İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/478 E. 2024/6 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/478 Esas

KARAR NO : 2024/6

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 06/06/2022

KARAR TARİHİ : 09/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 4562 sayılı OSB kanununa tabi bir organize sanayi bölgesi olduğunu, davalı ...’ın ise Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi 'nin katılımcılarından biri olduğunu, Katılımcı davalı tarafa takip konusu altyapı katılım payı ve üyelik aidat bedellerine ilişkin olarak bildirimler yapılmasına rağmen ödenmemesi sebebiyle icra takibi açma zorunluluklarının doğduğunu, Ancak katılımcı tarafın Kemalpaşa İcra Müdürlüğü 'nün...ibine yapmış olduğu haksız itirazın sonucunda arabuluculuk başvurusu yaptıklarını, bu görüşme sonucunda ise anlaşılamadığını, Bunun üzerine huzurda görülmekte olan itirazın iptali davasının ikame edildiğini, dava konusu 2011 yılı öncesine ait katılım payına ilişkin alacaklar için de mevzuata uygun olarak ekte sunulu 21.12.2017, 25.12.2018 ve 20.12.2019 tarihli müteşebbis heyeti kararları gereğince tahsilat yapılmasına karar verildiğini, OSB Kanunu' nun 3. maddesinde belirtilen katılımcı sıfatına göre davalı tarafın takibe konu 0. Bölge, ...Arsa paylı,... abone kodlu bulunan taşınmazın katılımcısı konumunda olduğunu, somut olayda da davalının 2011 yılı öncesine ait bakiye borçlarına ilgili tarihten itibaren her ay %1,6 oranında faiz işletildiğini, sonuç olarak, ilgili 0. Bölge, ... Arsa paylı,... abone kodlu bulunan taşınmazın toplam aidat alacağı borcu gecikme faizleri olmak üzere toplamda 8.148,87- TL ettiğini, arz ve izah edilen sebepler ve mahkemenizce re'sen gözetilecek hususlar çerçevesinde; Kemalpaşa İcra Müdürlüğü ' nün ...esas sayılı icra takibine haksız ve kötüniyetli olarak itiraz eden davalı-borçlunun itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı-borçlu aleyhine haksız ve kötüniyetli itirazı ve alacağın likit olması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra-inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmişlerdir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının tacir olmadığını, uyuşmazlık konusunun mutlak ticari dava niteliğinde de olmadığını, Dava konusu Kemalpaşa İcra Dairesinin... E. sayılı dosyası ile icra takibine yetki yönünden itiraz ettiklerini, davalının yerleşim yerinin İzmir, Bornova olduğu için yetkili icra dairelerinin İzmir icra daireleri olduğunu, Görevli ve yetkili mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın yalnızca itirazın iptali hususunu arabuluculuk konusu yaptığını, icra inkar tazminatı ve sair alacaklara ilişkin bir talepte bulunmadığını, Arabuluculuğa konu edilmeyen hususlarla ilgili dava şartı yokluğu söz konusu olduğundan davacının bu yöndeki taleplerinin reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere davacının taleplernin zamanaşımına uğradığını, dava konusu icra takibinin "0. Bölge ... arsa paylı, ... abone kodlu parsele ait 2011 yılı öncesi katılım payı bakiye alacağı" kaleminden ibaret olduğunu, Ancak davalının böyle bir taşınmazı olmadığını, Bu nedenle dava konusu icra takibi nedeniyle herhangi bir borcunun da olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere davalının dava konusu taşınmazın maliki olduğu düşünülecek olsa dahi katılım payı bedellerinden sorumlu olabilmesi için katılımcı sıfatını taşıması gerektiğini, Oysa davalının davacı KOSBİ bünyesinde faaliyette bulunmadığından katılımcı sıfatına haiz olmadığını, Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu uyarınca katılımcının "OSB’lerde, bir işletmenin kurulması için parsel tahsisi veya satışı yapılanlar ile maliki bulunduğu parselde üretimde bulunan veya bulunmayı taahhüt eden ve bu Kanunun amacına uygun faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişi ile finansal kiracıyı" ifade etiğini, Yani Kanuna göre katılımcı olabilmenin iki şartı vardır ve bu iki şartın birlikte gerçekleşmediğini, parselde üretimde bulunmak/bulunmayı taahhüt etmek, Parselde Kanunun amacına uygun faaliyet göstermek, Bu halde taşınmazda herhangi bir faaliyette bulunmayan davalının katılımcı sıfatı taşımadığı, katılım paylarından dolayısıyla bunlara ilişkin faizlerden de sorumlu tutulamayacağının açık olduğunu, Davacı tarafça dava konusu alacak hesaplaması yapılırken davalı aleyhine fahiş oranda faiz uygulandığını, Ortada likit bir alacak olmadığını, Kabul anlamına gelmemek üzere icra takibinin bu yönüyle de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Alacak bir belgeye dayanmakta ise belge aslının ya da tasdikli bir örneğinin icra emri ekinde takip borçlusuna gönderilmesinin zorunlu olduğunu, Dava konusu icra takip dosyasında ise ödeme emrinin ekinde davalıya hiçbir belge tebliğ edilmediğini, Borcun neye ilişkin olduğunun dahi anlaşılamadığını, Yukarıda izah edildiği üzere ödeme emrinde belirtildiği üzere 0. Bölge ... ARSA PAYLI bir taşınmazı bulunmayan davalının icra takibine itiraz etmekte haklı olduğunu, Kabul anlamına gelmemek üzere davacının alacaklı olduğu düşünülecek olsa dahi icra inkar tazminatının reddi gerektiğini, Davalının maliki olduğu ancak işbu davanın konusu olmayan Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesinde bulunan taşınmazları için ödenen aidat, katılım payı ve alt yapı ödentilerinin haksız olarak tahakkuk ettirildiğini, müvekkilin katılımcı sıfatını haiz olmadığını, KOSBİ tarafından hiçbir alt yapı hizmeti verilmemesine rağmen haksız ve hukuka aykırı şekilde aidat, katılım payı ve alt yapı ödentisi tahsilatı yapıldığını, bunların iadesinin gerektiğine ilişkin olarak Kemalpaşa... Asliye Hukuk Mahkemesinin... E. sayılı dosyaları ile ikame edilen davaların halen derdest olduğunu, Bu davaların, davalının maliki olduğu taşınmazlara ilişkin olarak davalıdan aidat ve katılım payı talep edilip edilemeyeceği hususuna ilişkin olduğunu, Bu nedenle konusu itibariyle işbu davayı etkileyecek nitelikte olduğunu, Kabul anlamına gelmemek üzere davalının dava konusu taşınmazın maliki olduğu düşünülecek olsa dahi Kemalpaşa... Asliye Hukuk Mahkemesinin... E. sayılı dosyalarının bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, nihayetinde davalının geçerli hiçbir nedene dayanmayan icra takibine itiraz etmekte haklı olup davanın reddini ve dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etme zorunluluğu doğduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, Kemalpaşa ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyalarının bekletici mesele yapılmasına, Nihayetinde davanın reddine, Davacının dava konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

Dava, alt yapı katılım payı ile aidat bedellerinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Ticari davalar, mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nın 3. maddesi hükmüne göre bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Bir işin ticari veya adi olması, farklı kuralların uygulanmasını gerektirir. Bir işin ticari olup olmadığını kanunda öngörülen kurallar uyarınca saptamak gerekir. Eğer iş ticari ise özel ticari kuralların uygulanması zorunlu olur. Ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işler, yani, haklı veya haksız fiil yahut işletmeyi ilgilendiren her iş ayrık durumlar dışında, ticari iş sayılır. Bu işler, eğer bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari iş sayılmazlar.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Bu açıklamalara ve Yargıtay ... H.D.' nin ... Karar sayılı ilamına göre; 4562 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi uyarınca OSB'ler özel hukuk tüzel kişisidir. Bununla birlikte 6102 sayılı Kanun'un 11 inci maddesindeki tanıma göre esnaf işletmeleri için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı amaçlayan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız bir şekilde yürütüldüğü işletmeleri işletmedikleri için aynı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca tacir olarak kabul edilmeleri mümkün değildir. Öte yandan OSB'lerin ticaret şirketi olduğu yönünde herhangi bir yasal düzenleme de bulunmamaktadır. Bu sebeple OSB'lerin taraf olduğu davalarda diğer taraf tacir olsun ya da olmasın, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı hâllerde yargılamanın asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmakla mahkememizce görevsizlik kararı verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Açılan davada HMK' nun 114/1. c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,

2. Kararın kesinleşmesine müteakip süresinde müracaat halinde yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi' ne gönderilmesine,

3. HMK'nun 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonda davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece hüküm altın alınmasına, görevsizlik kararından sonra davaya başka mahkemede devam edilememesi halinde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden de bu durumun tespiti ile yargılama giderlerine ilişkin karar verilmesine,

Dair,taraf vekillerinin yüzüne karşı,tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/01/2024

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır