İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/631 E. 2023/976 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/631 Esas

KARAR NO : 2023/976

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/08/2022

KARAR TARİHİ : 06/12/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı şirkete ait ... Plaka sayılı araca 05.07.2021 tarihinde İstanbul İli Avcılar ilçesinde Ankara istikametine giderken mülkiyeti davalılardan ... Turizm Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş.'y ait ve diğer davalı ...'in sevk ve idaresinde olan ... Plaka sayılı araç arkadan çarptığı, çarpmanın etkisi ile davacı şirkete ait araç spin atarak ... plakalı bir diğer araca sağ ön taraftan çarptığı, olay neticesinde taraflar arasında maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı tutulduğu, davalı ... Turizm Otomotiv San. Tic. A.Ş.'ne ait aracın olayda asli kusurlu olduğu, davacı şirkete ait ... Plaka sayılı araçta büyük hasarlar bulunduğu, davacı şirketin bir aylık süre boyunca aracı kullanamaması nedeniyle de maddi zarara uğradığını belirterek 100,00 TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı aracı kullanamadığı sürede mahrum kaldığın yararın maddi karşılığı olan şimdilik 100,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA:

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket yönünden husumet itirazı bulunduğu, dava konusu araç dava konusu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde kiralandığı, bu nedenle davalı şirket araç işleteni olmadığı, ka...olları trafik kanunu m.85'e göre davacının talep konusu ettiği zararlarından araç işleteninin sorumlu olduğunu, ancak davalı şirketin kazanın meydana geldiği tarih itibariyle araç işleteni sıfatını taşımadığından, davalı şirket hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiği, taraflar arasında akdedilen uzun dönemli araç kiralama sözleşmesi hükümleri uyarınca kaza tarihinde...plakalı aracın işleteni bulunan ... Tekstil işletmeleri Sanayi Ve Ticaret A.Ş.'ye ihbarı gerektiği, davacı ile... plakalı araç sürücüsü diğer davalı ...'in kusur oranlarının tespiti için mahallinde keşif icra edilerek bilirkişiden kusur tespiti için rapor alınması, zarar söz konusu olsa dahi bu zarar zorunlu mali sorumluluk poliçesi kapsamında kaldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalıya dava dilekçesi tebliğ edilmiş davalı davaya cevap vermemiştir.

DAVA:

Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı, ikame araç bedeli) isteğine ilişkindir.

DELİLLER:

• Kaza tutanağı,

-...A.Ş nin 03/02/2023 tarihli yazısı ve eki,

-Sigorta bilgi ve gözetim merkezinin 14/09/2023 tarihli yazısı ve eki,

-Türkiye Noterler Birliğinin 14/09/2023 tarihli yazısı ve eki,

-...A.Ş nin 21/09/2023, 23/12/2023, 18/01/2023 tarihli yazısı ve eki,

-Bilirkişi ...n 02/01/2023 tarihli raporu,

-Bilirkişi ...'in 10/04/2023 tarihli kök raporu ile 01/08/2023 tarihli ek raporu,

-İzmir Emniyet Müdürlüğünün 03/07/2023 tarihli yazısı ve eki.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

05/07/2021 tarihinde davacı şirkete ait ... Plaka sayılı araç ile davalılardan ... Turizm Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait ve diğer davalı ...'in sevk ve idaresinde olan... Plaka sayılı araç ile dava dışı ... plakalı araçların çarpışması neticesinde çok taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacının işbu dava ile ... plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak değer kaybı ve ikame araç bedeli talebinde bulunduğu ve zararın ... plakalı aracın işleteni ve araç sürücüsü olan davalılardan tazminini istediği, davalı ... Turizm A.Ş'nin husumet itirazında bulunduğu, ... plakalı aracın ... Tekstil A.Ş ye kiralandığını, meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmadığını savunduğu, diğer davalı ...'in davaya cevap vermediği, davacının iddialarını inkar etmiş sayıldığı, taraflar arasında dava konusu kaza nedeniyle davacının değer kaybı ve ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise talep edebileceği miktarının ne kadar olduğu ve davalıların sorumlu olup olmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.

Her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesini ilgilendiren ve haksız fiilden kaynaklanan nispi ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.

Mahkememizce davacı sürücüsü, davalı sürücü ve üçüncü kişilerin kusur durumlarının belirlenmesine yönelik olarak dosyanın trafik kusur bilirkişisine tevdi edildiği, trafik kusur bilirkişisinin 02/01/2023 tarihli raporuna göre, davalı şirket sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile E-6 otoyolunu takriben orta şeritte Ankara istikametine seyir halinde Beylikdüzü sapağı karşısına geldiğinde aracının sol ön ve yan kısımlarını önünde aynı istikamete seyir halinde olan davacı şirket araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ arka köşe yan kısımlarına çarpması ve çarpmanın etkisi ile davacı aracının sola doğru kendi ekseni etrafında dönüp ön kısımlarının arkasından ve sol şeritte gelen dava dışı sürücü ...ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ ön kısımlarına çarpıp durması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı şirket sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal dışı görüşün açık trafiğin hızlı ve seri işlediği üç şeritlitek yön konumlu otoyola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap( aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun) ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek mesafe bırakmadığı, önünde trafiğin yavaşladığını zamanında fark edemeyip ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaştığı, fark ettiğinde direksiyon tedbirinde başvursa da kurtaramayıp mevcut sürati ile davacı aracına sağ arkadan çarpması olayında dikkatsiz ve tedbirsiz araç kullandığından dolayı 2918 Sayılı Ka...olları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, davacı şirket araç sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal dışı görüşün açık trafiğin hızlı ve seri işlediği üç şeritli tek yön konumlu otoyolun orta şeridinde kurallara uygun seyir halinde kaza mahalline geldiği esnada, arkasında gelen davalı şirkete ait araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadan tedbirsiz ve tehlikeli biçimde yaklaşıp aracına sağ arkadan çarptığı, çarpmanın etkisi ile kontrolden çıkarak sol şeride doğru etrafında savrulup/dönüp sol şeritte gelen dava dışı araca çarpıp durması sonucu meydana gelen kazada kural ihlali görünmediği, kusursuz olduğu, dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal dışı görüşün açık trafiğin hızlı ve seri işlediği üç şeritli tek yön konumlu otoyolun sol şeridinde kurallara uygun seyir halinde kaza mahalline geldiği esnada, önünde davalı aracı davacı aracına orta şeritte arkadan çarpması, çarpmanın etkisi ile davacı aracı etrafında dönüp şeridine gelerek aracına önden çarpması olayında kural ihlali görülmediği, kusursuz olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacı aracının hasarlanıp hasarlanmadığı, değer kaybı meydana gelip gelmediği, ikame araç zararı bulunup bulunmadığı hususunda dosyanın otomotiv bilirkişisine tevdi edildiği, otomotiv bilirkişi tarafından düzenlenen 10/04/2023 tarihli rapora göre; davacı aracının sağ arka kısmından ağır hasar aldığı, arka panel, bagaj kapağı, sağ arka çamurluğun değiştiği, havuz sacı, sağ arka kapı ve sol arka çamurluğun onarıldığı, davacı aracının dava konusu kaza öncesinde 13/04/2021 ve 25/06/2020 tarihlerinde 2 kez hasar gördüğü, bu kazalarda sol arka çamurluk ve arka panel kısımlarından onarım gördüğü, dava konusu kazada ilk kez hasar ve onarım gören bagaj kapağı, sağ arka çamurluk, havuz sacı, sağ arka şase kolu, sağ arka kapı kısımlarına göre değer kaybı hesabı yapıldığı, dava dışı ...Sigorta tarafından yapılan ekspertiz incelemesinde değer kaybı zararının 40.400,00 TL olarak belirlendiği, kaza tarihi itibariyle aracın kasko değerinin 295.326,00 TL olduğu, yapılan serbest piyasa araştırmasında ise aracın kaza tarihi itibariyle ...icinin 310.000,0 TL, kaza sonrası onarım görmüş haldeki ...icinin ise 270.000,00 TL olduğunun tespit edildiği, buna göre davacının değer kaybı zararının 40.000,00 TL olduğu, söz konusu aracın kaza tarihi itibariyle makul onarım süresinin 15 gün olduğu, aynı özellik segment ve konfordaki bir aracın günlük kira bedelinin 250,00 TL olduğunun tespit edildiği, raporun sonuç kısmında ise talep edilebilecek değer kaybı bedelinin 37.500,00 TL ikame araç bedelinin ise 2.500,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, mahkememizce söz konusu raporun 4.sayfasındaki hesaplama ile raporun sonuç kısmındaki hesaplamada çelişki bulunduğu dikkate alınarak dosyanın kök rapor hazırlayan bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından düzenlenen 01/08/2023 tarihli raporda, kök raporun sonuç kısmında sehven maddi hata yapıldığı, davacı aracında oluşan değer kaybı zararının 40.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; davacı şirkete ait ... Plaka sayılı araç ile davalılardan ... Turizm Otomotiv San. Ve Tic. A.Ş.'ye ait ve diğer davalı ...'in sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı araç ile dava dışı ... plakalı araçların çarpışması neticesinde çok taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, mahkememizce alınan trafik bilirkişi raporuna göre davalı sürücü ...'in hızını yol ve trafik durumuna göre ayarlamadığı, önünde seyretmekte olan davacı aracı ile güvenli ve emniyetli takip mesafesi bırakmadığı, davacı aracına arkadan çarpma ve söz konusu aracın savrularak dava dışı araca çarpması şeklinde sonuçlanan olayda tamamen kusurlu olduğu, davacı sürücüsünün ise arkadan çarpma şeklinde gerçekleşen olayda kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı kusursuz olduğu, kazanın meydana geliş biçimi, taraf sürücülerinin kaza tutanağına yansıyan beyanları, kaza ve hasara ilişkin fotoğraflar ile diğer dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporunun hakkaniyete ve somut olaya uygun olduğunun değerlendirildiği, davalı sürücü ile onun eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu, Anayasa Mahkemesinin 29/12/2022 tarih ve 2021/82 esas sayılı dosyası kapsamında 7327 sayılı yasa ile KTK'nun 90.maddesinin 1.fıkrasına eklenen 2.cümlenin iptaline karar verildiği, iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunlu olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ettiği, Anayasa Mahkemesince bir kanun hükmünün iptal edildiği bilindiği halde görülmekte olan davaların anayasa aykırılığı saptanan kurallara göre görülüp çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği, bu kapsamda iş bu davada Türk Borçlar Kanunun haksız fiile ilişkin hükümleri, KTK hükümleri ile genel şartların bunlara aykırı olmayan hükümleri ile bu doğrultuda yeni genel şartlarla çeliştiği durumda Yargıtayın genel şartlarının yürürlüğe girmesinden önceki yerleşmiş içtihatları doğrultusunda uygulama yapılması gerektiği, bu nedenle değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa ...içlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, dava konusu kazada davacıya ait aracın, arka kısımlarından hasarlandığı ve hasarlanan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporunda davacının serbest piyasa ...içlerine göre 40.000,00 TL değer kaybı zararı ve 15 günlük araç mahrumiyet süresi ile günlük 250,00 TL ikame araç zararının bulunduğunun tespit edildiği, taraflarca bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de, kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli, geçmiş hasar kayıtları ve ülkemizin ekonomik koşulları ile meydana gelen hasarın boyutuna göre bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybı zararının makul olduğu, tarafların soyut iddialarını destekler somut herhangi bir delil sunmadıkları, davacı tarafından sunulan 2.el satış ilanlarının da kaza tarihi dönemine ilişkin olmadığı, raporun düzenlendiği döneme ilişkin olduğu, davacının zararının haksız fiil tarihi olan kaza tarihi itibariyle oluştuğu ve bu tarihe göre belirlenmesi gerektiği, bu sebeple mahkememizce hesap yönünden yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına ilişkin taleplerinin reddedildiği, buna göre davacının davalı sürücünün %100 kusuruna karşılık 40.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun kabulü gerektiği, ... A.Ş tarafından dosyamıza sunulan 21/09/2022 tarihli cevabı yazıya göre davacı şirkete söz konusu kaza nedeniyle 15 gün süre ile ikame araç hizmeti sağlandığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacı aracının makul onarım süresi 15 gün olarak belirlendiğine göre davacının ikame araç zararının oluştuğundan bahsedilemeyeceği, davalı sürücü ...'in haksız fiil faili sürücü olarak davacının uğradığı değer kaybı zararından sorumlu olduğu, davalı şirket tarafından dava dosyasına sunulan kiralama sözleşmesi ve ekleri ile kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın 2 yıl süre ile ihbar olunan şirkete kiralandığının savunulduğu, mahkememizce dosyaya kazandırılan İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün 03/07/2023 tarihli cevabı yazısı ile de söz konusu uzun süre kiralama ilişkisinin tespit edildiği, bu nedenle davalı şirketin işleten olarak davacının uğradığı zarardan sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, davacının yargılama aşamasında 09/10/2023 tarihli dilekçesi ile dava değerini ıslah ettiği, ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği, davalı sürücünün haksız fiil tarihi olan 05/07/2021 tarihinde temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle temerrüt faizi talep edebileceği, davacının sıfatına ve dava konusu aracın niteliği ile davacının talebine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin avans faiz olduğu, mahkememizce alınan kusur ve zarar gören davacıya ait aracın değer kaybı bedeline ilişkin hesaplama yapan otomotiv bilirkişi kök ve ek raporunun yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kaza tarihi itibariyle serbest piyasa ...içleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE KISMEN REDDİNE,

1. Davalı ... Turizm Otomotiv San ve Tic. A.Ş yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE,

2. Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile 40.000,00 TL'nin 05/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

3. Alınması gerekli 2.732,4‬0 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 681,39 TL ıslah harcı toplamı 762,09‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 1.970,31‬ TL karar ve ilam harcının davalı ...'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

4. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 681,39 TL ıslah harcı, 1.750,00 TL bilirkişi ücreti, 666,25 TL müzekkere. tebligat. posta giderinden oluşan toplam 3.259,04‬ TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre 3.193,04 TL'nin davalı ...'den tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

5. Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. 4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den tahsili ile tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

6. Davalı ... Turizm Otomotiv San ve Tic. A.Ş kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 7 ve 13/1. 4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... Turizm Otomotiv San ve Tic. A.Ş'ye ÖDENMESİNE,

7. 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,

8. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 11. 13. maddesi uyarınca davalı ...'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/12/2023

Katip ... Hakim ...

E-İMZA E-İMZA