Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1292

KARAR NO: 2024/1221

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 16/03/2021

NUMARASI: 2017/797 Esas - 2021/216 Karar

DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Manevi Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/07/2024

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; vekil edeninin içinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı araçla, ... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde meydana gelen 27/05/2010 günlü trafik kazasında davacının ağır bir biçimde yaralanarak sakat kaldığını, kazaya karışan ve davalı ... adına kayıtlı olan ve sürücüsü tespit edilemeyen (-sürücü ismi tespit edildiğinde bildirileceği açıklanarak) ...plaka sayılı aracın davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde; müvekkilinin içinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı aracın da davalı ... Sigorta A.Ş nezdinde ZMM sigortalı bulunduğunu, eldeki dava açılmadan önce davalı sigorta şirketlerine başvuruda bulunulmuş ise de, herhangi bir sonuç alınamadığını beyanla, yaralanma ve sakatlık nedeniyle uğranılan geçici ve kalıcı iş göremezlik zararına ilişkin olarak fazla ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla (-belirsiz alacak) 5.000,00-TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 20.000,00-TL manevi tazminatın da ... plaka sayılı araç maliki ... ile bu aracın sürücüsünden kaza tarihinden işletilecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş; müteakip .... plaka sayılı araç sürücüsünün ... isimli şahıs olduğunun bildirmesi üzerine de bu şahsın davaya katılımının sağlandığı görülmüştür. Davalılar ise davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince; iddia, savunma, taraf beyanları, olayla ilgili olarak görülen ceza yargılamasına ilişkin dava dosyası, bilirkişi raporları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek; Davacının yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasının oluşumunda ... plaka sayılı kamyonet sürücüsü dava dışı ...'un %75 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü olan davalı ...'in %25 oranında kusurlu olduğu, davacının kaza neticesinde % 40 oranında engelli hale geldiği ve SGK hizmet dökümüne göre 5,7 aylık süre için geçici iş göremezliğe uğradığı, buna göre davacının geçici iş göremezlik zararının 7.282,95-TL, kalıcı iş göremezlik zararının da 120.619,04-TL olduğunun aktüer bilirkişi raporuyla belirlendiği, ancak davalı ... Sigorta A.Ş tarafnıdan davacıya 19/09/2019 tarihinde 150.000,00-TL tazminat ödemesi yapılmak suretiyle tarafların sulh olduğu ve davacı tarafın ... Sigorta A.Ş hakkındaki davadan feragat ettiği, ödeme göz önünde bulundurularak aktüer bilirkişiden alınan 24/02/2021 tarihli ek rapor sonucuna göre davacı tarafın talep edebileceği maddi zararının kalmadığının anlaşıldığı, bu durumda maddi tazminat yönünden davalı ... Sigorta A.Ş hakkında açılan davanın feragat nedeniyle; davalı ... Sigorta A.Ş, davalı ... ve ... hakkında açılan davanın ise esastan reddine karar verilmesi gerektiği, ayrıca kazanın oluş şekli tarafların sosyo ekonomik durumları, kazadan zarar görme durumları ile paranın alım gücü nazara alındığında manevi tazminata ilişkin talebin de kısmen kabulüne karar verilmesinin uygun olacağı şeklindeki gerekçeyle; -Davanın KISMEN KABULÜ ile, -Maddi tazminat yönünden; -Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi hakkında açılan davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, -Davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi, ... ve ... hakkında açılan davanın ESASTAN REDDİNE, -2.