İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/946 E. 2024/279 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/946 Esas

KARAR NO : 2024/279

DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

DAVA TARİHİ : 29/11/2023

KARAR TARİHİ : 21/03/2024

Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili Mahkememize verdiği 29/11/2023 tarihli dava dilekçesinde; davalı Kooperatif Yönetim Kurulu ' nun İzmir ...Noterliği'nin 13 Ekim 2023 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ''... kooperatif üyeliğinin Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin 17.maddesi uyarınca düşürülmesi konusunda 27.9.2023 tarihinde toplantı yapıldığını, 27.9.2023 tarih ve 2023/25 karar numarası ile üyeliğin düşürüldüğünü'' bildirdiğini, davalı kooperatifin aldığı bu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların eşi ve babası olan ... Almanya'da yaşamakta iken 01.08.2022 tarihinde Almanya'da vefat ettiğini, murisin çocuklarının ise yetişkin olup, İzmir'de yaşadıklarını, bu nedenle babalarının mal varlığı ile yapmış olduğu iş ve işlemlerden ve dolayısı ile kooperatif üyeliğinden haberleri olmadığını, davacıların babalarının vefatından sonra terekesinde bulunan İzmir İli, Bornova İlçesi,... parselde kayıtlı ... Dükkan'ın el birliği ile maliki olduğunu, 23.8.2022 tarihinde de miras intikal işlemlerini yaptırdığını, bu tarihte dükkanın kirada olması sebebi ile bulunduğu sitede bir kooperatif olduğundan ve /veya bu kooperatife babalarının üye olduğundan haberleri bulunmadığını, davacıların Almanya'da ikamet eden ve Almanya'da vefat eden babalarının Türkiye'de defnedilmesi için 4.8.2022 tarihinde Almanya'ya gittiğini, definden sonra da yine anneleri ile birlikte Almanya'daki evi kapatmak ve Almanya devletinin kanunlarına uygun olarak babalarının kurumlarla ilişğini kesmek üzere hep birlikte Almanya'ya gittiklerini, davacıların Eylül 2023 tarihine kadar yurtdışı giriş-çıkış kayıtlarını gösteren pasaport ve uçak biletlerinin ekte sunulduğunu, davacıların Eylül 2023 tarihine kadar uzun sürelerle Almanya'da kaldığını, ...Konak -İzmir adresindeki babalarına ait evin boş olması ve kimsenin yaşamaması nedeni ile uzun süre uğramadıklarını, boş olan evin tadilatı nedeniyle Eylül 2023 ayında apartmana giden ...in posta kutusunda ekte sundukları mektubu bulduğunu, davacıların babasına gönderilen mektuptan babasının davalı kooperatifin üyesi olduğunun öğrenildiğini, ...n 22 Eylül 2023 tarihinde diğer mirasçıların kendisini temsilci olarak seçmeleri üzerine whatsup üzerinden davalı kooperatife erişerek ''babasının vefat ettiğini , kooperatif üyeliğinin kendilerine devri için yeni malikleri gösteren tapu belgesini gönderdiğini'' yazdığını, davalı kooperatifin 23 Eylül 2023 tarihinde...e murisin ölüm tarihini sorduğunu, davacının babasının 21.8.2022 tarihinde vefat ettiğini yazdığını, 9 Ekim 2023 tarihinde yeni hissedarların isim ve TC lerini yeniden davalı kooperatife bildirdiğini, davalı kooperatifin hissedarların ikamet adreslerini de istediğini , davacının adresleri de yazdığını, Kooperatif üyeliğinin mirasçı sıfatı ile kendilerine geçtiğini düşünen davacıların 8 Ekim 2023 tarihinde İzmir ... Noterliği'nin 13 Ekim 2023 tarih... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile murisin üyeliğinin vefat nedeni ile düşürüldüğünü öğrendiklerini, kararda belirtilen fesih nedenlerinin ise son derece tutarsız ve inandırıcılıktan uzak olduğunu, kooperatifin bir üyeyi vefat halinde üyelikten çıkarmasının ne şekilde olacağının yasada belirtildiğini, çıkarmanın usul ve yasaya uygun olarak ancak genel kurul kararı ile mümkün olabileceğini, yönetim kururu kararı ile davacının üyelikten çıkarılmasının usul ve yasaya uygun olmadığını, ölen ortağın mirası kabul etmiş varislerinin, aralarından bir temsilci belirlemek ve bu temsilciyi kooperatife bildirmek suretiyle ortaklığın devamını sağlayabileceklerini, anasözleşmede, varislerin bu bildirimi ne şekilde yapacakları hususunda bir açıklama bulunmamakla birlikte, bildirimin kooperatifin resmi iletişim numarası olan...no'lu telefon üzerinden whatsup yazışması ile yapılmasında da bir sakınca olmadığının kooperatifin üyelere yazdığı yazılardan anlaşıldığını, ihtarnamede, yasal mirasçıların üç aylık süre içinde kooperatife başvurmaları gerektiğinin ifade edildiğini, bu sürenin kanunla tayin edilmemiş olduğundan, süreyi uzun veya kısa bulan kooperatiflerin anasözleşme değişikliği yapmak suretiyle başka bir süre belirleme imkanlarının mevcut olduğunu, ortaklarının vefatı halinde ortaklığın sona ermesini ve mirasçılar yoluyla devam etmesini istemeyen kooperatiflerin, anasözleşmelerini buna göre düzenlemelerinin mümkün olduğunu kooperatifin varlığından Eylül 2023 tarihinde haberdar olan davacıların derhal kooperatife üyeliklerini devam ettirme kararında olduklarını bildirdiğini, gerekli belgeleri de gönderdikleri, kooperatif anasözleşmesinde, ölen ortağın mirasçılarının anasözleşmede yazılı süre içinde kooperatife başvurmamaları halinde ortaklığın sona ereceği belirtilmekle birlikte, Yargıtay benzer konularla ilgili kararlarında, mirasçıların süresi içinde kooperatife başvurmamaları halinde, ortaklığın düşürülmesinden önce, ortaklığın devamının istenip istenmeyeceği hususunda kooperatifin mirasçıları uyarması gerektiğini hükme bağladığını, (YHGK’nın, 05.12.2001 tarih ve E.11-1063, K.1114 sayılı Kararı. [3] Yrg. 11. HD.’nin, 16.03.2006 tarih ve E.2005/2666, K.2006/2698 sayılı Kararı.) Zira, Yargıtay tarafından bu hususta verilen kararlara bakıldığında, mirasçıların süresinde temsilci seçerek kooperatife bildirmemeleri nedeniyle ölen ortağın ortaklığının düşürülmesine ilişkin yönetim kurulu kararlarının iptalini düzenlediği görüldüğünü, kararlara ilişkin gerekçelerde haklı olarak belirtildiği üzere, ortağın mirasçılarının, kooperatif anasözleşmesinde yer alan hükümleri ve dolayısıyla üç aylık süre içinde temsilci seçerek kooperatife bildirmeleri yönündeki düzenlemeyi bilmeleri ihtimali oldukça zayıf olduğunu, bu sürenin yasa tarafından belirlenmediğini ve Yasa’da ana-sözleşme ile düzenlenmesi belirtildiği için her kooperatifin anasözleşmesinde bu hususta farklı bir süre kabul edilmiş olabileceğini, bu maddeyi ve süreyi davacıların bilme ihtimali bulunmadığını, ortağın ölümünden sonra ortaklığı devam ettirecek kişilerin ve (temsilcinin) Kooperatifler Kanunu’nun 8. maddesinde belirtildiği üzere muhakkak surette medeni hakları kullanma (fiil) ehliyetine sahip olması ve kooperatif anasözleşmesinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıdığını, davalı kooperatif 3. Sanayi Sitesi esnaflarına dükkan yapmak için kurulmuş ve tapu intikallerinin kooperatif ortaklarına devrinden sonra da tasfiye edilmeyerek sitede yönetimi kooperatifi olarak faaliyetine devam ettiğini, kooperatifin üyelik şartı , 3. sanayi sitesi kooperatifinin yapmış olduğu dükkanların maliki olmak ve fiil ehliyetine sahip olmak olduğunu, işletme kooperatifi olarak sitedeki dükkanların güvenliğini, temizliğini sağlamak dışında kooperatifin sahip olduğu gayrimenkulleri yönetmek ve kira gelirlerini tahsil etmek de olduğunu, davacıların babasının kooperatife üye olurken kendisine tapusu verilen dükkandan başka looperatif mal varlığından kaynaklanan hak ve menfaatleri de bulunduğunu, davacıların kooperatif üyeliğinden çıkarılması halinde kooperatif yetkisi ve denetimi içindeki dükkanlarına başka bir kurumdan hizmet alma şansları da olmadığını, davacıların murisin kooperatif üyeliğine girerken üyelikten beklemekte olduğu haklı menfaatlerine murisin halefi sıfatı ile ulaşamadığını, kooperatifin bu haksız ve usul ve yasaya aykırı kararı ile mağdur edildiğini, bu nedenle bu karara karşı kararın iptali ve üyeliğin tespitini mahkemeden isteme zarureti hâsıl olduğunu belirtmiş , davanın kabulü ile davalı kooperatifin davacılara ilişkin usul ve yasaya aykırı olan 27.9.2023 tarih ve... numaralı üyelikten çıkarma kararının iptaline ve davacıların kooperatife üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize verdiği 22/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde; muris...'in 01.08.2022 tarihinde vefat ettiğini, Kooperatif üyesi müteveffanın ölüm haberinin kooperatife ulaştıktan sonra kooperatif kanunu ve sözleşme gereği gerekli süre beklendikten sonra üyelikten çıkarıldığını ve bunun da mirasçılarına 13.10.2023 tarih... yevmiye numaralı ihtarname ile ihtar edildiğini, Koopereratif Kanunu Madde 14 Ölen Ortağın Durumundan bahsettiğini, Madde 14 – Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. Kanun, Kooperatif in ana sözleşmesine atıf yapmakta olup, Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona ermekle birlikte, ana sözleşmede hüküm bulunmak koşuluyla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir (Kooperatifler Kanunu Md.14). Bu durumda, ortaklığın devamı isteniyorsa ölen ortağın mirasçılarının veraset ilamını yönetim kuruluna sunmaları ve üç ay içinde aralarından bir temsilci seçerek kooperatife bildirmeleri gerekmektedir (Anasözleşme hükümleri). Kooperatif Ana Sözleşmesi madde 17 gereğince ölen ortağın durumunun belirlendiğini, bu durumda ortaklığın devamı isteniyorsa ölen ortağın mirasçılarının veraset ilamını yönetim kuruluna sunmaları ve üç ay içinde aralarından bir temsilci seçerek kooperatife bildirmeleri gerektiğini, "Kararda belirtilen fesih nedenleri ise son derece tutarsız ve inandırıcılıktan uzaktır. Kaldı ki; kooperatifin bir üyeyi vefat halindeüyelikten çıkarmasının ne şekilde olacağı yasada belirtilmiştir. Çıkarma usul ve yasaya uygun olarak ancak genel kurul kararı ile mümkün olabilir. Yönetim kururu kararı ile müvekkilin üyelikten çıkarılması usul ve yasaya uygun değildir." davacı yanın iddia ettiği gibi kararın usul ve yasaya aykırı olmadığını, Kanun ve ana sözleşmeye göre hareket edilme yükümlülüğünün mevcut olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı kooperatifin sicil dosyası ile dava konusu edilen yönetim kurulu kararının incelemesinde; davacıların miras bırakanı... ' in davalı kooperatifin...olu ortağı olduğu , davalı kooperatif Yönetim Kurulu ' nun 27/09/2023 tarihli... karar numaralı kararının 2 nolu bendi ile " Vefat ettiği tespit edilen üyelerimizden ...rtak numaralı... TC kimlik nolu ...n Kooperatif Ana Sözleşmesi -Ölen Ortağın Durumu- başlıklı 17. Maddesi uyarınca kooperatif üyeliğinin düşürülmesine oy birliği ile karar verilmiştir. " şeklinde karar alındığı , karanın İzmir... Noterliği ' nin 13/10/2023 tarih... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tebliğe çıkarıldığı belirlenmiştir.Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça , davalı kooperatif yönetim kurulunun 27/09/2023 tarihli... karar numaralı davacıların miras bırakanı...' in kooperatif üyeliğinin düşürülmesine yönelik kararının iptali ile ve davacıların kooperatife üyeliğinin tespitine yönelik olarak davalı hakkında Mahkememize dava açıldığı, davacıların miras bırakanı ... ' in davalı kooperatifi... nolu ortağı olduğu , miras bırakanın 01/08/2022 tarihinde vefat ettiği , davalı kooperatif yönetim kurulunun 27/09/2023 tarihli...karar numaralı kararının 2 nolu bendi ile vefat ettiği tespit edilen ... ortak numaralı ... TC kimlik nolu...'in Kooperatif Ana Sözleşmesi Ölen Ortağın Durumu " başlıklı 17. Maddesi uyarınca kooperatif üyeliğinin düşürülmesine karar verildiği , Koopereratif Kanunu ' nun 14. Maddesinde " Ortağın ölümü ile ortaklık sıfatı sona erer. Anasözleşmede gösterilecek şartlarla ölen ortağın mirasçılarının kooperatifte ortak olarak kalmaları sağlanabilir. " düzenlemesinin , davalı Kooperatif Ana Sözleşmesi ' nin 17. Maddesinde de " Ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde 10 uncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan bir temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde ortaklık ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder. Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde , ölen ortağın alacak ve borçları 15 inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir. " düzenlemesinin bulunduğu , söz konusu hükümler göz önüne alındığında yasa ve anasözleşme hükümleri ile getirilen düzenlemenin amacı ve özü gözetildiğinde davalı kooperatif tarafından ölüm olayının kooperatife bildirildiği tarihte, ölen ortağın mirasçıları ve adresleri ayrı ayrı belirlenip mirasçıların Ana Sözleşme ' nin 17. maddesi uyarınca temsilci tayin edip bildirmeleri ve ortaklığa devam edip etmeyecekleri konusunda uyarılmaları gerektiği , davalı kooperatif tarafından söz konusu işlemler yapılmaksızın miras bırakanın ölümünden sonra mirasçıların kendiliklerinden harekete geçerek bir temsilci seçerek kooperatife bildirmediklerinden bahisle miras bırakanın kooperatif üyeliğinin düşürülmesine yönelik yönetim kurulu kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ve söz konusu kararın iptalinin gerektiği incelenen tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış , davacıların miras bırakanı...'in davalı Kooperatif Yönetim Kurulu ' nun... Karar sıra nolu 27/09/2023 tarihli üyeliğinin düşürülmesine yönelik kararın iptali ile mirasçılarının üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile davacıların miras bırakanı ...in davalı kooperatif yönetim kurulunun ... Karar sıra nolu 27/09/2023 tarihli üyeliğinin düşürülmesine yönelik kararın İPTALİ ile mirasçılarının üyeliğinin devam ettiğinin TESPİTİNE,

2. Eksik kalan 157,75 TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına,

3. Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

4. Davacı tarafça yapılan 5 davetiye bedeli 50,00 TL, posta masrafı 1,75 TL olmak üzere toplam 51,75 TL yargılama gideri ile davacı tarafça yapılan 578,10 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar davacı vekili Av.... ile davalı vekili Av. ...ın yüzüne karşı, davalının yokluğunda açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/03/2024

Başkan ...

E-imzalıdır

Üye...

E-imzalıdır

Üye...

E-imzalıdır

Katip ...E-imzalıdır