İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/931 E. 2023/473 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2021/931 Esas

KARAR NO : 2023/473

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 07/12/2021

KARAR TARİHİ : 30/05/2023

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle;dava dışı... idaresindeki davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde davalı ... Filo araç kiralama A.Ş. adına 18911936 sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ...plakalı aracıyla 12.12.2019 tarihinde müvekkiline ait ... idaresindeki ... plakalı araca, kaza tespit tutanağına göre asli kusurlu çarparak hasarına sebebiyet verdiğini, müvekkili sürücüsünün ise kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı, gerçekleştirilecek kusur incelmesiyle kusur durumunun netlik kazanacağını 12.12.2019 tarihli kaza neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı ve ikame araç bedelinin tespiti hususunda eksper ...’ndan alınan raporda; müvekkilinin aracında 3.500,00-TL değer kaybı, 1.750,00-TL araç mahrumiyet zararı tespit edilmiş olduğunu, ekspere hizmet bedeli olarak 319,57-TL (KDV dahil) ödeme yapıldığını müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı bilirkişi incelmesiyle netlik kazanacağını, maddi hasarlı trafik kazasın karışan müvekkilinin aracının değer kaybına uğramasına sebebiyet veren ...plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla maliki ... olduğunu yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının kazaya sebebiyet veren kusurlu araç malikinden haksız fiil hükümlerine göre tahsil edilmesine karar verilmesi gerektiğini, 2918 sayılı KTK nın değiştirilen 97. Maddesi gereği müvekkilinin zararının giderilmesine yönelik davalı ... Sigorta A.Ş. ye 27.01.2020 tarihinde yapılan yazılı başvurunun 28.01.2020 tarihinde tebellüğ edildiğini başvuruya istinaden müvekkilinin uğradığı zararın giderilmesine yönelik 1.730,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmışsa da ödeme eksik olup zararı karşılamadığını, ilgili başvuru sigorta şirketince 28.01.2020 tarihinde tebellüğ edildiğini ardından dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu müvekkilinin aracından bu kaza nedeniyle mahrum kaldığına ilişkin kazaya sebebiyet olan davalıya karşı alacak davası ikame etme zorunluluğu hasıl olduğunu, değer kaybı ve araç mahrumiyeti zararının tespiti için ekspere ödenen 319,57-TL hizmet bedeli de karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin saklı hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının ve 319,57-TL eksper hizmet bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. den ve ... Araç Filo Kiralama A.Ş. den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL ikame araç bedelinin davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş. den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini, ... Sigorta A.Ş. den... poliçe numaralı kazaya ait hasar dosyasının celbini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını, arabuluculuk aşamasında da taraf vekili olarak yer aldıklarından arabuluculuk taraf vekili ücretine de hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili, değer arttırım dilekçesi ile; 1.920,00 TL değer kaybı alacağından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının kabulü ile davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, davalı ... Araç Filo Kiralama Anonim Şirketi için kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile tahsiline, 1.500,00 TL araç ikame bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Araç Filo Kiralama Anonim Şirketi'nden tahsiline, (sigorta şirketinin sorumluluğu yoktur) 319,57 TL ekspertiz hizmet bedeli (dosyada mevcut faturada açıkça görülmektedir.) alacağının yargılama gideri olarak ve davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının kabulüne, yargılama giderleri ile dava ve arabuluculuk vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini ve dilekçemizin bir örneğinin davalılara gönderilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; talep ve