İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/622 E. 2023/937 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2022/622 Esas

KARAR NO : 2023/937

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/07/2022

KARAR TARİHİ : 21/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "25.07.2021 günü saat 17:10 sıralarında sürücü ...un sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Balçova'da Mithatpaşa Caddesi üzerinde seyir halinde iken, dönüş manevrasu yaptığı sırada, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön yan kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. İşbu kaza ... plakalı aracın kırmızı ışıkta geçmesi sebebi ile meydana gelmiş bu durum ekte sunulu trafik kaza tespit tutanağında da tarafın beyanı ile sabittir. Bu nedenle de %100 kusur ...plakalı araca aittir. Kaza sonucu kaza tespit tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporunda da davalı sigorta şirketinin sigortalı olan ...'a ait olan... plakalı araç 8/8 kusurlu bulunmuştur.

İşbu kazadan önce araçta herhangi bir metal aksam parça değişimi yoktur. 25.07.2021 tarihli kaza neticesinde müvekkilin aracında hem tramer hem de değişen ve boyanan parçalar meydana gelmiştir.

Davacı müvekkilin aracının hem düşük kilometrede olması ve ayrıca değişen veyahutta boyalı parçası bulunmaması nedeniyle meydana gelen talep konumuz kaza, müvekkilin aracının kıymetini ağır derecede azalmasına sebebiyet vermiştir. Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak şimdilik 100,00 TL değer kaybı ile işleyecek yasal faizi ile birlikte yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte, davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini" talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; Müvekkil sigorta şirketinin yerleşim adresi şişli İstanbul olması nedeni ile sayın mahkeme de açılmış bulunan dava dosyasına yetki itirazında bulunuyoruz. yetkili ve görevli mahkeme istanbul (çağlayan) nöbetçi asliye ticaret mahkemeleridir. dava dosyanın kesinlikle kabulü anlamına gelmemekle beraber,

bilindiği üzere; Müvekkil sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde müvekkil sigorta şirketi ödemesini yapmış sorumluluğunu yerine getirmiştir. davanın kabulü anlamına gelmemekle beraber yapılan tüm ödemelerinde güncellenmesi de gerekmektedir. iş bu nedenle müvekkil sigorta şirketi temerrüde düşmüş değildir. Müvekkil sigorta şirketi uhdesinde düzenlenen poliçe limitli poliçedir. poliçe de yazılı tüm limitlerin ödeneceği anlamına gelmez, Sayın mahkemede açılmış bulunan davanın kabulü anlamına gelmemekle beraber dava konu edilen olay nedeni ile istenilecek faiz türü yasal olup dava tarihinden itibaren istenilmesi de gerekmektedir. Davanın kabulü anlamına gelemekle beraber, kdv alacağı devlet alacağı olup şahıs veya tüzel kişilere ait bir alacak değildir.

yetkiye dair itirazımın kabulüne karar verilmesi ile dosyanın yetkili ve görevli İstanbul (Çağlayan) Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, Haksız ve mesnedsiz olarak açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri, masraf ve ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Bakiye Değer Kaybının Tazmini istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.

2. Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3. Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmektedir. Dosya kapsamında başvuru dilekçesine rastlanmamış ise de dava öncesi davalı sigorta şirketi tarafında davacı vekiline 2.817,00-TL ödeme yapmış olup işbu ödeme başvuru olmadan gerçekleşmeyeceğinden dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı kabul edilmiştir.

4. Davaya konu trafik kazasının 25.07.2021 tarihinde, İzmir ili Balçova ilçesinde gerçekleştiği, ...'un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın seyir halindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5. Zarar gören ...plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı ... adına tescilli olduğu;

Zarar veren... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan sahiplik sorgulama sonuçları ve de araç tescil özet raporları ile sabittir.

6. Zarar veren... plaka sayılı aracın 02.03.2021 - 02.03.2022 tarihlerini kapsar şekilde ...Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7. Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9. Zarar veren... plaka sayılı aracın 02.03.2021 - 02.03.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 25.07.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10. Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11. 08/10/2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;

• Kusur Dağılımı Yönünden;

Sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'un 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinde düzenlenen “a) Kavşaklarda ilk geçiş önceliğine uymamak” ve “h) Kırmızı ışığı ihlal etmek” şeklindeki kuralın ihlali niteliğindedir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinde düzenlenen: “c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara uymak zorundadırlar (Kırmızı ışığa uymamak).” şeklindeki kuralı ihlal ettiği,

... plaka sayılı araç sürücüsü davacı...'nın 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

• Değer Kaybı Yönünden ise;

Dava konusu aracın hasarın oluş biçiminin kaza tutanağı ve kaza fotoğrafları ile sigorta hasar dosyası ile uyumlu olduğu görüldüğü,

Dava konusu aracın, dava konusu kazada hasarlanan parçaların, daha evvelki kazalarında hasarlanan parçalardan olmadığı,

Yukarıda ayrıntısı verilen hasar miktarı ile değer kaybı toplamı aracın rayiç değerinin % 50'sinden küçük olduğu için hasarın onarımının ekonomik olduğu,

27.09.2021 tarihinde davalı tarafından 2.817,00-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı,

Dava konusu aracın Nisan 2020 de yayınlanan tebliğe göre değer kaza tarihi itibari ile değer kaybının 4.303,50-TL olduğu,

Yargıtay içtihatlarına göre kaza tarihi itibari ile reel değer kaybının 7.550,00-TL olduğu, görüş ve kanaatini bildirmişlerdir .

12. Rapora karşı taraflarca her hangi bir itiraz sunulmadığı görülmüştür. Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır. Böylelikle davacının kusursuz olduğu, davalı şirket sigortalısının ise % 100 kusurlu olduğu, raporda tespit olunan 7.550,00-TL Reel Değer Kaybının oluştuğu kabul edilmiştir. Ancak dava öncesi davalı tarafından davacı vekili...'lik ödeme yapılmış olduğu, bu ödemenin 27.09.2021 tarihli banka dekontuyla (Vakıfbank) sabit olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin davacıya 4.733,00 TL ilave Değer Kaybı Bedeli ödemesine ilişkin aşağıdaki karar hükmolunmuştur.

13. Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.

14. Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.

15. Dosya kapsamında başvuru dilekçesine rastlanmamış ise de dava öncesi davalı sigorta şirketi tarafında davacı vekiline 2.817,00-TL ödeme yapmış olup işbu ödeme başvuru olmadan gerçekleşmeyeceğinden kısmi ödeme tarihi temerrüt tarihi kabul edilerek 27.09.2021 tarihinde davalının temerrüte düştüğü kabul edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-. DAVANIN KABULÜ İLE;

4.733,00-TL Bakiye Değer Kaybına ilişkin maddi tazminatın davalıdan (Poliçe limiti olan 43.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) 27/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek Yasal Faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,

2. Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 323,31. TL harçtan peşin alınan 80,70. TL ve Islah ile alınan 100,00. TL'nin mahsubu ile bakiye 142,61. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00. TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından yatırılan 80,70. TL Başvurma Harcı, 80,70. TL Peşin Harç, 11,50. TL Vekalet Harcı olmak üzere 172,90. TL harç ile Islah ile alınan 100,00. TL Islah Harcından oluşan toplam 272,90. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.733,00 . TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı tarafından yapılan 2.600,00. TL bilirkişi ücretinin ve 71,00. TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.671,00. TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair; davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 21/11/2023

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza