İstanbul BAM 53. HD 2024/508 E. 2024/689 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/508

KARAR NO: 2024/689

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 09/01/2024

NUMARASI: 2023/805 Değişik İş, 2024/9 Karar

DAVANIN KONUSU: Tevdi Mahalinin Belirlenmesi (TBK M.107)

KARAR TARİHİ: 11/06/2024

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile karşı yan arasında imzalanmış, İstanbul İli, Avcılar İlçesi, İstanbul Üniversitesi ... İnşaat ve Çevre Mühendisliği Fakültesi İle Mühendislik Fakültesi İnşaatı İle Alt Yapı ve Çevre Düzenlemesi İşi Muhtelif Yapısal Çelik İşleri Alt Yüklenici Sözleşmesi uyarınca imalatı yapılarak müvekkili şirketçe karşı yana kesilmiş 25.05.2023 tarih ve ... numaralı, 572.514,55.TL. bedelli faturaya konu 11.724,60 kg miktarlı montaja hazır çelik imalatlar için tevdii mahalli tayinine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, her ne kadar davacı vekili tarafından tevdi mahalli tayin edilmesi talep edilmiş ise de, talep dilekçesinde belirttiği üzere davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle artık dava konusu ürünlerin sözleşme konusu olmaktan çıktığı, davacının ileride açacağı davada bu ürünler ile ilgili müspet veya menfi zararını talep edebileceği, bu aşamada sözleşmenin feshedilmesinden sonra sözleşme konusu ürünler hakkında tevdi mahalli tayin edilmesinde hukuki yarar bulunmadığı, ayrıca davacı tarafından TBK/107/2 md 2. Cümlesi gereğincede hakim kararı olmadan da ürünlerin bir ardiyeye tevdi edilebileceği gerekçesi ile, tevdi mahalli tayini talebinin REDDİNE, karar verilmiş karara karşı, talep eden vekili istinafa başvurmuştur. Talep eden vekili istinaf dilekçesi ile: karşı yanla yapılan görüşmeler neticesinde, montajı/teslimi yapılmış ürünlerin ve huzurdaki talebe konu ürünlerin müvekkili şirketçe üretildiğini ancak, karşı yanın uzun bir süre projeyi durdurması ve üretilen ürünleri teslim almaktan kaçınması nedeniyle bu ürünlerin teslim edilemediğini, alacaklının usulüne uygun temerrüde düşürüldüğünü, buna rağmen üretimi tamamlanmış ürünleri teslim almadığını, mahkemece tevdi mahalli tayini taleplerinin reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Talep tevdi mahalli tayini istemine ilişkin olup, talep eden yüklenici, karşı taraf iş sahibidir.TBK'nın 107. Maddesinde Alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu, hasar ve giderleri alacaklıya ait olmak üzere, teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabilir. Tevdi yerini, ifa yerindeki hâkim belirler. Bununla birlikte ticari mallar, hâkim kararı olmadan da bir ardiyeye tevdi edilebilir hükmü düzenlenmiştir. Somut olayda mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere, tevdi mahalli şartları oluşmadığından talebin reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/01/2024 tarih ve 2023/805 D.iş, 2024/9 Karar sayılı değişik iş kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-İstinaf harçları peşin alındığından ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Talep eden tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 11/06/2024 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ Talep, tevdi (teslim etme, verme) mahallinin belirlenmesi istemine ilişkindir. Talep eden yüklenici, taraflarca düzenlenen eser sözleşmesine konu üretimini yaptığı çelik imalatların ihtara rağmen iş sahibi tarafından teslim alınmadığını belirterek tevdi mahalli tayini talep etmiş, mahkemece davacı tarafından sözleşmenin feshedilmiş olması ve ayrıca davacı tarafından TBK/107/2 md 2. Cümlesi gereğince hakim kararı olmadan da ürünlerin bir ardiyeye tevdi edilebileceği gerekçesi ile tevdi mahalli tayini talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili istinafa başvurmuştur. Tevdi mahalli, özellikle eser sözleşmesi, kira sözleşmesi gibi iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde çok önemli yer tutan bir kurumdur.Tevdi mahalli belirlenmesi talebindeki asıl amaç borçlunun ( yüklenicinin) temerrüde düşmekten kurtulmak istemesidir. Yani borçlu borcunu tevdi etmekle, hem temerrüte düşmekten kurtulur, hem de borcunu yerine getirmiş olur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 107 maddesinde bir şeyin teslimine dair tevdi hakkı düzenlenmiş olup, buna göre alacaklının temerrüde düşmesi durumunda borçlu teslim edeceği şeyi tevdi ederek borcundan kurtulabileceği düzenlenmiştir. 106. maddede ise, alacaklının temerrüdü; borçlu tarafından yapma veya verme edimi kendisine önerilen alacaklının bunu haklı bir sebep olmaksızın kabulden kaçınması olarak tanımlanmıştır. Yasal düzenlemeye göre, alacaklının temerrüde düşürülmesi için borçlunun ihtarla edimini yerine getirmek istediğini alacaklıya usulünce bildirmiş olması yeterli görülmüş ve fakat alacaklıya da ( iş sahibi ) esasa yönelik açılacak davada haklı olarak teslim almaktan imtina ettiğini ispat etmesi halinde temerrüten kurtulma imkanı tanınmıştır. Sözleşme konusu olan şeyin niteliği veya işin özelliği tevdi edilmesine uygun düşmez veya teslim edilecek şey bozulabilir ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesi önemli bir gideri gerektirir ise satılarak badeli de tevdi edilebilir. Tevdi mahalli belirlenmesi çekişmesiz yargı işlerinden olup, 6100 sayılı HMK'nın 382. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin borçlar hukukundaki çekişmesiz yargı işleri başlıklı 6. fıkrasının 3.bendinde tevdi mahalli belirlenmesi de sayılmıştır. Kural olarak çekişmesiz yargı işlerinde re'sen araştırma ilkesi (m. 385/2) uygulanır ve çekişmesiz yargı kararları maddi anlamda kesin hüküm oluşturmaz. Mahkemece taraflar arasındaki sözleşmesinin feshedilmiş olması nedeniyle hukuki yarar yokluğu nedeniyle talep reddedilmiş ise de, sözleşme feshediliş olsa bile, feshin ileriye veya geriye dönük yapılmasına göre yapılacak olan tasfiyede feshe bağlanan talepler ve hukuki sonuçları bakımından belirtilen gerekçe yerinde değildir. Ticari mallar, hiç bir değişikliye tabi tutulmadan alınıp satılan mallar olup, iş sahibinin siparişi üzerine ona özel imal edilip meydana getirilen eser sözleşmesine konu mallar ticari mal kapsamında olmadığından 6098 sayılı yasanın 107/2 hükmü uyarınca ardiyeye de tevdi edilemez. Mahkemenin bu gerekçesi de doğru olmamıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar ile belirtilen yasal düzenlemeler birlikte deyerlendirilerek somut olaya bakıldığında, sözleşmenin tarafı olan iş sahibi talep eden borçlu yüklenicinin ihtarıyla 'alacaklı temerrütü' ne düştüğünden mahkemece şartları oluşan tevdi mahalli talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle verilen red kararının hatalı olduğunu değerlendirdiğimizden sayın çoğunluğun kararına katılamadığıma dair karşı oy yazısıdır.