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ten kaza tarihi olan 27/05/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacı tarafa verilmesine, -Davacı tarafın diğer ve fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE, karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İstinaf nedenleri; vekil edeninin yaralanmasının niteliği, uğradığı maluliyet oranı ve kazanın oluşumunda hiçbir kusuru olmadığı dikkate alındığında, müvekkili yararına hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının son derece düşük olduğu, talep gibi 20.000,00-TL manevi tazminata karar verilmesi gerektiği; kabule göre de yargılama sırasında davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan ödeme nedeniyle adı geçen sigorta şirketi hakkındaki davadan feragat edildiği ve bu şekilde diğer davalılar da maddi tazminata yönelik talepten kurtulmuş oldukları halde, maddi tazminat bakımından kendisini vekille temsil ettiren diğer davalılar yararına vekalet ücreti takdir edilmiş olmasının ve müvekkilinin yargılama giderleriyle sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna yöneliktir. Dava; trafik kazası neticesinde meydana gelen bedensel zarara dayanılarak açılmış maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir. (1)Dosya kapsamından; davacının içinde yolculuk etmekte bulunduğu ... plaka sayılı araç ile, ... plaka sayılı aracın çarpışması neticesinde meydana gelen 27/05/2010 günlü trafik kazasında davacının yaralandığı ve %40 oranında maluliyete uğradığı, kazanın oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'in %25 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı Mahsum Koç'un da %75 oranında kusurlu olduğu, yargılama sırasında ... plaka sayılı aracın ZMM sigortacısı bulunan davalı ... Sigorta A.Ş tarafından davacıya yapılan toplam 150.000,00-TL karşılığında davacı tarafça ... Sigorta A.Ş'ye yönelik davadan 24/09/2019 günlü duruşma oturumunda feragat edildiği ve davalı ... Sigorta'dan yargılama gideri vekalet ücreti veya başka bir alacak taleplerinin bulunmadığının da bildirildiği; müteakip davacının kaza neticesinde uğradığı geçici iş göremezlik zararının 7.282,95-TL, kalıcı iş göremezlik zararının da 130.396,62-TL olduğunun 10/09/2020 günlü aktüer bilirkişi raporuyla belirlendiği, taraf itirazları üzerine temin edilen 24/02/2021 günlü ek raporda da ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan ödeme tarihi itibariyle davacının uğradığı geçici iş göremezlik zararının 7.282,95-TL, kalıcı iş göremezlik zararının da 120.619,04-TL olduğu ve bu durumda davacının karşılanmamış alacağının bulunmadığı şeklinde değerlendirme yapıldığı anlaşılmakta olup; istinaf dilekçesine ekli "Sulh Protokolü ve İbraname" başlıklı belgeden de görüleceği üzere; davalı ... Sigorta ile davacının 114.000,00-TL'si asıl alacak, 15.000,00-TL'si faiz, 1.000,00-TL'si yargılama gideri 11.550,00-TL'si vekalet ücreti ve 8.450,00-TL'si icra vekalet ücreti olmak üzere toplam 150.000,00-TL bedel karşılığında sulh oldukları ve davacının bu sözleşme ile ... Sigorta A.Ş yanından sigortalıyı ve sigortalı araç sürücüsünü de ibra ettiği tespit edilmiştir. Davacılar vekilinin 24/09/2019 günlü duruşma oturumundaki beyanı ile istinaf dilekçesindeki açıklamalar ve istinaf dilekçesi ekindeki protokol birlikte değerlendirildiğinde; Davacının sadece ... plaka sayılı aracın ZMM sigortacısı olan davalı ... SigortaA.Ş'ye yönelik davadan feragat ettiği, ... plaka sayılı aracın sigortalısının ve araç sürücüsünün eldeki davada taraf sıfatını almadığı, görülmekte olan davada davalı olarak gösterilen diğer davalıların kazaya karışan ... plaka sayılı karşı aracın maliki, sürücüsü ve ZMM sigortacısı bulunduğu ve bu davalılara yönelik dava bakımından yapılmış feragat beyanı bulunmadığı sabittir. Bilindiği üzere; teselsül hükümlerine dayanılarak kazaya karışan her iki aracın sigortacısına ve kazaya karışan araçlardan birinin işletenine ve sürücüsüne birlikte yöneltildiği anlaşılan dava bakımından, müteselsil sorumlu olan davalılardan biri tarafından yapılan ödeme nedeniyle diğer davalılar ödeme miktarınca borçtan kurtulur ise de; somut olayda, davacının talep edebileceği tazminat miktarının toplam 137.679,57-TL olduğunun belirlenmesinden önce davalılardan ... Sigorta şirketi tarafından 114.000,00-TL'si asıl alacak olmak kaydıyla faiz, yargılama gideri, vekalet ücreti ile birlikte davacı tarafa toplam 150.000,00-TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Türk Borçlar Kanununun müteselsil sorumluluğu düzenleyen hükümleri uyarınca, davalı sigortacı hakkındaki feragatten (-eldeki davada taraf sıfatı almamış olsalar dahi) sigortacının sorumluluğunu üstlendiği araç işleteninin ve haksız fiil sorumlusu olan araç sürücüsünün yararlanması gerekeceği belirgin olup, eldeki davada diğer davalıların karşı aracın ZMM sigortacısı, maliki ve sürücüsü olduğu ve bu davalılara yönelik davadan açıkça feragat edilmediği gözetildiğinde, az yukarıda açıklanan biçimde gerçekleşen feragatten yararlanılma, feragatin tüm sonuçlarını kapsamayacağından ve sözü edilen bu davalıların sorumluluk oranı ödeme yapan sigorta şirketine ait sorumluluk miktarından esasen daha az olduğundan, davalı ... Sigorta A.Ş dışında kalan davalılara yönelik davanın da konusuz kalacağı açıktır. Bu durumda mahkemece, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan ödeme ile yetinilerek zarar sorumlularından biri hakkındaki davadan feragat edildiği, bu feragatin esasen hakkın özünden feragat niteliğinde olmadığı değerlendirilerek, hem ... Sigorta A.Ş , hem de ... Sigorta A.Ş dışında kalan ve sorumlulukları esasen ödeme yapan sigortacıdan daha az bulunan davalılara yönelik davanın konusuz kalması nedeniyle maddi tazminat talepli davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme neticesinde ... Sigorta A.Ş'ye yönelik davanın feragat nedeniyle reddine, bu davalı dışında kalan dışında kalan davalılara yönelik davanın da esastan reddine karar verilmesi isabetsiz bulunduğundan, olması gereken asıl yasal neden gösterilmeksizin karar verilmiş olması ve hatalı bu hükme bağlı olarak da yargılama sırasında vekille temsil edildiği anlaşılan davalılar ... Sigorta ve ... yararına vekalet ücreti takdir edilmiş olması doğru olmamıştır. (2)Davacı vekilinin yargılama giderlerine yönelik istinaf itirazı değerlendirildiğinde; Görülmekte olan davada; hem maddi ve hem de manevi tazminat talep edilmiş olup, davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin her iki tazminat talebi bakımından birlikte yapıldığı ve davacı ile davalı ... Sigorta arasında yapılan anlaşma gereğince yapılan ödemenin bir bölümü yargılama giderlerine ilişkin bulunduğu anlaşılmaktadır. a)Bu durumda mahkemece, davacı tarafça yapılan yargılama giderleri bakımından da karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi gerekirken, hükmün (8) nolu bendinde davacılar tarafından yapıldığı anlaşılan 2.449,95-TL yargılama giderinin davalılar ile davacı arasında paylaştırılarak bir bölümünün manevi tazminat davasının yöneltildiği davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin ise davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiş olması esasen isabetsiz ise de, davalıların istinaf yasa yoluna başvurmadığı ve bu şekildeki bir hükmün istinaf eden davacı aleyhine bir durum oluşturmadığı, hatalı da olsa davacı taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğu gözetildiğinde, hatalı uygulamaya sadece değilmekle yetinilmesi, düzeltme yapılmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.b)Ne varki maddi tazminata ilişkin olarak ... Sigorta A.Ş'ye yönelik davadan feragat nedeni yargılama sırasında yapılan ödeme olması yani hakkın özünden feragat niteliği taşımaması ve yapılan ödeme ile de dava konusuz kaldığına göre; maddi tazminata ilişkin dava bakımından HMK'nın331.madde hükmü gözetilerek eldeki davayı açmakta haklı bulunan davacı tarafın karar ve ilam harcından sorumlu tutulmaması gerekirken, ilk derece mahkemesince maddi tazminat yönünden belirlenen karar ve ilam harcının davacı tarafça yatırılan peşin harçtan mahsubu ile başkaca harç alınmamasına karar verilmesi ve bu suretle de harç yükümlülüğünün davacı üzerinde bırakılmış oluşu isabetsiz olmuştur. (3)Davacı vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf itirazına gelince; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 56/1. maddesine göre, hakimin olayın özelliklerini göz önünde tutarak manevi tazminat adı ile hak sahibi yararına takdir edeceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. 22/06/1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde, takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar, her olaya göre değişebileceğinden; hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Bu durumda; kazanın meydana geldiği tarih (-27/05/2010), oluş şekli, kusur durumu (-davacı yolcu konumunda olmakla, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmamakta ise de kaza anında ... plaka sayılı aracın ön koltuğunda yolculuk etmekte bulunan kazazede davacının, içinde bulunduğu aracın sürücüsü olan ...'un 27/05/2017 günlü ifade tutanağındaki beyanı ile yaralanmasının niteliği -davacı başını ön cama çarpmak suretiyle başından yaralanmıştır- gözetildiğinde kaza anında emniyet kemerinin takılı olmadığı anlaşıldığından müterafik kusurlu oluşu, ), talep şekli ve talep edilen manevi tazminat miktarı, olay tarihindeki paranın alım gücü ile yukarıda açıklanan ilkeler birlikte değerlendirildiğinde davacının maddi tazminata ilişkin talebinin tamamen kabulüne karar verilmesi olanaklı değilse de; davacının yaralanmasının özellikleri (-davacı kazada başından yaralanarak ciddi biçimde maluliyete uğramıştır) ve böyle bir kazanın davacının kalan yaşamındaki etkisi ve manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması yanında tatmin duygusuna ulaşılacak kadar olması gereği dikkate alındığında bir miktar yetersiz olduğu, daha yüksek bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ancak; yukarıda bentler halinde gösterilen yanılgılı uygulamalar ile manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin olarak davacı taraf aleyhine yapılan isabetsiz değerlendirmenin giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.3531-b/2 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve istinaf yasa yoluna başvuran davacı taraf yararına oluşun usuli kazanılmış hak ile harcın da kamu düzeninden olduğu gözetilerek, maddi tazminata ilişkin davanın tüm davalılar bakımından konusuz kaldığına hükmedilmek ve ayrıca davacı yararına 8.000,00-TL, manevi tazminat takdir edilmek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2021 tarih ve 2017/797 Esas 2021/216 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, a-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacıya iadesine, b-)İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, c-)İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren üzerinde bırakılmasına, 2-)İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/03/2021 tarih ve 2017/797 Esas-2021/216 Karar sayılı kararının HMK.m.353/1-b/2 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, a-)Yargılama sırasında yapılan ödeme nedeniyle konusuz kaldığı anlaşılan maddi tazminat davasının ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, b-)Davacının manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile 8.000,00-TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'ten kaza tarihi olan 27/05/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise REDDİNE, c-)Maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen hesap olunan 427,60-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından davanın başında yatırıldığı anlaşılan 85,39-TL peşin harcın düşümü ile kalan 342,21-TL eksik harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydedilmesine ve davacı tarafça davanın başında yatırılan 85,39-TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ç-)Maddi tazminat yönünden dava konusuz kaldığından ve davacı tarafça vekalet ücreti talep edilmediğinden tarafların leh veya aleylerine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,d-)Manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen 546,48-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'ten müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irad kaydına, e-)Manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca hesaplanan 8.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine, f-)Manevi tazminat talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 8.000,00-TL red vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'na verilmesine, g-)Davacı tarafından yapılan 1.400,00.-TL bilirkişi ücreti, 262,95.-TL posta ve tebligat gideri ile 687,00.-TL ATK Fatura ödemesi olmak üzere toplam 2.449,95.-TL yargılama giderinin kabul-red oranına göre yüzde 8'i olan 196,00.-TL sinin davalılar ... ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına, h-)HMK.nun 333 (1) maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalanın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, maddi tazminata ilişkin hüküm bölümü bakımından HMK'nın 361.madde hükmü uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık; manevi tazminata ilişkin hüküm bölümü yönünden ise, HMK'nın 362/1/a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.11/07/2024