İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/846 E. 2023/1043 K.

T.C.

İZMİR

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/846 Esas

KARAR NO : 2023/1043

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 13/10/2023

KARAR TARİHİ : 21/12/2023

Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkili şirket pandemi dönemindeki ekonomik zorluklar sebebiyle kira ödeyemediği için üç kez taşınmak zorunda kaldığını, 2018-2019-2020 yılına ait tüm ticari defterleri ile hiç kullanılmamış olan fatura ciltleri söz konusu taşınma esnasında zayi olduğunu, müvekkili şirket, 04/09/2018 tarihinde kurulduğunu, müvekkili şirketçe tutulan 2018-2019-2020 yılına ait tüm ticari defterleri ile hiç kullanılmamış olan tüm fatura ciltlerinin, pandemi sırasındaki ekonomik zorluklar sebebiyle kiralarını ödeyemediği için 3 kez taşınmak zorunda kaldıkları esnada, gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen elde olmayan bir nedenle taşınmalar esnasında zayi olduğunun anlaşıldığını, müvekkili şirketçe tutulan 2018-2019-2020 yılına ait tüm ticari defterleri ile hiç kullanılmamış olan tüm fatura ciltleri taşınma esnasında zayi olduğundan; zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini karar ve talep etmiştir.

DELİLLER: Ticari defter ve kayıtlar ,bilirkişi İncelemesi, tanık beyanları ,keşif, her türlü takdiri ve yasal delil suretleri delil olarak değerlendirilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE;

1. Dava, ticari defterlerin ve boş fatura koçanlarıyla ilgili olarak zayi belgesi verilmesi davasıdır.

2. Davacı tarafça davacı şirkete ait 2018, 2019 ve 2020 yılına ait tüm ticari defterlerin ve kullanılmamış fatura ciltlerinin şirketin taşınmaları sırasında kayboldukları ileri sürülmüş ve zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

3. Tüm dosya kapsamından; davacı TTK'nun 82. maddesi gereğince taşınma sırasında elde olmayan sebeplerle ticari defterlerin ve fatura ciltlerinin kaybolduğu iddiası ile zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. TTK'nun 82/7. maddesi gereğince, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Madde içeriğinden de anlaşıldığı üzere zayi belgesi isteyebilmek için ticari detfer ve belgelerin bir afet, hırsızlık veya benzer şekilde tacire atfedilebilecek bir kusur olmaksızın önlenemez bir nedenden dolayı zayi olması gerekmektedir.

Somut olayda davacı tarafından zayi talep edilen defter ve fatura koçanlarının taşınma sırasında kaybolduğu ileri sürülmüş ise de bunların elde olmayan hangi sebeplerle kaybolduğuna dair somut bir açıklamada bulunulmamıştır. Yine yargılama sırasında da defterlerin 3 kez taşınma gerçekleşmesi nedeniyle zayi olduğu belirtilmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin benzer hususlarda yaptığı incelemelerde;

"Mahkemece, iddia, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 05.10.1984 tarih, ... Karar sayılı kararından anlaşıldığı üzere, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtları özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, yerine göre çalınma halinde bile zayi belgesi verilemez iken, taşınma sırasında kaybolma halinde zayi belgesi verilemeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir."(Yargıtay 11.Hukuk Dairesi, 2013/17799 Esas 2014/2045 Karar sayılı ilamı.)

"Talepte bulunan, yasa gereği tutması gereken işletme defterini ikamet adresinin bodrum katında sakladığını, annesinin bodrum katında yaptığı temizlik sırasında defter ve belgelerin de içinde bulunduğu koliyi gereksiz zannederek atması nedeniyle 2010 yılına ilişkin defter ve belgelerin kaybolduğunu ileri sürerek, zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebi ile ziyaa uğraması halinde belge verilmesinin istenebileceğinin düzenlendiği, talep konusu olayda bu hallerden birinin gerçekleşmediği, tacir olan talepte bulunanın basiretsiz davranışı nedeniyle ticari defterlerin kaybolması durumunda zayi belgesi istenemeyeceği gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

Kararı, talepte bulunan temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, talepte bulunanın tüm temyiz itirazları yerinde değildir." (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi, 2014/18101 Esas 2015/2682 Karar)

Şeklinde değerlendirmeler yapıldığı görülmüştür.

Her ne kadar davacı vekili tarafından şirketin sık sık taşınması nedeniyle ticari defterlerin ve fatura koçanlarının kaybolduğu ileri sürülmüş ise de, şirketin taşınması, temizlik vb. Durumların şirketin ticari defterlerinin kaybına yol açabilecek olağanüstü durumlardan olmadığı, şirket faaliyetlerinin olağan seyri içerisinde şirkete ait defterlerin ve faturaların gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olsa dahi kaybedilmesinin mümkün olacağı hallerden birinin gerçekleşmesi halinde zayi belgesinin verilmesinin mümkün olabileceği, somut uyuşmazlıkta davacı tarafça taşınma tarihleri ve hangi tarihlerde taşınma gerçekleştiği belirtilmediği gibi taşınmalar esnasında defterlerin zayi olmasına neden olabilecek olağanüstü bir hadisenin varlığının iddia ve ispat edilemediği, taşınma sırasında gerekli dikkat ve özenin gösterilmemesi sonucunda ticari defterlerin ve faturaların kaybedilmiş olmasının zayi belgesi verilmesine neden olamayacağı değerlendirilmiş ve davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 269,85. TLharç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı taktirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

21/12/2023

Katip...

e-imzalıdır

Hakim ...

e-imzalıdır