İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1071 E. 2024/254 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2022/1071 Esas

KARAR NO : 2024/254

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

KARAR TARİHİ: 19/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Davacı müvekkilinin davalıdan alacağının tahsilini sağlamak amacıyla İzmir... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatılmış olup takip dosyasından gönderilen ödeme emrine borçlu tarafından itiraz sonrasında takibin durdurulmasına karar verildiğini, Davalının itirazının haksız ve kötüniyetli olduğunu, takip konusu alacağının tahsilini akim bırakmak amacıyla yapılmış olup işbu dava sonucunda itirazın iptali ile takibin devamına dair karar verilmesi gerektiğini, Taraflar arasında cari hesaba dayalı ticari ilişki olup davalı şirketin iş yeri elektrik aboneliğinin davacı şirket adına kayıtlı olması nedeniyle davacı müvekkil şirket, davalının kullandığı elektrik bedelini davalıya fatura etmiş olduğunu, ayrıca dava konusu alacak hakkında; davalıdan maske üretmesi için varılan mutabakat dahilinde davacı müvekkili tarafından davalıya havaleler gönderilmiş, davalı tarafından üretilen maskelerin sağlık standartlarına uygun olmaması nedeniyle iade faturası keşide edilerek maskelerin davalı şirkete iade edilmiş olduğunu, iadeye rağmen davalıya ödenen meblağların müvekkiline ödenmediğini, son cari hesap uyarınca davacı müvekkilinin faiz ve masraflar hariç olmak üzere davalıdan 08.06.2022 tarihi itibarıyla 193.500-TL. bakiye alacağının halen ödenmediğini, Davalıya ödenen meblağlar nedeniyle davacının sebepsiz zenginleşmiş ve taraflar arasındaki akde aykırı davranarak davacı müvekkilin alacaklı olmasına sebebiyet verdiğini, Davalının takibe ve borca yaptığı itirazının aynı zamanda kötüniyetli olduğunu, keza alacağın likit ve talep edilebilir mahiyette olduğu gözetilerek, davalının takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini, Açıklanan nedenlerle davanın KABULÜ ile; davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün...E. Sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE ve takibin DEVAMINA, davalının % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinden davalının sorumlu tutulmasına dair karar verilmesini talep etmişlerdir

SAVUNMA : Davalı mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; her ne kadar davacı tarafından dava dilekçesinde müvekkil ile arasında maske satımı ilişkisi olduğu, davalı müvekkile ödemeler yapıldığı ve maskelerin sağlık standartlarına uygun olmadığından bahisle iade edildiği ancak müvekkil tarafından, ödenmiş olan bedelin iade edilmediği gerekçesi ile işbu dava ikame edilmiş olsa da, bu iddialar gerçeği yansıtmadığını, Tarafların, davacının adresinin bulunduğu yerde komşu olarak ticari faaliyet göstermekte olup, elektrik aboneliğinin davacı şirket adına kayıtlı olduğundan, ortak elektrik panosu kullandıklarını, İşbu ilişkiden ötürü, davalıya yansıtma faturaları gönderilmekte olup, her ne kadar davalının kendi üzerine düşen miktarda ödeme yapması gerekmekteyse de, faturalar yüksek yansıtıldığı ve müvekkil şirketin, üzerine düşenden çok daha yüksek meblağlar ödemek zorunda kaldığını, Bu durumun, davacı ve müvekkil şirket yetkilileri arasında müzakere edilmiş, davalı şirket tarafından, kira sözleşmesinin başından beri müvekkil şirketin fazladan ödemiş olduğu elektrik faturası tutarlarının müvekkil şirkete havale edildiğini, Maskelerin iade süreci ise, davacının iddialarının aksine, maskeler sağlık standartlarına uygun olmadığı için değil, davacı, müvekkil şirketten maskeleri satın aldıktan sonra, maske yasağının kalktığından, maskelerden planlamış olduğu karı sağlayamayacağını düşündüğü için iade edilmek istenmiş, müvekkil şirket ise her ne kadar iade işlemi yapmış olsa da, iade işleminden sonra taraflar maskelerin müvekkil şirket ile davacı şirketin ortak kullandıkları alanda depo edilmesi konusunda mutabık kalmış olduklarını, Davacı şirketin iade talebi, saik yanılmasına dayanmakta ve saik yanılması, Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde korunmamış olduğunu, TBK m. 32 uyarınca Saikte yanılma kural olarak esaslı yanılma sayılmaz ve sözleşmenin geçerliliğini etkilemez, yanılana sözleşmeyi iptal hakkı vermediğini, Satım konusu maskelerin, davacı şirketin sözleşmeyi saik yanılmasına dayanarak iptal etme hakkı da bulunmazken,müvekkil şirket tarafından davacı şirketin her an ulaşabileceği bir alanda depo edildiği somut olayda, aleyhimize hiçbir hususu kabul etmediklerini beyan etmekle birlikte, ortada bir bedel iadesi yükümlülüğü bulunduğunun da söylenemeyeceğini, Tüm bu açıklamalar gereği, davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, Yukarıda sunulu nedenlerle; Davanın REDDİNE, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir." şeklinde talep etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

