İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1076 E. 2023/831 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/1076 Esas

KARAR NO : 2023/831

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

KARAR TARİHİ : 17/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 13.09.2022 tarihinde ...'a ait ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, davacıya ait ...plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir, kolluk kuvvetince tanzim edilen kaza tespit tutanağına, taraf beyanlarına ve olay yeri fotoğraflarına göre davalı şirket nezdinde sigortalı ... plakalı araç sürücüsü, Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/1-c hükmünü ihlal ederek kusurlu olduğu belirlenmiştir. Dava, kusurlu sürücü, kusursuz sorumlu malik ve ... Sigorta A.Ş.'ye karşı açılmıştır. Davalı şirket ile kusurlu araç arasında ... poliçe no'lu ve 29.07.2022- 29.07.2023 tarihleri arası geçerli ZMMS poliçesi bulunmaktadır. İş bu sebeple davalı şirket, bu kazadan dolayı zorunlu trafik sigortası bakımından teminatlar dahilinde sorumludur. davacı aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu Almanya'da bulunan ... isimli firma tarafından düzenlenen 06.10.2022 tarihli teknik maliyet ekspertiz raporu ile hasar miktarı KDV dahil 5.413,11 Euro olarak tespit edilmiştir. Bu raporlama işlemi için KDV dahil 951,05 Euro ödemede bulunulmuştur. Davalı sigorta şirketi, kaza tarihi itibarıyla ZMMS poliçesinde 100.000,00 TL ile sınırlıdır. Bu poliçe yönünden talebimizi teminat limitini aşmamak üzere sınırlıyoruz. Davacı aracı yabancı plakalı olup davacı daimi ikametgâhının da Almanya olduğundan ve orada Euro üzerinden harcama yapacağından, araçtaki zarar -ki burada; parça fiyatları, işçilik ücretleri, değer kaybı ve diğer zorunlu giderler, yani ekspertiz rapor ücreti de Türkiye piyasasına göre değil aracın bulunduğu ülke piyasasına yani Alman rayiç değerlerine göre belirlenmelidir dava şartı olarak davalı sigorta şirketi için son kez zorunlu Arabuluculuk müessesesine başvurmuş olmamıza rağmen alacaklarımız için anlaşma sağlanamamıştır. Yukarıda izah edilen sebeplerle, davamızın kabulü ile, fazlaya ilişkin her türlü talep, dava ve net i talebimizi Islah hakkımız saklı kalmak kaydıyla, her ne kadar ekte sunulu raporlarla belirlenmiş ise de yargılama gerektirdiğinden belirsiz alacak olarak şimdilik, 100,00 Euro hasar tazminatının davalı sigorta şirketinden; zorunlu trafik sigorta poliçesi bakımından teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere, temerrüt tarihinden itibaren, davalı şahıslardan ise kaza tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası EURO Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, Tarafımızca ödenmiş ekspertiz rapor ücretinin yargılama giderlerinden sayılmasına, diğer yargılama giderleri ile yasal avukatlık vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı Sigorta Şirketi Vekili cevap dilekçesinde özetle;...davalı şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalanmış olduğu, dava konusu kaza Antalya ilinde meydana geldiği için yetkili mahkeme Antalya Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki dava yetkisiz mahkemede açılmış olup usulden reddi hasara konu araçta hasara uğramış parçalar belli olup hasar fiyatlarının bilgisine de davacıda mevcuttur. Nitekim davacının davalı sigorta şirketine başvurusunda da aracında meydana gelen hasar tazminatı bedelinin 5.413,11-EURO olduğunu belirtmiştir. Buna rağmen davacının talebini belirsiz alacak olarak ileri sürmesinde hukuki bir yarar yokluğundan reddi, 29.07.2022 - 29.07.2023 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi uyarınca davalı şirketin sorumluluğu, sigortalısının kusuru oranında araç başına 100.000,00.-TL ile sınırlıdır. Davalı şirketin sorumluluğunun belirlenmesi için kazaya karışan araçların kusur oranlarının denetime elverişli bir biçimde tespit edilmesi gerekmektedir. Kusur tespitinin yapılabilmesi amacıyla dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine tevdi, başvuruya konu hasar bedelinin oluştuğu davacı tarafça ispat edilememiştir. Nitekim davacı tarafından da dosyaya aracında meydana geldiğini iddia ettiği hasara bedeline ilişkin ödeme yaptığını kanıtlar nitelikte dekont vb evrak sunulmamıştır. Ödendiği ispatlanamayan bir bedelin davalı şirketten tazmin edilmesi davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağı, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, hasara konu araçta değiştirilmesi gerektiği iddia edilen parçaların orijinal olup olmadığının tespit edilmesi, davalı şirketin, maddi hasar tazminatı bakımından onarım ve parça tedarikinde indirim hakkı bulunmaktadır. Davalı şirketin sorumluluğunun tespitinde ıskontunun dikkate alınması gerekmektedir. Söz konusu kaza sebebiyle ödenmesi talep edilen tutarın varlığının uzman bilirkişilerce tespiti gerekmektedir. davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporu denetime elverişsiz olup yeni bir bilirkişiden rapor alınması gerekmektedir. ayrıca ekspertiz ücreti poliçe teminatı kapsamında yer almamakta olup davalıl şirketten tahsilinin talep edilmesi mümkün değildir. Belirtilen itirazlarımıza ek olarak dava konusu alacak zamanaşımına uğramış olup davanın zamanaşımı yönünden de reddini, belirtili nedenlerden ötürü davanın öncelikte usulden ve herhalde esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.Davalı ...'ın davaya cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı 13/09/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı ... ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.

KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.

Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;

6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.

Somut olayda, rizikonun, yani kazanın Antalya ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin Almanya olduğu, ancak davalı sigorta şirketlerinin İzmir ilinde Ege Bölge Müdürlüğünün bulunduğu görüldüğünden, davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığına göre, yetki itirazı mahkememizce kabul edilmemiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Kazaya karışan ... plakalı araç 29.07.2022-2023 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 13/09/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.

Davalı ... 'ın sorumluluğu incelendiğinde;

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ..., ... plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacağından (TBK madde 49) dava dilekçesi ile talep edilen hasar bedelinden kusuru oranında sorumlu olacaktır.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 13/07/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...E. sayılı dava dosyasında yukarıda arz edilen hususlarla;

Trafik Kuralları ihlali yönünden;

— ... plaka sayılı davalı araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu kanaatine varılmıştır.

— ... yabancı plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı kanaatine varılmıştır.

Hasar Onarım Bedeli yönünden:

— ... plaka sayılı araçta hasar onarım bedeli 5.413,11 Euro olarak hesaplanmış olup, söz konusu aracın riziko tarihi itibarıyla 2. el rayiç değeri araştırılmış ve ortalama rayiç aracın değerinin 13.000,00 €. mertebesinde olduğu ve söz konusu aracın tamirinin ekonomik olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

— Davalı ... Sigorta Şirketi tarafından gerçek zarar bedelinden poliçe teminat limiti olan 100.000,00 TL'yi aşmamak üzere davalının kusuru oranında (bu olayda heyetimiz trafik bilirkişisi tarafından davacının olayın meydana gelmesinde etken olmadığı kanaati nedeniyle %100) 3095 Sayılı Kanun'un 4/a maddesine göre (Sözleşmede daha yüksek akdi veya gecikme faizi kararlaştırılmadığı hallerde, yabancı para borcunun faizinde Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanır.) belirlenen değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası (€) Efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak yasal faiziyle sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.

Sigorta Mevzuatı Yönünden

— Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, ... plaka sayılı aracın... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile 29.07.2022 — 29.07.2023 tarihleri arasında teminat altına alınmış olduğu ve rizikonun (13.09.2022) verilen teminat süresi içerisinde meydana geldiği belirlenmiştir.

— Türk Ticaret Kanunu' nun MADDE 1409- (1), KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZORUNLU MALİ SORUMLULUK SİGORTASI GENEL ŞARTLARI madde A.3.ve yukarıda belirtilen emsal Yargıtay kararları doğrultusunda , Davalı Sigorta Şirketinin heyetimizce belirlenen gerçek zarara ilişkin tazminat tutarını tazmin yükümlülüğü doğduğu kanaatine varılmıştır.

— Sayın Mahkemenizce hasar tarihindeki kurun esas alınması yönünde takdir oluşması halinde yapılan hesaplamada Hasar Tutarı 100.212,91-TL olarak hesaplanmış olup, dava konusu poliçe teminatı 100.000,00-TL'dir.

• Dosya kapsamında KTK m.97 gereği zarar gören davacı tarafından davalı sigorta şirketine 22.11.2022 tarihine hasar ihbarı yapıldığı, ihbarın 23.11.2022 tarihinde tebliğ edildiği ve bu bilgiler ışığında 05.12.2022 tarihi itibari ile davalı sigorta şirketinin temerrüde düşeceği görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM.... HD. ...K.).

Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 5.413,11 EURO hasar tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Tüm bu nedenler ile; 13/09/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi davalı sürücü ... 'ın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ... ' ın tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 5.413,11 EURO hasar bedelinin bulunduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalı ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekili yurt dışında yaptırdığı ekspertiz ücretinin, yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline karar verilmesini de talep etmiş olup, Yargıtay (kapatılan)...Hukuk Dairesinin 21.11.2017 tarih... K, 05.03.2015 tarih ... K ve 22.12.2014 tarih ... K sayılı ilamlarında açıklandığı üzere, yurt dışında yapılan ekspertiz masrafının karar tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının yargılama giderine eklenerek davanın kabul-red oranına göre taraflar arasında paylaştırılması gerekeceğini belirttiğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ ile; 5.413,11. Euro hasar bedelinin davalı ... yönünden kaza tarihi olan 13/09/2022 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 06/12/2022 tarihinden itibaren 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre uygulanacak değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirasının (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı tutulmasına) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2. Alınması gereken 7.357,67 TL karar ve ilam harcının yatan 2.824,08 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 4.533,59 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,

3. Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 2.824,08 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 322,00 TL posta ve diğer giderler, 3.900,00 TL bilirkişi masrafı ile 27.982,74 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 35.109,52 TL yargılama giderinin tüm davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ yönünden sorumlu olunan poliçe limitinin (100.000 TL), toplam hükmedilen maddi tazminata 5.413,11. Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı tutarına) oranı dahilinde sorumlu olması kaydıyla), müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan (davalı ... Sigorta AŞ yönünden sorumlu olunan poliçe limitinin (100.000 TL), toplam hükmedilen maddi tazminata 5.413,11. Euro'nun fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası karşılığı tutarına) oranı dahilinde sorumlu olması kaydıyla), müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

   5. 6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalı sigorta şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına,

5. Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/10/2023

Katip ...

E-imzalıdır.

Hakim ...

E-imzalıdır.