İstanbul BAM 8. HD 2021/1673 E. 2024/934 K.

T.C.

İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1673

KARAR NO: 2024/934

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18/03/2021

NUMARASI: 2019/522 Esas - 2021/278 Karar

DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/05/2024

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nın, eşi ... ile birlikte"..." adlı şahıs şirketi aracılığıyla araç kiralama işi ile iştigal ettiğini ve davalı sigorta şirketi nezdinde Kasko Sigortalı bulunan müvekkiline ait ...plaka sayılı aracın da, 31/08/2018 tarihinde işyeri sahibi ...'nın dükkanına emanet ettiği arkadaşı ... tarafından ... isimli şahsa kiralandığını, ancak kiralanan aracın, çalındığını tespit ettiklerini, aracı kiralayan ...'nun kollukla alınan 29/01/2018 günlü ifadesinde aracı patronu olan ...'a teslim ettiğini ve ...'ın bu araçla Samsun'a gittiğini, aracın da Samsun'da iken çalındığını bildirdiğini, bunun üzerine oluşan rizikonun poliçe kapsamında giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, ancak bu başvurunun 23/11/2018 tarihli yazı ile "aracı kiralayan ...'nun aracı kendi idaresiyle ...'a teslim etmesinden dolayı emniyeti suistimal olayı gerçekleşmiştir" şeklindeki açıklamayla talebin teminat kapsamında kaldığı gerekçesiyle reddedildiğini, oysa vekil edeninin herhangi bir kusuru ve ihmali olmaksızın aracın çalınmış olması nedeniyle oluşan zararın poliçe kapsamında giderilmesi gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (belirsiz alacak) 100,00-TL maddi tazminatın rizikonun sigortacıya bildirildiği tarihten işletilecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, 19/01/2021 günlü bedel arttırım dilekçesi ile de maddi tazminata ilişkin istek miktarını 92,400-TL'ye çıkarttıklarını açıklamıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının oluşan rizikonun kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında kaldığı yönündeki iddialarını kabul etmediklerini, kaldı ki alacağın objektif olarak belirlenecek olduğu hallerde belirsiz alacak davası açılamayacağını, zira davacının uğradığı zararı bilebilecek konumda olduğunu, ayrıca çalındığı iddia olunan araç üzerinde ... A.Ş'nin rehin hakkı bulunduğunu, rehin alacaklısının muvafakatı olmaksızın sigorta tazminatı ödemesi yapılmasının mümkün bulunmadığı, bu durumda davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, ayrıca davacı yanın hırsızlık ihbarı üzerine hasar dosyası açılarak yapılan incelemede aracın çalınması olayında çelişkili beyanlar bulunduğunun tespit edildiğini, dolayısı ile davaya konu olayla ilgili olarak taraflarınca ayrıntılı bir inceleme yapılması gereği hasıl olduğunu, bu kapsamda sigortacıya iletilmesi gereken belgeleri tamamlaması için davacı defalarca uyarıldığı halde belgeleri müvekkili şirkete göndermediğini, bu suretle inceleme yapılmasını zorlaştırdığını, eldeki davayı açmakta iyi niyetli olduğundan bahsedilemeyeceğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı dikkate alınarak; " ... Davacı ile davalı sigorta şirketi arasında akdedilen 02/07/2018-02/07/2019 tarihlerini kapsayan 331592118 sayılı Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında rizikonun gerçekleştiği ve sigorta poliçesinin "Kiralık Araç" başlığı altında "İş bu poliçe ile sigortalı aracın kiralayan tarafından çalınması durumunda, eğer varsa poliçede belirtilen diğer muafiyetlerden bağımsız olarak araç ve standart donanım için poliçe özel şartalrında belirtilen rayiç değer belirleme yöntemine göre belirlenecek rayiç değer üzerinden standart dışı donanım için poliçede belirtilen bedel üzerinden %25 oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır." şeklinde düzenlendiği, poliçenin bu haliyle davaya konu olayı da kapsadığı ilgili düzenleme ve hükme esas almaya elverişli bilirkişi raporu ile sabit olmuştur. Her ne kadar davalı şirket vekili davaya konu aracın anahtarının aracının kendi iradesiyle 3. Şahıslara teslim etmesi ve araç anahtarının/aracı teslim alan 3. Şahıslar tarafından emniyetin suistimal yoluyla çalınması teminat kapsamı dışında olduğundan bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiş ise de somut olay incelendiğinde aracı kiralayan ...'nun ... plakalı aracın kendisinde olmadığını aracı patronunun talimatıyla kiraladığını ve aracı patronuna teslim ettiğini beyan etmiş ise de davaya konu aracın kiralama tarihi 31/08/2018 tarihi olan tarihten yaklaşık 20 gün sonra 20/09/2018 tarihinde Antalya da araç kiralamaya çalıştığı, Kabis sistemine kaydının düşmesinden kaynaklı araç kiralama şirket çalışanı tarafından tespit edildiği, kimliğini alıp kaçmaya çalışırken ... tarafından yakalandığı, ...'nun daha önceden ... isimli işyerinden ... plakalı aracı kiraladığı ve geri getirmediği şirket yetkililerinin şikayetçi olduğu, bu nedenle ...'nun KABİS sisteminde kaydının olduğu, dava dışı ...'nun savcılık aşamasındaki beyanlarına itibar edilmeyerek İstanbul 27. Asliye Ceza Mahkemesi'nde Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma suçundan dava açıldığı, sonuç itibariyle dava dışı ...'nun dosya kapsamında ..., .... ve ... firmaları olmak üzere üç farklı rent a car şirketinden birbirine yakın tarihlerde araç kiraladığı veya kiralamaya çalıştığı, ... isimli iş yerinden ... plakalı aracı kiraladığı ve geri getirmemesi üzerine KABİS sisteminde bu yönde kaydının bulunduğu hususları hep bir arada değerlendirildiğinde gelişen olaylar çerçevesinde sigortalı aracın kiralayan tarafından çalınması durumu nazara alınarak poliçe teminat kapsamı dahilinde olduğu değerlendirilmiştir. Uyuşmazlığa konu olayın poliçe kapsamında kaldığı anlaşılmakla çözülmesi gereken ikinci konu talep edilebilecek bedelin belirlenmesidir. Aracın piyasa rayiç değeri hükme esas alınan bilirkişi raporunda, 77.500 TL olarak belirlenmekle belirlenen iş bu bedelden poliçede yer alan düzenleme gereği %25 oranında tenzili muafiyet uygulandığında davacının karşılanmayan zararının 58.125 TL olduğu anlaşıldığından açılan davanın ıslah talebi doğrultusunda kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve poliçenin niteliği itibari ile (sigortalanan aracın kiralık oto olup hususi kullanımda olmaması gereği) ticari faize hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçeyle; -Davacının davasının ıslah talebi doğrultusunda KISMEN KABULÜ İLE; 58.125,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı sigorta şirketi vekili ve katılma yoluyla da davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davalı vekilinin istinaf nedenleri; görülmekte olan davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyecek olmasına rağmen, bu husus dikkate alınmaksızın karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, ayrıca aracı kiralayan ... isimli şahsın İstanbul 27. Asliye Ceza mahkemesince yapılan yargılama sırasında verdiği ifade dikkate alındığında, davacıya ait aracın kendi iradesiyle elinden çıktığının kabul edilmesi ve bu nedenle de araç anahtarlarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınması olayının teminat dışı kaldığının kabul edilmesi gerektiği, ayrıca olayla ilgili olarak İstanbul 27. Asliye Ceza Mahkemesinde görülen 2019/71 esas sayılı ceza yargılamasına ilişkin iş bu dava sonucu beklenilmeden karar verilmiş olmasının da hatalı olduğu ve kabule göre de yasal faize hükmedilmesi gerekirken ticari faize hükmedilmiş olmasının isabetsiz bulunduğuna yöneliktir. Davacı vekilinin istinaf nedenleri ise; sigortalı aracı kiralayana teslim edildikten sonra çalındığı sabit olduğundan, müvekkilinin çalınma olayı nedeniyle uğradığı zararın tamamının sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiği, bu durumda araç rayiç değerinin 92.400,00-TL olduğunu belirleyen bilirkişi raporu doğrultusunda talep gibi davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, araç rayiç değerinin 77.500,00-TL olduğu yönündeki hatalı bilirkişi raporunun hükme esas alınması suretiyle yazılı biçim ve şekilde karar verilmiş olmasının isabetsiz bulunduğuna yöneliktir. Dava; Kasko Sigorta Sözleşmesine dayalı maddi tazminat isteğine ilişkindir. Dosya kapsamından; davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın dava dışı ... isimli şahsa kiralandığı, kiralanan aracın ... tarafından iade edilmediği, aracın çalındığı, halen bulunamadığı ve taraflar arasında düzenlenen Kasko Sigorta Poliçesinde aracın kullanım şeklinin kiralık oto olarak belirtildiği, yine poliçede bu aracın kiralama süresi içerisinde aracı kiralayan (kiracı) tarafından çalınması halinde %25 muafiyet uygulanacağı yönünde düzenleme olduğu, bundan ayrı poliçede araç anahtarının ele geçirilmesi suretiyle aracın çalınmasına ilişkin klozda da araç anahtarının kendi iradesiyle üçüncü kişilere teslim edilmesi ve araç anahtarı/aracı teslim alan üçüncü kişiler tarafından aracın emniyeti suistimal suretiyle çalınması halinin teminat kapsamı dışı olduğu yönünde belirleme daha bulunduğu anlaşılmakta olup, açıklanan bu hususlarda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; aracın kiracıya tesliminden sonra gerçekleşen bir çalınma olayında taraflar arasında düzenlenen poliçeye göre uygulanması gereken düzenlemenin kiralık araçlara yönelik düzenleme mi yoksa araç anahtarının ele geçirilmesi nedeniyle aracın çalınmasına ilişkin klozdaki düzenleme mi olduğu, dolayısı ile de oluşan rizikonun poliçenin teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı, eğer oluşan riziko poliçenin teminatı kapsamında ise sigortacının sorumluluğunun kapsamının ne olacağı hususundadır. Somut olayda; davacı tarafça kasko sigorta poliçesinde bulunan kiralık araç hırsızlık klozu gereğince talebin kabulü gerektiği ve gerekli tüm önlemlerin alındığı, araca GPRS cihazı taktırıldığı, buna rağmen aracın çalındığı, bu durumda oluşan rizikonun poliçenin teminatı kapsamında olduğunun ileri sürüldüğü; davalının ise araç anahtarının üçüncü kişiye tesliminden sonra emniyeti suistimal suretiyle meydana gelen çalınma olayının teminat kapsamı dışında olduğuna dayanarak ödeme yapmaktan kaçındığı anlaşılmaktadır. Olayla ilgili olarak ... hakkında açılan ceza yargılamasına ilişkin dava neticesinde verilen 22/12/2022 gün 2019/71 Esas - 2022/829 Karar sayılı ilamla; sanığın TCK'nun 155/2 madde hükmü uyarınca cezalandırılması cihetine gidildiği ve bu kararın UYAP sorgusundan da anlaşılacağı üzere istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın 23/12/2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Bilindiği üzere "çalma" fiilinin gerçekleşmesi için bir malın maliki elinden rızası dışında çıkmış olması gerekmektedir. Aksi takdirde malı elinde bulunduranın veya malı malikine iade etmeyenin eyleminin davacıya karşı güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağı sabittir. Her ne kadar taraflar arasında düzenlenen poliçede "kiralık araçlarda kiralama süresi içerisinde aracın, kiralayan tarafından çalınması" durumunun teminat altına alındığı görülmekte ise de; söz konusu poliçede " aracın kiralık olarak çalıştırılması sırasında çalınması halinde, oluşan rizikonun her türlü teminat kapsamında olduğunu gösterir bir düzenleme mevcut değildir. Bu durumda somut olayda; talep konusu aracın anahtarlarıyla birlikte kiralayana teslim edildiği ve ancak kiracı tarafından iade edilmediği, araca da ulaşılamadığı iddia edildiğine göre; kiracının eylemi davacıya karşı güveni kötüye kullanma suçunu oluşturacağından,(-aracı kiralayan ... hakkında açılan ceza davasında da aynı sonuca varılmıştır) bu şekilde gerçekleşen bir rizikonun kasko sigortası teminatı kapsamında olmadığı, dolayısı ile de sigortacının sorumluluğu yoluna gidilemeyeceği kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken; (-Bknz;Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 27/02/2023 gün 2021/23165esas-2023/2443 karar sayılı ilamı) kiracının eylemine yanlış anlam verilmesi neticesinde yazılı biçim ve şekilde hüküm tesis edilmesi doğru olmadığından; davacı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun reddi gerektiği, buna karşılık davalı vekilinin istinaf başvuru isabetli bulunduğu sonucuna varılmıştır. Ancak davalı taraf aleyhine gerçekleşen bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca kaldırılarak, davanın reddine karar verilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarih ve 2019/522 Esas 2021/278 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun ise KABULÜNE, a-)İstinaf yasa yoluna başvuran davalı sigorta şirketi tarafından yatırıldığı anlaşılan toplam 992,62-TL istinaf karar ve ilam harçlarının talebi halinde davalıya iadesine,b-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacıdan alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından, peşin olarak yatırılan 59,30-TL'nin düşümü ile kalan 368,30-TL bakiye harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,c-)İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,d-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından, istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, e-)İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin esas hakkındaki kararla hüküm altına alınmasına, 2-)İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarih ve 2019/522 Esas- 2021/278 Karar sayılı kararının HMK.m. 353/1-b/2 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a-)Davacının davasının REDDİNE, b-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca, belirlenen 427,60-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından yatırıldığı anlaşılan 35,90-TL'si peşin harç ve 1.578,00-TL'si de tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.613,90-TL harçtan düşümü ile kalan 1.186,30-TL fazla harcın talebi halinde davacıya iadesine, c-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, ç-)Davalı tarafından istinaf aşamasında yapıldığı anlaşılan 162,10-TL'si başvurma harcı ve 60,00-TL'si de posta masrafı olmak üzere toplam 222,10-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,d-)Davalı görülmekte olan davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava değeri olan 92.400,00-TL üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 3-)Taraflarca yatırılan gider avanslarından arta kalanın ilgilisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.30/05/2024