İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/299 E. 2023/950 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2016/299 Esas

KARAR NO : 2023/950

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/03/2016

KARAR TARİHİ : 28/11/2023

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; 11.01.2016 tarihinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı oto ile, sürücü ... idaresindeki... plakalı kamyonetin çarpıştığını, çarpışmanın etkisiyle savrulan... plakalı otonun müvekkili yaya ...'ya çarptığını ve yaraladığını, kazanın oluşumunda ...'ın asli kusurlu, ...'nun tali kusurlu, ...'nun kusursuz olduğunu, müvekkili ...'nun kaza nedeniyle hastaneye kaldırıldığını, tedavisinin sürdüğünü, henüz iyileşmediğini, fiziki ve manevi acı çektiğini, yürüyemediğini, eşinin ve çocuklarının yardımına muhtaç hale geldiğini, tedavi için hastaneye gidip gelmesi gerektiğini, ulaşım masrafı yaptığını, tıbbi malzemeler aldığını, maluliyet durumunun henüz belli olmadığını, müvekkilinin gündelik temizlik işçisi olduğunu, kazadan önce evlere temizliğe giderek kazanç elde ettiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 5.000,00- TL maddi tazminat (1.000,00-TL masraflar, tedavi giderleri, ulaşım giderleri vb. için, 3.500,00-TL vücudunda oluşan hasarlar, meydana gelen maluliyet, fiziki rahatsızlıklar için, 500,00-TL mahrum kalınan ve kalınacak kazanç kaybı için) ile 40.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (Sigorta şirketleri için manevi tazminat hariç, maddi tazminatta ise teminat limiti tutarında) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 07/11/2023 tarihli değer arttırım dilekçesi ile; fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla; Dava dilekçesinde 5.000,00-TL talep edilmiş olan maddi tazminat alacaklarını 791.575.01 TL arttırılmasını, Dava değerinin 796.575.01 TL olarak kabul edilerek bunun üzerinden harç hesaplaması yapılmasını, Sadece sigorta şirketleri için; Geçici iş görmezlik tazminatı için davalılar ... Sigorta A.Ş.ve ... Sigorta A.Ş. sigorta şirketleri yönünden maddi tazminat talepleri poliçe limitleri ile bağlı kalmak kaydıyla sürekli iş görmezlik tazminatı için davalı ... A.Ş. Poliçe limiti ile bağlı kalmak kaydıyla , davalı ... Sigorta A.Ş için tahsil edilen rakam düşüldükten sonra bakiye kalan limit ile bağlı kalmak kaydıyla) SGK sorumluluğunda olmayan giderler için ... Sigorta A.Ş.ve ... Sigorta A.Ş. sigorta şirketleri poliçe limitleri ile bağlı kalmak kaydıyla sorumlu tutulmalarına, dava dilekçesinde açıklanan nedenler ve bilirkişi raporları doğrultusunda dava değerini artırım dilekçelerinin kabulü ile tüm alacaklarının ( dava açılışında talep edilen miktar ve yukarıda artırımı yapılan miktar ) için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, ayrıca vekalet ücreti ve yargılama gideri ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekilinin, cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf 11.01.2016 tarihinde meydana gelen yaralanmalı trafik kazası sonucu daimi sakatlık nedeni ile zarara uğradıklarını iddia ettiğini maddi tazminat talepli davayı açtığını, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere davacının sürekli sakatlığı adli tıp kurumu 3. ihtisas Dairesi’nden alınacak rapor ile ispatlanmakta olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerektiğini, müvekkili şirket yalnızca dava tarihinden itibaren faizden sorumlu olabileceğini ve dava konusu olaya uygulanması gereken faiz yasal faiz olduğunu, tedavi masrafları bakımından müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, yukarıda arz ve izah edilen ve re’sen takdir edilecek nedenlerle; davanın başvuru şarttı yerine getirilmediğinden usulden reddine davanın yetkisiz yerde açılmış olması nedeniyle usulden reddine, dava dilekçesi ve delillerin tarafımıza tebliğine kusur maluliyet durumu ve tazminat miktarı yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına, maluliyet raporunun adli tıp kurumu 3. ihtisas dairesi’nden alınmasına, tazminat raporunun hazineye kayıtlı aktüer aracılığı ile yaptırılmasına, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini saygılarımla talep etmiştir.

