İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/539 E. 2023/787 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DOSYA NO : 2022/539 Esas

KARAR NO : 2023/787

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 27/06/2022

KARAR TARİHİ : 05/10/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; "07.12.2021 günü saat 15:15 sıralarında sürücü ... idaresindeki ... plakalı aracı ile İzmir Bornova Kemalpaşa Caddesi'nde syeir halinde iken sürücü... idaresindeki ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Mahkemeniz nezdinde gerçekleştirilecek kusur incelemesi ile de maddi hasarlı trafik kazasında mevcut kusur durumları netlik kazanacaktır. 07/12/2021 tarihli kaza neticesinde müvekkilin aracında meydana gelen değer kaybının tespiti için eksper ...'a dosya teslim edilmiş ve eksper dosyaya tespit raporunu sunmuştur. Raporda da görüleceği üzere müvekkilin aracında 6.000,00-TL değer kaybı tespit edilmiştir. Ekteki faturada da görüleceği üzere ekspere hizmet bedeli olarak 269,87-TL (KDV dahil) ödenmiştir. Müvekkile ait araçta meydana gelen değer kaybı zararı sayın mahkemenizce gerçekleştirilecek bilirkişi incelemesi ile netlik kazanacaktır. Bu zararlarımızın tazmin edilmesi amacıyla davalı sigorta şirketine 08/06/2022 tarihinde yapılan yazılı olarak başvurulmuştur. Başvuru neticesinde sigorta şirketi tarafından 712,50-TL ödeme yapılmış olsa da bu ödeme müvekkilin alacağını karşılamamaktadır. Sebepler doğrultusunda; talep edilebilir tazminat bedelinin sayın mahkemenizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak, fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla davamızda şimdilik fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla HMK 107. Madde uyarınca belirlenebilir olduğunda artırılmak üzere 100,00-TL değer kaybı tazminatının ve 269,87-TL eksper hizmet bedelinin davalıdan (teminat limitleri dahilinde ve temerrüt tarihinden itibaren) kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline,

Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını" talep ettiği görülmüştür.

SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; "Müvekkil sigorta şirketinin yerleşim adresi şişli istanbul olması nedeni ile sayın mahkeme de açılmış bulunan dava dosyasına yetki itirazında bulunuyoruz. yetkili ve görevli mahkeme istanbul (çağlayan) nöbetçi asliye ticaret mahkemeleridir. 4.müvekkil sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde alınan ekspertiz raporuna istinaden müvekkil sigorta şirketi ödemesini yapmış sorumluluğunu yerine getirmiştir. yapılan ödemelerinde güncellenmesi de gerekmektedir. bakıldığı vakit ;

5.müvekkil sigorta şirketi uhdesinde düzenlenen poliçe limitli poliçedir. poliçe de yazılı tüm limitlerin ödeneceği anlamına gelmez.

6.sayın mahkemede açılmış bulunan davanın kabulü anlamına gelmemekle beraber dava konu edilen olay nedeni ile istenilecek faiz türü yasal olup dava tarihinden itibaren istenilmesi de gerekmektedir.

7.davanın kabulü anlamına gelemekle beraber, kdv alacağı devlet alacağı olup şahıs veya tüzel kişilere ait bir alacak değildir.

-yetkiye dair itirazımın kabulüne karar verilmesi ile dosyanın yetkili ve görevli istanbul (çağlayan) nöbetçi asliye ticaret mahkemelerine gönderilmesini,

-Haksız ve mesnedsiz olarak açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesi ile yargılama giderleri, masraf ve ücreti vekaletin davacı yan üzerinde bırakılmasını " talep ettiği görülmüştür.

UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :

1).Dava, haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedelinin Tahsili istemine ilişkin HMK md. 107 uyarınca açılmış olan Belirsiz Alacak Davasıdır.

2. Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.

Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.

3. Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;

"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde başvuru dilekçesinin sunulmuş olduğu görülmekle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı anlaşılmıştır.

4. Davaya konu trafik kazasının 07.12.2021 tarihinde, İzmir ili Bornova ilçesinde gerçekleştiği, ...'nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın seyir halindeki ... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.

5. Zarar gören ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde Davacı... adına tescilli olduğu;

Zarar veren ... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... Otomotiv Sanayi ve Ticaret AŞ. adına tescilli olduğu Noterler Birliği'nin cevabi yazısı ve ekinde yer alan araç tescil özet raporları ile sabittir.

6. Zarar veren ... plaka sayılı aracın 20.04.2021 - 20.04.2022 tarihlerini kapsar şekilde Türkiye Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan hasar dosyası içinde yer alan ... no'lu poliçe sureti ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçede belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.

7. Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.

Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.

8. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;

91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";

85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";

85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

9. Zarar veren ... plaka sayılı aracın 20.04.2021 - 20.04.2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalı ...A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 07.12.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden sigorta şirketi sorumludur.

Ancak sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlı olarak dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranındadır. Bu nedenle aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

10. Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.

TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.

11. 18.06.2023 tarihli Bilirkişi Raporunda;

• Kusur Dağılımı Yönünden;

A) Sigortalı ... Plakalı Açık Kasa Kamyonet Sürücüsü ...'nın kaza esnasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 46. Maddesinde düzenlenen Madde 46'da – Karayollarında trafik sağdan akar. Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler: b) Şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek, c) Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek zorundadırlar.” şeklindeki kuralı, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84. Maddesinde düzenlenen "f) Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma" şeklindeki kuralı ihlal ettiği kanaatine varılmıştır.

B) Davacı... (... plakalı panelvan kamyonet sürücüsü) Davacının 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununu ihlal eden bir davranışının bulunmadığı kanaatine varılmıştır.- Değer Kaybı Tespiti ve Ekspertiz Ücreti Yönünden ise; "07/12/2021 tarihli kazada, dava konusu...1 plakalı, 2005 model, ...1.9 TDI LWV tip, şasi no WVIZZZ7HZ5H050772, motor no:AXB066510, siyah renk, kaza anında kilometresi 313.974 km'de olan aracın,

• Oluşan kazadan dolayı hasar tutarının 13.001,97-TL’sı,

• Hasar tarihinde piyasa rayiç değeri 165.000,00-TL’sı,

• Önceki hasar kayıtları incelendi, 7 adet kaza kaydından 3 adeti çarpma olduğu, 4 adet ekspertiz raporlu kaza kaydında bir tanesinde motor kaputundan hasarlandığından, dava konusu kazada motor kaputundan hasar aldığı için dava konusu kazada motor kaputundan aldığı hasar değer kaybına yansıtılmadan değer kaybı hesap edildiği Kaza tarihi 07/12/2021, 04/2020 tarihli tebliğden sonra olduğu için ek formüle göre;

• Kaza tarihi 07/12/2021 olduğundan 04/2020 tarihli tebliğden sonra olduğu için ek formüle göre; Total değer kaybı = 0,1 x 0,25 x 31.350,00=783,75-TL'sı (kaza tarihinden itibaren) olduğu,

• Yargıtay içtihatlarına göre reel değer kaybının = 165.000,00 – 160.050,00 = 4.950,00-TL olduğu,

• Onarımın ekonomik olduğu,

• 2022 Yılında alınan ekspertiz hizmeti için 2022 yılı tarifesine göre % 18 KDV dahil ekspertiz ücreti 228,70 TL + %18 KDV = 269.87-TL’sı olduğu..." şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

12. Mahkememizce, Kazada ... plaka sayılı araç sürücüsünün kaza tespit tutanağında kusuru kabullenen beyanı da nazara alınarak bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.

Bilirkişi raporunda tespit olunan rakamlara itibar edilerek değer kaybının 4.950,00-TL olduğu ancak dava öncesi davalı tarafından davacıya 712,50-TL'lik ödeme yapılmış olduğunun dava dilekçesiyle ve davacının 11.07.2023 tarihli dilekçesiyle bu ödemenin sabit olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin davacıya 4.237,50-TL Bakiye Değer Kaybı ödemesine ilişkin aşağıdaki karar hükmolunmuştur.

13. Davacı vekili bilirkişi raporu doğrultusunda talebini arttırmış, harcını karşılamıştır.

14. Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek hükme esas alınmıştır.

15. Davacı tarafça dava öncesi davalı sigorta şirketlerine yazılı başvuru yapılmış olup işbu başvurunun hangi tarihte davalı sigorta şirketine tebliğ olunduğu anlaşılamamaktadır. Bu nedenle dava tarihi itibariyle faizin işletilmesine karar verilmiştir.

16. Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde avans faizi talep etmiş ise de; davacının tacir olmaması ve aracın ruhsatında kullanım amacının vasfının hususi olduğunun belirtildiği görülmekle yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

17. Yargılama giderlerinin kapsamı HMK'nın 323. maddesinde açıklanmış olup, davacının talep ettiği ekspertiz ücreti yargılama giderleri içerisinde kaldığından işbu ücret yargılama giderlerine eklenmiştir.

18. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutar yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmiştir.

Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. .Davanın KABULÜ İLE;

4.237,50-TL Değer Kaybına ilişkin Tazminatın poliçe limiti olan 43.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

Dava Tarihi olan 27/06/2022 tarihinden itibaren Yasal Faiz işletilmesine,

2. 269,87. TL Ekspertiz Ücretinin yargılama gideri kapsamında ele alınmasına,

3. Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 289,46. TL harçtan peşin alınan 80,70. TL'nin ve 189,10. TL Tamamlama Harcının mahsubu ile bakiye 19,66. TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4. Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00. TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

5. Davacı tarafından yatırılan 80,70. TL Başvurma Harcı, 80.70. TL Peşin Harç ve 11,50. TL Vekalet Harcı ile 189,10. TL Tamamlama Harcınından oluşan toplam 362,00. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.237,50. TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davacı tarafından yapılan 2.600,00. TL bilirkişi ücretinin ve 53,25. TL tebligat ve posta ücreti ile 269,87. TL Ekspertiz Ücreti olmak üzere toplam 2.923,12‬. TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8. Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/10/2023

Katip ...

¸e-imza

Hakim ...

¸e-imza