İstanbul BAM 8. HD 2024/1171 E. 2024/1023 K.

T.C.

İSTANBUL BAM

8. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/1171

KARAR NO: 2024/1023

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 02/11/2023

NUMARASI: 2021/552 Esas - 2023/818 Karar

DAVANIN KONUSU: Trafik kazasına Bağlı Ölüm Sebebiyle Maddi-Manevi Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/06/2024

Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesinin kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;

K A R A R Davacılar vekili asıl ve birleşen davaya ilişkin dava açan dilekçesinde; dava dışı ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın karıştığı 17/07/2006 tarihli trafik kazasında, araçta yolcu olarak bulunan ... ile çocukları... ve ...'nun vefat ettiğini, vefat eden ...'nun babası ...'un 08/10/2007 tarihinde vefat ettiğini, ...'un vefat etmesi ile birlikte, ...'nun ölümünden doğan tazminat haklarının davacı mirasçılarına geçtiğini, ...'un vefatı nedeniyle davacı mirasçılara hisseleri oranında trafik kazasından kaynaklı hak edilen maddi destek tazminatının ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere (-belirsiz alacak davası olduğu belirtilmiştir-) davacılar ..., ..., ..., ... için ayrı ayrı 100'er TL, birleşen davanın davacısı ... için 500,00-TL maddi tazminatın; kazada vefat eden ... yönünden dayısı ... için 20.000-TL, ... yönünden dayısı ... için 20.000-TL, ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00-TL ... yönünden tezyesi ... için 20.000-TL, ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00-TL ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00-TL, ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00-TL ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00-TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000 ,00-TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00-TL, ... yönünden tezyesi ... için 20.000,00- TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden yeğeni ... için 20.000,00- TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00-TL, ... yönünden kuzeni ... için 20.000,00- TL maddi ve manevi tazminatların davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın reddinin gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "muris ... tarafından ölmeden önce açılmış, destekten yoksun kalma tazminatına dayalı dava bulunmadığı, ...'un hak ettiği destek tazminatı talebinin ilk olarak bu davada davacılar tarafından ileri sürüldüğü, muris tarafından açılmış bir dava bulunmadığından asıl ve birleşen davada talep edilen destek tazminatı istemi yönünden davanın aktif dava ehliyeti dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmesi gerektiği, manevi tazminatın ölenlerin yeğen, dayı, teyze ve kuzenleri tarafından talep edildiği, davacıların TBK'nın 56.maddeside sayılan kişilerden olmadığı ve davacıların manevi tazminat istemleri yönünden de aktif dava ehliyetleri bulunmadığı" gerekçesiyle; asıl ve Birleşen İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/484 esas sayılı davalarının, aktif dava ehliyeti dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilmiş, asıl ve birleşen davanın davacılarının avukatı tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinaf nedenleri; Türk Medeni Kanunu'nun 25/4 maddesi "...Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; mirasbırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez..." şeklinde düzenleme içerdiği, söz konusu bu kanun hükmü ile sadece manevi tazminat talebinin ölüm sonrası mirasçılara geçip geçmeyeceği hususunun düzenlendiği, ölenin maddi tazminat taleplerinin mirasçılara intikali konusunda ne bu kanun hükmünde ne de başka bir kanun hükmünde her hangi düzenleme veya engel bulunmadığı, ölenin mirasının; ölenin hak, alacak, borç ve her çeşit mallarının tümünü kapsadığı, ölümün gerçekleşmesi ile beraber tüm bu hak, alacak, borç ve malvarlığının mirasçılara geçtiği, maddi tazminat hesaplanabilirliği, somut olması ve alacak hakkı doğurması nedeniyle ölümden sonra intikal eden hak ve alacaklar kapsamına girdiği, dolayısıyla, sağlığında hak edilmiş olması koşuluyla, talep edilmemiş olsa dahi murisin ölümünden sonra mirasçıları tarafından hak edilmiş maddi tazminat için talepte bulunulup, bu konuda dava açılabileceği, yerel mahkemenin "maddi destek tazminatıının, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardan olup, mirasçılar tarafından istenilebilir olması için murisin sağlığında ileri sürülmüş olması gerekir" yönündeki hatalı değerlendirmesi sonucu verilen karar açıkça usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılması gerektiği, kazada ... ve çocuklarının vefatının, akrabalık ilişkileri ve duygusal yakınlıkları kesintisiz bir şekilde devam eden tüm yakınları arasında büyük bir acıya ve üzüntüye sebep olduğu, yerel mahkemenin, "davacıların TBK'nın 56.maddeside sayılan kişilerden olmadığı" gerekçesiyle davayı aktif husumet yokluğu nedeniyle reddetmesinin açıkça usul ve yasaya aykırı olduğu, müvekkillerinin ölenlerle yakınlıkları ve duygusal bağları nedeniyle acı duydukları, hususlarına ilişkindir. Görülmekte olan dava; miras hakkın dayalı destekten yoksun kalma maddi tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davacıların; TBK'nın 56.maddeside sayılan kişilerden olmadığı gerekçesiyle aktif dava ehliyeti yokluğundan manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiş, davacıların avukatı tarafından; davacıların aynı kazada yakınlarını kaybetmelerinin, akrabalık ilişkileri ve duygusal yakınlıkları kesintisiz bir şekilde devam eden tüm akrabalar arasında büyük bir acıya ve üzüntüye sebep olduğu, manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği belirtilerek istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı Borçlar Yasası'nın 47.maddesine (TBK.m.56) göre "Hakim, hususi halleri nazara alarak cismani zarara düçar olan kimseye yahut adam öldüğü taktirde ölünün ailesine manevi zarar namıyla adalete muvafık tazminat verilmesine karar verebilir" Burada hemen belirtilmelidir ki, ölenin yakınları ile kastedilen yalnızca kan bağı ilişkisi olmayıp, ölümle ruhi ve asabi sağlık bütünlüğü ağır şekilde haleldar olacak derecede ölenle bağı ve bağlılığı bulunduğu açık olan (anne, baba, eş, çocuklar, kardeşler vs) yada ispat olunan herkestir. Ölenle yakınlık derecesi ise, manevi tazminat isteminin koşulu olmayıp, 22/06/1966 tarihli 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda vaaz edildiği üzere, manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlardandır. Bir kimsenin cismani zarara maruz kalması veya ölümü durumunda onun yakınlarından birinin aynı eylem nedeniyle hukuken korunan ruhi ve asabi sağlık bütünlüğü ağır bir şekilde haleldar olduğu ispat edilmiş ise, onlar da manevi tazminat talep edebilirler. Çünkü bu durumda onların zararları ile haksız eylem arasında illiyet bağı vardır ve zararlarının niteliği itibariyle onların da ihlal edilen normun koruma alanı içinde bulunduklarının ve hukuka aykırılık bağının gerçekleştiğinin ve manevi tazminat talep edebileceklerinin kabulü gerekir. Açıklamalardan sonra somut olaya gelince; her ne kadar ilk derece mahkemesince manevi tazminat isteyen davacıların; ölenlerle yakınlık dereceleri gözetilip, başka bir olaya ilişkin Yargıtay 17.HD'nin 13/12/2017 tarihli 2015/4593 Esas ve 2017/11646 Karar sayılı kararı emsal alınarak manevi tazminat isteyemeyecekleri sonucuna varılmış ise de, varılan sonuç doğru olmamıştır. Bu durumda; tarafların iddia, beyan ve itirazları değerlendirilip, açıklanan ilke ve esaslar gözetilerek bir karar verilmesi gerektiğinden, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, istinaf incelemesine konu kararın HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü gereğince kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca,1/Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulü ile, İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/11/2023 tarih ve 2021/552 Esas 2023/818 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6.maddesi hükmü uyarınca kaldırılmasına,2/Dosyanın; tarafların iddia, beyan ve itirazları ile yukarıda belirtilen ilke ve esaslar gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine,3/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde davacılara iadesine,4/Duruşma açılmadığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/06/2024