Davalı ... vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tam ve asli kusurlu addedilmesini kabul etmediklerini, istenen manevi tazminat miktarının çok fahiş olduğunu ve zenginleşme amacı güttüğünü, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının zarara uğramasında tüm kusurun diğer araç sürücüsü ...'a ait olduğunu, bu sebeple kendilerine atfedilen kusuru kabul etmediklerini, kalıcı sakatlık veya ölüm gibi ağır bir neticenin meydana gelmemesi ve zararın oluşmasında kendilerinin hiçbir kusurunun olmaması, tüm kusurun... plakalı araç sürücüsü ... ve kısmen davacının kendisinin de kusurunun bulunması sebebiyle davacının fahiş miktardaki manevi tazminat talebinin kendileri yönünden reddi gerektiğini, haksız ve yasal dayanıksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :Kaza tespit tutanağı,trafik kayıtları, sigorta poliçeleri ,doktor raporları ,Adli Tıp Raporları ,bilirkişi incelemesi,tanık,ilgili meslek odalarından bilgi bilgi sorulması ,fotoğraflar,yemin ve sair yasal delil olarak değerlendirilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 21/02/2018 Tarihli raporun sonuç kısmına göre; "... plaka sayılı araç sürücüsü ... 2918 K.Y.T.K. 57/c-2 maddesini ihlalden kazanın oluşunda (475 oranında) ASLİ KUSURLU olduğu.

... plaka sayılı araç sürücüsü ... ise yine 2918 K.Y.T.K. 52/1-a maddesini ihlalden kazanın oluşunda (%25 oranında) TALİ KUSURLU olduğu.

Davacı yaya ... ise kaza anında yolun karşı istikametine geçmek için yol içerisinden seyreden araç trafiğinin geçişlerini tamamlamalarını beklemek için yaya kaldırımı dibine inerek ve kontrollü bir şekilde bekleme yaparken bahse konu kazanın şiddetiyle savrulan bahse konu aracın kendisine çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğinden ve yayanın konumunun kazanın oluşmasında etken olmamasından dolayı kazanın oluşunda KUSURSUZ olduğu kanaatine varmış olduğumu yüksek mahkemeniz takdirlerine arz olunur..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinden alınan 21/05/2018 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "...Dolayısıyla daha önce kök raporumda da belirildiği gibi: Kazanın oluşunda... plaka sayılı araç sürücüsü ... 2918 K.Y.I.K. 5T7/c-2 maddesini ihlalden kazanın oluşunda (%75 oranında) ASLİ KUSURLU olduğu.

95 YP 260 plaka sayılı araç sürücüsü ... ise yine 2918 K.Y.T.K. 52/1-a maddesini ihlalden kazanın oluşunda (%25 oranında) TALİ KUSURLU olduğu.

Davacı yaya ... ise kaza anında yolun karşı istikametine geçmek için yol içerisinden seyreden araç trafiğinin geçişlerini tamamlamalarını beklemek için yaya kaldırımı dibine inerek ve kontrollü bir şekilde bekleme yaparken bahse konu kazanın şiddetiyle savrulan bahse konu aracın kendisine çarparak yaralanmasına sebebiyet verdiğinden ve yayanın konumunun kazanın oluşmasında etken olmamasından dolayı kazanın oluşunda KUSURSUZ olduğu.

Dolayısıyla daha önce tanzim etmiş olduğum 21.02.2018 tarihli bilirkişi raporumda taraflara izafe etmiş olduğum kusur oranlarında herhangi bir değişikliğe gidilecek hususun olmadığı kanaatine varmış olduğumu ve kök raporumdaki kanaatimin aynı doğrultuda olduğuna dair bilirkişi EK Raporumu yüksek mahkemeniz takdirlerine arz ederim..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

İstanbul Adli Tıp kurumundan alınan 08/02/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre; "..Mevcut belgelere göre;

... ve ... kızı, 1965 doğumlu ...’nun 11.01.2016 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanmasının;

A- 03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için,11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında yapılan değerlendirme ile meslek grup numarası bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak;

Gr 1 XII (33Cb…..30) A %34

E cetveline göre: %38,0 (yüzdeotuzsekiznoktasıfır) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı;

B- 30.03.2013 tarih, 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, hükümlerine göre değerlendirildiğinde Kas İskelet Ssitemi, Tablo 3.4’e göre orta yürüme bozukluğu, özür oranı %24 olarak tespit edildiğine göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının % 24 (yüzdeyirmidört) olduğu,

C- Özürlülük kavramıyla meslekte kazanma gücü kaybı, çalışma gücü kaybı kavramlarının farklı kavramlar oldukları, farklı tüzük ve yönetmeliklerin, farklı bölümlerinde değerlendirildikleri, aralarında bağlantı bulunmadığı, aralarında çelişkiden bahsedilemeyeceği,

D- İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 2 (iki) yıla kadar uzayabileceği,

Kişide kazaya bağlı Travma Sonrası Stres Bozukluğu geliştiği, 6 aylık tedavi sonrası eşit altı düzeyde devam ettiği, sendromal düzeyde bir rahatsızlığının bulunmadığının kayıtlı olduğu, bu haliyle ruhsal açıdan maluliyetine/engelliliğine mahal OLMADIĞI,

E- Sürekli bakıcı ihtiyacının bulunmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 6 (altı) ay bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği oy birliği ile mütalaa olunur..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinden alınan 25/08/2022 Tarihli raporun sonuç kısmına göre;"... 11.01.2016 tarihli trafik kazasında yaralanan ... için,

• % 24 engellilik oranına göre,

(29.478,74) TL. geçici iş göremezlik tazminatı,

(399.767,60) TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere,

(429.246,34) TL toplam maddi tazminat hesaplandığına,

• % 38 meslekte kazanma gücü kayıp oranına göre,

(29.478,74) TL. geçici iş göremezlik tazminatı,

(632.965,37) TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere,

(662.444,11) TL toplam maddi tazminat hesaplandığına,

Hesaplanan geçici iş göremezlik tazminatından, Davalılardan ...sigorta A.Ş. ve

...rta A.Ş.nin, (310.000,00) TL Sağlık Gideri teminat limiti ile sorumlu

olduklarına,

Hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatından, Davalılardan ... Sigorta A.Ş. ve

... Sigorta A.Ş.nin, (310.000,00) TL Sakatlanma ve Ölüm teminat limiti ile sorumlu

olduklarına,

Dair tespit, görüş ve hesaplamalarımı içeren işbu rapor yüksek takdirlerinize saygı ile

Sunulur..."şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan 27/02/2023 Tarihli raporun sonuç kısmına göre;"...SGK sorumluluğunda olmayan belgeli ulaşım gideri toplamının 3.340,00-TL olduğu,

• SGK sorumluluğunda olan belgeli tedavi gideri toplamının 1.390,00-TL olduğu,

• SGK sorumluluğunda olmayan belgeli tedavi gideri toplamının 1.242,80- TL olduğu,

• SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi gideri toplamının 3.550,00 TL

olduğu,

• SGK sorumluluğunda olmayan bakım gideri toplamının 9.882,00-TL olduğu

belirlenmiştir.

Manevi tazminatın Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere Saygı ile sunulur...şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişiden alınan 14/09/2023 Tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "..

11.01.2016 tarihli trafik kazasında yaralanan ... için,

=%24 engellilik oranına göre,

(29.478,74) TL Geçici iş göremezlik tazminatı,

(749.081,47) TL Sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere,

(778.560,21) TL toplam maddi tazminat hesaplandığına,

=%38 meslekte kazanma gücü kayıp oranına göre,

(29.478,74) TL Geçici iş göremezlik tazminatı,

(1.141.622,20) TL Sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere,

(1.171.100,94) TL toplam maddi tazminat hesaplandığına,

Hesaplanan geçici iş göremezlik tazminatından, Davalılar ... Sigorta A.Ş. ve... Sigorta A.Ş.nin, (310.000,00) TL Poliçe Sağlık Gideri teminat limiti ile sorumlu olduğuna,

Hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatından ise, Davalı ... A.Ş.nin (310.000,00) TL Poliçe Sakatlanma ve Ölüm teminat limiti ile sorumlu olduğuna, Davalı ... Sigorta A.Ş.nin (274.000,00) TL Bakiye Poliçe Sakatlanma ve Ölüm teminat limiti ile sorumlu olduğuna,...şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

1. Dava, trafik kazası nedeniyle uğranılan maluliyete dayalı açılmış maddi ve manevi tazminat davasıdır.

2. Davalı ... A.Ş. Tarafından dava açılışı öncesi davalı şirkete yazılı başvuru şartının yerine getirilmediği savunulmuş ise de, KTK 97.maddesinde yer alan yazılı başvuruya ilişkin dava şartının 26/04/2016 tarihinde yürürlüğe girdiği, davanın ise 08/03/2016 tarihinde açıldığı, dava tarihinden sonra yürürlüğe giren hususta eksiklik oluştuğu söylenemeyeceği gözetilerek bu husustaki itiraz yerinde görülmemiştir.

3. Mahkememizce ceza yargılaması dosyası, davacının görmüş olduğu tedavilere ilişkin hastane kayıtları, SGK kayıtları, kusura yönelik bilirkişi raporu, Adli Tıp Kurumu raporları, maluliyet raporu, aktüerya raporu, tanık beyanları delil olarak değerlendirilmiştir.

4. Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

90. Maddesinde, "Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun... öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun... düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ...n zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

5. Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

6. Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

7. Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden ...n Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

8. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

51. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;. Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

9. Dava konusu trafik kazasının gerçekleşmesindeki kusur dağılımının tespiti için dosya adli trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 21/02/2018 tarihli adli trafik bilirkişi raporunda dava konusu kazanın gerçekleşmesinde ... Sigorta A.Ş. Nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın %75 oranında, .... Nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun %25 oranında kusuru ile kazanın gerçekleştiği, davacının kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Davalı taraflarca rapora karşı bir kısım itirazlar ileri sürülmüş, itirazlar doğrultusunda yapılan inceleme ile yeniden düzenlenen 21/05/2018 tarihli ek raporda da ... Sigorta A.Ş. Nezdinde sigortalı olan ...plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın %75 oranında, .... Nezdinde sigortalı olan... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun %25 oranında kusuru ile kazanın gerçekleştiği, davacının kusurunun bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Davalı taraflarca kusur oranlarına itirazlar ileri sürülmüş ise de, dava konusu kaza sonrasında trafik ekiplerince düzenlenen kaza tespit tutanağının incelenmesinde ... Sigorta A.Ş. Nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu, .... Nezdinde sigortalı olan ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'nun tali kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı yönünde değerlendirme yapıldığı, keza yine olaya ilişkin gerçekleştirilen ceza yargılamasının görüldüğü İzmir...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında davacı katılan ve davalı sanığın katılımıyla gerçekleştirilen keşif sonrası sunulan 24/04/2017 tarihli bilirkişi raporunda davalı ...'ın asli, davalı ...'nun tali kusurlu olduğu, davacının kusursuz olduğunun belirtildiği ve yargılama sonucunda dosyamızda davalı olarak yer alan her iki taraf hakkında mahkumiyet kararı verildiği görülmüştür.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu kazanın davalı ...’ın aracı ile seyir yönünün iniş eğimli yol olması nedeni ile sokak başına geldiğinde herhangi bir trafik işaret lambasının bulunmaması nedeni ile kavşağın kontrolsüz bir kavşak olduğunu göz önüne alıp, sağından gelen ve geçiş önceliğine sahip olan araçlara öncelikli geçiş hakkını verdikten sonra sokağın boş olduktan emin olup, seyrine devam etmesi gerekirken kontrolsüz bir şekilde mevcut hızı ile kavşağa giriş yapıp sağdan gelen davalı ...’nun idaresindeki araca ilk geçiş hakkını vermeyerek bu araca çarpması ile sonuçlanan olayda 2918 sayılı Trafik Kanunu’nun 52/1-a ve 57/a maddelerini ihlal edip kazanın meydana gelmesinde oluşa uygun bilirkişi raporuna göre asli ve %75 oranında kusurlu, davalı ...’nun ise gündüz vakti görüş mesafesinin açak olduğu yolda, seyri sırasında yola gereken dikkati vermediği, dörtlü kavşağın bulunduğu yere geldiğinde hızını azaltıp dikkatli bir şekilde kavşağa yaklaşması gerekirken ve giriş yapacağı dörtlü kavşağın sağını ve solunu göz ucu ile izleyip solundan mevcut hızı ile gelen aracı gördüğünde etkin fren tedbirine başvurmamasının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olması nedeniyle 2918 Sayılı Trafik Kanunu’nun 52/1-a maddesini ihlal ederek olayda tali ve %75 oranında kusurlu olduğu, davacının ise anayola çıkmadan yaya kaldırımında bekliyor olması nedeni lie kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun bulunmadığı kabul edilmiştir.

10-Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01/09/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda kaza tarihi 11/01/2016 olup davacının maluliyetine ilişkin değerlendirmelerin Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Davacının maluliyetinin tespiti yönünden Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı öğretim üyelerinden oluşan heyete sevk edilmiş, dosyaya sunulan 08/11/2017 tarihli raporda maluliyet tayini yapılamadığı görülmüş, 26/07/2019 tarihli maluliyet raporunda ise davacının %24 oranında sürekli maluliyetinin bulunduğu, 2 yıl iyileşme süresinin bulunduğu yönünde rapor düzenlenmiştir.

Rapora karşı davacı ve davalı taraf vekillerince ayrı ayrı itirazlar ileri sürülmüştür.

Mahkememizce itirazlar doğrultusunda dosya Adli Tıp Kurumu...Adli Tıp İhtisas Kurulu'na tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 31/01/2022 tarihli kurul raporunda davacının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %24 oranında sürekli maluliyetinin bulunduğu, 2 yıl iyileşme süresinin bulunduğu, ruhsal yönden maluliyetinin bulunmadığı ve 6 ay süreyle başkasının yardımına ihtiyaç duyacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapora karşı davalı tarafça bir kısım itirazlar ileri sürülmüş ise de davacının maluliyetinin oluştuğu organ, kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik hükümleri ve eki cetvellere göre belirlenen maluliyet oran ve sürelerinin yerinde olduğu, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi ve ATK Adli Tıp ...İhtisas Kurulu'nun aynı oran ve sürelerde maluliyet tespitinde bulunduğu, itirazlarda ileri sürülen nedenlerin yeniden rapor alınmasını gerektirir somut bir hatalı değerlendirmeyi göstermediği gözetilerek itirazlar yerinde görülmemiş ve dosyaya sunulan 31/01/2022 tarihli maluliyet raporu ile tespit edilen maluliyet oran ve süreleri hükme esas alınmıştır.

11-Maluliyet durumunun tespiti sonrasında davacının gelir durumu, TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemi dikkate alınarak davacının uğradığı zararın tespit edilmesi gerekmektedir.

Davacı vekili tarafından davacının asgari ücretin üzerinde bir gelir elde ettiği ileri sürülmüş ise de yargılama aşamasında sunulan 26/10/2022 tarihli beyan dilekçesi ile asgari ücret üzerinden hesaplama yapılması talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak davacının asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği kabulü ile hesaplama yapılmıştır.

Mahkememizce davacının tespit edilen gelir düzeyi üzerinden TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre rapor düzenlenmesi için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 24/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda davacının %24 maluliyet oranına göre 29.478,74-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 399.767,60-TL sürekli iş gücü kaybı zararı bulunduğu yönünde görüş bildirilmiş, rapora karşı davacı ve davalı taraflarca ayrı ayrı itirazlar ileri sürülmüştür.

Mahkememizce davacının bakıcı gideri ve tedavi gideri zararlarına yönelik talepleriyle ilgili hekim bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 25/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacının ulaşım gideri zararının 3.340,00-TL, SGK sorumluluğunda olan belgeli tedavi gideri toplamının 1.390,00-TL, SGK sorumluluğunda olmayan belgeli tedavi giderinin 1.242,80-TL, SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi giderinin 3.550,00-TL ve bakım gideri zararının 9.882,00-TL olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce güncel verilerle yeniden TRH-2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre rapor düzenlenmesi için dosya aktüerya bilirkişisine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 11/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda davacının davacının %24 maluliyet oranına göre 29.478,74-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 598.169,65-TL sürekli iş gücü kaybı zararı bulunduğu yönünde görüş bildirilmiş, rapora karşı davacı ve davalı taraflarca ayrı ayrı itirazlar ileri sürülmüştür.

Rapora karşı taraf itirazlar bulunmakta ise de rapora esas verilerin dosya kapsamına uygun olduğu, hesaplamaya esas yaşam tablosu ve yönteminin Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre gerçekleştirildiği, bu haliyle raporda hukuka aykırı bir yön bulunmadığı değerlendirilmiştir. Ancak hesaplamanın geleceğe yönelik farazi bir hesaplama olması ve karar tarihine en yakın güncel bilgilere göre değerlendirme yapılması gerektiğinden 2023 yılı 2.dönem için belirlenen asgari ücret üzerinden yeniden hesaplama yapılması gerektiği değerlendirilmiş ve dosya ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Dosyaya sunulan 11/05/2023 tarihli ek raporda davacının %24 maluliyet oranına göre 29.478,74-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 785.081,47-TL sürekli iş gücü kaybı zararı bulunduğu yönünde görüş bildirilmiş, rapora karşı davacı ve davalı taraflarca ayrı ayrı itirazlar ileri sürülmüştür.

Rapora karşı davalı taraflarca itirazlar ileri sürülmüş ise de, davacının mahkememizce tespit edilen gerçek gelir üzerinden hesaplama yapıldığı, davalı .... Tarafından yapılan ödemenin dava açılışından sonra yapılması nedeniyle güncellenmesinin gerekmediği, konusuz kalan dava kısmi yönünden mahkememizce ayrıca değerlendirme yapılabileceği gözetilerek yeniden rapor alınmamış, davacının 29.478,74-TL geçici iş gücü kaybı zararı, 785.081,47-TL sürekli iş gücü kaybı zararı oluştuğu kabul edilmiştir.

12-Yargılama sırasında davacı ile ... plaka sayılı aracın KZMMS sigortacısı olan .... Arasında dava dışı sulh gerçekleştirildiği ve sigorta şirketinin 36.000,00-TL tutarlı ödemesi karşılığında sulh olunduğu görülmüştür.

Davacı tarafça dava dilekçesinde tarafların kusur oranlarına göre tahsilat talep edilmemiş olup, zarara birden fazla kusur sorumlusunun birlikte sebebiyet verdikleri ve dış ilişkide davacıya karşı zararın tümünden sorumlu oldukları, kendi kusuruna isabet eden miktardan fazla ödeme yapan kişinin ise diğer zarar sorumlularına kusurları oranında ödemeyi rücu edebileceği, bu nedenlerle davalıların sorumluluklarının belirlenmesinde sulh sözleşmesinin de müteselsil borçlular arasındaki sorumlulukların esasına göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Davacı ile davalı arasındaki sulh her ne kadar 36.000,00-TL ödeme ile gerçekleştirilmiş ise de, 6098 sayılı TBK'nın Müteselsil borçluluğa ilişkin 166.maddesinde "Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur." hükmü düzenlenmiş olup, davalı ....'nin sulh yoluyla borcun poliçe limitine kadar olan kısmı yönünden davacı ile ibralaştığı anlaşıldığından, diğer davalıların da poliçe limitine kadar olan sorumluluktan kurtulacakları, ancak ....'nin iç ilişkide sorumlu olduğu miktarın poliçe sınırının altında kalması halinde iç ilişkideki sorumluluk miktarı kadar diğer borçluları sorumluluktan kurtaracağı, bu haliyle davalının sigortalısının %25'lik kusura isabet eden oranda sorumluluğunun bulunduğu, bunun üzerinde kalan ödemeleri diğer kusur sorumlularına rücu edebileceği dikkate alındığında aslında diğer davalıları en fazla tazminatın %25'ine kadar olan kısmıyla sınırlı olarak sorumluluktan kurtarabileceği gözetilerek, her bir tazminat kaleminden ....'nin sigortalısının kusuru oranında(%25) indirim uygulanmak suretiyle sorumlulukları yoluna gidilmiş, 22.109,55-TL geçici iş göremezlik zararı ve 561.811,10-TL sürekli iş gücü kaybı olmak üzere toplam 583.920,65-TL maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bedeni zararlar poliçe limiti 310.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, .... Yönünden ise uyuşmazlık konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

13-Mahkememizce alınan kusur, maluliyet ve aktüerya raporlarına göre neticeten davacının ;

29.478,74-TL geçici iş gücü kaybı zararı,

749.081,47-TL sürekli iş gücü kaybı zararı,

3.340,00-TL tedavi amaçlı ulaşım,

1.242,80-TL SGK sorumluluğunda olmayan belgeli tedavi gideri,

1.390,00-TL SGK sorumluluğunda olan belgeli tedavi gideri,

3.550,00-TL SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi gideri,

9.882,00-TL bakıcı gideri zararı bulunduğu tespit edilmiştir.

Tedavi giderleri kapsamında yapılan değerlendirmede, davalıların SGK sorumluluğunda olmayan tedavi ve bakıcı giderleri yönünden sorumlu oldukları, SGK sorumluluğunda olan belgeli tedavi giderlerinin davalılardan talep edilemeyeceği, davalıların SGK sorumluluğunda olmayan zarar kalemlerinden sorumlu oldukları değerlendirilmiştir.

Bilirkişi raporunda 1.390,00-TL SGK sorumluluğundaki muayene ücreti bulunduğu belirtilmiş ise de dekont ve makbuzların incelenmesinden bu muayene ve tetkiklerin dava tarihinden sonra mahkememizce davacının maluliyetinin tespiti amacıyla yapılan işlemlere dair olduğu ve yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek 1.390,00-TL tutarındaki harcama yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.

Davalılardan .... İle davacı arasında 09/12/2020 tarihli ibraname ile maddi tazminata ilişkin tüm taleplerin ibra edildiği görüldüğünden sağlık ve tedaviye ilişkin poliçe ve zarar kapsamında da davalı ....'nin iç ilişkide sorumlu olduğu miktar kadar diğer davalıları da sorumluluktan kurtaracağı gözetilerek %25 oranında indirim uygulanmak suretiyle belirlenen 2.505,00-TL tedavi amaçlı ulaşım, 932,10-TL SGK sorumluluğunda olmayan belgeli tedavi gideri, 2.662,50-TL SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi gideri, 7.411,50-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 13.511,10-TL maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğu sağlık ve tedavi giderleri poliçe limiti 310.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

14-Manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirme sonucunda ise, manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4.maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nasafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Davacının iddiaları ve dosya kapsamında toplanan deliller dikkate alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı sürekli maluliyet oranı, iyileşme sürecinin 2 yıl gibi uzun bir süreye yayılmış olması, kazanın oluş şekli, tarafların ekonomik ve sosyal durumları, kazanın gerçekleşmesindeki kusur durumları, kaza tarihi ile paranın alım gücü hususları ile birlikte değerlendirildiğinde takdiren 40.000,00-TL manevi tazminata hükmedilerek manevi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir.

15-Faiz başlangıç tarihleri yönünden yapılan değerlendirmede, davalı araç sürücüleri ve malikinin sorumluluklarının haksız fiil tarihinden itibaren başladığı, davalı ... şirketi yönünden ise temerrüt gerçekleşmedikçe faiz sorumluluğu doğmayacağı, dosya kapsamında dava tarihinden önce sigorta şirketinin temerrüde düşürüldüğüne dair bir delil sunulmadığı gözetilerek araç maliki ve sürücüler yönünden haksız fiil tarihi, ... Sigorta A.Ş. Yönünden ise dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiştir.

16-Maddi tazminat istemlerinde talebin kısmen kabulüne karar verilmiş ise de kabul edilmeyen kısım yönünden ret kararı verilmeyip sulh nedeniyle uyuşmazlık konusuz kalmış olduğundan karar verilmediği, 1.390,00-TL tutarlı tedavi gideri talebinin ise yargılama giderleri kapsamında değerlendirildiği gözetilerek davalılar lehine yargılama giderine hükmedilmesini gerektirecek nitelikte ret kararı bulunmadığı gözetilerek tüm yargılama giderleri davalılar üzerinde bırakılmıştır.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE,

A-22.109,55-TL geçici iş göremezlik zararı ve 561.811,10-TL sürekli iş gücü kaybı olmak üzere toplam 583.920,65-TL maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğu bedeni zararlar poliçe limiti 310.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarlarına davalılar ..., ... ve ... yönünden kaza tarihi 11/01/2016'dan, davalı ... Anonim Şirketi yönünden dava tarihi 08/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlasına dair kısım davalı ... Anonim Şirketi ile yapılan sulh nedeniyle konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

B-2.505,00-TL tedavi amaçlı ulaşım, 932,10-TL SGK sorumluluğunda olmayan belgeli tedavi gideri, 2.662,50-TL SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi gideri, 7.411,50-TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 13.511,10-TL maddi tazminatın davalı ... Anonim Şirketi'nin sorumluluğu sağlık ve tedavi giderleri poliçe limiti 310.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarlarına davalılar ..., ... ve ... yönünden kaza tarihi 11/01/2016'dan, davalı ... Anonim Şirketi yönünden dava tarihi 08/03/2016 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlasına dair kısım davalı ... Anonim Şirketi ile yapılan sulh nedeniyle konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

C-Davalı ... Anonim Şirketi yönünden dava dışı sulh nedeniyle uyuşmazlık konusuz kaldığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2. Manevi tazminat davasının KABULÜ İLE, 40.000,00. TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi 11/01/2016'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 43.542,96. TL harçtan peşin olarak alınan 153,70. TL ile tamamlama harcı olarak alınan 2.705,00. TL harcın mahsubu ile bakiye 40.684,26. TL karar ve ilam harcının davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, Davalı ... A.Ş.'nin sorumluğu 19.394,04. TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,

4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maddi tazminat yönünden davacı yararına takdir edilen 89.640,45. TL vekalet ücretinin davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, davalı ... A.Ş.'nin 50.526,67. TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca manevi tazminat yönünden davacı yararına takdir edilen 17.900,00. TL vekalet ücretinin davalılar ..., ... ve ...'ndan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 153,70TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 2.858,70. TL harcın davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafça sarf edilen 29,20. TL başvuru harcı ile 1.557,00. TL posta ve tebligat ücreti, 2.750,00. TL bilirkişi ücreti, 990,00. TL Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi muayene ücreti 1.390,00. TL, 820,00. TL İstanbul Adli Tıp Kurumu Fatura bedeli olarak sarf edilen toplam 7.536,20. TL yargılama giderinin davalılar ..., ..., ... ve ... Sigorta Anonim Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine

8. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/11/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır