İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1241 E. 2023/916 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2018/1241 Esas

KARAR NO : 2023/916

DAVA : Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 22/10/2018

KARAR TARİHİ : 09/11/2023

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalının, Merkezi "..." adresinde bulunan İzmir Ticaret Müdürlüğü'nün Merkez - icilinde kayıtlı TİC LTD ŞTİ 'nin % 50 - % 50 oranında hissedarları olduğunu, şirketin önceki yıllardan birikmiş vergi borçları ve sgk prim, işsizlik fonu ve damga vergisi borçları bulunduğunu, müvekkili bu ödemelerin tümünü yapmak zorunda kaldığını, Vergi Mevzuatı gereğince müvekkili şirketin % 50 hissedarı olsa da, kendi hissesine düşen kısmı kısmen ödeme imkanı ile şirketin borçlarından tümüyle kurtulma imkanının mevcut olmadığını, davalı müvekkilin kardeşi olup, 1 yıl kadar önce yukarıda belirtildiği adreste ikamet etmek amacıyla ailesiyle birlikte Amerika Birleşik Devletlerine göç ettiğini, akabinde bu ülkede sürekli ikamet etmek amacıyla da Amerikan Devleti'ne iltica/göçmenlik talebinde bulunduğunu, davalı aynı zamanda Türkiye'de bulunan tüm taşınmazlarını yakın zaman içerisinde nakde çevirdiğini ve banka hesaplarını da kapattığıını, müvekkili iş bu borçların ödenmesi amacıyla davalı ile irtibat kurmaya çalışmış ise de davalı iş bu borçların ödenmesine yanaşmadığını, ödemeler listesinde de görüleceği üzere müvekkili muhtelif tarihlerde kendi cebinden 277.514,62-TL ödeme yaptığını, bu tutarın % 50'si olan 138.757,31-TL 'si, şirketin % 50 oranında hissedarı olması nedeniyle davalının sorumluluğunda olduğunu, bu nedenlerle iş bu tutarın ilgili kurumlara müvekkilce ödeme yapılan tarihlerden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini teminen iş bu davayı ikame etmek zaruret doğduğunu, bu nedenlerle müvekkilinin dava sonucunda almaya hak kazanacağı tutarı davalıdan tahsil etmesini sağlamak amacıyla dava tutarının karşılayacak miktarda menkul, gayrimenkul, 3.Şahıslardaki hak ve alacaklarının teminatsız olarak ihtiyaten haczine karar verilmesini, müvekkili tarafından ortağı bulunduğu şirketin dilekçede belirtilen kurumlara olan borçlarından dolayı ödenen tutardan davalı yanın hissesine düşen 138.757,31-TL 'nin ödeme tarihlerinden tahsiline kadar işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesine karar verilmesini, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin resmi kayıtlar ile sabit olması, yukarıda arz ve izah etmeye çalıştığımız üzere davalının ikamet etmek amacıyla yurt dışına yerleşmiş olması ve bu sebeple mal varlığının büyük bir kısmını nakde çevirmiş olması nedeniyle öncelikle teminatsız olarak dava miktarı tutarındaki davalının menkul ve gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, yapılacak yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini

talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacı yan her ne kadar müvekkili ile ortağı olduğu şirketin vergi ve sgk borçlarını ödediğini iddia etse de, yapılan ödemeler şirket araçlarının, şirket makineleri ve kalıplarının, satışa hazır ve hammadde olarak stokta üretilmeyi bekleyen plastik hurdaların, fabrika içerisinde bulunan çeşitli araç gereçlerin satılması ve şirket alacaklarının tahsili neticesinde ödendiğini, müvekkilinin ve şirket ortağı olan davacı yan (müvekkilin abisi), m. pulat plastik san. ve tic. ltd. şti adına davacı yanın oğlu...'a 2015 yılı ocak ayında, abisi olan şirket ortağı ...’ ın “sen yurt dışında olacaksın, sen yokken araçları satabiliriz.” baskısı üzerine, bornova 1. noterliği aracılığıyla... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin araçlarının satımı için vekaletname verdiğini, müvekkilinin ve davacı yanın çift imza yetkisi ile ortağı oldukları şirket adına bornova ... noterliği aracılıyla 2015 yılı ocak ayında verilen vekalet ile; davacı yan ve oğlu..., üç adet kamyonun satışını 2015 yılında, müvekkilinin dört aylığına amerika birleşik devletleri'nde olduğu dönemde- yaptığını, ... plakalı man özel üretim kapalı kasa saç kamyonu 25/02/2015 tarihinde izmir ... noterliği aracılığıyla 110.000,00-tl'ye, ...özel saç kasalı kamyonu 13/04/2015 tarihinde izmir... noterliği aracılığıyla 25.000,00-tl'ye, ... özel saç kasalı kamyonu 13/04/2015 tarihinde izmir ... noterliği aracılığıyla 25.000,00-tl'ye, ... plakalı renault sembol marka aracı 25/09/2018 tarihinde torbalı ... noterliği aracılığıyla 25.000,00- tl'ye sattığını, müvekkili ise yurt dışında olduğu dönemde şirket araçlarının piyasa değerlerinde satılacağını ve müvekkilinin vekaletname vermiş olması sebebiyle araç satım bedellerinin şirketin resmi banka hesabına yatırarak, şirket banka hesabından m. pulat plastik şirketinin sgk, vergi ve diğer şirket borçlarının ödendiğini zannettiğini, şirket adına kayıtlı olan araçlara ek olarak şirkete ait fabrika binası içindeki makine ve kalıplarda yaklaşık olarak en az 800.000,00-tl bedel ile satılmış ve satılan tüm bu malların bedeli davacı yan tarafından kendi hesaplarına veya aile fertlerinin hesaplarına aktarıldığını veyahut karşılığında çekler tahsil edildiğini, müvekkilinin şirkete ait sgk ve vergi borçlarının şirket hesabından ödendiğini düşündüğünü, işbu davayı tebliğ aldıktan sonra yapılan ödemelerin davacı yanın kendi şahsi hesabından ödendiğini gördüğünü, davacı yanın işbu ödemeleri şirketin mallarını ve araçlarını satarak, şirket alacaklarının tahsilatlarından yaptığını, davacı yanın dava dilekçesi ekinde sunduğu listeye bakıldığında vergi ve sgk borçlarının ödeme tarihleri; ekseriyetle 2015 yılı şubat ayı ve sonrası olduğunu, ödemelerin çok büyük bir kısmı 2015 yılı şubat, mart ve nisan ayında yapıldığını, şirkete ait üç adet kamyonun satış tarihi de 2015 yılı şubat ve nisan ayı olduğunu, şirkete ait diğer araç ise 2018 yılında satıldığını, davacı yan tarafından 2015 senesinden sonra yatırılan sgk'ya yapılan ödemenin tarihinin ise 2018 yılı eylül ayı ve davacı yan ve oğlu tarafından satılan son kalan şirket aracının satış tarihi de 2018 yılı eylül ayı olduğunu, açıkça görüldüğü üzere davacı yan tarafından şirket araçları ve şirkete ait malların satılmış ve bu satışın hemen akabinde şirketin vergi ve sgk borçları "şirketin parasıyla" "davacı yanın şahsi hesabından" ödendiğini, her ne kadar ödeyen kişi davacı ... gibi gözükse de, işbu ödemenin kaynağı tamamiyle müvekkilinin ortağı olduğu şirketin malları ve araçları olduğunu, davacı yan müvekkilimize beslediği husumet sebebiyle, tamamiyle zimmetine geçirdiği şirketin malvarlığı müvekkili tarafından işbu dava ile tekrar tahsil etmeye çalıştığını, araçların piyasa değerinden satılacağı ve şirket borçlarının şirket hesabından ödeneceğinin söylendiğini, yukarıda belirtilen ve re’sen nazara alınacak sebeplerle; davacı yan tarafından haksız ve kötüyniyetle ikame edilmiş olan işbu davanın reddi ile, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Ticaret sicil kayıtları, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ödemeler ilişkin kayıtlar, Bornova ve Kemalpaşa Vergi Dairesine yapılan başvurular ve ödemelere ilişkin kayıtlar, tanık beyanları ve her türlü yasal deliller delil olarak değerlendirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

1. Dava limited şirketi ortak ve yöneticisi olan davacının şirketin vergi, SGK ve diğer bir kısım borçlarını kendisinin ödediği, dava dışı şirketin %50 hissesine ortak olan davalının ödenen paranın yarısından sorumlu olduğu iddiasına dayanan alacak davasıdır.

