İstanbul BAM 57. HD 2024/562 E. 2024/689 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

57. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/562

KARAR NO: 2024/689

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 11/01/2024

NUMARASI: 2023/623 Esas, 2024/17 Karar

DAVANIN KONUSU: İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ: 08/05/2024

KARAR Taraflar arasındaki davasında; kararda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine yönelik verilen karara karşı davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'ın (TC vatandaşlığı öncesi ... ismine sahiptir) aslen İran vatandaşı olup icra takibi açıldığı aşamada geçici kimlik numarası sahibi olduğunu, ... Türkiye'de oturma izni olan, Türkiye'de yatırımları bulunan ve vatandaş olmak için bekleyen kanunlara ve yasalara saygılı biri iken davaya konu ihtilaflar meydana geldiğini ve hali hazırda müvekkilinin TC vatandaşı olduğunu, müvekkilim 2020 yılında turist vizesi ile Türkiye'ye geldiğini ve oturma izni de aldığını, müvekkilimin amacını oturum izninden ziyade Türkiye'de yatırım yaparak vatandaşlık hakkı elde etmek olduğunu, babası ...'un müvekkilimin Türkiye'de mülk satın almasını, vatandaş olmasını kendisine ait bir işinin olmasını istemiş ve ekonomik olarak da daima desteklediğini, Müvekkilinin Türkiye'de geçirdiği yaklaşık bir yılın ardından babasından aldığı paralarla mülk satın alarak vatandaş olmak için çalışmalara başladığını, müvekkilinin mülk satın almak için çalışmalara başladığı dönemde babası ..., müvekkilini, İran'dan arkadaşı olan iş bu davanın davalısı ... Anonim Şirketi ve ... Limited Şirketi'nin şirket yetkilisi ... (TC: ...)'a yönlendirdiğini, davalı ... Anonim Şirketi'nin şirket yetkilisi ..., Türkiye'de vatandaşlık almış, şirket ve yatırımları olan birisi olduğunu, ...'ın ... Makina Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi, ... Anonim Şirketi , ... Anonim Şirketinde yetkili olduğunu, davalı ... Enerji Depolama Sistemleri Anonim Şirketi'nin şirket yetkilisi ... bu şirketlerde çeşitli kimyasal ürünler ve plastik ham maddesi işi ile uğraştığını, şirket üzerine kayıtlı çeşitli gayrimenkul ve araçlar da olduğunu, müvekkilinin, davalı ... Enerji Depolama Sistemleri Anonim Şirketi ve ... Makina Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin şirket yetkilisi ...'ın yanına, ... - Beşiktaş - İstanbul'a gidip bir mülk satın alıp vatandaş olmak istediğini, babasının gönderdiği paralarla ve babasının bağlantılarıyla Türkiye'de ticaret yapmak istediğini söylediğini, davalı ... da kendisine yardımcı olacağını kendi şirketlerinde işi öğrenme imkanı sağlayacağını belki ileride ortak olabileceklerini belirttiğini, müvekkilinin ...'a güvendiğini, davalı ... Enerji Depolama Sistemleri Anonim Şirketi ve ... Makina Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin şirket yetkilisi ...'ın hesabına 10/12/2021 tarihinde 100.000,00 Euro ,15/12/2021 tarihinde 65.000,00 Euro, 15/12/2021 tarihinde 85.000,00 Dolar para gönderdiğini, bu gönderilen paraların hepsinin açıklamasına "... MAH. ... ADA VE ... PARSEL FABRİKA VE ARSA HİSSE ÖDEMESİ (VATANDAŞLIK)" şeklinde yazıldığını, 10/12/2021 tarihinde para yolladığından bu yana davalı ... tarafından ne gayrimenkul müvekkiline satılmış/tapu geçişi yapılmış ne de para iadesi yapıldığını, müvekkilinin kandırıldığını, bu konuda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... -Haz. Numaralı dosyası ile dolandırıcılık suçundan dolayı şikayetlerinin bulunduğunu, Müvekkilinin davalının hileli davranışları üzerine davalılara ve davalıların yetkilisi ve hissedarı olduğu şirketlerine toplam 13.647.955,43 TL - 195.000,00 USD - 165.000,00 Euro (bugünkü güncel kurla toplam yaklaşık 24.000.000,00 TL [yirmidört milyon Türk Lirası]) gönderdiğini, müvekkilinin karşı yandan gerek vatandaşlık için kendisine verilecek Van'daki gayrimenkulün verilmemesi gerekse de şirket hissesi devredileceği vaadiyle yapmış olduğu yaklaşık 24 milyon Türk Lirasına kavuşmak için yasal icra takipleri başlattığını, bu takiplerden birisi de davaya konu olan İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyası olduğunu, davalının icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durduğunu bildirerek davanın kabulüne, davalının İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı dosyasından yapılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının müvekkili şirket hesaplarına açıklamasız ödemelerin sebepsiz zenginleşme teşkil etmesi sebebiyle tarafına iadesi nezdinde temellendirildiğini, davacı tarafın iddialarının adi alacak -borç ilişkisi kapsamındaki inanç temeline dayandığını, huzurdaki dava kapsamında herhangi bir ticari iş niteliği olmadığı, davacı taraf taleplerinin Asliye Ticaret Mahkemelerinde değil Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle göreve yönelik itirazlarının bulunduğunu, davacının henüz 20 li yaşlarının başında tek başına ekonomik bir bağımsızlığı olmayan müvekkili şirket hissedarı ve yetkilisi dava dışı ...'ı yaklaşık 24 milyon Türk Lirası dolandırarak kendisine mülk edinmeye çalışan bir şüpheli olduğunu, davacı hakkında Çerkezköy Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/9200 soruşturma sayılı ve İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/150356 soruşturma sayılı dosyalarında davacı hakkında savcılık makamı nezdinde alınan ifadesi üzerine tutuklama talebi ile sulh ceza hakimliğine sevkinin yapıldığını ve yurtdışı çıkış yasağı adli kontrol tedbiri ile serbest bırakıldığını, davacının tek amacının yasal olarak kendisini aklama çabası ve halihazırda şüpheli olduğu savcılık dosyalarına delil oluşturmak olduğunu, davacının söz konusu Van -Tuşba da bulunan taşınmazı ne de başka bir taşınmazı satın alabilecek herhangi bir maddi gücünün hiçbir zaman olmadığını, davacının müvekkili şirkete, kardeş şirketlere veya müvekkilinin yetkilisi olduğu şirketlere doğrudan gönderilmesi gereken paraları önce kendi hesabına alıp, ondan sonra müvekkili şirkete ve bahsi geçen şirketlere aktardığını, davacının müvekkili şirket tarafından Beyoğlu ...Noterliğinin 11/05/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile gündelik işlerin yürütülmesi için yetkilendirildiğini ancak müvekkili şirketin kardeş şirketlerini dolandırması nedeniyle Beyoğlu .. Noterliğinin 13/07/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı azilnamesi ile yetkilerinden azledildiğini, davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...E.sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, icra takibine itiraz ettiklerini bildirerek; davacı tarafından görevsiz mahkemede ikame etmiş olması nedeniyle dosyanın görevli olan yetkili Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, Mahkeme aksi kanaatte ise davacının haksız ve kötü niyetli davasının reddine, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; "...1-Mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine..." karar verilmiş olup, bu karara karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yapılan Yerel Mahkeme Yargılamasında görevsizlik kararı verilildiğini, "İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine," denilerek görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu işaret edildiğini, vekalet ücretine hükmedilmeden dosyanın karara çıkması hukuka aykırı olduğnu, bu nedenle Yerel Mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılmasına, yargılama gideri, vekalet ücreti ve sair giderlerin davacı'ya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Karşı yanın bu sürecin onama ile biteceğini bilmesine rağmen tamamen kötü niyetli ve yargılama süresini uzatma maksatlı istinaf yoluna başvurduğunu, bu nedenlerle dosyanın Usul ekonomisi gereği ele alınarak karara bağlanması gerektiğini, HMK madde 329 hükmü uyarınca kötü niyetle hareket ettiği tartışmasız olan karşı adana disiplin para cezası verilmesi gerektiğini belirterekİstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/623 Esas, 2024/17 Karar, yerel mahkeme kararının onanmasına ve karşı yanın istinaf taleplerinin reddine, HMK m.329 uyarınca karşı yan hakkında disiplin para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Değerlendirme: Dava, taşınmaz satışı içi havale ile gönderilen bedeli tahsili içi başlatıla takibe vaki itirazın iptaline ilişkidir. Mahkemece asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Öncelikle istinaf incelemesi, Hukuk Muhakeme Kanunu'nun 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller de dikkate alınarak yapılmıştır. Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmalıdır ve görev hususunda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Somut uyuşmazlıkta öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığı tespit edilmelidir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkindir. TTK’nın 5/1 maddesi: "ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleri dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinde görülür."; TTK'nın 5/3. maddesi: "Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükmünü haizdir. Somut olayda dava dilekçesi ve cevap dilekçesi içeriğine göre davacının tacir olmadığı, vatandaş olma saikiyle davalıda arsa niteliğinde taşınmaz alma amacıyla hareket ettiği, davanın mutlak ticari dava da olmadığı, bu şekilde verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan 6100 Sayılı HMK'nın" Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331.maddesi şu şekildedir:

MADDE 331- (1) Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (2) Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi hâlinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm eder. (3) Davanın açılmamış sayılmasına karar verilen hâllerde yargılama giderleri davacıya yükletilir. Bu amir hüküm gereğince görevsizlik veya yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edebileceğinden davalının bu aşamada vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönündeki itirazları yerinde değildir. Bu nedenle davalının istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b.1 gereğince esastan reddi karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1.HMK m.353/1-b-1 gereğince davalının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE, 2.İstinaf incelemesinin duruşmasız yapılması nedeni ile AAÜT m. 2/2 hükmü uyarınca davacı lehine ücreti vekalet takdirine yer olmadığına, 3.Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,4.İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin HMK m. 360 yollamasıyla, m. 323 uyarınca istinafı talep eden üzerinde bırakılmasına,5.Dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 08/05/2024 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.