İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/762 E. 2023/843 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/762 Esas

KARAR NO : 2023/843

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/09/2022

KARAR TARİHİ : 19/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilim adına kayıtlı ... plaka sayılı araca 09/05/2022 tarihinde zorunlu mali mesuliyet sigortası ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan ... plakalı aracın sürücüsünün çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana gelmiştir.Kaza sonrası düzenlenen 09/05/2022 tarihli Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağına göre davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi düzenlenen ... plakalı aracın sürücüsünün, müvekkilimin ... plaka sayılı aracına, arka sol çamurluk ve arka lastik kısmından çarpmış olduğu belirtilmektedir. Oluşan kaza sonucu müvekilin hastaneye götürülmesi sebebiyle kaza mahallinde olmamasından dolayı olay yerine gelen trafik polisleri sürücülerin ifadesine başvuramamıştır. Eksik araştırma ve inceleme yapan polis memurları kamera görüntüsü araştırması yapmadan tutanak tutmuş ve kaza tespit tutanağında herhangi bir kusur dağılımı yapmamışlardır. Kazadan sonra yapılan çevre iş yeri kamera görüntüsü araştırmasında elde edilen kaza anına ait görüntülerde ... plakalı aracın sürücüsünün, müvekkilimin ... plaka sayılı aracına arakadan çarptığı görülmektedir. (Kaza anına ait görüntüleri içeren CD mahkemenize fiziki olarak sunulacaktır.) Bu kazada... Sigorta A.Ş tarafından sigorta poliçesi düzenlenen ... plakalı aracın sürücüsü müvekkilimin aracına arkadan çarptığı için % 100 kusurludur, müvekkilimizin kazanın oluşumunda her hangi bir kusuru bulunmamaktadır. Oluşan kazada kusur dağılımı sayın mahkemenizce hazırlatılacak bilirkişi raporu ile netlik kazanacaktır.

İş bu kazadan sonra ... Otomotiv Tic. Ve San. A.Ş.'ye ait .. Cad. ... Gaziemir İzmir adresinde bulunan yetkili serviste müvekkilimin aracı onarılmıştır. Bu onarıma ilişkin yetkili servisin düzenlediği 20/06/2022 tarihli 71.363,33 TL tutarlı onarım faturası ekte sunulmaktadır. Müvekkilimin aracından mahrum kaldığı sürenin tespiti için aracın onarımının sona erip müvekkilime teslim tarihinin hangi tarih olduğunun ... Gaziemir İzmir adresinde bulunan yetkili servis ... Otomotiv Tic. Ve San. A.Ş.'den sorulmasını talep ederim. İş bu kazadan dolayı müvekkilimin aracında oluşan maddi değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı nedeniyle davalılardan alacağımız mevcuttur. Müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı sayın mahkemenizce hazırlatılacak bilirkişi raporu ile ortaya çıkacaktır. Yargıtay ...Hukuk Dairesi ... K. Sayılı kararı; "Trafik kazasında hasar gören davacı aracının onarımı için geçecek makul sürenin belirlenmesi, özel ve teknik bilgi gerektiren bir husustur. 6100 sayılı HMK’nın 266/1. maddesi “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz” hükmünü taşımaktadır.Bu durumda mahkemece, davacı aracında oluşan hasarın niteliğine göre makul tamir süresinin belirlenmesi hususunun özel ve teknik bilgi gerektiren konu olduğu gözetilerek, aracın makul tamir süresi, bu süre içinde davacının ikame araç için ödemesi gereken bedelin ne olacağı konularında ayrıntılı, gerekçeli, denetlenebilir rapor almak suretiyle davacının mahrumiyet bedeli talebi hakkında karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir." Yargıtay ... HD. ... K. 03.12.2015 tarihli ilamında “..aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.“ denilmektedir. Müvekkilin aracında kaza sonrası meydana gelen zarardan kaynaklı alacağımızın tahsili için arabuluculuk müessesinde de anlaşamayınca alacağımızın tahsili ve tazmini için sayın mahkemenize başvuru zorunluluğu hasıl olmuştur.

Mahkemenin toplayacağı bilgi ve belgeler ile kusur dağılımın yapılması ve alacağın hesaplanması için alanında uzman bilirkişilere hazırlatılacak bilirkişi raporu akabinde tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olmasından sonra tarafımıza verilecek süre içerisinde talep miktarımızı artırma hakkımız saklı kalmak kaydıyla mahkemeye başvuru zorunluluğu hasıl olmuştur. Yukarıda arz ve izah edilen tüm bu açıklamalarımız çerçevesinde; dava konusu kazadaki kusur durumuna göre isabet eden talep edilebilir alacak tutarının yargılama sırasında toplanan delillerle (özellikle bilirkişi incelemesi ile) aydınlanacağı ve HMK m. 107 kapsamı dikkate alınarak fazlaya ilişkin talep ve davaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; Müvekkile ait araçta oluşan değer kaybı zararı nedeniyle şimdilik 100,00-TL’nin davalılardan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, Müvekkilin aracın tamiri sürecinde aracından mahrum kalması nedeniyle şimdilik 100,00-TL araç mahrumiyet zararının davalı...'tan kaza tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline, karar verilmesini vekaleten talep ederim." talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta vekili süresinden sonra sunduğu cevap dilekçesinde özetle; "Sigortalı araç sürücüsü meydana gelen kazada kusursuz olduğundan davanın reddine, Kabul anlamına gelmemek kaydı ile işin esasına geçilmesi halinde, 04.12.2021 TARİHİNDE VE 31679 SAYILI RESMİ GAZATE’DE YAYIMLANAN “KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR GENEL ŞARTLAR” UYGULANMASINA, 01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre EKSİST sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun EKSİK EVRAK sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, Değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK (TRAFİK) SİGORTASI GENEL ŞARTLARI uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, Araç mahrumiyet bedeli talebi teminat dışı olduğundan davanın reddine, Avans faizi talebinin reddine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine," karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı 09/05/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ..., ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.

KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Kazaya karışan... plakalı araç 09.02.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 09/05/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.

Davalı ... 'ın sorumluluğu incelendiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacağından (TBK madde 49) dava dilekçesi ile talep edilen değer kaybı ve ikame araç bedelinden kusuru oranında sorumlu olacaktır.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 10/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "1- Davalı ... Sigorta şirketi nezdinde 09.02.2022-2023 tarihleri arasında ... sayılı ZMMS trafik poliçesiyle sigortalı ... plakalı 1989 model ... marka otomobil iğer davalı ... kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK. nın 52/b ve 56/a hükümlerini ihlal ettiği kanaatine,

2. ... plakalı 2016 model ... marka otomobilin malik ve sürücüsü olan davacı...'ın kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği kanaatine,

3. ... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında 25.000,00 TL değer kaybı meydana gelebileceği kanaatine,

4. ... plaka sayılı aracın onarım süresi boyunca serviste kalacağı sebebiyle 4.500,00 TL ikame araç bedeli talebi oluşabileceği kanaatine,

Hususundaki ortak görüş, tespit ve kanaatimizi içeren heyet raporumuzun,hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.

Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, değer kaybına yönelik hesaplama mahkememiz ara kararı gereği yapıldığından ve az evvel yukarıda belirtilen sebeplerle hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili mahkememiz ara kararı gereği sunuduğu bedel arttırım dilekçesi ile; 25.000,00 TL değer kaybı (sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı sorunlu olmak üzere) ve 4.500,00 TL ikame araç tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.

Tüm bu nedenler ile; 09/05/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi davalı sürücü...'ın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' ın tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 25.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, ... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 4.500,00 TL olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalı ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren aracın kullanım amacı nazara alınarak yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ ile;

-25.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 14.318,35 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 18/07/2022 tarihinden diğer davalıdan ise kaza tarihi olan 09/05/2022 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

-4.500,00 TL ikame araç tazminatının davalı...'tan kaza tarihi olan 09/05/2022 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,

2. Değer kaybına yönelik alınması gereken 1.707,75 TL karar ve ilam harcının yatan 581,07 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 978,08TL nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 148,6 TL' nin ise davalı...'tan alınarak Hazine' ye irat kadına,

3. İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 307,39 TL karar ve ilam harcının davalı ...tan alınarak Hazine' ye irat kadına,

4. Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 581,07 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 261,00 TL posta ve diğer giderler ile 1.800,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.722,77 TL yargılama giderinin sigorta şirketi yönünden bakiye kalan poliçe limit gözetilerek hesaplanan 1.321,55 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 1.401,22 TL' nin ise davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin 10.251,94 TL' sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, bakiye kalan 7.648,06 TL' nin ise davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 4.500,00 TL vekâlet ücretinin davalı ...'tan alınarak davacıya verilmesine,

7. 6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.600,00 TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına,

8. Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2023

Katip ...

e-imzalıdır

Hakim...

e-imzalıdır