İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/885 E. 2023/669 K.

T.C.

İZMİR

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/885 Esas

KARAR NO : 2023/669

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/11/2022

KARAR TARİHİ : 20/09/2023

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.

İDDİA VE TALEP:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/05/2022 tarihinde müvekkiline ait... plaka sayılı araç ile...plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, iş bu kaza sonucu müvekkiline ait araçta hasar meydana geldiği, aracın onarımının ekonomik olmamasından dolayı pert/total çalışması yapıldığı, kusurlu aracın ZMMS zorunlu trafik sigortası olan dava dışı ... Sigorta A.Ş., aracın rayiç bedelini 360.000 TL olarak belirlediği, bu bedelin 241.300-TL'si sovtaj alıcısından, 50.000-TL sinin de poliçe limiti dahilinde dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafında ödendiği, müvekkili tarafından kusurlu araç olan...plakalı aracın kasko-imms poliçesi olan ... Sigorta A.Ş.'ye yazılı olarak başvurulduğu, davalı ... tarafından 68.700,00- TL ödeme yapıldığı, böylelikle müvekkilinin rayiç bedel için toplamda 360.000-TL ödeme aldığını belirterek 500,00 TL bakiye hasar bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davacı vekiline 07.10.2022 tarihinde 68.700,00 TL ödeme yapıldığı bu ödeme sonucu herhangi bir alacağı kalmadığından işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiği,... plakalı aracın müvekkili şirkette 1052756 poliçe numaralı Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi ile sigortalı sigortalı olduğu, ... Sigorta A. tarafından yapılan hasar tespit çalışmasında aracın onarımının ekonomik olmadığı, aracın pert total işlemine tabi tutulmasının uygun olacağının belirlendiğini belirterek davacı tarafından kötü niyetli olarak ikame edilmiş işbu haksız ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA:

Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat ( bakiye hasar bedeli ) isteğine ilişkindir.

DELİLLER:

• Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 25/11/2022 tarihli yazısı ve eki,

• Kaza tutanağı, İbraname,

• Türkiye Noterler Birliğinin 21/11/2022 tarihli yazısı ve eki,

• ... Sigorta A.Ş nin 08/12/2022 tarihli yazısı ve eki,

• ... Katılım Sigorta A.Ş nin 25/01/2023 tarihli yazısı ve eki,

• Bilirkişi ...'in 20/02/2023 tarihli raporu,

• Bilirkişi ...n 16/06/2023 tarihli raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

29/05/2022 tarihinde ... ve... plakalı araçların karıştığı çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, trafik kazasına ilişkin olarak kolluk tarafından kaza tespit tutanağı düzenlendiği, davacının dava dışı ... Sigorta A.Ş tarafından hasar bedeline ilişkin ödeme yapıldığı, zmms poliçe teminat limitinin tükendiği ancak hasar bedeline ilişkin zararının tamamen karşılanmadığı, bakiye zararın kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın imms sigortacısı olan davalı tarafından tazmin edilmesi gerektiği, davalı sigortanın dava öncesinde kısmi ödeme yaptığı ancak yapılan ödemenin gerçek zararı karşılamadığı iddiası ile iş bu davayı ikame ettiği, davalı sigortanın ise davacının zararının karşılandığı, mahkemece yapılan ödeme gözetilerek davanın reddi gerektiğini savunduğu, taraflar arasında davacının zararının karşılanıp karşılanmadığı, yapılan ödemelerin eksik olup olmadığı ve bakiye zararının bulunup bulunmadığı hususlarında ihtilaf bulunduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmamasına ve sorumluluk sigortaları TTK'da düzenlendiğine göre mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememizce öncelikle taraf sürücülerinin kusur ve sorumluluğuna ilişkin dosyanın trafik bilirkişine tevdi edildiği, bilirkişinin 20/02/2023 tarihli raporuna göre, davalı ... poliçeli araç sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile İzmir Çeşme yolunu takriben Alaçatı istkametinden Çeşme merkez istikametine seyir halinde ... dönel kavşağına gelip sola doğrultu manevrası ile ada etrafında istikametine yanan kırmızı ışıkta...Sokak Liman istikametine giriş yapmak isterken aracının ön kısımlarını, sağı Atatürk Bulvarından dönel kavşağa istikametine yanan yeşil ışıkta giriş yapmış olan davacı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının sol yan kısımlarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı ... poliçeli araç sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile meskun mahal gece vakti görüş açık trafiğin yoğun/normal seri işlediği dönel kavşağa gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre uyarlamayıp görüş alanını etkin kontrollü altında bulundurmadığı, ada etrafına geldiğinde istikametine hitaben yanan kırmızı ışıkta durup ışık dönüşümü ve trafik durumu kendi geçişine olanak sağladığı zamanı beklemediği, sağında kendisine hitaben yeşil ışıkta kavşağa giriş yapan davacı aracına rağmen mevcut hızı ile tehlikeli biçimde kımızı ışıkta kavşak alanına giriş yapıp kural ihlali yaptığı, bu tavrı nedeni ile yaratmış olduğu ortamda önünü gelen davacı aracına karşı etkisiz kalıp yandan çarpması olayında, dikkatsiz, tedbirsiz ve kurallara uygun araç kullanmamasından dolayı sebebiyet verdiği kazada 2918 sayılı Karayolları trafik kanununun 47/b ve 52/b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda tamamen hatası ile etken olduğu, davacı sürücü ...'ın ise sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gece vakti meskun mahal görüşün açık olduğu istikametindeki dönel kavşağa geldiğinde kural uygun kendine hitaben yanan yeşil ışıkta kavşağa giriş yapıp ada etrafına katılmak isterken, solundan gelen davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı kavşakta kırmızı ışığı ihlal edip aracına yandan çarpması olayında kural ihlali görünmediği, dava dışı yolcular ..., ...,... ve ...'nun kazanın oluşumuna etken faktörleri ve kural ihlalleri olmadığı olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği, davacının dava konusu olay nedeniyle zararının bulunup bulunmadığı, var ise miktarının ne olduğu yönünde dosyanın Otomotiv bilirkişisine tevdi edildiği, bilirkişinin 16/06/2023 tarihli raporuna göre, davacı aracının sol ön kısımlarından hasar aldığı, davacı aracının hasar miktarına ilişkin olarak dava dışı ... Sigorta A.Ş nin almış olduğu ekspertiz raporu ile davacı tarafından alınan özel ekspertiz raporunun bulunduğu, değişecek parça ve yapılacak işçilik ücretleri incelendiğinde, parça ve işçiliklerin kaza, tutanak ve hasar ile uyumlu olduğu, yedek parça ve işçilik bedellerinin yapılan piyasa araştırması neticesinde makul ve rayiç değer olduğu, iki ekspertiz raporu arasındaki farkın zmms eksper raporunda yedek parçaya 41.064,89 TL iskonto uygulanmasından kaynaklandığı, davaya konu aracın İskontolu onarım bedelinin 144.285,18 TL yedek parça, 12.400,00 TL işçilik olmak üzere toplam 156.685,00 TL+kdv, kdv dahil ise 184.888,51 TL olduğu, iskontosuz onarım bedelinin 185.350,05 TL yedek parça, 12.400,00 TL işçilik üzere toplam 197.750,05 TL+ kdv, kdv dahil ise 233.345,05 TL olduğu, davaya konu aracın, yaşı ve modeli düşünüldüğünde hasar onarım bedelinin yüksek olması nedeniyle Pert-Total değerlendirmesi yapılmasına gerek duyulduğu, aracın hasar listesi, hasarlı fotoğrafı, hasar bedeli, sağlam yerleri göz önünde bulundurularak yapılan sovtaj araştırmasında, serbest piyasa rayicine göre sovtaj değerinin 241.300,00 TL olarak tespit edildiği, dava konusu kaza dışında aracın 25/01/2019 tarihli başka bir kazasının da bulunduğu, kaza tarihi itibariyle aracın kasko bedelinin 272.774,00 TL olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan özel ekspertiz raporunda aracın rayiç değerinin 400.000,00 TL olarak belirlendiği, anılı rapor ekinde sunulan örnek araç rayiç değerlerine ilişkin ilanların 425.500 TL ile 455.000 TL olduğu, bu örneklerin ilan tarihlerine bakıldığında Agustos 2022 ayına yani kaza tarihinden yaklaşık 2,5 ay sonraya ait olduğu, yapılan piyasa araştırmasında kaza tarihi Mayıs 2022 tarihi ile Agustos 2022 tarihleri arasında piyasada yaklaşık %15-%20 fiyat artışı olduğu, bu nedenle uzman görüş raporunda sunulan örnek rayiç değerlerin yüksek kaldığı, anılı eksperin raporun ekindeki 425.500 TL ile 455.000 TL arasındaki ilanları değil de 400.000 TL tespit yapmasının da kendisinin tespitini desteklediği, internet sitelerinden yapılan araştırmada aracın piyasa rayiç değerinin 320.000,00 TL ile 390.000,00 TL arasında değiştiğinin tespit edildiği, belirtilen satış fiyatlarında pazarlık payı bulunduğu, kendisi tarafından serbest piyasada yapılan araştırmada ise aracın kaza tarihi itibariyle rayicinin 380.000,00 TL olarak belirlendiği, aracın onarım bedeli ve sovtaj bedelinin araç rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, buna göre aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri olan 380.000,00 TL'den sovtaj bedeli olarak belirlenen 240.300,00 TL mahsup edildiğinde davacının uğradığı gerçek zararın 138.700,00 TL olarak tespit edildiği, dava dışı ... Sigorta tarafından davacıya 50.000,00 TL, davalı ... tarafından ise 68.700,00 TL ödendiği, bu ödemeler mahsup edildiğinde davacının bakiye 20.000,00 TL zararının bulunduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 29/05/2022 tarihinde ... ve... plakalı araçların karıştığı çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, dava konusu kazada davacı aracının sol ön kısımlarından hasar gördüğü, uyuşmazlığın davacıya dava dışı ... Sigorta ve davalı ... tarafından yapılan hasar ödemesinin yeterli olup olmadığı hususlarında olduğu, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre gerçek zararın ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle sağlanacağı, orijinal parçalara göre hasar bedelinin belirlenmesi gerektiği, onarım bedeli araç rayicinin %50'sini aşmadığı müddetçe aracın tamirinin ekonomik olduğu, onarım bedelinin aracın rayicinin %50'sini aşması halinde ise aracın tamirinin ekonomik olmadığı, bu halde kaza öncesi serbest piyasa rayici ile kaza sonrası hasarlı haldeki bedeli arasındaki farka göre zararın belirlenmesi gerektiği, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmamasına göre işleten ve haksız fiil faili sürücünün sorumluluğunu üstlenen zmms ve imms sigortacısının yedek parçaya ilişkin iskonto uygulama hakkına sahip olmadığı, davacının gerçek zararını gidermesi gerektiği ve ayrıca aracın onarımı yapılsın veya yapılmasın zarar görenin hasar bedelini kdv'si ile birlikte ödemek zorunda olduğu, bu nedenle davacının hasar bedelini serbest piyasa rayiçleri üzerinden orijinal yedek parça, işçilik bedeli ve kdv toplamı ile birlikte talep edilebileceği, ancak bu şekilde gerçek zararın karşılanabileceği, bu kapsamda yapılan incelemede, mahkememizce alınan trafik bilirkişi raporuna göre olay tarihinde davalı sigortanın sürücüsünün kontrollü kavşakta kendisine kırmızı ışık yandığı halde geçiş yaptığı, kazanın bu şekilde meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, davacının ise kurallara uygun şekilde kendisine yeşil ışık yandığı sırada kavşaktan geçiş yaptığı, kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı ve kusursuz olduğu, mahkememizce dava konusu olayda trafik kusur bilirkişinin kusur değerlendirmesinin meydana gelen kazanın oluş biçimi, kaza tespit tutanağı ve diğer dosya kapsamı ile hakkaniyete uygun görüldüğü, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacı aracının onarımının orijinal yedek parça, kdv, işçilik dahil olmak üzere iskontosuz olarak toplam 233.345,05 TL olarak hesaplandığı, ancak davacı aracının yaşı, teknik özellikleri ve kullanım durumuna göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede, aracın kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayicinin 380.000,00 TL olarak tespit edildiği, aracın onarım bedeli aracın rayicinin %50'sini aştığından aracın tamirinin ekonomik olmadığının saptandığı, aracın sovtaj bedelinin ise 241.300,00 TL olarak tespit edildiği, yerleşik Yargıtay uygulamasına göre bu halde aracın kaza öncesi serbest piyasa rayici ile aracın sovtaj bedeli arasındaki farkın davacının gerçek zararını oluşturduğu, buna göre davacının gerçek zararının 138.700,00 TL(380.000,00-241.300,00) olduğu, dava dışı ... Sigorta tarafından davacıya 50.000,00 TL, davalı ... tarafından ise davacıya dava öncesinde 68.700,00 TL ödeme yapıldığı, davacının bakiye 20.000,00 TL zararının bulunduğu, davalı ... tarafından söz konusu bedelin fahiş olduğu ve yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiği savunulmuş ise de, davalının bu soyut itirazını destekler somut herhangi bir delil sunmadığı, mahkememizce davalı sigortadan istenen ve dosyaya kazandırılan hasar dosyasında da davalı ... tarafından davacıya dava öncesinde yapılan ödemeye esas belgelerde bu yönde herhangi bir tespit ve kayıt bulunmadığı, davalı sigortanın ... plakalı aracın zmms sigortacısı olan dava dışı ... Sigortanın yapmış olduğu tespit üzerinden davacıya dava öncesinde kısmi ödeme yaptığı, davacının dava dışı ... Sigortaya vermiş olduğu ibranamede aracın rayicinin 360.000,00 TL ve sovtaj bedelinin 241.300,00 TL olarak belirlenmesine ilişkin anılan sigorta şirketinin tespitine ilişkin fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğu, bu sebeple davacının araç rayicine ilişkin bu tespitle bağlı olmadığı, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bilirkişinin hesaplamaya esas verilerini kaynakları ile beraber gösterdiği, mahkememizce bilirkişi tarafından yapılan tespitin dosyamız içerisinde bulunan ... Sigorta A.Ş' ye ait hasar dosyasındaki ilanlar ve aracın özellikleri, serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu, davalı sigortanın itirazlarının yerinde olmadığı, bu nedenle davalı sigortanın daha az hasar bedeli ödenmesi gerektiği konusundaki savunmasının açıklanan ilkeler uyarınca yerinde olmadığı, kazaya sebebiyet veren... plakalı aracın davalı ... nezdinde 26/10/2021-26/10/2022 tarihleri arasında imms sigortalı olduğu, kaza tarihi itibariyle davalı sigortanın maddi hasarlarda imms teminat limitinin 250.000,00 TL olduğu, buna göre davacının %100 kusura karşılık olarak bilirkişi tarafından belirlenen gerçek zarar tutarı olan, teminat limiti kapsamında kalan ve zmms teminat limitini aşan bakiye 20.000,00 TL'nin tamamını davalı sigortadan talep edebileceği, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği, davacı vekilinin dava değerini 14/07/2023 tarihinde değer artırım dilekçesi ile arttırdığı, davacının davalı sigortaya 18/08/2022 tarihinde müracaat ettiği, davalı sigortanın 01/09/2022 tarihi itibariyle temerrüde düştüğü, davacının bu tarih itibariyle faiz talep edebileceği, dava konusu aracın niteliğine ve davacının sıfatına göre talep edilebilecek faiz türünün yasal faiz olduğu, mahkememizce alınan kusur ve otomotiv bilirkişi raporunun, davacı tarafından sunulan kaza ve hasara ilişkin fotoğraf ve kayıtlar ile diğer dosya kapsamını irdelediği, usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

6102 sayılı TTK'nın sigorta sözleşmelerine ilişkin genel hükümlerin düzenlendiği kısmında yer alan 1426/1. maddesinde "sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır" düzenlemesi yapılmıştır. Davacı tarafından davalı sigortanın yaptırmış olduğu ekspertizin hasar ve bedel yönünden kaza ve serbest piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığının değerlendirilmesi bakımından yaptırılan özel eksper incelemesi için ödenen (ve belgesi sunulu ve piyasa rayiçlerine göre makul olan) ekspertiz ücreti anılan kanun hükmü kapsamında değerlendirilmiş ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:

1. Davanın KABULÜ ile 20.000,00 TL'nin 01/09/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

2. Alınması gerekli 1.366,20 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 332,00 TL ıslah harcı toplamı 412,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 953,50 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,

3. Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 332,00 TL ıslah harcı, 2.200,00 TL bilirkişi ücreti, 1.180,00 TL ekspertiz ücreti, 194,75 TL müzekkere. tebligat. posta giderinden oluşan toplam 4.088,15 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE,

4. Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1. 4. maddesi uyarınca takdir edilen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

5. 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,

6. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A. 11. 13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/09/2023

Katip ... Hakim ...

E-İMZA E-İMZA