İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/777 E. 2023/923 K.

T.C.

İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2014/777 Esas

KARAR NO : 2023/923

DAVA : Kooperatifin Dağılması İstemli

DAVA TARİHİ : 17/05/2013

BİRLEŞEN İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

2020/259 ESAS 2020/563 KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı)

DAVA TARİHİ : 10/06/2020

BİRLEŞEN İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

2020/663 ESAS 2021/24 KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 15/09/2014

BİRLEŞEN İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

2021/126 ESAS 2021/217 KARAR SAYILI DOSYASI

DAVA :Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin)

DAVA TARİHİ : 26/02/2021

KARAR TARİHİ : 15/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatifin Dağılması İstemli, Ticari Şirket (Tasfiyeye İlişkin), Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı), Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; ortaklarının konut ihtiyaçlarını gidermek amacıyla kurulan davalı kooperatifin, amacını gerçekleştirebilmek için Muğla İli, Milas İlçesi, Sarnıç Mevkiinde yer alan... ve... nolu parselleri satın aldığını, davalı kooperatifin ortağı olan müvekkilinin, Genel Kurulca belirlenen tüm parasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini; ödeme belgelerini dava dilekçesi ekinde sunduklarını, gelişmeler hakkında bilgi almak için müvekkilinin başvurduğunda, kooperatifin 23.12.2010 tarihinde tasfiye edildiğinin ortaya çıktığını; bunun üzerine İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde terkin kararının iptali ve kooperatifin ihyası istemli dava açtıklarını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 83. maddesinde, “Tasfiye haline giren kooperatifin bütün borçları ödendikten ve ortak pay bedelleri geri verildikten sonra kalan mallar ancak ana sözleşmede bu husus öngörülmüş olduğu takdirde, ortaklar arasında paylaştırılır. Ana sözleşmede başka bir hal tarzı kabul edilmiş olmadıkça paylaştırma, dağılma anında kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında eşit olarak yapılır” hükmünün bulunduğunu; kooperatif ortaklarının bazılarına kooperatife ait gayrimenkullerden pay, bazılarına ise para verilmesine rağmen ortakların bir kısmına hiçbir şey verilmediğini; yapılan uygulamanın, eşitlik kuralına aykırı olduğunu, eşitlik kuralı gereğince, müvekkiline ödenmesi gereken tasfiye payı alacağının tespit edilmesini; diğer ortaklara arsadan pay verilmiş ise, müvekkiline de alacağı oranında pay verilmesini veya ödemelerini ödediği tarih itibariyle en yüksek ticari reeskont avans faizi ile birlikte ödenmesi amacıyla böyle bir dava açmak zorunda kaldıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı olmak kaydıyla, kooperatif arsaları diğer ortaklara, hisselendirilerek veya parsellere ayrılarak verilmiş ise, bu tapuların iptal edilerek, müvekkilin hissesinin belirlenmesini ve adına tescil edilmesini, ilk taleplerinin kabul edilmemesi halinde, arsaların dağıtım tarihlerindeki değeri tespit edilerek, ödeme tarihinden itibaren en yüksek ticari mevduata uygulanan reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, bu taleplerinin de kabul edilmemesi halinde, kooperatife yapılan ödemelerin, ödeme tarihlerinden itibaren veya tasfiye tarihinden itibaren işleyecek ticari mevduata uygulanan en yüksek ticari reeskont avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP : Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kooperatifin tüm kayıtları, kooperatifin bağlı olduğu İzmir Ticaret Sicil Odası'nda kooperatife ait tüm tasfiye belgeleri, genel kurul tutanakları ve tüm belgeler, tapu kayıtları, ödeme makbuzları, tanık, bilirkişi ve sair yasal delillere dayandığı görülmüştür.

Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Karar sayılı dosyasında;

DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; Müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatifin kuruluş amacı doğrultusunda üyelerden genel kurulda belirtilen tüm aidatları, arsa pay bedellerini ve diğer ödemeleri tahsil ettiğini, müvekkilinin de tüm ödemelerini yaptığını, ancak kooperatifin tasfiye edildiğini öğrendiklerini, İzmir ...Ticaret mahkemesinin... Karar sayılı kararı ile kooperatifin ihyasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, kooperatifin tasfiye kurulunun yasalara uygun davranmadığını ve yasal hükümlere uymadığını, üyeler arasındaki eşitlik kuralına uyulmayarak bazı üyelere gayrimenkulden hisse verildiğini, bazılarına para verildiğini ve müvekkilinin de içinde bulunduğu kesime hiçbir şey verilmediğini, kooperatif aleyhine tasfiye payının kendisine verilmesi için İzmir ...Ticaret Mahkemesinin ... Esaslı Dosyası ile dava açtıklarını, bu davanın davacısının müvekkilinin kızı ... olduğunu, bu dosyada alınan bilirkişi raporunda müvekkilinin kooperatif hissenin kızı ...'a devretmesine rağmen kooperatif karar defterinde bu devrin yapılmadığı ve halen ...'ın kooperatif üyesi olduğunun tespit edildiğini, ayrıca ...'ın tasfiye payını almadığı bu nedenle bu parsellere tasfiye payı olarak dağıtılan hisselerin ... dahil maliklere 1/10 hisse olarak verilmesinin isabetli olduğunun tespit edildiğini beyan ile kooperatife ait olan tasfiye ile üyelerine dağıtılan "Muğla İli, Milas İlçesi, Sarnıçboğazı... Parseller üzerine müvekkilinin hak kaybına uğramaması için dava sonuçlanıncaya ve karar kesinleşinceye kadar satışının ve devrinin önlenmesi için tedbir konulmasına, bu davanın konuları aynı olan İzmir ...Ticaret Mahkemesinin... Esaslı dosyası ile tensiple birleştirilmesine, davanın kabulü ile müvekkilinin eşitlik kuralı dikkate alınarak tasfiye sonucunda tasfiye payının tespiti ile davacı ... ...) kooperatif üyesi olduğu ve tasfiye payı olarak ortaklara müştereken tescil edilen Muğla İli Milas İlçesi Kazıklı Köyü Sarnıçboğazı Mevkii de yer alan ... parselin tasfiye payı olarak davalı ortaklara tescil ettirilen tapunun iptaline, bu parseller tasfiye payı olarak dağıtılan hisselerin maliklere 1/10 hisseli olarak tapuya tesciline, bu mümkün değilse tasfiye payı olarak dağıtılan arsaların müvekkiline düşmesi gereken hissesinin bu günkü rayiç değerlerinin tespiti ile en yüksek ticari mevduata uygulanan faizi ile birlikte kooperatif üyesi davalılardan müştereken müteselsilen davalılardan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP : Davalılara usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak; kooperatifin tüm kayıtları, kooperatifin bağlı olduğu İzmir Ticaret Sicil Odası'nda kooperatife ait tüm tasfiye belgeleri, dava genel kurul tutanakları ve tüm belgeler, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyası, tapu kayıtları, ödeme makbuzları, tanık anlatımları, bilirkişi raporları ve sair delillere dayandığı görülmüştür.

Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasında;

DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; kooperatifin amacı üyelerinin her birine yazlık daire yapıp teslim etmek olduğunu, bu amaçla Muğla İli Milas İlçesi Kazıklı Köyünde... parsel sayılı taşınmazları satın aldığını, müvekkilinin aidatlarını düzenli ödediğini, tasfiye halindeki kooperatif yönetim kurulunun 22.10.2010 tarih ve... sıra numaralı kararıyla müvekkilinin aidat borcunu ödemediği gerekçesiyle kooperatif üyeliğinden ihracına karar verdiğini, müvekkilinin borçlu bulunduğu aidat tutarını ödemediği gerekçesiyle ihraç kararı öncesinde iki ihtarname gönderildiğini, ancak ihtarlarda birbirinden farklı rakamların belirtilip müvekkilinin ödediği aidatların düşülmediğini, noter masrafı talep edilip 1.420,00-TL ek ödeme diye kaynağı belli olmayan bir rakamın talep edildiğini, müvekkiline ihraçla ilgili bir ihtar ve tebliğin gelmediğini, Kooperatifler Kanunu'nun 16-27 maddeleri ve ilgili maddeleri gereğince çıkarma kararının geçerli olabilmesi için çıkarma kararının on gün içerisinde gerekçesi ile birlikte tebliği için notere tevdi edilmesinin zorunlu bulunduğunu, bu yasal zorunluluğun yerine getirilmediğini, kaldı ki kooperatif ortağının 16.madde gereğince ortaklıktan çıkarılmasını gerektiren sebeplerin ana sözleşmede açıkça gösterilip gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamayacağını, Kooperatifler Kanunu'nun 27. maddesine göre iki farklı rakamı içeren ihtarnamelerin bu maddeye aykırı olduğunu, bu nedenle sürenin yeniden başlayacağı göz önünde tutulduğunda bu durumda on gün süreli tek ihtarla müvekkilinin üyelikten ihracına karar verildiğini, müvekkilinin kooperatife bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin ihraç kararını dava açıldığı tarih itibariyle öğrendiğini, İzmir... Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında müvekkilinin kooperatifteki tasfiye payı alacağının tespiti ve tahsili istemli davanın açıldığını, kooperatifin ihyasına karar verildikten sonra yargılamaya devam edildiğini, bilirkişi raporunda ...) kooperatif hissesini kızı davacıya devretmesine rağmen kooperatif karar defterinde bu devrin yapılmadığı ve halen daha ...esi olduğunun tespit edildiğini, bunun üzerine davacı ... olan ve...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kooperatifteki tasfiye payı alacağın tespiti ve tahsili için tapu iptali tescil veya bedelinin ödenmesi istemi ile dava açıldığını, bu davanın ... karar no ile İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiğini, bu davalara kadar davacı ile ...' ın üye olup olmadığına dair bir karar ve itirazın sunulmadığını, davalı tarafça sunulan karar defteri ile davacının 19.12.2009 tarih ve ... sayılı karar ile kooperatif üyesi olması nedeniyle ihraç edildiğini öğrendiklerini bildirmiş ... parsel ve...deki yerler üzerine dava sonuçlanmasına ve müvekkilinin tasfiye payı ödenmesine kadar tedbir konulmasına, yönetim kurulunun (tasfiye kurulunun) 22.10.2010 tarih ve ... sıra numaralı müvekkilinin ortaklıktan (üyelikten) ihracına ilişkin kararının ve var ise başka çıkarma kararlarının iptaline ve müvekkillinin kooperatif üyesi olduğun tespiti ile ve üyeliğinin devamına karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP : Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak;kooperatif ana sözleşmesi, kooperatif karar defteri ve belgeleri, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas...Karar sayılı dosyası, ödeme makbuz ve belgeleri, ihtarlar, tanık, isticvap, bilirkişi ve sair tüm delillere dayandığı görülmüştür.

Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Karar sayılı dosyasında;

DAVA : Davacı vekili, dava dilekçesi ve duruşmalarda özetle; müvekkilinin davalı kooperatifin üyesi olup davalı kooperatifin amacının üyelerinin her birine yazlık daire yapıp teslim etmek olduğunu, bu amaçla kooperatifin Muğla İli Milas İlçesi Kazıklı Köyünde ... parsel sayılı taşınmazları satın aldığını, müvekkilinin aidatlarını düzenli ödediğini, müvekkilinin 23/12/2010 tarihinde kooperatifin tasfiye edildiğini öğrendiğini, bunun üzerine İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... esas sayılı dosyasında kooperatifin ihyası için açtığı davanın kabul edilerek kesinleştiğini, bu dava öncesinde müvekkilinin İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında kooperatif aleyhine tasfiye payının kendisine ödenmesi için dava açtığını, bu davada alınan 05/06/2020 tarihli raporda ...n halen kooperatif üyesi göründüğünü öğrendiğini, ...'ın hissesini davacı müvekkile devrettiğini, raporda dava konusu parsellerin tasfiye payı olarak davalı ortaklara tescil ettirildiğini, ...'ın tasfiye payını almadığını, ...'a da 1/10 hisse olarak verilmesi gerektiğinin belirtildiğini, bu bilirkişi raporu ile ... adına İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında açtıkları davanın İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, yargılama sırasında müvekkilinin üyelikten çıkarıldığı iddia edilen kooperatif defteri sayfasının örneği sunulduğunda kararın iptali için İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında açtıkları davanın da İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini, bu birleştirme kararından sonra tapu maliklerinin ve Halit Gönültaş mirasçılarının davaya dahil edilmeleri talebinin 25/02/2021 tarihli ara kararı ile reddine karar verildiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 83.maddesi uyarınca kalan malların ortaklar arasında eşit olarak paylaştırılması, kooperatifin bu hükme uygun davranmadığını, bazı üyelere taşınmaz hissesini, bazı üyelere para verildiğinin, müvekkiline ve bir kısım üyelere hiçbir şey verilmediğinin, bu durumda bu davanın açılmasının ve ana dava ile birleştirilmesinin zorunlu hal olduğunu bildirmiş ... parsel ve ... parseller üzerine dava sonuçlanıncaya ve karar kesinleşinceye kadar satışının ve devrinin engellenmesi için tedbir konulmasına,... parsel ve... parsel sayılı taşınmazlarının tapularının iptali ile İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde davacının tasfiye payını almadığının belirlenmesi nedeniyle tasfiye payı olarak dağıtılan hisselerin maliklere davacı dahil 1/10 hisseli olarak tapuya tesciline, bu talebin kabul edilmemesi halinde tasfiye payı olarak dağıtılan arsaların davacıya düşmesi gereken hissesinin bugünkü rayiç değerlerinin tespiti ile en yüksek ticari mevduata uygulanan faizi ile birlikte kooperatif üyesi olan davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

CEVAP : Davalılara usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.

DELİLLER :Davacı iddiasını ispata yönelik olarak;kooperatif kayıtları, kooperatifin bağlı olduğu İzmir Ticaret Sicil Odası'nda kooperatife ait tüm tasfiye belgeleri, dava genel kurul tutanakları ve tüm belgeler, İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyası, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ihya dosyası, tapu kayıtları, ödeme makbuzları, tanık anlatımları, bilirkişi raporu ve sair delillere dayandığı görülmüştür.

İzmir Kapatılan ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının celp ve tetkikinde; davacı ... tarafından davalılar ... Konut Yapı Kooperatifi ve İzmir Ticaret Sicil Memurluğu aleyhine 13/09/2012 tarihinde kooperatifin ihyası hususunda dava açtığı, söz konusu dosyanın 07/08/2014 tarihinde... Karar numarası ile karara çıktığı, mahkemenin 07/08/2014 tarih ve ... Karar sayılı ilamı ile davanın kabulü ile İzmir Tİcaret Sicil Müdürlüğü ... numarasında kayıltı tasfiye halinde ... Konut Yapı Kooperatifi'nin ihyasına karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 13/11/2018 tarih ve ... Karar sayılı ilamı ile söz konusu kararın onandığı onama kararına karşı karar düzeltme yoluna başvurma tarihi 10/01/2020 tarihinde sona ermesine rağmen karar düzeltme talebinde bulunulmadığı anlaşılmakla söz konusu kararın 11/01/2020 tarihi itibarı ile kesinleştiği görülmüştür.

Tarafların dosyaya celbini talep ettiği bilgi ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, dava dosyasının konusunda uzman kooperatif bilirkişisi ...'e tevdi edildiği, bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 05/06/2020 tarihli raporunda; davacı tarafın iddiasına göre, davalı kooperatifin ortaklarından ...'in hissesi, davacı ...'a geçtiğini, böyle bir kabul için birkaç aidat ödeme makbuzunun ibraz edilmesinin yeterli olup, olmadığının takdiri Sayın mahkemeye ait olup, ortaklığın ne şekilde (devir, intikal vs.) kazanıldığının davacı tarafa açıklattırılmasının uygun olacağını, ...'ın, 2009 yılında kooperatif ortağı olduğu kayıt ve belgelerle sabit olduğunu, adı geçene ve ortaklığı devraldığı iddia edilen ...'a tasfiyeden pay verilmemesi, tasfiye sürecinde ortaklığın sona ermesiyle mümkün olacağını, dava konusu ortaklık, tasfiye sürecinde herhangi bir şekilde (istifa, ihraç vs.) sona ermiş ise, bunun davalı tarafça ispat edilmesi gerektiğini, dosyada böyle bir bulguya rastlanmadığını, yukarıdaki şartların (... adına tesis edilen ortaklığın, devir veya intikal yoluyla ...'a geçtiğinin / dava konusu ortaklığın herhangi bir şekilde sona erdiğinin ispat edilemesi) gerçekleşmesi halinde davacı ...'a da tasfiye payı verilmesi gerekeceğini, kooperatif adına kayıtlı olan iki adet taşınmaz, tasfiye aşamasında ortaklara hisseli olarak devredildiğine göre, her bir ortağa 1/9 pay verilmesi yerine 1/10 pay verilmesi gerekeceğini, bu haliyle davacı, tasfiye payı olarak, Muğla İli, Milas İlçesi, Kazıklı Köyü, Sarnıçboğazı Mevkiinde yer alan ... nolu parsellerden 1/10 pay verilmesini isteyebileceğini rapor ve beyan ettiği görülmüştür.

Bilirkişi raporuna yapılan itirazlar ve rapordan sonra dava dosyası ile birleşen dava dosyaları yönünden de tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yeniden inceleme yapılarak, asıl ve birleşen dosyalar yönünden iddia ve savunmaları karşılar, dosya kapsamına uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli ek rapor aldırılması hususunda dava dosyasının bilirkişi ...'e yeniden tevdi edildiği, bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 21/02/2022 tarihli ek raporda özetle; ... Esas sayılı davada, davacı ..., tasfiye aşamasında ortaklara devredilen taşınmazlardan (Muğla İli, Milas İlçesi, Kazıklı Mahallesi, Sarnıçboğazı Mevkiinde yer alan ... Parsel (9.420,00 m”) ile ... Parselden (55.760,00 m”), kendisine de pay verilmesini istediğini, sözü edilen parsellerin, davacı ...'ın ortaklığının sona erdiği varsayılarak, tasfiye aşamasında kayıtlı 9 ortağa, her birine 1/9 pay verilerek ve satış yoluyla devredildiğinin tespit edildiğini, Tasfiye Halinde ... Konut Yapı Kooperatifi'ne ait defter ve kayıtlarına göre, birleşen davanın davacısı ... / ..., adı geçen kooperatifteki hissesini kızı ...'a devretttiği; ortaklık devri 19.12.2009 tarih ve 126 sayılı kararla kabul edildiği, devirle birlikte ... /...ın, davalı kooperatifteki tüm hak ve yükümlülükleri ...'a geçeceğinden (Ana Sözleşme, mad:17), devirden sonra ... / ...'ın, kooperatif ortaklığına dayanarak hak talebinde bulunmasının mümkün olmayacağını, davacı ..., keşide edilen iki ihtara rağmen parasal yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle, 22.10.2010 tarih ve 129 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılmış ise de, çıkarma kararının dayanağı olan ihtarnamelerin usule uygun olmadığının görüldüğü, Yargıtay, usulsüz ihtarnamelere dayanan ortaklıktan çıkarma kararının da usulsüz olacağı; bu nedenle iptal edilmesi gerektiğini kabul etmediğini, 22.10.2010 tarıh ve 129 sayılı ortaklıktan çıkarma kararının davacı ...'a tebliğ edildiğinin iddia ve ispat edilmediğini, davacı ise, ortaklıktan çıkarıldığını, Yönetim Kurulu Karar Defterinin dosyaya ibraz edilmesinden sonra öğrendiğini iddia ettiğini, mevcut verilere göre, ortaklıktan çıkarma kararının iptali ile ilgili davanın yasal süresi içinde açılıp, açılmadığının takdirinin mahkemeye ait olduğunu, ortaklıktan çıkarma kararının iptal edilip, davacı ...'ın, davalı Tasfiye Halinde ... Konut Yapı Kooperatifindeki ortaklığının devam ettiğine karar verilecek olursa, mevcut tapuların iptal edilerek, davacı ...'a 1/10 pay verilmesi gerekeceğini, ancak yapılacak uygulama, kooperatif ortağı olmayıp, sonradan hisse satın alan... açısından hak kaybına neden olacağından, adı geçenlerin haklarının da göz önünde bulundurulması gerektiğini, tapu iptalı ve tescil talebinin reddedilmesi halinde davacı ...'ın mağduriyetinin, Muğla İli, Milas İlçesi, Kazıklı Mahallesi, Sarnıçboğazı Mevkiinde yer alan taşınmazların ..., dava tarihindeki rayiç değerinin 1/10'u kadar tazminat ödenerek giderilmesinin gerekeceğini, rayiç değer tespiti uzmanlık alanına girmediğinden, bu konuda bir tespit ve değerlendirme yapılmadığını rapor ve beyan ettiği görülmüştür.

Davaya konu, davalı kooperatif adına kayıtlı iken üyeleri adına tapuya tescil edilen dava konusu Muğla ili, Milas ilçesi, Kazıklı köyü, Sarnıç boğazı mevki ...parselde kayıtlı taşınmazların üyeleri adına dağıtım ve tescilinin yapıldığı 03/11/2010 tarihi ve dava tarihi 17/05/2013 tarihi itibarı ile değerinin tespiti hususunda mahkememizce bilirkişi kurulu isim listesinden resen görevlendirilecek bir gayrimenkul değerleme uzmanı ve bir kadastro uzmanı bilirkişi refakatinde, dava konusu taşınmazların bulunduğu mahalde keşif yapılarak, taşınmazların değerinin tespitine dair rapor alınması hususunda Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazıldığı, talimat mahkemesince bilirkişi heyeti refakatinde keşfin yapıldığı, harita mühendisi bilirkişi ....e gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi...an oluşan bilirkişi heyeti tarafından dosyaya ibraz edilen 29/08/2022 tarihli raporda özetle; dava konusu taşınmazların güncel değerleri; taşınmazların raporda belirtilen konum. yüzölçüm, nitelik. yola cephe, topoğrafik durum, manzara, ulaşım, imar, alt yapı hizmetlerinden faydalanma durumu, kullanım amaçları, zirai faaliyete elverişliliği, üzerinden elde edilebilecek ürün, bölgedeki yapılaşma durumu, satış ve pazarlanabilme kabiliyeti, değerlerini etkileyebilecek olumlu-olumsuz tüm faktörler ile serbest piyasa şartlarında emsal olabilecek taşınmazların alım-satım rayiç değerleri ve emsal satış ilanlarındaki pazarlık ve komisyon payları da dikkate alınarak güncel ve değerlemesi istenilen tarihler itibariyle piyasa, ekonomik vb. objeklif ve sübjektif tüm koşullar dikkate alınarak, raporda belirtilen değerleme yöntemleri ve bilirkişi heyetinin bölgesel bilgi ve deneyimleri doğrultusunda oluşan kanaatleri sonucunda belirlenmiş olup, ... parsel nolu zeytinlik vasıflı 9240m2 miktarlı taşınmazın güncel değerinin 1.500.000,00TL, 03/11/2010 tarihli değerinin 150.000,00-TL, 17/05/2013 tarihli değerinin 180.000,00-TL olduğu,...parsel nolu zeytinlik vasıflı 55.760 m2 miktarlı taşınmazın güncel değerinin 8.000.000,00 TL, 03/11/2010 tarihli değerinin 800.000,00-TL, 17/05/2013 tarihli değerinin 1.000.000,00-TL olabileceğinin değerlendirildiğini, taşınmazların tescil tarihi olan 03/11/2010 ve dava tarihi olan 17/05/2013 itibariyle değerlerinin tespitinde TÜİK Bilgi Dağıtım Ve İletişim Daire Başkanlığı web sitesinde yer alan hesaplama modülü ve Yİ-ÜFE endekslerinden yararlanıldığını rapor ve beyan ettiği görülmüştür.

DEĞERLENDİRME :Asıl ve birleşen İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyalarındaki davanın; kooperatif üyeliğinden doğan, tapu iptali tescil ve tasfiye payı alacak istemine ilişkin; birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasındaki davanın; kooperatif yönetim kurulunun ihraç kararının iptali istemine ilişkin; birleşen İzmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasındaki davanın; kooperatif üyeliğinden doğan tasfiye payı istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamından anlaşılacağı üzere,

Asıl ve birleşen dava dosyalarında, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, asıl ve birleşen dosya davacıları ... ve ...'in, davalı Tasfiye Halinde ...Konut Yapı Kooperatifi üyesi olup olmadıkları, davacı ...'ın kooperatif üyeliğinden ihracına dair kararın usul, yasaya ve esas sözleşmeye uygun olup olmadığı, iptali gerekip gerekmediği, davalı kooperatifin tasfiyesi sonucu, kooperatif üyelerine üyelik hakkında doğan tasfiye payının verilip verilmediği, bu kapsamda dava konusu Muğla İli, Milas İlçesi, Kazıklı Mahallesi, Sarnıçboğazı Mevkiinde yer alan taşınmazların (...) deki davalılar adına olan tapunun iptali ile davacılar adına tescilinin gerekip gerekmediği, ne miktarda tescili gerektiği, tapu iptali tescil kabul edilmediği takdirde, davacılara tasfiye payı oranında ne miktarda tasfiye payı alacağı bulunduğu noktasında toplanmıştır.

Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları ve dosyaya temin edilen bilirkişi rapor içeriklerine göre;Yapı kooperatifi olan davalı kooperatifin, 26/05/1997 tarih 25 sayılı Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü'nün oluru ile kurulduğu, kooperatif ana sözleşmesinde, kooperatifin amacının ortakların konut ihtiyacını gidermek olarak belirlendiği, yönetim kuruluna, Muğla İli, Milas İlçesi, Kazıklı Mahallesi, Sarnıçboğazı Mevkiinde yer alan taşınmazların (...) ile gerektiğinde komşu parsellerde azami 4.000.000,00-TL bedel ile satın almak üzere yetki verilmiştir.

29/06/2008 tarihli genel kurul toplantısında gündemin 6. maddesinde, arsaların bölünebildiği takdirde beşer dönümlük halinde tek tek ortaklar adına tescil edilmesine, tescilin mümkün olmaması halinde ise, arsanın 200.000,00-TL sından aşağı olmamak üzere satılmasına karar verilmiştir. Davalı kooperatifin satın aldığı zeytinlik niteliğindeki arazilere ilişkin imar izni alınmadığı ve alınma ihtimalinin bulunmadığı anlaşılması üzerine, kooperatife ait taşınmazların mevcut ortaklara hisseli olarak devredilmesi yoluna gidilmiştir.

Kooperatif üyesi olan davacı ...'in, kooperatif üyeliğinden doğan payını kızı ...'a devrettiği, iş bu devrin davalı kooperatif yönetim kurulunun 19/12/2009 tarihli kararı ile onaylanarak, davacı ...'ın ortaklığa kabulüne karar verilmiş, davalı kooperatif yönetim kurulunun 22/10/2010 tarihinde toplanarak, ortaklarından ...'ın, bir ve ikinci ihtara rağmen, ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle 22/10/2010 tarihi itibarı ile ortaklıktan ihraç edilmesine oy birliği ile karar verilmiştir.

Dava konusu taşınmazların, 03/11/2010 tarihinde 9 üye adına 1/9 pay ile tescil edildiği, iş bu üyelerden ..., ... ve Faik Kaya'nın tapudaki hisselerini, kooperatif üyesi olmayan üçüncü şahıslara sonradan devir ve tescil edildiği, dava konusu 1396 parsel nolu zeytinlik vasıflı 9240m2 miktarlı taşınmazın güncel değerinin 1.500.000,00TL, 03/11/2010 tarihli değerinin 150.000,00-TL, 17/05/2013 tarihli değerinin 180.000,00-TL olduğu, 1416 parsel nolu zeytinlik vasıflı 55.760 m2 miktarlı taşınmazın güncel değerinin 8.000.000,00 TL, 03/11/2010 tarihli değerinin 800.000,00-TL, 17/05/2013 tarihli değerinin 1.000.000,00-TL olduğu kanaatine varılmıştır.

Asıl dava dosyası davacı ... ile birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının davacısı ..., davalı kooperatif üyesi olduğu iddiasında bulunmşuş ise de, birleşen dosya davacısı ...'in kooperatif üyeliğini asıl dosya davacısı ...'a devir ettiği ve devrin de davalı kooperatif yönetim kurulunca onaylanarak, davacı ...'ın kooperatif üyeliğinin kabulüne karar verildiği, iş bu nedenle birleşen dosya davacısının, dava tarihi itibarı ile kooperatif üyesi olmadığı, kooperatif üyesi olmayan birleşen dosya davacısı ...'in davalı kooperatif ve kooperatif üyesi davalılar aleyhine açmış olduğu birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasındaki davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Her ne kadar davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından, 22/10/2010 tarihinde ortaklarından davacı ...'ın, bir ve ikinci ihtara rağmen, ödeme yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle 22/10/2010 tarihi itibarı ile ortaklıktan ihraç edilmesine oy birliği ile karar vermiş ise de, davalı kooperatifçe, davacı ...'a tebliğ edilmek üzere düzenlenen 10/08/2010 ve 02/09/2010 tarihli birinci ve ikinci ihtarnamelerde, borcun hangi tarih itibarı ile hesaplandığı, borcun dayanaklarının ve oluşumunun kolayca anlaşılabilecek şekilde açıklanmadığı, birinci ve ikinci ihtarnamede, aynı döneme ait borcun talep edilmesi gerektiği halde, ihtarnamelerde farklı borç miktarlarının talep edildiği, ayrıca ihtarnamelere tebliğ şerhleri işletilmediğinden, verilen sürelere riayet edilip edilmediğinin denetlenemediği, bu nedenle davalı kooperatifin, davacının ortaklıktan ihracına dair kararının usule uygun olmayan ihtarlara dayalı olarak verildiği, bu nedenle iptali gerektiği, iptali gereken davalı kooperatifin, davacı ...'ın üyelikten ihracına dair kararının birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının açıldığı tarihten önce tebliğ edildiğine dair herhangi bir belge de sunamadığından, davacının üyelikten ihracına dair yönetim kurulu kararının iptaline ilişkin davasını hak düşürücü süre içerisinde açmış olduğunun kabulü ile yasaya ve esas sözleşmeye aykırı olan üyelikten ihraç kararının iptaline karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davalı kooperatif üyeliğinden ihracına dair kararın iptaline karar verilmesi nedeni ile davalı kooperatifin tasfiyesi ve kooperatif üyeleri adına kooperatif üyeliklerinden doğan hisseleri oranında, taşınmazların üyeler adına tescil işleminin yapıldığı tarih itibarı ile, kooperatif üyeliği devam eden davacı ...'a da üyelikten doğan tasfiye payının verilmesi gerektiği halde, davacı ... üyeliğin yok sayılarak kooperatifin tasfiyesine gidilerek, kabul edilen mevcut üyeler adına dava konusu taşınmazların tapuya kayıt ve tescil edildiği, üyeler adına tesciline müteakiben, taşınmazların kooperatif üyesi olmayan üçüncü şahsılar adına tapuya kayıt ve tescil edildiği, iş bu nedenle taşınmazların aynen taksiminin mümkün olmadığı, davacı ...'ın kooperatif üyeliğinden doğan tasfiye payı hakkını tazmin yolu ile davalı kooperatiften talep edebileceği, davalı kooperatifin tasfiyesi ile taşınmazların üyeler adına tescil edildiği tarih itibarı ile, taşınmazların üyeleri arasında 1/10 pay oranı ile taksimi gerektiği, dava konusu ... parsel nolu taşınmazın tasfiye ve tescil tarihi olan 03/11/2010 tarihi itibariyle değerinin 150.000,00-TL olduğu,... parsel nolu taşınmazın tasfiye ve tescil tarihi olan 03/11/2010 tarihli değerinin 800.000,00-TL olduğu, davacının 1/10 payına karşılık, dava konusu taşınmazların tespit edilen değeri üzerinden tasfiye tescil tarihi itibariyle davalı kooperatiften 95.000,00-TL tazminatı iş bu tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edebileceği kanaatine varılmış ancak hüküm kurulurken sehven asıl davanın 100.000,00-TL miktar üzerinden kabulü ile iş bu miktara dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verildiği, iş bu husustaki hatanın tashih yolu ile düzeltilemeyeceği kanaatine varılmıştır.

Kooperatifler Kanunu'nun 28. Maddesinde; anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça kooperatif, alacaklılarına karşı yalnız mamelekiyle sorumlu olduğu düzenlenmiş olup, kooperatifin sorumlu olduğu hususlarda ortaklara gidilebilmesi için kooperatifin tasfiye edilmiş ve sicilden silinmiş olması yeterli kabul edilmediğinden, ancak kooperatif aleyhine gerekli takibat yapılıp, sonuç alınmaması halinde, sorumluluk durumlarına göre, ortaklara müracaat edilebileceğinden, somut uyuşmazlıkta ise henüz davalı kooperatif aleyhine gerekli takibat yapılmadığından, davacının, davalı kooperatif ortağı ve kooperatif üyesi olmayan davalı üçüncü şahıslara müracaat edemeyeceğinden, davacının birleşen İZmir...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında, davalı kooperatif aleyhine olan istemine ilişkin asıl davada karar verilmiş olduğundan, bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı kooperatif üyesi ve kooperatif üyesi olmayan tapu maliklerine karşı açılmış olan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;

1. Asıl davada, davacının tapu iptali tesciline ilişkin talebinin REDDİNE, tazminat istemine ilişkin talebinin KABULÜ ile 100.000,00. TL tazminat alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine,

2. Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE,

3. Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında davanın KABULÜ ile davalı ... yönetim kurulunun davacı ...'ın üyelikten ihracına dair 22/10/2010 tarihli kararının iptaline,

4. Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas sayılı dava dosyasında davalı ...'ne yönelik açılan davada, asıl dava dosyasında karar verilmiş olmakla iş bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına,

Diğer davalılar hakkında açılan davanın ise pasif husumet yokluğundan reddine,

Asıl dava dosyası yönünden;

Davacı tarafça peşin yatırılan 5.580,20-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.250,80-TL karar ve ilam harcının davalı kooperatiften alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 5.580,20-TL harcın davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,

Birleşen İzmir ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;

Davacı tarafça peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45-TL harcın davacı ...'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalılar ..., ..., ..., ... ve ...'e verilmesine,

Birleşen İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;

Davacı tarafça peşin yatırılan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 215,45-TL karar ve ilam harcının davalı kooperatiften alınarak hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40-TL harcın davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,

Birleşen İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyası yönünden;

Davacı tarafça peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davacı ...'dan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a verilmesine,

Birleşen dosya davacısı ... tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Birleşen dosya davacısı ... tarafından peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde birleşen dosya davacısı ...'e iadesine,

Asıl ve birleşen dosya davacısı ... tarafından reddedilen davalılar yönünden yapmış olduğu yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Asıl ve birleşen dosya davacısı ... tarafından yapılan 78,70-TL başvuru harcı, 1.078,75-TL tebligat ve posta gideri, 6.350,00-TL bilirkişi ücreti, 571,90-TL keşif harcı dahil olmak üzere toplam 8.079,35-TL yargılama giderinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,

Asıl ve birleşen dosya davacısı ... tarafından peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, asıl ve birleşen dosya davacıları Vekili Av. ... ile asıl ve birleşen dosya davalılarından ..., ... ..., ..., ... ve ... vekili Av. ...'nın yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.15/11/2023

Başkan ...

Üye ...

Üye ...

Katip ...