iddia edilen değer kaybı ekspertiz ücretini kabul etmediklerini, değer kaybı zararının tespiti için zarar gören araç üzerinde bilirkişi incelmesi yapılmasını, talep ettiklerini dosyaya sunulan rapor eksper raporu niteliğinde olmadığını, bir raporun “eksper raporu” olarak kabul edilebilmesi için sigorta eksperleri atama yönetmeliği gereğince “sigortalı veya sigorta ettiren yada sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişi tarafından” eksper ataması eksist sistemi üzerinden rastgelen sıra durumuna göre yapıldığını, bu sistem dışında eksper ataması yapılamayacağı gibi bu sistem dışında hazırlanan raporlarda düzenleyen kişi sigorta eksperi dahi olsa eksper raporu olmadığını, HMK 293. Madde kapsamında teknik uzman mütalaa niteliğinde olduğunu davacı da zaten raporun uzman raporu olduğunu belirttiğini HMK 293. Madde kapsamında uzman görüşüne başvuran taraf bu konudaki gerekli masrafları kendisi karşılamak durumunda olduğunu, bu giderler yargılama giderleri içinde sayılmadığını, aynı kazayla ilgili olarak davacı tarafça araç hasarı ve bu hasarın tespiti için ödenen ekspertiz ücreti, İzmir ... ATM....E. Sayılı dosyası ile dava konusu yapıldığını ve 19.10.2020 tarihinde karara çıktığını, bu davada aracın rayiç değeri 60.000,00-TL olarak belirlendiğini dosyaya sunulan değer kaybı raporunda ise araç değeri fahiş olarak 67.500,00-TL tutarında gösterildiğini ve değer kaybı zararı da kasten fazla takdir edildiğini, aracın değer kaybının tespiti için önemli kriterlerden birisi de kaza geçirip geçirmediği ve aynı yerlerden daha önce hasar alıp almadığı önemli olup yapılan sorgulama da davacıya ait aracın 30.06.2012 tarihinde, 25.02.2013 tarihinde, 14.03.2015 tarihinde, 20.04.2016 tarihinde olmak üzere 4 adet geçmiş kazası tespit edildiğini, davacı yan bu 4 adet kazada hasarlanan aracının ön ve arka kısımlarına hasar görmediğine dair dosyaya delil sunması gerektiğini, aksi halde daha önce hasarlanan yerlerden bir kez daha hasar görmesi halinde mükerrer değer kaybı oluşmayacağından, değer kaybı zarar talebinin ve buna bağlı olarak lüzumsuz şekilde sarf edilen ve gerçek duruma uygun olmayan rapor ücretinin de reddi gerektiğini, müvekkilinin temerrüt tarihi en erken başvuru tarihine genel şartlarda belirtilen 8 iş günü süre eklenerek bulunan tarih olup faiz bu tarihten itibaren istenebileceğini belirterek açıklanan nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket mülkiyeti kendisine ait olan araçları 3. Kişilere kiralayarak gelir elde ettiğini, müvekkili şirket ile ... Sağlık Ürünleri Ltd. Şti. arasında 10.12.2018 tarihli... nolu uzun dönem operasyonel araç kiralama sözleşmesi imzaladığını, iş bu sözleşme kapsamında 10.12.2018 tarihli toplu kontrat düzenlenmiş bu kontratla ilgili araç 26.12.2018 tarihinde kiracıya teslim edildiğini, sözleşmede kiralama süresince kiralanan malın zilliyedinin kiracı olduğu ve sözleşmenin amacına uygun olmak koşuluyla kiracının kiralanandan her türlü faydayı temin etme hakkına haiz olduğunu, malin gerekli özeni göstererek kullanılmasından kiracının sorumlu olduğunu, sözleşmeye aykırı davranışlarda hasar ve ziyan sorumluluğunun kiracıya ait olduğu açıkça belirtildiğini, 2918 sayılı karayolları trafik kanunun 3. Maddesi gereği uzun süreli kiralama işlemlerinde kiracı, araç işleten sıfatını kazanacağından müvekkili şirketin işleten olarak sorumlu tutulmasını mümkün olmadığını, müvekkili şirket kazaya karışan aracın bu durumda işleteni olmadığından müvekkili şirket açısından davanın husumetten reddi gerektiğini, işleten sıfatına sahip olmadığından müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmamakla beraber kazaya karışan araç diğer davalı tarafından sigortalandığını bu sebeple de davacı yan taleplerin muhatabı hiç bir şekilde müvekkili şirket olmadığını belirterek davanın ... Sağlık Ürünleri Ltd. Şti. ye ihbar edilmesini, müvekkili şirket açısından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Bilirkişi heyetinden alınan 15.06.2022 Tarihli raporun sonuç kısmına göre; "...1-trafik kurallarını ihlal yönünden:

-Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 13.12.2018/2019 tarihleri arasında davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş.adına ... sayılı ZMS (Trafik) poliçesiyle sigortalı ...plakalı 2018 model ... marka otomobil sürücüsü...’in kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK. nın diğer sürücü kusurlarından 52/B, 52/C, 56/C ile sürücü asli kusurlarından 84/D kurallarını ihlal ettiği,

-Davacı ... adına kayıtlı ... plakalı 2011 model Hyundai marka otomobil sürücüsü ...’ın kazanın oluşumuna katkı sağlayacak kurallara aykırı etken davranış faktörü görülmediği,

-Kazanın oluşumuna katkı sağlayacak başkaca etken kişi kurum ve kuruluş olmadığı,

2-DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN:

-Dava konusu ... plakalı 2011 model... Troy 1.4 CVVT otomobilin hasarlı olduğu anlaşılan parçalarının , dava konusu 12.12.2019 tarihli maddi hasarlı trafik kazası ile uyumlu olduğu,

-Dava konusu ... plakalı 2011 model... Troy 1.4 CVVT otomobilde 12.12.2019 tarihli kaza nedeniyle meydana gelen hasarın giderim bedelinin 14.216,84 TL ( KDV dahil) olduğu,

-Anayasa Mahkemesinin... Karar sayı numaralı 17.07.2020 tarihli kararı ve yerleşik Yargıtay kararları gözetilerek yapılan hesaplamada 12.12.2019 tarihli kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı 2011 model... Troy 1.4 CVVT otomobilde 3.650,00 TL değer kaybı zararı oluştuğu, kazaya karışan ...plakalı aracın davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde davalı ... Filo Araç Kiralama A.Ş. adına 18911936 sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı olduğu, poliçede araç başına 36.000 TL teminat limiti olduğu, kaza ile ilgili davacıya ait ... plakalı 2011 model... Troy 1.4 CVVT otomobilin değer kaybı zararı kapsamında davalı sigorta şirketi tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığının anlaşıldığı, (Sayın Mahkemece 12.12.2019 tarihli kazanın oluşumunda davalı tarafça ...plakalı aracın sürücüsüne tam kusur takdir edilmesi halinde ) değer kaybı zararı olan 3.650 TL den nihai takdir Sayın Mahkemede olmak üzere davalı sigorta şirketi ile diğer davalının müştereken sorumlu oldukları,

-Davacı yan tarafından dava konusu kaza nedeniyle... Ekspertiz firmasına ekspertiz raporu düzenletildiği ve hizmet bedeli olarak 24.01.2020 tarih ve... sıra numaralı fatura ile KDV dahil 319,57 TL ekspertiz ücreti bedeli ödendiği, bu bedelin talebi ile ilgili takdirin Sayın Mahkemede olduğu,

3-İKAME ARAÇ BEDELİ TALEBİ YÖNÜNDEN:

-Davacıya ait ... plakalı 2011 model... Troy 1.4 CVVT otomobilin 12.12.2019 tarihli kaza nedeniyle onarımının sistemli bir çalışma ile 10 iş günü içerisinde tamamlanmasının mümkün olduğu, günlük 150 TL. bedel ile kiralanmasının mümkün olduğundan, 10 günlük araç ikame bedelinin 1.500 TL. olduğu kanaatine varılmıştır.

Görüş tespit ve kanaatimizi içeren heyet raporumuzu hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı sayın mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

Bilirkişi heyetinden alınan 20/02/2023 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre; "...Tarafımızca Sayın Mahkemeye sunulu bilirkişi heyet raporunda dava konusu 12.12.2019 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası , ekspertiz raporları ve aracın hasarına ilişkin dava dosyasına sunulu fotoğraflar esas alınarak dava konusu aracın arka ve ön kısımlarından hasarlandığı kanaatine varılmıştır.

Araçta değer kaybı zararı hesabına esas teşkil etmek üzere 12.12.2019 tarihli maddi hasarlı trafik kazası sonrası dava konusu ... plakalı 2011 model ... Troy 1.4 CVVT Model otomobilde meydana gelen hasar ve hasarın niteliği ve aracın tüm özellikleri maddeler halinde verilmiştir.

Dava konusu aracın eski hasar kaydı olup olmadığı ile ilgili daha önce dosyaya sunulu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden alınan ... sayılı yazı ve eklerinde herhangi bir hasar kaydı verilmemiş ve değer kaybı hesabı esası bu veri esas alınarak yapılmıştı.

Bu sefer Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezince dava konusu otomobile ait da dava konusu otomobille ilgili olarak ... sayılı yazı ve ekleri gönderilmiştir. Söz konusu kayıtlara göre dava konusu otomobilin vaki kaza (12.12.2019) öncesi 4 adet hasar kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. Kazalara ilişkin detaylar aşağıda verilmiştir.

30.06.2012 tarihli kaza: Aracın arka tampon demirinin değiştirildiği, arka tampon ve tampon demirinin hasarlanmış olduğu, ekspertiz raporuna göre hasar bedelinin 941,70 TL. Olarak hesaplanmış olduğu,

25.02.2013 tarihli kaza: Aracın arka tamponunun işlem görmüş olduğu, ekspertiz raporuna göre hasar bedelinin 524,54 TL. olarak hesaplanmış olduğu,

14.03.2015 tarihli kaza: Bu kazaya ait ekspertiz raporu bulunmadığı,

20.09.2016 tarihli kaza: Aracın ön tampon, ön tampon demiri, ön kısımda yer alan mekanik bir kısım yedek parçanın değiştirildiği, ekspertiz raporuna göre hasar bedelinin 5.621,82 TL. olarak hesaplanmış olduğu tespit edilmiştir.

Yani vaka öncesi aracın ön ve arka tamponlarında hasar olduğu ve 7.088,06 TL. hasar kaydı olduğu görülmektedir.

Kök raporda dava konusu otomobilde değer kaybı yaratacak parçaların değerlendirmesinde Ön panel değişimi, bagaj kapağı , motor kaputu , sol ve sağ ön çamurluk değişimi ve boyanması, havuz sacı değişimi ve boyanması, arka tampon onarımı ve boyanması ,sağ ön podye ve şase kolu onarımı ve boyanması işlemleri olduğu görüşü verilmiştir.

Dava konusu kaza öncesi aracın ön ve arka tamponunda işlem vapıldığından arka tamponun onarımı işleminin değer kaybı zararından çıkartılması gerektiği, diğer parçalar yönünden ise geçmiş hasar kayıtlarında değişime ve onarıma tabi tutulduklarına ilişkin bir bilgi olmadığından araçta değer kaybı zararı oluşacağı kanaatine varılmıştır.

Bununla birlikte dava konusu otomobilin 2. El rayiç bedelinin hesaplanmasında hasarsız hali ile bir hesaplama yapılmıştır. Oysa ki aracın eski hasar kayıtları bulunmaktadır. Bu şekliyle yapılan piyasa araştırmasında ve oto analiz sisteminde yapılan kontrol ile kök raporda belirlenen ..., ... Otomotiv ve... Otomotiv firmasından da alınan bilgide aracın vaki kaza öncesi inin rapor tarihi itibarıyla yaklaşık 228.500 TL. olduğu, 12.12.2019 tarihli kaza benzeri hasara uğradığı takdirde ise 2.el piyasa fiyatının yaklaşık 217.000 TL bedelle satılabileceği, bu şekliyle dava konusu otomobilde meydana gelen değer kaybının % 5,032 olduğu kanaatine varılmıştır.

Dava dosyasına sunulu belgelerde; www.sahibinden.com sitesinden alınmış 2.el satış ilanlarına göre dava konusu otomobilin 2.el satış bedelinin kaza tarihinde hasarsız halinin yetkili satıcılar nezdinde yapılan araştırmada ise 67.000 TL - 67.500 TL olduğu, hasarlı halinin ise 60.000 TL -62.500 TL olduğu, www.sahibinden.com internet sitesi ilanlarında ise 64.000 TL. ile 67.000 TL. Aralığında hasarlı hali ile satışta olduğu bilgisi yer almaktadır.

Tüm bu veriler ışığında , dava konusu otomobilin kaza tarihi olan 12.12.2019 tarihinden önceki hasarsız hali ile 2.el piyasada rayiç bedelinin önceki hasar kayıtları dikkate alındığında 66.000 TL olabileceği kanaatine varılmıştır.

Dava konusu otomobilde 12.12.2019 tarihli kazadakine benzer bir hasar meydana gelmesi halinde yaklaşık aracın 2.el piyasa fiyatında 96 5,032 oranında bir değer kaybı zararı meydana gelebileceği, aracın vaki kaza öncesinde hali ile bedelinin 66.000 TL olduğu göz önüne alındığında 66.000 *TL.0,0532 =3.511.20 TL değer kaybı zararı oluşacağı kanaatine varılmıştır.

Değer kaybı zararı kapsamında davalı sigorta şirketinin 1.730 TL. değer kaybı zararı ödemesi yaptığı dikkate alındığında bakiye değer kaybı zararının 3.511,20-1.730,00=1.781,20 TL, olacağı kanaatine varılmıştır..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

1. Dava, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile, davalı ...Sigorta Anonim Şirketi nezdinde sigortalı ve davalı ... Araç Filo Kiralama Anonim Şirketi'nin maliki olduğu, dava dışı...'in sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında 12/12/2019 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının ve aracın onarımı süresince aracın kullanılamamasından dolayı araç mahrumiyeti zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır.

2. Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun;

91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”;

85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”;

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

3. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A. 3. maddesinde: “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır. ” düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.

4. Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

5. Sigortacının sorumluluğu, yukarıda izah edilen sorumluluk esasları dahilinde işletilen aracın işleteninin veya işletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün kusurlarından kaynaklanan zararlarla sınırlıdır. Bu noktada aracın işleteninin veya sürücüsünün kusur durumunun incelenmesi gerekmektedir.

6. Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

7. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."

50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."

51. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;. Fiil, davranış,

-Fiilin hukuka aykırı olması

-Zararın meydana gelmesi,

-Kusur,

-Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır.

Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır.

8. Mahkememizce dava konusu kazanın gerçekleşmesindeki kusur dağılımına yönelik olarak yapılan incelemede dosya adli trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 15/06/2022 tarihli bilirkişi raporunun kusura yönelik değerlendirmesinde, dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalıların maliki ve sigortalısı olan ...plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı...'in kural ihlali ile meydana geldiği, davacıya ait aracın sürücüsünün kural ihlalinin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan inceleme ve değerlendirmede dava konusu kazanın kaza tespit tutanağına da yansıdığı şekilde...'in davacıya ait araca, her iki aracın seyir halinde devam ettiği sırada arkadan çarpması nedeniyle meydana geldiği ve davacı araç sürücüsünün bir kusurlu hareketi bulunmadığı anlaşıldığından davalıların kusurundan sorumlu olduğu dava dışı sürücünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

9. Kusur durumlarının tespiti sonrasında dava konusu değer kaybı ve ikame araç ücreti zararının tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yapılmıştır.

Dosyaya sunulan 15/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda davacıya ait aracın rapor tarihi itibariyle kazasız halinin piyasa rayicinde 225.000,00-TL ile 235.000,00-TL civarında değerinin olduğu, kaza sonrasında 210.000,00-TL ile 225.000,00-TL civarında satılabileceği, güncel değer kaybının 12.500,00-TL olduğu, bu miktarın kaza tarihine doğru geriye götürüldüğünde 3.651,67-TL değer kaybı oluşacağı, aracın onarımının 10 gün sürebileceği ve bu süre zarfında 150,00-TL günlük araç kiralama bedeli ile emsal bir aracın kiralanabileceğ, yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş olup davalı sigorta şirketi vekili tarafından aracın eski hasar kayıtlarının irdelenmemesi gerekçesiyle rapora karşı itirazlar ileri sürülmüştür.

Mahkememizce davacıya ait aracın kaza öncesi hasar kayıtlarında yer alan hasar dosyaları dosya arasına alınmış ve itirazlar doğrultusunda önceki hasar kayıtlarının irdelenerek ek rapor düzenlenmesi istenilmiş, dosyaya sunulan 18/02/2023 tarihli ek raporda, davacıya ait aracın dava konusu kaza öncesinde gerçekleştirdiği trafik kazaları sonucu hasar gören parçaları ile dava konusu kazada zarar gören parçaların büyük kısmının farklı olduğu gerekçesiyle daha önce hasar gören parçalar da dikkate alınarak yapılan hesaplamada aracın 3.511,20-TL değer kaybına uğrayacağı yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi raporuna karşı itirazlar ileri sürülmüş ise de, davacıya ait aracın daha önce hasar kayıtlarının bulunması, sonraki tarihli kazalardan dolayı değer kaybına uğramayacağı anlamına gelmeyeceği, zira gerek onarım gören parçaların daha önceki kazalarda onarım görmemiş olması gerekse satış esnasında önceki kazalara ek olarak yeni bir onarım kaydının görülmesinin değer kaybına yol açacağı, bu suretle dosya kapsamına uygun hazırlanmış bilirkişi raporunda gösterilen değer kaybı zararının makul ve aracın segment, yaş ve kullanım kilometresi ile onarımın boyutuna uygun olduğu değerlendirilmiş ve davacıya ait aracın 3.511,20-TL değer kaybına uğradığı kabul edilmiştir.

10-Dava dilekçesinde 100,00-TL değer kaybı zararı ve 100,00-TL araç mahrumiyeti zararı talebinde bulunulmuş olup, dilekçe içeriğinde 6100 sayılı HMK'nın 107.maddesine atıf yapıldığı ve davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğinin açıkça anlaşıldığı görülmüştür.

Davacı vekilinin 04/07/2022 tarihli değer artırım dilekçesi ile değer kaybı zararı 1920,00-TL'ye, araç mahrumiyeti/ikame araç zararı talebi ise 1.500,00-TL'ye yükseltilmiştir.

Buna göre davalı taraflarca zamanaşımı defi ileri sürülmüş ise de dava konusu zararların belirlenmesinin uzmanlık gerektirdiği ve belirsiz alacak davası şartlarının oluştuğu, dava açılış anı itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresinin sona ermediği ve tazminat alacağının tümü yönünden zamanaşımı süresinin kesildiği, değer artırım dilekçesi ile yapılan artırımın geçen zamanaşımı süresinden etkilenmeyeceği gözetilerek zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş. Tarafından husumet itirazı ileri sürülmüş olup aracın uzun dönem kiralama sözleşmesi ile dava dışı ... Sağlık Ürünleri Ltd.Şti.'ne kiralandığını, davalı şirketin işleten sıfatının bulunmadığını savunmuştur.

