafından 44 adet çek yaprağının yasal garanti tutarı için depo edilen 19.320-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı bankadan alınarak müvekkiline verilmesine , her türlü yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesinin talep ve dava edildiği görülmüştür.

Davalı vekili tarafından Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; Taraflar arasında imzalanan borç ikrarı protokolünde çek garanti tutarlarının tamamının 24.01.2010 tarihine ödemesi kararlaştırıldığını, davacı yan tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan banka dekontları ve dava dilekçesinde belirtildiği üzere çek garanti tutarı olarak ödedik dedikleri, ödeme tarihleri irdelendiğinde taahhüt edilen tarihten sonra yapıldığını, Yapılan ödemelerin Çek Garanti Tutarları için olduğu kabul edilse dahi süresinde yapılan bir iade talebi bulunmadığını, Meri Çek Kanunu’nda 31.01.2012 tarihli ve 6273 sayılı kanun ile yapılan değişiklikle, gerek mülga Çek Kanunu’na gerekse meri Çek Kanunu’na tabi çekler için iki ayrı düzenleme benimsendiğini, 6273 sayılı kanunun 6’ncı maddesi ile Çek Kanunu’na geçici 3’üncü madde eklenmiş ve bu düzenleme ile bankaların müşterilerine verdikleri eski çek defterleriyle ilgili olarak, muhatap bankanın ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğunun ise 30.06.2018 tarihinde sona ereceği hüküm altına alındığını, bu tarihten sonra süresi içerisinde bankanın borçlularının iadeye yönelik herhangi bir başvuruları olmadığından, talebin dava edilebilme imkanıda kalmadığını belirterek İşbu davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, işin esasına girilecek ise yasal dayanaktan yoksun davanın reddi ile mahkeme masraf ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Mahkememizce... Esas sayılı dosya üzerinden yapılan yargılama sonucunda 17/02/2022 tarih ve ... karar sayılı ilamı ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş olup, karara karşı davacı tarafça istinaf başvurusunda bulunulmakla İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... HD'ce ... Esas ve ... Karar saylı ilamı ile somut uyuşmazlık yönünden 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmaması sebebiyle taraf delilleri toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususa uyulmadığı belirtilerek Mahkememiz hükmünün kaldırılmasına karar verildiği ve yapılan tevzi üzerine dosyanın Mahkememizin yukarıda belirtilen esas sırasına kaydedildiği anlaşılmıştır.

DELİLLER:

Kaldırma öncesi dosyaya kazandırılan ... Bankası Genel müdürlüğüne hitaben yazılan ve davacı ile dava dışı ... ve ... imzalı belge, Bornova ...Noterliği ihtarnamesi, davalı tarafa yapılan 19/10/2020 tarihli başvuru belgesi ve davalı bankanın başvuruya verdiği 20/10/2020 tarihli cevabı, 24/05/2021 tarihli kök rapor, 29/11/2021 tarihli ek rapor ile kaldırma sonrası düzenlenen 03/04/2023 havale tarihli ek rapor dosyamız arasındadır.

Mahkememizce her ne kadar kaldırma ilamından önce bankacı bilirkişi ...'ten yukarıda belirtilen tarihli kök ve ek rapor alınmış ise de alınan ek rapora yapılan itirazların değerlendirmeye alınmaksızın davanın zamanaşımından reddine karar verildiği göz önüne alındığında dosyanın yeniden aynı bilirkişiye tevdisi ile davacı tarafından çek bedeline yönelik yapılan ödemelerin bankaca taraflar arası protokolün 3 maddesi kapsamında belirlenen 24/01/2010 tarihinde sonra ödenmiş olduğu yönündeki bilirkişi tespiti kapsamında belirtilen tarihten sonra yapılan ödemenin protokolün 6. Maddesi kapsamında değerlendirilmesine yönelik bankaca tutarların kredi ve birikmiş faiz ve vergilere tahsilat olarak aktarılması işlemlerinin yerinde olup olmadığı yönündeki ara karar gereği 03/04/2023 havale tarihli ek raporun dosyaya kazandırıldığı ve taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmış, rapora karşı davalı tarafça beyan ve itirazlarda bulunulmuş ise de davacı tarafça herhangi bir beyan ya da itirazda bulunulmadığı görülmüştür. Bahse konu 03/04/2023 havale tarihli ek raporun incelenmesinde özetle "Taraflar arasında imzalanan 25/12/2008 tarihli protokol hükümlerine göre davalı banka tarafından gayri nakdi krediler için protokolün 3. maddesine istinaden 24/01/2010 tarihine kadar yatırılması talep edilen 19.140,00 TL'nin davacı tarafından 13.585,00 TL'sinin yatırıldığı dolayısıyla davacı yanın protokolün 3. maddesine aykırı hareket ettiği bu kapsamda 6. madde çerçevesinde 24/01/2010 tarihinden sonra hesaba yatırılan toplam 16.449,28 TL'lik tahsilatın bankaca muhtelif kontratlara aktarıldığı ve yapılan işlemin protokolün 6. maddesine uygun olduğu belirtilerek bankanın davacıya ödemekle yükümlü olarak depo şeklinde elinde tuttuğu miktarın 7.637,72 TL olduğu" yönünde kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;

Yapılan inceleme neticesinde; davalı Banka ile dava dışı ... arasında genel kredi ve teminat sözleşmesinin imzalandığı, söz konusu sözleşmeye istinaden kredi kullandırıldığı ve çek karneleri verildiği, davacı ...'ın söz konusu sözleşmeye müteselsil kefil sıfatıyla imza atıldığı, krediden ve çek karnelerinden kaynaklı borçların vadesinde ödenmemesi nedeniyle hesapların kat edildiği, borçlulara ihtarname ile bu durumun bildirildiği, akabinde söz konusu borçların ödenmesine yönelik dosya taraf vekillerinin kabulünde olduğu üzere 25/12/2008 tarihli protokolün imzalandığı, söz konusu protokolün 3. Maddesine göre bankaca ödemesi garanti edilen çek garanti tutarlarından kaynaklı 19.140,00 TL tutarında gayri nakdi borçların en geç 24/01/2020 tarihine kadar bankaya ödeneceği, protokolün 6. Maddesinde ise borç ikrarının herhangi bir maddesinin ihlal edilmesi halinde borçların tamamının muaccel hale geleceği hususunun hükme bağlandığı, söz konusu protokolün dosya tarafları ve dava dışı ... ve ... tarafından oluşturulduğu, kredi borçları ve çek garanti tutarlarının kredi sözleşmesinin diğer taraflarınca ödendiği konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın söz konusu protokol çerçevesinde çek garanti tutarlarının ne zaman ödendiği, bu ödemenin taahahüt edilen tarihte yapılıp yapılmadığı, protokole göre yapılan ödemelerin davacı tarafın iddia ettiği gibi çek garanti tutarlarına hasren mi yapıldığı, yoksa davalının iddiasında olduğu gibi davalının bu ödemeleri diğer borçlar olan tasfiye kontrat hesabına alarak nakit kredi borçlarından mahsup edilmesi yönünde işlem yapmasının mümkün olup olmadığı hususlarına yönelik yapılacak inceleme neticesi davacının davalıdan 44 adet çek yaprağının yasal garanti tutarı için ödendiği belirtilen 19.320,00 TL tutarda alacaklı olup olmadığının ve bu tutarın davalıdan tahsilinin mümkün olup olmadığının tespit ve değerlendirilmesine yönelik alacak davası olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar kaldırma ilamı öncesi dosyaya yukarıda belirtilen şekilde kök ve ek rapor kazandırılmış ise de kazandırılan 29/11/2021 tarihli ek raporda kök raporun haricinde bankaca ek beyanlar ve belgeler sunulması sebebiyle esasen kök raporun hatalı düzenlenmesine neden olduğu yönündeki görüş ile kök ve ek rapor arasında miktar ve içeriği itibariyle de oldukça fark olduğundan kök raporu hükme esas alınması mümkün görülmediği gibi kaldırma ilamından önce kazandırılan 29/11/2021 tarihli ek raporun da Mahkememiz ara kararını karşılamadığı, yapılan itirazların değerlendirmeye alınmadığı ve dolası ile tek başına denetime elverişli olmadığı anlaşılarak kaldırma ilamı sonrası yukarıda belirtilen şekilde kazandırılan 03/04/2023 havale tarihli ek raporun ara kararı karşıladığı gibi denetime elverişli olduğu, davalı yanca beyan ve itirazlarda bulunulmakla birlikte davacı vekilince de tahkikat aşamasında verilen sözlü beyanda raporlar arası fahiş farktan kaynaklı ek rapor alınması talep edilmiş ise de ileri sürülen beyan ve itirazların dosya kapsamında kazandırılan deliller göz önüne alındığında şu aşamadan sonra Mahkememizce de değerlendirilebileceği anlaşılmakla yeniden rapor alınması gerektirir bir durum olmadığı kanaatine varılmıştır.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davalı Banka ile dava dışı ... arasında imzalanan genel kredi ve teminat sözleşmesine müteselsil sıfatla kefil olan ...'ın krediden ve çek karnelerinden kaynaklı borçların vadesinde ödenmemesi üzerine davalı bankaca hesaplar açısından uygulanan ve muhataplara tebliğ edilen kat işlemi neticesinde borçların ödenmesine yönelik dosya tarafları ile dava dışı ... ve ... tarafından 25/12/2008 tarihli protokolün imzalandığı, somut uyuşmazlığın esasını teşkil eden protokolün 3. maddesinde ödemesi garanti edilen çek garanti tutarlarından kaynaklı belirlenen 19.140,00 TL tutarında gayri nakdi borçların en geç 24/01/2010 tarihine kadar yine nakdi kredilere yönelik de 65.074,48 TL tutar kararlaştırılarak protokolün 2. maddesi ile belirlenen tarihlere kadar ödeneceğinin kararlaştırıldığı, nakdi kredilere yönelik ödemeler protokole uygun olarak ödenmekle birlikte 24/01/2010 tarihine kadar davacı tarafından gayri nakdi borçlara yönelik toplamda 13.585,00 TL tutarda ödeme yapıldığı ve buradan hareketle protokol ile belirlene tarihe kadar tutar yatırılmamakla davacı yanca 5.555,00 TL'lik eksik ödeme şeklindeki eyleminin protokolün 3. maddesine aykırı hale geldiği, her ne kadar davacı tarafça yapılan 13.585,00 TL'lik ödemenin 5.000,00 TL'sinin protokolden önce yapıldığı ve bu nedenle ödeme yönünde değerlendirilmemesi yönünde davalı yanca savunmada bulunulmuş ise de protokol düzenlenmeden evvel aynı tutara yönelik muhataplara gönderilen ihtarname tarihi ödeme tarihinden önce olduğu için bu ödemenin protokolle belirlenen 19.140,00 TL'ye yönelik yapıldığı kabul edilerek ve ayrıca her ne bankaca dava dilekçesinde belirtilen ödemeler yönünden taleple bağlılık ilkesi gereği sorumlu kılındığı belirtilmiş ise de bankaya yatırılan toplam tutarın protokolün ihlaline göre dağıtıldığı için taleple bağlı olunması gerektiği yönündeki davalı savunmasına itibar edilmeyerek esasen davacı yanca tüm çek yaprakları için toplam 30.717,00 TL tutarında ödemede bulunulduğu ve bu tutar göz önüne alınarak değerlendirme yapılması gerektiği kabul edilerek davacı yanın protokolün 3. maddesine yukarıda belirtilen şekilde aykırı davranışı nedeniyle davalı bankanın protokolün 6. maddesi çerçevesinde borç ikrarının herhangi bir maddesinin ihlal edilmesi halinde borçların tamamının muaccel hale geleceği hususunun hükme bağlandığı yönündeki yetkisini kullanarak ek rapor ile yapılan hesaptan anlaşılan şekilde 16.449,28 TL'lik faiz ve BSMV toplam borca bu ödemelerin sayılması yönündeki işlem yetkisine sahip olduğu ve bu sayede yapılan ödemeden 14.267,72 TL tutarda fazlalığın kaldığı, davalı bankanın ise 15 çek yaprağı için toplamda 6.630,00 TL tutarda ödeme yaptığı göz önüne alındığından bu tutarın toplam fazlalıktan düşülmesi ile davalı bankanın gayri nakdi borçlardan kaynaklı olarak fazladan tahsil ettiği 7.637,72 TL'nin iadesi ile yükümlü olduğu anlaşılmakla açılı davanın davanın kısmen kabulü ile 7.637,72 TL'nin her ne kadar davacı yanca ödeme tarihinde itibaren faiz talebinde bulunulmuş ise de protokolün 6. maddesi ile davalının en son işlemi 19/10/2012 tarihinde yaptığı, davacının fazla bedel ödendiğine yönelik davalı bankadan iade talebinde bulunulduğu göz önüne alındığında bankaca protokolün 6. maddesi çerçevesinde yaptığı en son işlem tarihi itibariyle davacı istemi yerine getirilmeyerek bankanın sebepsiz zenginleştiği ve dolasıyla son işlem tarihinde bankanın temerrüte düşeceği kanaatiyle iade edilecek tutarın 19/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜ ile 7.637,72 TL'nin 19/10/2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

2. Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 521,73 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 329,94 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 191,79 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,

3. Davacı tarafından yatırılan 389,24 TL (329,94 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 569,27 TL (kaldırma ilamı öncesi ve sonrası olmak üzere; tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 958,51 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, önceden verilen karar ile iadesinde tekerrür olmamak kaydıyla davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan 47,30 TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,

4. Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 30,24 TL'sinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE, arta kalan 19,76 TL tutarın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVALI TARAFA İADESİNE,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 7.637,72 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,

6. Önceden verilen karar ile tahsilinde tekerrür olmamak kaydıyla davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,

7. Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında;

• 521,83 TL'sinin DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,

• 798,17 TL'sinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,

8. Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 08/06/2023

Katip ...

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı