Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO: 2023/2249

KARAR NO: 2024/1141

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ: 22/02/2022

NUMARASI: 2017/1145 Esas - 2022/156 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eyl. Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

KARAR TARİHİ: 27/06/2024

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı bulunan ... plakalı araca, kazada vefat eden ..'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin çarptığını, kazada motosiklette yolcu olarak bulunan ...'ın yaralandığını, kaza sonrası davacı şirket tarafından sigortalısı ... plakalı aracın kusuru oranında zarar görenlere destek ve tedavi ödemeleri yapıldığını, ancak Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2009/282 esas sayılı dosyasında kazaya karışanların kusur durumlarının değiştiğini ve sigortalı araç sürücüsünün kusursuz bulunduğunu, daha önceki kusur durum raporuna göre ödenen tedavi ve destek tazminatlarının rücuen tahsili imkanının doğduğunu, bu nedenle, davacı şirket alacağının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile davalılar hakkında takip yaptıklarını, davalıların takibe itiraz etmeleri nedeniyle takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın asgari %20'si kadar icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ve diğerleri vekili beyan dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, takibe 07/08/2014 tarihinde itiraz edildiğini, ancak itirazın iptali davasının 25/04/2016 tarihinde açıldığını, itirazın iptali davası 1 yıllık hak düşürücü süreye sahip olduğunu, bu sebeple davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkillerinin bu davada her ne kadar davalı sıfatı verilse de davalı sıfatlarının bulunmadıklarını, sigortalı kamyonun sürücüsünün, vuku bulan kaza neticesinde ağır yaralanan motosiklet sürücüsünü ve arkasındaki yolcuyu da olay yerinde bırakarak olay yerini terk ettiğini halen bunun tespit edilemediğini, sigortalı kamyonun sürücüsünün kaza yerini terk ettiğine dair hem tanık anlatımları hem de esas kamyon sürücüsünün olay yerini terk etmesinden sonra bu kişinin suçunu üstlenen sanık ... tarafından söz konusu hususu ikrar eden ifade, sorgu ve duruşma tutanaklarının ceza dosyasında mübrez olduğunu, anılan nedenlerle, haksız ve kötü niyetli şekilde müvekkillerine yöneltilmiş huzurdaki davanın muhatabının müvekkilleri olmadığını, davanın, sigortalı...'a karşı açılması gerektiğinden husumet yokluğundan müvekkilleri bakımından davanın reddi gerektiğini, aksi halde ise dosyada bahsedilen tüm hususlar dikkate alınarak düzenlenecek bir heyet raporu tanzimine ve davalı ...'ın isticvap edilmesine, hiçbir yasal ve hukuki dayanağı olmayan davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın ... yönünden reddine, davanın davalılar ..., ... ve ... yönünden kısmen kabülü ile; İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasında bu davalıların itirazın kısmen iptali ile, takibin bu davalılar yönünden 17.586,00 TL asıl alacak yönünden ve takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişin talebin reddine, icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının değerlendirmediğini, davacının rücu talebinin söz konusu tarihler gereğince açıkça zamanaşımına uğradığını, davaya konu, davacı tarafından başlatılan İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının da 11.7.2014 tarihinde açılmış olup davacının kusur durumundaki değişikliği ilgili yasalar ile belirlenen 1 ve 2 senelik zamanaşımı sürelerini aşar biçimde, henüz ceza dosyası devam ederken çok daha önce öğrendiğini, icra takibinin zamanaşımı süresi geçtikten sonra başlatılmış olduğu görüldüğünden, davacının haksız rücu talebinin, bu bakımdan da zamanaşımına uğramış olduğunu, husumet itirazlarının gereği gibi değerlendirilmediğini, dosyada yer alan kusur raporları hükme esas alınmaya elverişli olmadığını, alkollü araç kullanması nedeniyle ehliyeti alınan kamyonun asıl şoförü ... olup olay yerini terk ettiğini, terk hususu ceza dosyasındaki sanık ... ve birçok görgü tanığı tarafından açıkça ifade edildiğini, ceza dosyasındaki onlarca ifade, sorgu, duruşma tutanakları ve hatta kararla sabit hale gelen bu somut duruma rağmen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları b.4. maddesi bütünüyle göz ardı edildiğini, sigortacı bilirkişilerden alınan raporların hüküm kurmaya elverişli olmadığı gerekçeli kararda yazılmış, buna rağmen söz konusu raporların hükme esas alındığını, davacının basiretli tacir olarak davranmakla yükümlü olduğunu, huzurdaki davayı kötüniyetle ikame ettiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü ve yaralamalı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen tazminat bedelinin rücu istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 21.07.2009 günü saat 12.10 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet ile ... istikametinden D-100 istikametine seyir halinde iken olay mahalli virajlı kesime geldiğinde karşı istikamet şeridine geçip karşı istikametten D-100 istikametinden ... kasabası istikametine seyreden sürücü... sevk ve idaresindeki... plakalı kamyon ile çarpışmasıyla neticelenen dava konusu kaza meydana geldiği, kazada davalıların desteği ...'nin vefat ettiği, motosiklette yolcu olarak bulunan ...'ın yaralandığı anlaşılmıştır. Ceza Mahkemesinde yapılan yargılamada, "... olay mahallinde yapılan keşif, aldırılan bilirkişi raporu ve son olarak da İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 15/06/2010 tarih ve 3780 sayılı raporuna göre; dava konusu kazada sanık sürücü ...’ın kusursuz olduğu, diğer sürücü olan motosiklet sürücüsü maktul ...’nin ise kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunun oy birliği ile mütalaa edildiği, keza yine söz konusu Trafik İhtisas Dairesinin raporunda, müteveffa sürücü Kenan’ın sevk ve idaresindeki motosiklet ile viraja kontrolsüz bir şekilde girerek karşı şeride geçmesi sonucu dava konusu kazanın meydana geldiğinin ifade edildiği, sözü edilen bu raporun olayın oluş şekline ve dosya içeriğine uygun olduğu kanaatine varıldığından, sanık hakkında aşağıdaki şekilde beraatine ..." karar verilmiştir. Kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin tarafından, "...Yapılan yargılama sonunda yüklenen suç açısından failin taksirinin bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılanlar vekilinin eksik inceleme ile karar verildiğine ve sanığın kusurlu olduğuna ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle, beraata ilişkin hükmün isteme uygun olarak onanmasına" karar verilmiş ve bu karar aynı tarihte (03.06.2013) kesinleştiği anlaşılmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince, hukuk hakimi ceza hakiminin tespit ettiği kusurla ve beraat kararı bağlı değil ise de Ceza Mahkemesince tespit edilen fiilin hukuka aykırılığı ve illiyet bağını saptayan maddi vakıalar yönünden Ceza Mahkemesi kararı ile bağlıdır. Bu durumda Ağır Ceza Mahkemesince hükme esas alınan ATK raporunda belirtilen hususlardaki maddi vakıalar Hukuk Mahkemesi için de bağlayıcı olacaktır. Bu nedenle Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesi kararının Yargıtay 12. Ceza Dairesince "...yüklenen suç açısından failin taksirinin bulunmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan katılanlar vekilinin eksik inceleme ile karar verildiğine ve sanığın kusurlu olduğuna ilişkin yerinde görülmeyen ..." açıklaması kazanın oluşunu ile ilgili maddi vakıaya ilişkin olmakla hukuk mahkemesi yönünden de bağlayıcı olduğundan istinaf talebi yerinde bulunmamıştır. Kırklareli Ağır Ceza Mahkemesince, "...Taksirle Ölüme ve Yaralanmaya Neden Olma suçundan sanık ... hakkında yapılan duruşma sonucu sanığın beraatına karar verilmiş ve sanık ...'ın suç tarihinde suça karışan aracı kullanmadığı suçu üstlendiği dosya kapsamındaki bazı beyanlarından anlaşıldığından bu konunun soruşturulması ve "suç üstlenme" suçundan sanık ... hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiş olup, karar yasal gereğinin takdir ve ifası için ilişikte gönderilmiştir..." yazısının Lüleburgaz Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği görülmüştür. Ancak kamyon sürücüsünün kimliği farklı olsa da kusurunun bulunmadığına ilişkin olayın vukuna ilişkin maddi vakıa kesinleşmiş bulunduğundan, Mahkemece alınan bilirkişi kusur raporunda da kamyon sürücüsünün kusurlu olmadığı belirlendiğinden aksi yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Dava tarihinde ve ödeme tarihinde yürürlükte bulunan sebepsiz zenginleşmeyi düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 77 vd. maddelerine göre; mal varlığında azalma meydana gelen kişinin, zenginleşen kişiden bunun giderilmesini isteme hakkı hüküm altına alınmıştır. Somut uyuşmazlıkta davacı sigorta şirketinin davalılara ödeme yaptığı anlaşılmakla olayda tam kusurlu olan ölen sürücünün mirasçıları olan davalılara yapılan ödeme sebepten yoksun hale geldiğinden davacının geri istemi hakkı bulunduğundan husumet itirazlarının da reddi gerekmiştir. Sebepsiz zenginleşmede TBK'nın 82/1. maddesine göre rücu halinde uygulanması gereken zamanaşımı süresi, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Takip tarihi 11/07/2014, Ceza Mahkemesinin kararının Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşme tarihi ise 03.06.2013 olup süresinde bir yıl içinde takip yapıldığından zamanaşımı istinafı yerinde bulunmamıştır. İcra dosyasında davalıların itiraz dilekçesinin davacıya tebliğ edildiğine ilişkin belge bulunmadığından davanın bir yıllık süre içinde açılmadığına; dava sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanılarak ödemenin iadesine dayandığından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları b.4. maddesi somut uyuşmazlıkta uygulanmayacağından teminat dışı hallerin göz ardı edildiğine ilişkin istinaf itirazları da yerinde bulunmamıştır. Bu nedenlerle; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davalılar vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 1.201,30 TL harçtan peşin alınan 903,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 298,3‬0 TL harcın davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.27/06/2024