İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/548 E. 2023/899 K.

T.C. İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/548

KARAR NO : 2023/899

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 13/07/2022

KARAR TARİHİ : 10/11/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ... İnşaat Gıda Turizm Otomotiv Aracılık Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi adına tescilli...plakalı araç 07.08.2021 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda hasarlandığı, işbu kaza neticesinde, kusur oranları hatalı olarak; ... plakalı araç %0 kusursuz ve müvekkilimizin aracı olan ... plakalı araç %100 tam kusurlu olarak kayıt altına alındığını, müvekkilinin talebi üzerine uzman trafik bilirkişisinden 27.09.2021 tarihli mütalaa alındığını, bu mütalaaya göre ...plakalı araç %100 asli kusurlu ve müvekkilimizin aracı olan... plakalı araç kusursuz olarak tespit edildiği, Kazaya karışan ve %100 kusurlu tespit edilen... plakalı araç davalı ...Sigorta A.Ş.’nin poliçe numarası ... olan... koruması altındadır. Aynı zamanda... Plakalı araç davalı ...' nın 1613859 nolu kasko poliçesi ile de sigortalısı olduğu, meydana gelen hasarın büyüklüğü ve ... sigortasının kaza tarihi itibariyle en çok 43.000,00-TL'den sorumlu tutulabilecek olması sebebi ile müvekkil şirket zararının aşkın kısmını karşılama yükümlülüğü kusurlu aracın kasko sigorta şirketi olan...nın sorumluluğunda olduğunu, anılan sebeplerle iş bu dava hem zorunlu mali mesuliyet sigortacısına, hem de kasko sigortacısına karşı ikame edildiğini beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP :

Davalı Sınırlı Sorumlu ...Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu tazminat istemine ilişkin dayanak; müvekkil sigorta şirketi ile kazaya karışan sigortalısı dava dışı ...a ait... plakalı araç nedeniyle akdedilmiş olan 30.07.2021 başlangıç tarihli 1 yıl vadeli ... nolu ... Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinden kaynaklandığı, Davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile müvekkilim şirket sigortalısı adına kayıtlı ... plakalı araç 07.08.2021 tarihinde maddi hasarlı kazaya karışmış olup taraflarca anlaşmalı olarak maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı tanzim edildiği, İş bu kazaya ilişkin davacı tarafça kusursuz olduğundan bahisle hasardan kalan bedel ve değer kaybı olmak üzere müvekkilim şirkete 22.04.2022 tarihinde ihbar edilmiş olup ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğu, müvekkili şirkete başvuru üzerine taleplerinin Zorunlu Mali Mesuliyet kapsamında kalması, artan kısım halinde Kasko İMM teminatının devreye girecek olması nedeniyle başvurusu sonuçsuz kaldığını, davacının faiz başlangıcı talepleri de yersiz olduğu, davacının Zorunlu Trafik Sigortasına başvurduğu ve karşılanmayan bakiye alacakları olduğundan bahisle müvekkil şirkete başvurmadıkları için müvekkili şirket yönünden temerrüt oluşmadığı için faiz taleplerinin reddi gerektiği, davacının kısmi dava açabilmesi için bu davayı açmada korunmaya değer bir hukuki yararının bulunması şart olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin poliçe kapsamında sorumluluğu olduğu, poliçe üzerinde yazılı azami teminat limitleri ile sınırlı olduğu, poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğu, Müvekkil şirkete ilgili düzenleme gereği usulüne uygun bir başvuru yapılmadığı, huzurdaki davanın kısmi dava koşullarını taşımadığı, karşı tarafça dava öncesinde değer kaybı tespiti yapılmadığı, Davacının, alacağının küçük parçalara bölerek her parça için ayrı kısmi dava açmasında korunmaya değer bir hukuki yararı olmadığı gibi, böyle bir davranışı hakkın kötüye kullanılması olarak da nitelendirilebileceği, Kısmi dava açabilmesi için alacaklının bu davayı açmada korunmaya değer bir hukuki yararının bulunması şart olduğu, Dava konusu olayda, talep konusunun miktarı açıkça belli olup, taraflar arasında bu konuda herhangi bir tartışma bulunmadığından, davacının kısmi dava açmakta hukuki yararı yoktur. Hukuki yarar; dava açıldığı anda var olmadığından, sonradan harcın tamamlatılması suretiyle bu eksiklik giderilemeyeceği, hesaplamaya konu edilmiş bulunan davacı yanın ikame araç bedeli talebi zmms genel şartları uyarınca teminat dışı olup mükekkil şirketin trafik poliçesi dahilinde herhangi bir sorumluluğu kesinlikle bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE :

Dava, haksız fiilden kaynaklı değer kaybı, hasar tazminatı ve ikame araç bedeli istemine ilişkindir.

Adli Trafik Uzmanı...nın 03/12/2022 Tarihli Bilirkişi Raporunda; ... plakalı araç sürücüsü ...' ın, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1b, 56/1c ve 84/d maddelerini ihlal etmesinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden kazanın oluşumunda etken olmadığı beyan edilmiştir.

