İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/503 E. 2023/960 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/503

KARAR NO : 2023/960

DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/06/2022

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili Mahkememize verdiği 24/06/2022 havale tarihli dava dilekçesinde; davacının inşaat malzemeleri satış işi ile iştigal ettiğini, bu yönde hizmet sunduğu müşterilerine malzeme tedarik etmek adına başkaca firmalardan da malzeme tedariki yaptığını, davalı taraftan da ürün tedarik etmek isteyen davacı firma yetkililerinin, davalı firma ile görüştüğünü, ürün tedariki konusunda anlaşıldığı ve bu yönde davalı yana, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ...numaralı, 31.05.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 30.06.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 31.07.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 31.08.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait,... numaralı, 30.09.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait,... numaralı, 31.10.2022 keşide tarihli 85.000,00 TL tutarlı toplam 6 adet çek teslim edildiğini, çeklerin davalı yana teslim edildiğine dair tahsilat makbuzu örneğinin dilekçe ekinde olduğunu, davalının, davacıdan teslim aldığı çek tutarlarının teminatı olarak 500.000,00 TL tutarında kesin teminat mektubunu da davacı firmadan talep ettiğini, bunun üzerine ... Şemikler / İzmir Şubesi tarafından davalı lehine düzenmiş, 500.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubunun davalıya teslim edildiğini, teminat mektubu örneğinin de dilekçe ekinde olduğunu, davalı taraf ile girişilen ticaret sonrasında davalı yan ile mal tedariki konusunda defalarca görüşmeye çalışıldığını ancak bir netice alınamadığını, hatta bu yönde davalı ile ticaretin devam edeceğinden bahisle davalıya teslim edilen Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 31.05.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı çek bedelinin de ödendiğini, bu çek bedeline ilişkin sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda talep ve dava hakkının saklı tutulduğunu, gelinen aşamada davalı yanın davacıya karşı edimlerini yerine getirmediği ve getirmeyeceğinin açık olduğunu, davalı yanın herhangi bir edim ifa etmeksizin, herhangi bir mal veya ürün teslimi yapmaksızın tarafına teslim edilen sıralı çeklerden keşide tarihi 31.05.2021 olan çeki tahsil ettiğini, keşide tarihleri henüz gelmeyen çekleri de tahsil etmeye çalışacağını, davacı firmanın bankalar nezdinde itibarı yüksek olan bir firma olduğu ve çeklerinin karşılıksız çıkmasının büyük mağduriyete yol açacağını, bankacılık nezdinde herhangi bir sıkıntı yaşamamak için borçlu olmamasına rağmen 31.05.2022 tarihli çeki de ödediğini bu nedenle ve ivedilikle yargılama süresince davaya konu olan, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 30.06.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 31.07.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ...ı, 31.08.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 30.09.2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı, Halkbank Konak / İzmir Şubesine ait, ... numaralı, 31.10.2022 keşide tarihli 85.000,00 TL tutarlı çeklerin davalı yana ödenmemesi için gerekirse teminat karşılığı durdurulmasının talep edildiğini, bununla birlikte söz konusu davanın açılmasından haberdar olacak davalı yanın lehine düzenlenmiş olan banka teminat mektubunu da derhal paraya çevirme ihtimali bulunduğunu, bu durumda da davacı firma açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden, ... Şemikler / İzmir Şubesi tarafından davalı lehine düzenlenmiş, 500.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektubunun davalı yana ödenmemesi için gerekirse teminat karşılığı durdurulmasının talep edildiğini, davanın devamı sırasında davalı tarafın davacı firmaya karşı edimlerini yerine getirmediğini, herhangi bir mal veya ürün teslimatı yapmadığının anlaşılacağını, edimini yerine getirdiğini ispat külfetinin davalıda olduğunu ancak davalı tarafça aldığı çeklerin ve lehine düzenlenmiş banka teminat mektubunun ticari karşılığı olmadığını, bu nedenlerle davacı firmanın davalı yana borçlu olmadığının tespiti için mahkemeye başvurma zarureti hasıl olduğunu belirtmiş , fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kayıt ve şartı ile öncelikle dava konusu çekler ve teminat mektubunun davanın devamı süresince davalı tarafa ödenmemesi için gerekirse teminat karşılığında tedbir kararı verilmesine, davanın kabulü ile davaya konu çekler ve teminat mektubu yönünden davacı firmanın davalıya borçlu olmadığının tespitine, davaya konu çeklerin ve teminat mektubunun davacı firmaya iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Mahkememize verdiği 09/09/2022 havale tarihli cevap dilekçesinde; dava konusu iddiaların 6102 sayılı TTK 5/A md'sinde düzenlenen dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olduğundan arabuluculuğa başvurulmadan açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalının inşaat malzemesi hırdavat ve boya alım satım işi ile iştigal ettiğini, davacı ve davalı arasında iki tür ticari ilişki bulunduğunu, bunlardan ilkinin davalının davacıdan inşaat malzemesi satın alması iken taraflar arasındaki ikinci ticari ilişkinin ise davacının davalıdan peyderpey alacağı boya alım satım sözleşmesi olduğunu, davalının davacıdan 27.01.2022 tarihinde 17.250,00 TL tutarlı 28.01.2022 tarihinde 32.748,58 TL tutarlı, 19.02.2022 tarihinde 5.175,00 TL tutarlı, 01.03.2022 tarihinde 39.025,37TL tutarlı, 05.03.2022 tarihinde 30.360,00 TL tutarlı inşaat malzemesini düzenlenen e-arşiv faturalar ile davacıdan satın alarak davacı ile ticaret yapmaya başladığını, davalının ... marka boyanın Ege Bölgesindeki en büyük tedarikçisi olduğunu, bu markanın piyasaya girmesi ve tanınırlığının sağlanması amacı ile fabrikanın da oluru alındıktan sonra davacı ile 2020 yılı fiyat listesi üzerinden ve 04.02.2020 tarihinde yüklü miktarda mal alım anlaşması yapıldığını, bu anlaşmaya göre davacının 2022 yılı içerisinde davalıdan peyderpey boya alımını gerçekleştireceğini, gerek bu anlaşmaya ve gerekse aralarında cari hesaba istinaden davacı tarafından toplam bedeli 500.000,00 TL olan 6 adet dava konusu çeklerin keşide edilerek davalıya verildiğini, davacının gerekirse daha yüklü miktarda mal alabileceğini belirttiğinden kendisinden alacağı muhtemel fazlalık mallara karşılık ve davalı tarafından kendisine açılacak kredi için teminat mektubu vermesinin talep edildiğini, davacının da bunun üzerine yine dava konusu edilmiş olan ... Şemikler/İzmir şubesinin 500.000,00 TL tutarlı 1 yıl süreli ve 09.03.2023 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubunu davalıya teslim ettiğini, davalının aralarındaki anlaşmaya istinaden 07.03.2022 tarihinde 138.695,00 TL tutarlı, 07.03.2022 tarihinde 38.933,00 TL tutarlı, 07.03.2022 tarihinde 51.911,98 TL tutarlı, 07.03.2022 tarihinde 44.485,81 TL tutarlı, 07.03.2022 tarihinde 32.097,00 TL tutarlı, 24.03.2022 tarihinde 7.211,00 TL tutarlı, 02.04.2022 tarihinde 132.175,00TL tutarlı, 02.04.2022 tarihinde 38.313,00 TL tutarlı, 02.04.2022 tarihinde 44.485,81 TL tutarlı, 02.04.2022 tarihinde 32.097,00 TL tutarlı, 02.04.2022 tarihinde 51.911,98 TL tutarlı e-arşiv faturaya dayalı boyayı davacıya satım teslim ettiğini, bu faturaların her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarında mevcut olduğunu, davalı tarafından davacıya 100.000,00 TL'lik kısmının davacı tarafından düzenlenen ... numaralı 01.03.2022 tarihli tahsilat makbuzunda belirtilen davalının keşideci, davacının lehtar olduğu ... Bankası Karabağlar şubesinin...hesap nolu 25.05.2022 ibraz tarihli... nolu çeki ile, 24.500,00 TL'lik kısmının davacı tarafından düzenlenen ...nolu 16.03.2022 tarihli tahsilat makbuzu ile belirtilen kredi kartı ile, 5.000,00 TL'lik kısmının davacı tarafından düzenlenen ... nolu 08.04.2022 tarihli tahsilat makbuzunda belirtilen kredi kartı ile, 25.536,40 TL'lik kısmının ise davacı tarafından düzenlenen ... nolu 27.05.2022 tarihli tahsilat makbuzunda belirtilen kredi kartı ile olmak üzere toplamda 155.036,40 TL ödeme yapıldığını, davalı tarafından anlaşma dışına hiçbir şekilde çıkılmadığını, davalının anlaşma gereği davacının yıl sonuna kadar mal çekmesini beklediğini, davacının oyunbozanlık yaptığını, davalıya davacının hiçbir şekilde artık mal almak istemediğini ve/veya karşılıksız kalan fazlalık çeklerinin ve/veya teminat mektubunun iadesini istediğini, hesap görerek aralarındaki ticari ilişkiyi sonlandırmak istediğini belirtmediğini, bu konuda hiçbir girişimde bulunmadığını, dava tarihinde dahi davacınını davalıya 197.118,36 TL borçlu olduğunu, davanın açıldığı tarih olan 24.06.2022 tarihinden sonra ödenmiş olan 6,7 ve 8. aylara ait toplam 249.000,00 TL'lik çekler ödendikten sonra ancak davacının 51.881,64 TL alacağa geçtiğini, 07.09.2022 tarihi itibari ile davalının uhdesinde bulunan dava konusu Halkbank Konak/İzmir şubesinin ... hesap nolu ...çek nolu 30.09.2022 ibraz tarihli 83.000,00 TL bedelli çek, Halkbank Konak/İzmir şubesinin ... hesap nolu ... çek nolu 30.10.2022 ibraz tarihli 85.000,00 TL bedelli çek ve ... Şemikler/İzmir şubesinin 500.000,00 TL tutarlı 1 yıl süreli ve 09.03.2023 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubu ile yine 07.09.2022 tarihi itibari ile davacının alacaklı olduğu 51.881,64 TL'nin en kısa zamanda davacıya ulaştırılacağını belirtmiş , ara buluculuğa başvurulmamış olmasının dava şartı olması sebebi ile davanın usulden reddine, davanın açıldığı tarih olan 24.06.2022 tarihinde davacının davalıya 197.118,36 TL borçlu olması sebebi ile davanın reddine, 07.09.2022 tarihi itibari ile davalının uhdesinde bulunan dava konusu Halkbank Konak/İzmir şubesinin ... hesap nolu... çek nolu 30.09.2022 ibraz tarihli 83.000,00 TL bedelli çek, Halkbank Konak/İzmir şubesinin ...lu ...çek nolu 30.10.2022 ibraz tarihli 85.000,00 TL bedelli çek ve ... Şemikler/İzmir şubesinin 500.000,00 TL tutarlı 1 yıl süreli ve 09.03.2023 tarihine kadar geçerli olan teminat mektubu ile yine 07.09.2022 tarihi itibari ile davacının alacaklı olduğu 51.881,64 TL'nin en kısa zamanda davacıya ulaştırılacak olması sebebi ile ve davanın açılmasına sebebiyet verilmemiş olmasından dolayı davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davacı tarafından davalıya verilen 5 adet toplam bedeli 417.000,00 TL olan çekler ile .../İZMİR şubesinin 500.000,00 TL tutarlı teminat mektubu dolayısıyla davacının davalıya borçlu olup olmadığının belirlenmesine yönelik olarak dosya ve taraf ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, alınan 09/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; davacının yasal kayıtlarının tetkikinde; davalı tarafından davacı adına tanzim edilen suretleri dosya içeriğinde mevcut 2022/Mart ayına ait 6 adet toplamda 313.333,79.TL lık mal faturalarının davalı lehine davacı kayıtlarında yer aldığı, yine davalı tarafından davacı yana kredi kartı ve çek mukabili toplamda 161.496,40.TL lık muhtelif ödemelerde bulunulduğu görülmüş olup bu tespitlerden hareketle davacının davalıdan yasal defter ve dayanağı muavin kayıtları ve sair belgeleri kapsamında dava tarihi itibarıyla 429.404,43.TL tutarında alacaklı olduğu, davacının davalı yana verdiği ve davalının da kabulünde olan 83.000.TL lık çek bedeli de davacı lehine değerlendirildiğinde davacının davalıdan yasal defter ve dayanağı muavin kayıtları kapsamında (429.404,43.TL + 83.000.TL) 512.404,43.TL alacaklı olduğu, davalı tarafın davacı ile olan ticari çalışmasının yer aldığı muavin tablonun tetkikinden; davalının davacıya dava tarihi itibarıyla incelemeye konu yasal defter ve muavin kayıtları kapsamında (987.234,62.TL – 767.352,98.TL=) 219.881,64.TL tutarında borçlu olduğu ancak davalının 2022/Nisan ayı içerisinde davacı adına tanzim ettiği suretleri dosya içeriğinde mevcut 5 adet toplamda 298.982,79.TL lık (e-Arşiv) mal faturalarının davacı kayıtlarında yer almadığı, bu faturaların davacı tarafa ne şekilde tebliğ edildiğine yönelik herhangi bir yazılı belgenin ve yine bu faturalar içeriği malların da davacı yana sevk ve teslimine ilişkin yazılı teslim/tesellüm belgelerinin de sunulması gerekmekte olup mevcut haliyle (tebliğ ve teslim yönünden) bu fatura bedellerinin davalı lehine değerlendirilebilmesi mümkün olmadığı, davalının muavin kayıtlarında yer alan 298.982,79.TL lık teslimi/tebliği kanıtlanamayan mal faturalarının davacı lehine çıkarılması ve davalı kayıtlarında yer almayan 6.460.TL lık kredi kartı ile davalının yaptığı ödemenin de davalının lehine hesaplamaya alınması durumunda (219.881,64.TL + 298.982,79.TL – 6.460.TL=) davalının davacı yana dava tarihi itibarıyla borcunun 512.404,43.TL olacağı, her iki tarafa ait incelemeler bir arada ele alındığında mevcut belgeler ışığında davacının davalıdan dava tarihi itibarıyla 512.404,43.TL tutarında alacaklı olduğu, bu alacak bedeli dikkate alındığında davacının davalı yana verdiği ve mevcut kayıtlar kapsamında henüz tahsil edilmediği anlaşılan 30.06.2022 tarihli 83.000.TL tutarlı, 31.07.2022 tarihli 83.000.TL tutarlı, 31.08.2022 tarihli 83.000.TL tutarlı, 30.09.2022 tarihli 83.000.TL tutarlı ve 31.10.2022 tarihli 85.000.TL tutarlı toplamda 417.000.TL çeklerin mal yönünden karşılıksız kaldığı ve davacı yana iadesinin gerektiği, bunun dışında davacının davalıdan çek bedellerinin tenzilinden sonra bakiye 95.404,40.TL tutarında da bakiye alacaklı olduğu tespit edildiği ayrıntılı ve gerekçeli olarak belirtilmiştir.

Mahkememizin 13/04/2023 tarihli celsesinde taraflara dava konusu edilen 5 adet çek ile ilgili yapılan ödemelerin kimin tarafından yapıldığı hususunda yazılı beyanda bulunmak ve ayrıca ödeme ile ilgili belgeleri sunmak üzere iki haftalık süre verilmiş, davalı vekili Mahkememize verdiği 06/06/2023 tarihli dilekçesinde; dava konusu Halk Bank Karşıyaka İzmir şubesinin ...hesap numaralı ... çek numaralı 30/09/2022 ibraz tarihli 83.000,00 TL bedelli çekinin dava tarihinden önce üçüncü kişiye ciro edildiği, çekin davalı tarafından geri alınamadığı, çekin geri alınamaması nedeniyle çekin ibraz tarihinden bir gün önce 29/09/2022 tarihinde davacının ... Bankası hesabına "Keşideci olduğunuz Halk Bank Karşıyaka şubesi ... seri no, 30/09/2022 ibraz tarihli çekin iade ödeme" açıklaması ile 83.000,00 TL ödeme yaptığını, ödemeye ilişkin dekontun ikinci cevap dilekçesinin 7 nolu ekinde mahkemeye sunulduğunu , Halk Bank Karşıyaka İzmir şubesinin ... hesap numaralı ... çek numaralı 31/10/2022 ibraz tarihli 85.000,00 TL bedelli çek aslının davacıya 25/10/2022 tarihinde iade edildiğini, iadeye ilişkin tutanağın dilekçe ekinde sunulduğunu belirtmiş, davacı vekili ara karar doğrultusunda herhangi bir beyanda bulunmamış, davacı vekili Mahkememiz dosyasının 08/06/2023 tarihli celsesinde davalı vekilinin dilekçesinde bahsi geçen 31/10/2022 tarihli çekin müvekkiline iade edildiğini diğer çek bedelinin de davalı tarafından ödendiğini belirtmiştir.

Dava konusu edilen çeklerin ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödemenin kime yapıldığının bildirilmesi ve ayrıca çeklerin arkalı önlü fotokopilerinin gönderilmesi için Halk Bank Konak İzmir Şubesine yazı yazılmış, alınan yazı cevabında; ... seri nolu 30/06/2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı çekin 30/06/2022 tarihinde bankaya ... Ticaret ve San. AŞ tarafından ibraz edildiği, çek bedelinin ödendiği, ... seri nolu 31/08/2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı çekin Türkiye ... Gebze Ticari şubesine ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 31/08/2022 tarihinde bankadan sorulan çekin bedelinin ödendiği, ... seri nolu 31/07/2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı çekin Vakıfbank Menderes şubesine ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 01/08/2022 tarihinde bankadan sorulan bu çekin bedelinin ödendiği, ... seri nolu 30/09/2022 keşide tarihli 83.000,00 TL tutarlı çekin ...AŞ. Etiler Avrupa Merkezi şubesine ibraz edildiği, takas uygulamaları kapsamında 30/09/2022 tarihinde bankadan sorulan çekin bedelinin ödendiği, ... seri nolu 31/10/2022 keşide tarihli 85.000,00 TL tutarlı çekin müşteri isteği ile iptal edildiği belirtilmiştir.

Halk Bankası yazı cevabında bahsi geçen ... , ... , ... seri nolu çekler ile ilgili çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ödenip ödenmediği, ödenmiş ise ödemenin kime yapıldığının bildirilmesi ve ayrıca çeklerin arkalı önlü fotokopilerinin gönderilmesi için ilgili takas bankalarına yazı yazılmış, alınan ... Bankası yazı cevabında; ... nolu çekin arkalı önlü fotokopisinin gönderildiği, çekin 01/09/2022 tarihinde ...Ambalaj Plastik ve Sanayi AŞ. ye ödendiği , Vakıfbank yazı cevabında çekin arkalı önlü fotokopisinin gönderildiği, çek bedelinin ödendiği, ... yazı cevabında da çekin 29/09/2022 tarihinde Etiler Avrupa Merkez şubesi aracılığı ile takasa ibraz edilerek ödemesinin yapıldığı belirlenmiştir.

Mahkememizin 08/06/2023 tarihli celsesinde davalı vekiline 13/04/2023 tarihli dilekçede bahsi geçen ve davalı tarafından davacıya teslim edilmediği belirtilen fatura konusu malların teslimi ile ilgili yazılı belge ve sevk irsaliyesi bulunup bulunmadığı konusunda yazılı beyanda bulunmak üzere iki haftalık süre verilmiş, davalı vekili belirtilen hususta beyan dilekçesi ibraz etmemiş ancak 20/09/2023 tarihli cevap ve ikinci cevap dilekçesini tamamen ıslah dilekçesinde; davacının borcundan dolayı dava konusu çekleri davalıya verdiğini, kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğünün davacı borçluya ait olduğunu, davacı borçlunun çeklerin bedelsiz olduğuna ilişkin iddiasını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde yargılamaya konu çeklerin teminatı olarak dava konusu teminat mektubunu verdiğini iddia etmiş olup davacının bu iddiasını ispat etmesi gerektiğini belirtmiş, arabuluculuğa başvurulmamış olmasının dava şartı olması sebebiyle davanın usulden reddine, dava konusu çekler nedeniyle açıklanan sebeplerle borçlu olunmadığı hususunun davacı tarafından yazılı ve aynı değerde belge ile ispatı gerektiğinden bu gereklilik yerine getirilmediğinden davanın esastan reddine, dava konusu teminat mektubu yönünden davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili Mahkememize verdiği 20/09/2023 tarihli dilekçesinde; ... numaralı 31/10/2022 keşide tarihli ve 85.000,00 TL bedelli çek ile ... Şemikler şubesine ait 500.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun davalı tarafından davacıya iade edildiğini belirtmiştir.

Toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafça taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalı yana teslim edilen 5 adet çek ile... Şemikler İzmir şubesinin 500.000,00 TL teminat mektubu dolayısıyla davalıya borçlu olunmadığının tespitine yönelik olarak davalı hakkında Mahkememize menfi tespit davası açıldığı, davalı tarafça cevap dilekçesinde taraflar arasında iki tür ticari ilişki bulunduğu ve söz konusu ticari ilişki kapsamında toplam bedeli 500.000,00 TL olan 6 adet çek ile 500.000,00 TL teminat mektubunun teslim alındığının kabul edildiği, davalı tarafça daha sonra cevap ve ikinci cevap dilekçesinin ıslah edildiği ve ıslah dilekçesinde çeklerin davacı borcundan dolayı davalıya verildiği , kambiyo senetleri mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğünün borçluya ait olduğu, davalı borçlunun çeklerin bedelsiz olduğuna ilişkin iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiği, dava konusu teminat mektubunun da çeklerin teminatı olarak verildiği iddiasının davacı tarafça ispat edilmesi gerektiğinin belirtildiği, HMK 179/2 maddesinde "Ancak ikrar, tanık ifadeleri, bilirkişi rapor ve beyanları, keşif isticvap tutanakları, yerine getirilmiş olan veya henüz yerine getirilmemiş olmakla beraber karşı tarafın yerine getireceğini ıslahtan önce bildirmiş olma koşulu ile yeminin teklifi, reddi veya iadesi ıslah ile geçersiz kılınamaz" düzenlemesi göz önüne alındığında davalı tarafça cevap dilekçesinde ikrar edilen ticari ilişki kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği ve ticari ilişkinin varlığı konusundaki ikrarın ıslah ile geçersiz kılınamayacağı, taraflar arasında mal alım satımından kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, dava konusu edilen 5 adet çek ile dava dışı bırakılan Halk Bankası Konak İzmir şubesine ait ... seri numaralı 31/05/2022 keşide tarihli 83.000,00 TL bedelli çeki ile ... Şemikler İzmir şubesi tarafından davalı lehine düzenlenmiş 500.000,00 TL bedelli kesin teminat mektubunun davacı tarafça söz konusu ticari ilişki kapsamında davalı tarafa verildiği, dava konusu edilen ... numaralı 31/10/2022 keşide tarihli 83.000,00 TL bedelli çek ile ... Şemikler şubesine ait 500.000,00 TL tutarlı teminat mektubunun yargılamanın devamı sırasında davalı tarafından davacıya iade edildiği, söz konusu çek ve teminat mektubu yönünden davanın konusunun kalmadığı, yine dava konusu edilen ... nolu çek bedelinin davalı tarafından 29/09/2022 tarihinde davacıya iade edildiği ve bu çek yönünden de açılan davanın konusunun kalmadığı,

Taraflar arasında mal alım satımından kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, söz konusu ticari ilişki kapsamında davacı tarafça davalıya 487.234,62 TL lik mal satılıp teslim edildiği, bunun karşılığında davalı tarafça davacıya 313.333,79 TL lik mal satımı yapıldığı ayrıca 161.496,40 TL lik ödeme yapıldığı, davalı tarafça satılan mal bedeli ve ödeme toplamının 475.430,19 TL tutarında olduğu , davalı tarafça ayrıca 2022/Nisan ayı içerisinde davacı adına tanzim edilen 5 adet fatura ile toplamda 298.982,79.TL lık mal satıldığının iddia edildiği ancak davalının (e-Arşiv) mal faturalarının davacı kayıtlarında yer almadığı, söz konusu bu faturaların davacı tarafa ne şekilde tebliğ edildiğine yönelik herhangi bir yazılı belgenin ve yine bu faturalar içeriği malların da davacı yana sevk ve teslimine ilişkin yazılı teslim/tesellüm belgelerinin de sunulmadığı, davalı tarafa söz konusu belgeleri sunmak üzere Mahkememizce süre verildiği ancak davalı tarafça bu hususta herhangi bir beyanda bulunulmadığı gibi yine söz konusu belgelerin de sunulmadığı , bu husus göz önüne alındığında davalının 298.982,79.TL lık mal satıldığı iddiasının ispat edilemediği, davalı tarafça cevap dilekçesinde yemin deliline de dayanılmadığı, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde davacının dava konusu edilen çekler değerlendirilmeksizin dava tarihi itibariyle davalıdan 11.804,43 TL tutarında alacaklı olduğu ve davacının dava konusu edilen çekler dolayısıyla davalıya dava tarihi itibariyle herhangi bir borcunun bulunmadığı, tüm çekler yönünden davacının menfi tespit talebinin yerinde olduğu, menfi tespit talebine konu Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 30.06.2022 keşide tarihli 83.000,00-TL tutarlı, Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 31.07.2022 keşide tarihli 83.000,00-TL tutarlı ve Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 31.08.2022 keşide tarihli 83.000,00-TL tutarlı çeklerin dava açıldıktan sonra bedelinin ödendiği ve söz konusu çekler yönünden açılan davanın istirdat davasına dönüştüğü yine dava konusu edilen ... Şemikler / İZMİR Şubesi tarafından davalı ...inşaat Malzemeleri Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine düzenlenmiş, 09/03/2022 tarihli,... Seri nolu ve 500.000,00-TL tutarlı kesin teminat mektubunun da taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalıya verildiği, dava tarihi itibariyle davacı alacaklı olduğundan söz konusu teminat mektubu yönünden de davacının davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı incelenen tüm dosya kapsamıyla anlaşılmış, davanın ... nolu çekler yönünden istirdat davasına dönüştüğü gözetilerek yapılan ödemenin davalıdan istirdatına, ... ve ... nolu çekler ile 500.000,00 TL bedelli teminat mektubu yönünden davanın konusunun kalmadığı anlaşıldığından konusu kalmayan dava ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına, konusuz kalan çek ve teminat mektupları yönünden davacının dava tarihi itibarı ile davalıya borçlu olmayıp davasında haklı olduğu anlaşıldığında bu çekler ve teminat mektubu yönünden de davacı lehine vekalet ücreti takdirine ve yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 30.06.2022 keşide tarihli 83.000,00. TL tutarlı, Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 31.07.2022 keşide tarihli 83.000,00. TL tutarlı ve Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 31.08.2022 keşide tarihli 83.000,00. TL tutarlı çekler yönünden KABULÜ ile söz konusu edilen çekler yönünden davanın istirdat davasına dönüştüğü gözetilerek davacı tarafça yapılan 249.000,00 TL' Lik ödemenin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davanın Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait, ... numaralı, 30.09.2022 keşide tarihli 83.000,00-TL tutarlı, Halkbank Karşıyaka / İZMİR Şubesine ait,..., 31.10.2022 keşide tarihli 85.000,00-TL tutarlı çekler ile ... Şemikler / İZMİR Şubesi tarafından davalı ... İnşaat Malzemeleri Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi lehine düzenlenmiş, 09/03/2022 tarihli, ... Seri nolu ve 500.000,00-TL tutarlı kesin teminat mektubu yönünden konusunun kalmadığı anlaşıldığından söz konusu çekler ve teminat mektubu ile ilgili konusu kalmayan dava ile ilgili KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2. Alınması gerekli 17.009,19. TL harçtan peşin alınan 15.660,07. TL' nin mahsubu ile bakiye 1.349,12. TL harcın davalı tarafça tamamlanmasına ,

3. Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 130.870,00. TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan 21 davetiye gideri 219,50. TL, posta masrafı 13,25 TL, bilirkişi ücreti 1.000.00. TL olmak üzere toplam 1.232,75. TL yargılama gideri ile davacı tarafça yatırılan 15.752,27. TL harç giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

Dair tebliğden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar davacı vekili Av. ... ile davalı vekili Av. ... , açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/11/2023

Başkan ...

E-imzalıdır.

Üye ...

E-imzalıdır.

Üye ...

E-imzalıdır.

Katip ...

E-imzalıdır.