Dava; İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış İtirazın İptali Davasıdır.

Uyuşmazlık; dava dilekçesinde cari hesap olarak adlandırılan ancak açık hesap ilişkisi olduğu anlaşılan ilişki çerçevesinde davacı tarafın vermiş olduğu maske üretimi siparişi nedeniyle havale yoluyla yapılan ödemeler sonrasında iade faturası düzenlenip düzenlenmediği ve davacı tarafından maskelerin iadesine rağmen ödenen meblağların davacıya ödenip ödenmediği ve buna bağlı olarak davacıya borcu bulunup bulunmadığı hususundadır.

Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.

24/07/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;

Davalının 2021-2022 yıllarına ait incelemeye sunulan ticari defterlerinin; 213 sayılı VUK. 221 ve 222. maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK’nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2021-2022 yılları yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,

Davacının davalıya 2020 yılından 2021 yılına devreden 17.820,00-TL borcunun olduğu, 2021 yılında davacının davalıya 49.920,00-TL tutarında elektrik yansıtma faturası düzenlediği ve 223.000,00-TL tutarında avans gönderdiği, davalının 2021 yılında 35.400,00-TL elektrik faturası için ödeme yaptığı, 2021 yılından 2022 yılına 219.700,00-TL tutarında davacı alacağının devrettiği, devreden bu tutarın... nolu alıcılar hesabından...-nolu sipariş avansları hesabına aktarılarak takip edildiği,

2022 yılında davalının davacıya 92.707,20-TL tutarında “maske alış” faturası düzenlediği ve 67.800,00-TL tutarında ödemede bulunduğu, davacının da davalıya 38.800,00-TL tutarında elektrik yansıtma faturası ile 92.707,20-TL tutarında “maske iade” faturası düzenlediği, 2022 yılındaki cari hesabın 120-Alıcılar hesabında takip edildiği ve 29.000,00-TL Borç bakiyesi (davalı alacağı) verdiği, 340 nolu sipariş avansları hesabında bulunan 219.700,00-TL davacı alacağından, 120-Alıcılar hesabında bulunan davalı alacağının mahsup edilmesi ile 190.700,00 TL davacı alacağının kaldığı,

Takip tarihi itibariyle davalı ticari defterlerinde 190.700,00-TL tutarında davacı alacağının bulunduğu,

Davacının 2021-2022 yıllarına ait incelemeye sunulan ticari defterlerinin; 213 sayılı VUK. 221 ve 222. maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre delil vasfı değerlendirmesinin takdiri Sayın Mahkeme'nizde olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2021-2022 yılları yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığı, ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,

Davacının davalıya 2020 yılından 2021 yılına devreden 17.820,00-TL borcunun olduğu, 2021 yılında davacının davalıya 49.920,00-TL tutarında elektrik yansıtma faturası düzenlediği ve 223.000,00-TL tutarında avans gönderdiği, davalının 2021 yılında 35.400,00 TL elektrik faturası için ödeme yaptığı, 2021 yılından 2022 yılına 219.700,00-TL tutarında davacı alacağının devrettiği,

2022 yılında davalının davacıya 92.707,20-TL tutarında "maske alış faturası" düzenlediği ve 67.800-TL tutarında ödemede bulunduğu, davacının 38.800,00-TL tutarında elektrik yansıtma faturası ile 92.707,20-TL tutarında “maske iade faturası” düzenlediği,

Bu faturalaşma ve ödemelerden sonra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 190.700,00-TL alacağının kaldığı tespit edilmiştir.

Taraf ticari defterlerindeki kayıtların birebir aynı olduğu, takip tarihi itibariyle taraf ticari defterlerinde davacının davalıdan 190.700,00-TL tutarında alacaklı olduğu ancak takibin asıl alacağının 193.500,00-TL üzerinden başlatıldığı, takibin 190.700,00-TL üzerinden başlatılması gerektiği,

İşlemiş faize ilişkin yapılan incelemede dosyada davalıya gönderilmiş bir ihtarnamenin bulunmadığı, temerrüt şartlarına ilişkin takdirin sayın mahkemenizde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davanın konusu itibariyle Mutlak Ticari Davalardan olmadığı, ancak her iki tarafın da ticari ortaklık olduğu her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması nedeniyle eldeki davanın Nisbi Ticari Dava olduğu anlaşılmıştır.

İİK'nın 67/1 maddesi "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmünü içermektedir. Bu hükme göre; itirazın iptali davalarında 1 yıllık hak düşürücü süre itirazın alacaklıya tebliği tarihinden itibaren başlamaktadır. İtiraz tebliğ edilmedikçe bu süre başlamaz. Ayrıca icra dosyasında alacaklının icra işlemleri yapmış olması itirazın tebliği anlamına gelmemektedir. Bu nedenlerle davalı tarafından yapılan borca itiraz gereği icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, yapılan incelemede takip dosyasında borçlunun itirazına ilişkin dilekçenin alacaklıya tebliğ edilmesi talebi içerir herhangi bir dilekçe yahut tebliğ edildiğine dair bir tebliğ mazbatası bulunmadığı görülmüştür. Buna göre 1 yıllık hak düşürücü sürenin işlemediği ve işbu davanın hak düşürücü süre dolmadan açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasına ilişkin yasal düzenleme 6100 sayılı HMK'nın 222. maddesinde yer almaktadır:

"1- Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

2. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

3. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (Ek cümle:22/7/2020. 7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."

Sonuç itibariyle; tarafların ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu ve birbirini doğruladığı bilirkişi raporu içeriğinden anlaşılmaktadır.

2022 yılında davalının davacıya 92.707,20-TL tutarında "maske alış faturası" düzenlediği ve 67.800,00-TL tutarında ödemede bulunduğu, davacının davalıya 38.800,00-TL tutarında elektrik yansıtma faturası ile 92.707,20-TL tutarında “maske iade faturası” düzenlediği, bu faturalaşma ve ödemelerden sonra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 190.700,00-TL alacağının kaldığı tespit edilmiştir.

Taraf ticari defterlerindeki kayıtların birebir aynı olduğu nazara alınarak takip tarihi itibariyle taraf ticari defterlerinde davacının davalıdan 190.700,00-TL tutarında alacaklı olduğunun ancak takibin asıl alacağının 193.500,00-TL üzerinden başlatıldığının, takibin 190.700,00-TL üzerinden başlatılması gerektiğinin kabulü ile davanın kısmen kabulü yönünde hüküm oluşturulmuştur.

İşlemiş faize ilişkin yapılan incelemede dosyada davalıya gönderilmiş bir ihtarnamenin bulunmadığı, temerrüt şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla takip talebinde yer alan işlemiş faize ilişkin alacak talebinin kabulüne imkan görülmemiştir.

Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek davanın kabulü yönünde aşağıdaki karara hükmolunmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. . Davanın KISMEN KABULÜ ile;

Davalının İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZININ KISMEN İPTALİNE, takibin 190.700,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,

Fazlaya dair istemin REDDİNE,

2. Alacak likid nitelikte görüldüğünden İİK madde 67 gereğince hüküm altına alınan alacak miktarının % 20'si oranında hesaplanan 38.140,00. TL İcra İnkar Tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3. Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 13.026,71. TL harçtan peşin alınan 2.351,98. TL nin mahsubu ile bakiye 10.674,73. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.512,00. TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00. TL'nin kabul ve red oranına göre 3.055,27. TL'sinin davalıdan, bakiye 64,72. TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

6. Reddedilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 4.040,00. TL Vekalet Ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan 1.300,00. TL Bilirkişi ücreti, 56,00. TL posta ve tebligat ücreti ile Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 2.444,18. TL harç olmak üzere toplam 3.800,18‬. TL Yargılama Giderinin kabul ve red oranına göre 3.721,34. TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı . 19/03/2024

Katip...

e-imza

Hakim ...

e-imza