Otomotiv Uzmanı...'in 10/04/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda; 07.08.2021 tarihli kaza nedeniyle dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 254.231,00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalarda; davaya konu ... plaka sayilı aracın marka, model, tipi, km.Si, yakıt cinsi, vites türü ve kullanım şekli dikkate alındığında kazadan önceki piyasa rayiç değerinin ortalama 1.050.000,00TL dolaylarında olduğu, buna göre; Yargıtay kararları doğrultusunda; aracın hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aşmadığından, aracın mevcut hali ile tamirinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı, bahse konu... plaka sayılı araçta; kaza nedeniyle 150.000,00.-TL değer kaybı meydana gelebileceği tespit edilmiştir.

Araç işletenlerin, 2918 sayılı yasanın 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

Bu bilgiler ışığında yapılan inceleme neticesinde Davalı ... Sigorta Şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.

Motorlu araç işletenin, bu aracın işletilmesinden dolayı 2918 sayılı yasa ve genel hükümlere göre oluşan zorunlu mali mesuliyet sigortası hadleri dışında kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan sigorta sözleşmesi ihtiyari mali mesuliyet sigortası olarak adlandırılır. Tanım gereği ihtiyari mali mesuliyet sigortası sigortacısının sorumluluğu ikincil bir sorumluluktur. Zorunlu mali mesuliyet sigortasındaki limitleri aşan kısımlar için ancak ihtiyari mali mesuliyet sigortasına başvurulabilir.

Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Bu doğrultuda davacıların zorunlu mali mesuliyet sigortacısı şirkete başvurdukları ancak sigorta şirketi tarafından sekiz iş günü içinde ödeme yapılmadığı/bakiye tazminat için ödeme yapılmadığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin 04.05.2022 tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olduğu tespit edilmiştir.

6098 sayılı yasanın 54.maddesinde, bedensel zarara uğranılması nedeni ile talep edilebilecek zarar türleri belirtilmekte olup çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ile tedavi giderleri de bu zarar türleri arasında yer almaktadır.

Bedensel zarara uğrayan kimse, çalışma gücünü sürekli veya geçici olarak yitirmesinden ve ileride edineceği kazançtan yoksun kalmasından doğan zarar ile bütün giderlerini isteyebilir. Çalışamamaktan kaynaklanan zarar ise geçici iş göremezlik nedeniyle olabileceği gibi; sürekli iş göremezlik biçiminde de olabilir. Geçici iş göremezlik zararı, zararı görenin yaptığı iş ve gelir durumu itibariyle iyileşme süresinde elde edemediği kazançtan ibarettir. Sürekli iş göremezlik zararı ise beden gücü kaybına uğrayan kişinin, zarar görmeden önce yapmakta olduğu iş için daha fazla bir güç (efor) harcaması nedeniyle doğan zarardır. 6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,

Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.

Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,

Kusur sorumluluğunda, zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru halinde nedensellik bağı kesilebilir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davacının maliki olduğu aracın sürücüsünün kazaya etki eden bir davranışının bulunmadığı, davalıların zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ve ihtiyarı mali mesuliyet sigortacısı olduğu aracın sürücüsünün ise 2918 sayılı yasanın 52/1-b, 56/1-c, 84/1-d maddelerini ihlal etmek suretiyle kazanın oluşumuna etki ettiği anlaşılmıştır. İlk otomotiv bilirkişisi tarafından yapılan değer kaybı tespiti uygun olmamakla birlikte kaza tarihi itibarıyla davacının aracının ikinci el piyasa rayici ile kaza tarihinden sonraki ikinci el piyasa rayici arasındaki fark tespit edilmek suretiyle aracın değer kaybının ne kadar olduğuna dair belirleme yapılmış sigorta şirketlerinin poliçe teminat limitlerine göre sorumlu oldukları miktarlar ve kazaya karışan araç sürücülerinin kusur durumları dikkate alınmak suretiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1. Davanın KISMEN KABULÜNE,

2. Değer kaybı tazminatı olarak 43.000,00. TL'nin davalı ...A.Ş.'nden, 107.000,00. TL nin davalı ... Sigorta Kooperatifinden 04.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya VERİLMESİNE,

3. İkame araç bedeli isteminin REDDİNE,

4. Alınması gerekli 10.246,50 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 2.562,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplamda 2.642,70 TL 'den mahsubu ile bakiye 7.603,80 TL nin davalılardan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 2.562,00 TL ıslah harcı, 1.198,31 TL ekspertiz ücreti, 3.900,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 140,50 TL posta ve tebligat ücreti olmak üzere 7.962,21 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen red oranına göre 7882,68 TL nin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,

6. Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 24.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7. Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre 100 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

8. 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

9. Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,

Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı-davalı ...Sigorta vekilinin yüzüne karşı, davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/11/2023

Katip ...

E-imzalıdır hakim ... e-imzalıdır