2. Davalı taraf yapılan ödemelerin şirketin özvarlıklarının satışı suretiyle gerçekleştirildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. Somut olayda davacı tarafça yapılan ödemenin şirket kaynaklarından yapılıp yapılmadığı hususu da uyuşmazlık konusu olmakla birlikte bir an için ödemenin davacının şahsi malvarlığından yapılmış olduğu kabul edilse dahi ödenen paranın şirket hissesi oranında davalıdan talep edilip edilemeyeceği hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir.

4. Bilindiği üzere limited şirketler sermaye şirketi niteliğinde olup ortakları ancak ödemeyi taahhüt ettikleri sermaye miktarı kadar ve şirkete karşı sorumlulukları bulunmaktadır.

5. Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde yer alan ve mahkememizce ilgili kurumlardan getirtilen ödeme kayıtlarından ödemeye konu borçların davacının ve davalının ortağı oldukları terkin haldeki ...'nin borçları olduğu anlaşılmaktadır.

6. 6183 sayılı A.A.T.U.H.K.'un 35. Maddesi uyarınca limited şirket ortakları hisseleri oranında ve Mükerrer 35.maddesi uyarınca şirketi temsile yetkili olanlar ise amme alacağının tamamından şahsi malvarlıkları ile sorumludur.

7. Somut olayda davacı ve davalının gerek şirket ortağı olarak gerekse şirket yetkilisi olarak ortağı bulundukları şirketin amme alacağı niteliğindeki borçlarından sorumlu oldukları açıktır. Bununla birlikte sorumlu olunan tutarın borçlulardan biri tarafından karşılanması halinde ödenen bedelin diğer sorumlulara ne şekilde yansıtılabileceğinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

8. Öncelikle asıl borçlu limited şirketin kendisi olup şirket ortak ve yetkililerinin borçtan sorumluluğu ancak borcun şirketten tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde doğmaktadır. Kamu idaresi tarafından şirketin borçlarının tahsil edilememesi halinde şirket ortaklarına hisseleri oranında, yetkililerine ise borcun tamamı yönünden takip yapılabilmektedir.

Somut uyuşmazlıkta SGK ve Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevaplarına göre davacı tarafça şirket borçlarının ödenmesi öncesinde tarafların ortağı oldukları şirkete yönelik takip başlatıldığı ancak şirketten borcun tahsil edilememiş olduğu görülmüştür. Bu durumda kamu alacağının şirkete karşı yürütülen takip sonucu elde edilememiş olması nedeniyle şirket ortak ve yetkililerinin kamu borcundan dolayı şahsi malvarlıklarıyla sorumlu oldukları, şirket ortakları hisseleri oranında borçtan sorumluyken şirket yetkililerinin borcun tamamından sorumlu oldukları, şirket ortak ve yetkililerinin sorumlulukları müteselsil olup bir tarafın kendi payına düşen miktardan fazla ödeme yapması halinde diğer sorumlu ortak veya yetkililere ödemeyi rücu edebileceği değerlendirilmiştir.

9. Davalı tarafça şirkete ait malvarlığının vergi ve SGK borçlarını ödemek için yeterli olduğu, şirkete ait malzemeler, satışa hazır ürünler ve hammaddeler ile araçların satışı suretiyle elden çıkartılarak kamu borçlarının ödendiği, davacının kendisinin bir masraf yapmadığı savunulmuştur.

Davalı cevap dilekçesinde dava dışı şirkete ait - ... plakalı MAN özel üretim kapalı kasa saç kamyonu, ... plakalı İveco 8012 özel saç kasalı kamyonu,... plakalı İveco 8012 özel saç kasalı kamyonu ve... plakalı ... marka aracın satıldığı beyan edilmiş, mahkememizce bu araçların satışına ilişkin kayıtlar ilgili noterliklerden temin edilmiştir.

10-Davacı tarafça davalının savunmasına karşı şirket malvarlığından çıkarılan ve satışı gerçekleştirilen araç ve gereçlerin şirketin borçlarını kapatmak için kullanıldığı ileri sürülmüştür. Davacı tarafça ayrıca ticari defterlerin davalı tarafça kaçırılması nedeniyle incelemeye sunulamadığı, araçların satışından elde edilen şirket gelirinin hangi borçların kapatılmasında kullanıldığının ticari defterlerde kayıtlı olduğu iddia edilmiştir.

11-Davalı taraf ise şirket ticari defterlerinin davacı tarafın elinde olduğunu, davacının akrabası olan muhasebeci ... tarafından bildirim verildiği ve defterlerin davacı taraf elinde olduğunun ispatı olarak vergi dairesine iletilen bildirimlerin gösterildiği görülmüştür.

12-Tarafların iddia ve savunmalarına göre dava dışı şirkete ait malvarlığı değerlerinin satışının gerçekleştirildiği her iki tarafın da kabulünde olup ihtilaf satışlardan elde edilen gelirlerin şirketin kamu borçlarının ödenmesinde kullanılıp kullanılmadığı noktasındadır.

Mahkememizce şirket kayıtları üzerinde yapılan satış ve ödemelerin kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması yönünde ara karar kurulmuş ise de davacı tarafça şirket ticari defterlerinin davalıda olduğu ileri sürülmüş, buna karşılık davalı taraf da benzer bir iddia ile şirket ticari defterlerinin davacı tarafta olduğunu savunmuştur.

Yargılama sırasında davacı hakkında Kemalpaşa...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...as sayılı dava dosyasında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan kamu davası açılmıştır. Kamu davasının konusu davacı şirket yöneticisinin şirket alacaklarını kendi şahsi hesabından tahsil etmek suretiyle şirketi zarara uğrattığına dair olup, yargılama sırasında parayı şirket adına tahsil ettiğini, şirket ticari defterlerinin davalı(ceza dosyasında katılan) ...'ta olduğunu, şirket ticari defterleri incelenmesi halinde paranın şirket kayıtlarına girdiğinin anlaşılacağını savunmuştur. Yargılama sırasında tarafların ticari defterlerinin teslimlerine ilişkin kayıtlar ve tanık beyanlarının alındığı görülmüş ve ceza yargılaması neticesinde 18/04/2022 tarihli karar ile davacı sanığın beraatine karar verilmiş olup beraat kararı istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.

Ceza dosyasında toplanan deliller ve mahkememize sunulan deliller dikkate alındığında davalı tarafça her ne kadar şirkete ait ticari defter ve kayıtların davacıda olduğu savunulmuş ise de dosyaya sunulan SMMM ... ve davalı ...'ın imzaları bulunan 13/06/2016 tarihli evrak teslim tutanağında dava dışı ... Plastik San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne ait 2011-2016 yıllarına ait ticari defterlerin, alış ve satış faturalarının tamamının ve diğer tüm evrakların ...'a teslim edildiği görülmüştür. Davalı tarafça teslim tutanağı inkar edilmemekle birlikte bu teslimden sonra ticari defter ve diğer kayıtların davacıya ve sonrasında SMMM ...e teslim edildiği savunulmuş, bu kapsamda yazılı bir delil gösterilememiş ise de ... tarafından vergi bildirimi verilmiş olması evrakların teslimine dair karine olarak gösterilmiştir. ...e yazılan müzekkereye verilen 23/02/2021 havale tarihli cevabi yazıda kendisine ticari defterlerin teslim edilmediğini, vergi usulsüzlük cezası doğmaması için şirketin faaliyetinin bulunmadığı aylar için KDV ve Kurumlar vergisi beyannamesi verildiği, başkaca bir işlem yapılmadığı beyan edilmiştir. Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevaplarına göre şirketin 30/09/2016 yılında vergi kayıtlarının resen terk edildiği ve beyanname dönemlerinde de ticari faaliyet bulunmadığı, vergi beyanlarının boş olarak verildiği görülmüştür.

Tüm bu hususların birlikte değerlendirilmesinde, davalı şirket ortağının kendisine ayrıntılı teslim tutanağı ile verilen ticari defter ve diğer şirket kayıtlarını teslimi ispata elverişli herhangi bir evrak düzenlenmeksizin davacıya veya 3.kişiye teslim etmiş olmasının olağan hayat akışına uygun olmadığı, şirketin 2016 yılında faaliyette olmadığının vergi kayıtlarından anlaşıldığı ve vergi kaydından resen terk tarihi olan 30/09/2016 tarihinden 3 ay önce davalıya ticari defter ve kayıtların teslim edildiğinin sabit olduğu, davalının bu süreçte şirket defter ve kayıtlarını davacıya teslim etmesini gerektiren objektif bir neden bulunmadığı gibi bu hususun yazılı belgeyle ispat edilmesi gerektiği, bu hususta ceza yargılaması sırasında SMMM ...in yeminli beyanı ile kendisine defter teslim edilmediğini ifade ettiği, ticari defter ve kayıtları kendisinin davacıya verdiği hususunda ispat külfeti davalı üzerinde olmakla birlikte bu hususta yazılı bir delil sunulmadığı gibi...'in yeminli tanık ifadesinde de defterlerin teslim edilmediğinin beyan edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde ticari defter ve kayıtların sunulmamasının davalı aleyhinde değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiştir.

13-Yukarıda ayrıntıları açıklandığı üzere şirkete ait ticari defter, alış ve satış faturaları ve diğer muhasebe kayıtlarının 13/06/2016 tarihinde davalıya teslim edildiği ve davalı tarafça bunları davacıya veya davacının gösterdiği bir kimseye teslim edildiğinin ispat edilemediği gözetilerek ticari defterlerin ibraz edilememesi nedeniyle davalı savunmasında yer alan şirkete ait araç, gereç ve malzemelerin satışından elde edilen gelirlerle şirketin kamu borçlarının ödendiğine yönelik savunmasına dair değerlendirme yapılamadığı, davacı tarafın savunmasında şirket araçlarının satıldığı kabul edilmekle birlikte bunların şirketin borçları için sarf edildiğinin ileri sürüldüğü, şirket kayıtlarının incelenememesi nedeniyle şirketin alacak ve borç durumuna dair tespit yapılamadığı, bu haliyle ticari defterlerin kendisinde olduğu kabul edilen davalının bu durumdan lehine sonuç elde etmesi mümkün görülmediğinden ve yapılan ödemelerin şirket malvarlığından yapıldığına dair başkaca bir somut delil de gösterilmediğinden davacının kamu borçları için yaptığı ödemeyi kendi malvarlığından sağladığı kabul edilmiştir.

14-Dosyaya sunulan SGK kayıtlarından, vergi dairesi müzekkere cevaplarından ve Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi'nden celb edilen dekont örneklerinden davacının farklı tarihlerde toplam 277.514,62-TL ödeme yaptığı anlaşılmakta olup, davalının şirketin %50 hissesine ortak olması nedeniyle yapılan ödemelerin yarısı olan 138.757,31-TL miktarından sorumlu olduğu, davacı şirket yöneticisinin davalı ile birlikte müteselsil sorumlu olması nedeniyle davalı yerine yaptığı ödemeyi davalıdan talep edebileceği anlaşıldığından her bir ödeme tarihinden itibaren ayrı ayrı ticari faiz işletilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmişitir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, 138.757,31. TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacak miktarının;

22.000,00-TL'sine 30/03/2015,

3.500,00-TL'sine 31/05/2015,

500,00-TL'sine 03/04/2015,

5.314,27-TL'sine 20/02/2015,

395,51-TL'sine 20/02/2015,

8.356,57-TL'sine 29/08/2018,

16.956,62-TL'sine 21/09/2018,

25.000,00-TL'sine 20/02/2015,

2.500,00-TL'sine 01/06/2015,

5.991,00-TL'sine 30/11/2015,

4.357,80-TL'sine 20/02/2015,

4.981,10-TL'sine 18/11/2015,

826,03-TL'sine 30/12/2014,

12.748,49-TL'sine 04/02/2015,

1.528,09-TL'sine 23/01/2015,

23.801,83-TL'sine 10/04/2015,

Tarihlerinden itibaren ticari faiz işletilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.478,51. TL harçtan peşin olarak alınan 2.369,63. TL harcın mahsubu ile bakiye 7.108,88. TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 22.201,17. TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.369,63. TL peşin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafça sarf edilen 35,90. TL başvuru harcı, 70,00. TL yurt dışı tebligat ücreti, 541,60. TL ABD'ye tebligat masrafları, 149,05. TL tebligat ve posta ücreti, 600,00. TL tercümen bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplam 1.396,55‬. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,

7. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,

Dair davacı vekilinin duruşmada yüzüne karşı, davalı vekiline e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/11/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır