İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/919 E. 2023/812 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/919 Esas

KARAR NO : 2023/812

DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/11/2022

KARAR TARİHİ : 18/10/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket adına kayıtlı... plakalı aracın 28.03.2016 tarihinde...Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. Maslak Bayisi sıfır kilometre çıkışlı olduğu, müvekkilinin aracının henüz 60.000 kilometredeyken 2018 yılı içerisinde dişli kırıldığını ve aracın şanzımanın... Otomotiv Bornova servisinde garanti kapsamında değiştirildiği, araca yetkili servis tarafından takılan 2. Şanzımanın 06.03.2022 tarihinde yeniden dişli kırdığını ve aracın yeniden ... Otomotiv Bornova servisine çekildiği, bu kez aracın şanzımanının garanti kapsamında değişmeyeceği, şanzıman ile birlikte triger kayış bakımlarının da yapılması gerektiği, tüm bu bedellerin ancak %50'lik kısmının garanti kapsamında karşılanabileceğinin bildirildiği, kullanım ve yaş itibari ile araçta bu tarz bir arızanın ikinci kez meydana gelmiş olmasının aracın ayıplı olduğunu gösterdiğini, araçtaki ayıbın ve onarım bedeli kaybının tespiti için İzmir ...h Hukuk Mahkemesinin ...D.İş Esas numarasıyla bilirkişiye tevdii edildiği ve raporda aracın S Tronic şanzımanının yenisi ile değiştirilmesi gerektiği ve şanzıman değişim bedelinin işçilik ve KDV Dahil 99.770,00 TL tutarla giderilebileceği kanaatine vardığını belirterek araçtaki arızalar sebebi ile aracın ayıplı şekilde müvekkile satılıp satılmadığının tespiti ile fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000,00 TL onarım bedelinin satış tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı defilerinin olduğu, dava konusu aracın, trafiğe çıkış tarihinin 2016 yılı olduğu, aracın 30.03.2016 tarihinde trafiğe çıktığı, 30.03.2018 tarihinde garantisinin sona erdiği, ilk şanzıman arızası için yetkili servise 56.805 km'de geldiği, yetkili serviste bedelsiz şanzıman değişimi yapıldığı, 07.03.2022 tarihinde 124.220 km'de “araç 3.vitese geçince sürtme sesi geliyor şikayeti ile yetkili servise geldiği, her iki arızanın birbirinden farklı olduğu, bilirkişinin bunu tespit etmediği, aracın 124.220 km'de 6 yıllık bir araç olduğunu, 56.805 km'de değişimi yapılmış olan bir şanzımandan bedel alınmadığından bu değişimin parça garanti süresini uzatmayacağı, aracın yapılması gereken zorunlu bakımlarının eksik ve düzensiz olduğu, üretimden kaynaklı bir durum olmadığı, araçta giderilemeyen, maldan yararlanmamayı sürekli kılan, tekrarlayan bir durum olmadığı, davacının aracı hali hazırda kullanmaya devam ettiği, işbu davada davacı ile müvekkili şirket arasında mal ve hizmet alımının söz konusu olmadığı, müvekkili şirket ile davacı arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı, işbu davada müvekkili şirkete husumet yöneltilemeyeceğinin açık olduğu, müvekkili şirketin sadece Audi marka araçların üreticisi ve ithalatçısı olduğu, aracın ayıplı olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DAVA:

Dava ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan tazminat isteğine ilişkindir.

DELİLLER:

• İzmir ...Sulh Hukuk Mahkemesinin ... Değişik İş sayılı dosyası,

-Sigorta bilgi ve gözetim merkezinin 05/12/2022, 22/02/2023 tarihli yazısı ve eki,

-... Noterler Birliğinin 30/11/2022, 09/03/2023 tarihli yazısı ve eki,

-...Sigorta A.Ş nin 27/04/2023 tarihli yazısı ve eki,

-Bilirkişi ...'in 05/07/2023 tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

TBK 219. maddesi uyarınca, satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumludur.

TBK 223/1.maddesi gereğince alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir durum görür ise bunu uygun bir süre içinde bildirmekle yükümlüdür,

TBK 227. maddesi gereğince satıcının, satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik hakları yanında genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkı vardır. Alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinden indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise, alıcı, ancak sözleşmeden dönme ve satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini talep edebilir.

TTK 23/1-c maddesi gereğince, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değil ise alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.

TBK 223/2.maddesi gereğince alıcı, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Davacının 28/03/2016 tarihinde ...plakalı aracı sıfır olarak davalı şirketin İstanbul Maslak bayisinden satın aldığı, aracın 60.000 km'de iken 2018 yılı içerisinde şanzımanının arızalandığı, yetkili serviste garanti kapsamında değişim gerçekleştirildiği, aracın 06/03/2022 tarihinde yeniden şanzıman hatası verdiği, yetkili servise çekildiği, ancak servis tarafından onarımın tamamının garanti kapsamında yapılamayacağı, sadece %50'lik kısmının garanti kapsamında karşılanabileceğinin bildirildiği, 5 yıl içerisinde araçta 2 kez aynı arızanın gerçekleştiği, aracın ayıplı olduğunu, onarım bedelinin davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiğini iddia ettiği, davalının ise zamanaşımı definde bulunduğu, aracın garanti sürecinin sona erdiği, husumetin satıcıya yöneltilmesi gerektiği, aracın ayıplı olmadığını savunduğu, taraflar arasında davaya konu talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, davaya konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise davacının seçimlik haklarını kullanıp kullanamayacağı, talep edebileceği zararın ne kadar olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu uyuşmazlığın ticari satım sözleşmesindan kaynaklandığı, tarafların tacir olduğu, dava konusu uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliğinde olduğu ve mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.

Mahkememizce davaya konu aracın servis kayıtlarının ilgili kişi ve kuruluşlardan istenildiği, ayrıca aracın geçmiş hasar kayıtlarının dosyaya kazandırıldığı, dosyanın otomotiv bilirkişiye tevdi edilmesi ile bilirkişiden servis bakımının düzenli yapılıp yapılmadığı, davaya konu araçta daha önce şanzıman arızasının meydana gelip gelmediği, onarımın yetkili servisçe yapılıp yapılmadığı, davaya konu arızanın gizli veya açık ayıp olup olmadığı, arızanın imalattan mı yoksa kullanıcı hatasından mı kaynaklandığı, ayıp var ise ayıbın onarım bedelinin yedek parça, işçilik, kdv dahil olmak üzere ne kadar olduğu hususlarında rapor düzenlenmesinin istenildiği, bilirkişinin 05/07/2023 tarihli raporuna göre; davaya konu 2015 model aracın 30.03.2016 tarihinde trafiğe çıktığı, garanti sürecinin 2 yıl olduğu, normal garanti sürecinin 30.03.2018 tarihinde sona erdiği, 2 yıl uzatmalı ... Garanti Plus garanti kapsamında Mekanik Garantisi ile 2 yıl uzayarak 30.03.2020 tarihi olduğu, davaya konu aracın “S Tronic” (8V7BCG) DSG-Otomatikleştirilmiş çift kavramalı vites kutusuna sahip olduğu, davaya konu aracın 15.000 km, 30.000 km, 45.000 km ve 60.000 km. bakımlarının yetkili serviste düzenli yaptırıldığı, ancak ilk olarak 13.08.2018 tarihinde 56.805 km'de arıza verdiği, yetkili serviste garanti kapsamında bedelsiz komple otomatik şanzıman ve grubunun değişimi yapıldığı, ardından aracın 75.000 km, 90.000 km ve 105.000 km. bakımları için yetkili servis kayıtlarının bulunmadığı (dışarıda özel serviste yaptırıldı ise belgelerinin sunulu olmadığı), son olarak davaya konu arızanın hemen öncesinde, 04.02.2022 tarihinde 118.964 km'de aracın son periyodik bakımının ... Yetkili Serviste yapılmış olduğu, bu bakımda şanzımanda herhangi bir arıza tespitinin (ilgili iş emrinde) olmadığı, davaya konu aracın her periyodik bakım kontrolünde şanzıman kontrolü ve bakım onarımı yapılmadığı, yaklaşık 60.000 km'lik süreçlerde şanzıman, mekatronik ve kavrama grubunun genel dış fiziki kontrollerinin yapıldığı, yağ kaçağı ve durum kontrollerinin yapıldığı, dolayısıyla davaya konu aracın 75.000 km, 90.000 km ve 105.000 km. bakımlarının yetkili serviste yapılmamasının, otomatik şanzımanın 2.ci kez değişim gerektirecek düzeyde arızalanmasında ana etken olmadığı, davaya konu aracın 04.02.2022 tarihinde 118.964 km'de ... Yetkili Serviste yapılan Periyodik Bakım sonrasında, 07.03.2022 tarihinde 124.220 km'de arızalandığı, “Araç kalkıştan sonra 3. Vitese gelince motordan sürtme sesi geldiği ve motor arıza lambası yanıyor” şikayeti ile yetkili servise başvurduğu, çekici ile servise geldiği, Yetkili Serviste bu arıza ile ilgili olarak yapılan tespitte “P074B00: 3. Vites senkronizasyonu başarısız, P172000: Şanzıman çıkış devri tutarsız” tespitleri yapıldığı, yetkili servis ve Marka Teknik Departmanının Otomatik şanzımanın komple yeniden değişimini önerdiği, bedelsiz onarım yapılmadığı için davacının aracı servisten çekici ile aldığı, 07.03.2022 tarihli 124.220 km son arızaya ilişkin ... nolu iş emri incelendiğinde, anılı iş emrinin “Garanti Belgesi 11. Madde uyarınca kullanım hatası (kullanım şartları, kullanım hatası, sürüş tarzı vs.) etkisi bulunup bulunmadığına dair “Rapor kısmında” şanzıman ve aracı inceleyen yetkili servisin hiçbir tespit olmadığı, araçtaki şanzıman arızasının kullanım kaynaklı, kullanım şartları, kullanım hatası ve sürüş tarzına bağlı oluştuğuna dair hiçbir tespitinin olmadığı, netice olarak yetkili servisin aracın 07.03.2022 tarihli 124.220 km son arızası sonrasında Komple S-Tronic şanzıman değişimini öngördüğü, anılı şanzımanın arızalanmasında ve değiştirilmesinde kullanım kaynaklı, kullanım şartları, kullanım hatası ve sürüş tarzına bağlı oluştuğuna dair hiçbir tespitin olmadığı, müşterinin kullanım hatası tespit edilmediği ve anılı iş emrinde kayıt altına alınmadığı, raporlanmadığı, davaya konu araçtaki arızanın şanzıman ve ona bağlı kavrama arızası olduğu, aracın S-Tronic tip Otomatik Şanzıman ve grubunun yaklaşık 60.000 km-65.000 km'lerde bir 2 kez değişmiş olduğu, aracın şanzımanın yaklaşık 60.000 km'de kontrolü olduğu, her periyodik bakımda düzenli bakımı ve kontrolü yapılan bir parça olmadığı, şanzıman ve grubunun yaklaşık 60.000 km-65.000 km'lerde arızalanmasının doğal ve makul bir durum olmadığı, yukarı kısımlarda açıklanan gerekçelerle, davaya konu aracın S-Tronic (DSG) tip Şanzıman ve grubunun yaklaşık 60.000 km-65.000 km'lerde bir 2 kez değişmesinde, kullanım hatası veya hatalı kullanım olmadığı, buna ilişkin yetkili servisine bir tespiti olmadığı, bu yönde bir tespitin/yetkili servis raporunun (dosya içerinde) olmadığı, arızanın kullanım kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı olduğu, aracın şanzımanın ve grubunun/sisteminin üretim kaynaklı ayıplı olduğu, satın alma esnasında basit bir inceleme yada profesyonel inceleme ve kontrol ile satın alma esnasında anlaşılamayacağı, belli bir kullanım süresi sonrasında (yaklaşık 60.000 km-65.000 km sonrasında) ortaya çıktığı, bu özelliği ile teknik bakımdan değerlendirildiğinde gizli ayıp niteliğinde olduğu, aracın 75.000 km, 90.000 km ve 105.000 km periyodik bakımlarının yetkili serviste yapılmamasının anılı arızaya etken olmayacağı, nitekim, şanzımanın ilk arıza ve değişiminin, periyodik bakımının yetkili serviste yapılmış olmasına rağmen ortaya çıktığı, ayıp ve arıza giderim bedelinin/ayıbın onarım bedelinin ne kadar olduğu” hususları ile ilgili olarak, 04.02.2022 tarihinde 118964 km'de ... yetkili serviste yapılan periyodik bakım sonrasında, 07.03.2022 tarihinde 124.220 km'deki arızasının yine otomatik şanzıman arızası olduğu, giderimi için ... parça kodlu otomatik şanzımanının yeniden komple değişimi gerektiği, aracın anılı arızasının/ayıbının onarım bedelinin (07.03.2022 arıza tarihi itibariyle) yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere toplam 84.550,85 TL+KDV, KDV Dahil 99.770,00 TL olduğu, aracın anılı arızasının/ayıbının onarım bedelinin (Kasım 2022 dava tarihi itibarıyle) yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere toplam 108.037,21 TL KDV, KDV dahil 127.483,91 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nun 23 ve 6098 sayılı TBK'nun 219 v.d maddesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, davaya konu aracın davacı tarafından 30/03/2016 tarihinde satın alındığı, davacı tarafından 07/03/2022 tarihinde şanzıman arızası ile davalı şirket bayi servisine başvurulduğu, bu incelemede aracın şanzımanının arızalı olduğu ve değişmesi gerektiğinin tespit edildiği, mahkememizce görevlendirilen otomotiv bilirkişi tarafından saptandığı üzere dava konusu aracın gizli ayıplı olduğu, tarafların tacir olması sebebiyle Türk Ticaret Kanunu’nun 23/1-c maddesi uyarınca satış sırasında açıkça belli olan ayıplarda iki gün içinde, muayene ile ortaya çıkan ayıplarda teslim alındıktan sonra 8 gün içinde incelenerek veya inceletilerek aynı süre içinde satıcıya bildirilmesi zorunlu olup gizli ayıp halinde ise TBK 223/2. maddesinin uygulanacağının yasa gereği olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin yerleşmiş kararlarında kabul edildiği üzere ayıp ihbarının yapılmasının şekle tabi olmadığı, ayıp ihbarının her türlü delille kanıtlanabileceği, davacı tarafça davalıya arıza bildirimi ve onarım talebi yapıldığı dosya kapsamı ile sabit olup, davalı tarafça da onarılması gerektiğinin tespit edildiği, yerleşmiş Yargıtay uygulamaları uyarınca arıza bildirimi ayıp ihbarı niteliğinde olduğundan somut olayda arıza bildirimi ile ayıp ihbarının süresinde yapıldığının kabulü gerektiği, ihbar külfetini yerine getiren davacı alıcının zamanaşımı süresi içerisinde kendine tanınan yasal hakları dava yoluyla talep edebileceği, bu halde artık davacı alıcının ayıpları bildiği yada bilmesi gerektiği konusunda ispat yükünün davalı satıcıya ait olduğu, davaya konu aracın gizli ayıplı olması nedeniyle dava tarihi itibariyle TBK nun 231.maddesinde öngörülen zamanaşımının gerçekleşmediği, davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı, 6102 Sayılı TTK'nın 23/1. maddesinin göndermesi ile 6098 Sayılı TBK'nın 227. maddesinde satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcının sayılan seçimlik haklardan birini kullanabileceği, dava konusu olayda davacının bu haklardan aracın onarım bedelini talep ettiği,davalı her ne kadar kendisinin ithalatçı olduğunu ve sorumlu olmadığını savunmuş ise de davalının davaya konu aracın Türkiye'de yetkili tek ithalatçısı ve satıcısı olduğu, bu aracın satışının davalının bayisi tarafından gerçekleştirilmiş olmasının davalının satıcı olarak sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, söz konusu arıza davalı yetkili servisi tarafından da tespit edildiğinden araç ve söz konusu parça üzerinde keşif yapılmasına yarar bulunmadığı, aracın bilirkişi tarafından saptandığı üzere 120.000 km'de iki kez şanzıman hatası vermiş olmasının kullanıcı hatası olarak değerlendirilemeyeceği, nitekim davalı servisi tarafından da bu yönde herhangi bir tespit bulunmadığı, böylece tekrarlayan ve araçtan faydalanmayı kısmen ortadan kaldıran bir gizli ayıp veya üretim hatasının söz konusu olduğunun kabulü gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporuna göre arızanın gerçekleştiği tarih itibariyle onarım bedelinin kdv dahil 99.770,00 TL olduğu, davacının bu zararını davalıdan talep edebileceği, taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş mahiyetinde olduğu ve davacının uyuşmazlığın niteliğine göre avans faizi talep edebileceği, davacının davasını kısmi dava olarak ikame ettiği, 12/07/2023 tarihinde ıslah dilekçesi sunduğu, dava dilekçesi ile ıslaha konu tutarlara dava ve ıslah tarihinden itibaren ayrı ayrı faiz yürütülmesi gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunun usul ve yasa ile dosya kapsamına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir..../...

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:

1. Davanın KABULÜ ile 99.770,00 TL'nin 1.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 22/11/2022 tarihinden bakiye 98.770,00 TL'sinin ise ıslah tarihi olan 12/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2. Alınması gerekli 6.815,28 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 1.705,00 TL ıslah harcı toplamı 1.785,7‬0 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.029,58‬ TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 1.705,00 TL ıslah harcı, 1.250,00 TL bilirkişi ücreti, 128,25 TL müzekkere. tebligat. posta gideri ve 2.743,4‬0 TL delil tespit masrafı olmak üzere toplam 5.988,05‬ TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,

4. Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. 4. maddesi uyarınca takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

5. 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,

6. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 11. 13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/10/2023

Katip... Hakim ...

E-İMZA E-İMZA