Dosya kapsamında davalı tarafça kira sözleşmeleri sunulduğu gibi İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nün 30/05/2023 tarihli müzekkere cevabı ekinde yer alan Kiralık Araç Bildirim Sistemi kayıtlarına göre davalıya ait aracın 02/02/2019-14/01/2020 tarihleri aralığında dava dışı ... Sağlık Ürünleri Ltd.Şti.'ne kiralandığı, yine cevap dilekçesi ekinde sözleşme eki araç kira listesi ve teslim tutanağı sunulduğu görülmüştür. Buna göre kaza tarihi 12/12/2019 tarihinde aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile dava dışı kiracının işletiminde olduğu anlaşıldığından davalı araç malikinin işleten sıfatının mevcut olmadığı ve zarardan sorumlu olmayacağı değerlendirilmiş ve davalı araç maliki yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Davalı araç maliki yönünden dava pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilmiş olup, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2.maddesi dikkate alınarak vekalet ücreti takdir edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi yalnızca ZMMS poliçesi ve genel şartlar uyarınca aracın uğrayacağı hasardan dolayı değer kaybı zararından sorulu olup, dava öncesi davacıya 1.730,00-TL ödeme yapıldığı, tespit edilen 3.511,20-TL değer kaybı zararından dava öncesi yapılan ödemenin mahsubu sonrası davacını bakiye 1.781,20-TL zararı bulunduğu gözetilerek bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Her ne kadar kısa kararda talebin fazlasına dair kısmının reddedildiği sehven belirtilmemiş ise de dava değerinin yükseltildiği miktar ve kısmen kabul kararı dikkate alınarak fazlasına dair kısmın reddedildiğinin anlaşılmakta olduğu ve bu hususta infazda tereddüt oluşmayacağı, talep edilmesi halinde hükmün tamamlanması yoluyla kısmen ret yönünde ayrıca ek karar verilebileceği değerlendirilmiştir.

11-Davacı tarafça temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilmiş olup dava dilekçesi ekinde yer alan kargo teslim kayıtlarında yazılı başvuru evrakının davalı şirkete 28/01/2020 tarihinde teslim edildiği ve davalı şirketin 8 iş günü sonrasında 08/02/2020 tarihinde temerrüde düştüğü gözetilerek bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmiştir.

12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup, İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun sarf kararı ile 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin hazine tarafından karşılandığı anlaşıldığından bu tutarın yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek haklılık durumuna göre tahsili yönünde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 1.781,20. TL değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına 08.02.2020 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2. Davalı ... Araç Filo Kiralama A.Ş. Yönünden açılan davanın pasif husumete yönelik dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

3. Ekspertiz ücreti talebinin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine,

4. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90. TL harçtan peşin olarak alınan 59,30. TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60. TL harcın davalı ...Sigorta A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 1.781,20. TL vekalet ücretinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınıp davacıya verilmesine,

6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen değer kaybı tazminatı üzerinden takdir edilen 138,80. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'ne verilmesine,

7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7/2. maddesi uyarınca husumet nedeniyle reddedilen dava yönünden hesaplanan 515,20. TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Araç Filo Kiralama Anonim Şirketi'ne verilmesine,

8. Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 59,30. TL harcın davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine,

9. Davacı tarafça sarf edilen 59,30. TL başvuru harcı ile 250,00. TL posta ve tebligat ücreti, 1.100,00. TL bilirkişi ücreti, yargılama gideri kapsamına alınan 319,57. TL ekspertiz ücreti toplami 1.728,87‬. TL yargılama giderinin, davanın ret ve kabul oranına göre 1.603,88. TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,

10-Davalı ... Araç Filo Kiralama Anonim Şirketi tarafından posta ücreti olarak sarf edilen 8,20-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Araç Filo Kiralama Anonim Şirketi'ne verilmesine,

11-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,

12-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul ve ret oranında hesaplanan 1.224,57-TL'sinin davalı ...Sigorta A.Ş.'den, 95,43-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Dair, davacı vekili ile davalı ...Sigorta vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/05/2023

Katip...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır