İstanbul BAM 53. HD 2024/397 E. 2024/500 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/397

KARAR NO: 2024/500

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25/01/2024

NUMARASI: 2023/573 Esas, 2024/50 Karar

DAVANIN KONUSU: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 03/05/2024

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı ... A.Ş. arasında 17.02.2020 tarihinde iş sahibi ... Geliştirme A.Ş. ile ... Projesi "... Hotel Spa Yapım İşleri" başlıklı sözleşme akdedildiğini, müvekkili şirketin bu sözleşmenin taşeronu, davalı şirketin ise yüklenicisi olduğunu, sözleşmenin imzalanmasından sonra henüz ifasına başlanmasından önce yüklenici ... A.Ş. ile müvekkili şirket bir araya gelerek 17.02.2020 tarihli sözleşmenin feshedilmesine, aynı işi, aynı şartlarda yapmak üzere davalı ... Limited Şirketi ile yeni bir taşeron sözleşmesi yapılmasına ve ayrıca ... A.Ş. Tarafından müvekkiline yapılmış olan avans ödemelerinin davalı davalı ödemelerine sayılmasına karar verildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket ile davalı arasında 28.07.2020 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" başlıklı sözleşme akdedildiğini, müvekkili şirketin bu sözleşmenin taşeronu, davalı ise yüklenicisi konumunda olduğunu, uyuşmazlığın, müvekkili ile davalı arasında akdedilmiş olan 28.07.2020 tarihli sözleşmeden kaynaklandığını, müvekkili şirket tarafından sözleşmeye konu işlerin yanında sözleşme dışı bir takım imalatlarda yapıldığını ve iş; sözleşme ve eki şartnamelere, fen ve san'at kurallarına uygun olarak ifa edilip fiilen 30.09.2021 tarihinde davalıya teslim edildiğini, 31.12.2021 tarihli "Kuzey Kule İşleri Geçici Kabul Sertifikası" başlıklı belge ile de geçici kabulünün yapıldığını, müvekkili taşeron şirketin ... Spa ve Havuz Yapım İşi Sözleşmesi ile üstlendiği işleri, sözleşme ve eki şartnamelere, ana sözleşmeye, fen ve sanat kurallarına uygun olarak eksiksiz ve ayıpsız olarak yapıp davalıya 30.09.2021 tarihinde fiilen teslim ettiğini, taraflar arasında düzenlenen 31.12.2021 tarihli geçici kabul tutanağının ekinde yer alan listede belirtilen eksik ve ayıplı işler de daha sonra tamamlandığını, geçici kabul tutnağında B2de belirtilen evraklarda eksiksiz olarak davalıya teslim edildiğini, böylece müvekkili tarafından sözleşmeye konu iş %100 oranında bitirilip davalıya teslim edildiğini, işin ifası sırasında faturaların düzenlenip, davalıya tebliğ edildiğini ve davalının ticari defterlerine kaydedildiğini, iş bu faturalardan ilk üçünün dava dışı ... A.Ş. tarafından yapılmış olan avans ödemeleri ve davalı tarafından yapılan ödemeler ile ödendiğini, ancak, müvekkili tarafından 30.09.2021 tarihinde fiili teslim yapılmasına, 31.12.2021 tarihinde de geçici kabul yapılmasına karşın bakiye iş bedeli davalı tarafından ödenmemiş, kendisine sözlü olarak ödenmesi talep edilmesine karşın yine bir ödeme yapılmaması nedeniyle KDV dahil 03.02.2023 tarih ve 106.200,00 USD bedelli fatura düzenlenerek kendisine tebliğ edildiğini, fatura kendisine tebliğ edilen davalı tarafından yine ödeme yapılmaması üzerine aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile faturaya dayalı icra takibi yapıldığını, davalı tarafından süresi içerisinde borca itiraz edilmesi nedeniyle takip durduğunu ileri sürerek sözleşme kapsamında yapılan işler nedeniyle şimdilik 30.000 USD alacaklarının aynen yada ödeme tarihindeki kur karşılığının, temerrüt tarihi olan 17.11.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile tahsiline, sözleşme dışı yapılan işler nedeniyle şimdilik 10.000 USD alacaklarının aynen yada ödeme tarihindeki kur karşılığının, temerrüt tarihi olan 17.11.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının USD cinsi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, dava konusu faturalar için icra takipleri açtıklarını, yasal süreleri içerisinde iş bu takiplere itiraz edilerek takiplerin durduğunu, davacının, iş bu icra takipleri ile ilgili itirazın iptali davasını açmadığını, yine bu faturalara dayanarak kısmi alacak davası açtığını, bu noktada davacı yanın duran takipler için açabileceği tek davanın itirazın iptali davası olduğunu ve itirazın iptali davasının konusunun bölünmesi mümkün olmadığından kısmi dava şeklinde itirazın iptali davası açılması mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte ortada likit bir şekilde takibe konu edilmiş alacak kalemleri varken iş bu alacak kalemleri ile ilgili kısmi alacak dava açılması da aynı şekilde mümkün olmayıp hukuken bi hakkın kötüye kullanımı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin 70. sayfasında yer alan İhtilaf Çözümü başlıklı 42.3 maddesinin 42.3.2 bendinde tarafların anlaşmazlıklarını sulh yoluyla çözümleyemedikleri takdirde tahkim yoluna gitmeyi kararlaştırdığını, devamı bentlerde ise tahkim yolunu, dilini, yerini ve şartlarını belirlediklerini, taraflar arasında önceden yapılmış bir tahkim sözleşmesinin varlığına rağmen tahkim sözleşmesinin taraflarından birinin, tahkim sözleşmesinin kapsamına giren uyuşmazlığın çözülmesi için tahkime başvurmak yerine genel mahkemelerde dava açamayacağını, bu noktada ilk itiraz olarak tahkim itirazında bulunduklarını, sözleşmede açıkça emredici hüküm olmasına rağmen tahkim şartı gerçekleştirilmeden direk mahkemede açılan davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, iddia,savunma ve tüm dosya kapsamına göre, itirazın iptali davasında alacağın icra yoluyla özel şekilde tahsili istendiğini, davacı özel yoldan alacağın tahsili isteminden vazgeçerek genel dava kapsamında alacağın tahsilini istediğini, özel dava içinde genel dava koşulları da bulunduğundan, davacının arabuluculuk dava şartı itirazını yerine getirdiğinin kabul edilerek arabuluculuğa ilişkin itirazın reddine, davalı tarafın, HMK 116/1-b maddesi gereğince tahkim anlaşmasını ilk itiraz olarak ileri sürdüğü ve itirazın sözleşmeye ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalının HMK 116/1-b maddesi gereğince yaptığı tahkim ilk itirazının kabulü ile uyuşmazlığın tahkim yolu ile çözümlenmesi gerektiği anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.Davacı vekili istinafında, taraflar arasındaki sözleşme metninden anlaşılacağı üzere uyuşmazlığın çözümünde önce mahkemeye, mahkemede sorun çözülemez ise tahkim yoluna gidileceğinin kararlaştırıldığını, sözleşmede taraflar arasında tahkim iradesinin şüpheye ve karışıklığa yer vermeyecek şekilde açık ve kesin yetki olarak düzenlenmediğini, tahkim şartının kesin tahkim şartını taşımadığını, tahkim şartının geçerliliğinden bahsedilemeyeceği, sözleşmedeki sıraya göre öncelikli olarak davayı mahkemede açtıklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Davadaki uyuşmazlık tahkim şartının geçerli olup olmadığı noktasındadır. Tahkim sözleşmesi, tarafların sözleşme veya başka bir hukuki ilişkiden kaynaklanabilecek ihtilafların çözümünün hakeme bırakılması hususunda yaptıkları bir anlaşmadır. Tahkim şartının geçerli olabilmesi için açık ve kesin nitelikte olması gerekir. Bununla anlaşılması gereken tahkim iradesinin hiçbir şüphe içermemesi ve alternatif çözüm yollarının ayrıca kararlaştırılmamış olması gerekir.Somut olayda, sözleşmenin tahkim şartını düzenleyen 42.3 .maddesi"42.3.1.İşbu YÜKLENİCİ Sözleşmesi hükümlerinin yerine getirilmesi veya yorumlanması veya İşler'in gerçekleştirilmesi veya tamamlanmasından sonra veya Sözleşme'nin feshinden önce ve sonra, İŞVEREN'nin ya da Denetim Danışmanı'nın veya İş Sahibi'nin bir kararı görüşü, talimatı emri, serfitikası, tespiti ya da değerlendirmesi ile ilgili anlaşmazlıklar dahil olmak üzere Sözleşme yada İşler'in yürütülmesi ile ilgili konularda İŞVEREN ile YÜKLENİCİ arasında anlaşmazlık çıkması halinde, her iki tarafın da anlaşmazlıkla ilgili organizasyonlarının daha üst yönetim düzeyinde ve her halde şirketi temsil ve ilzama yetkili temsilcileri tarafından karşılıklı iyi niyet görüşmeleri ile çözülecektir. Anlaşmazlığın, yöneticilere/ yetkililere iletilmesini izleyen 3 (üç) hafta içerisinde çözüme kavuşturulamadığı takdirde, ihtilafların çözümünde İstanbul Çağlayan Adliyesi ve İcra Daireleri yetkili olacaktır. Ancak, Sözleşme'nin Çeşitli Hükümler Maddesinde yazılı hallerde Sözleşme'nin İŞVEREN tarafından tek taraflı feshi halinde yukarıda bahsedilen anlaşmazlıkların sulh yoluyla çözümlenmesi yoluna gidilmeyecektir. M. 42.3.2. Anlaşmazlıkların sulh yoluyla çözümlenememesi sonucunda İŞVEREN ve YÜKLENİCİ arasında aksi kararlaştırılmadığı sürece nihai olarak tahkim yoluna gidilecektir. i. Anlaşmazlık nihai olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ('TOBB') Tahkim Tüzüğü hükümlerine göre TOBB'un Tahkim Heyeti tarafından karara bağlanacaktır. İi. Anlaşmazlık, TOBB Tahkim Kuralları uyarınca atanan 3 (üç) hakem tarafından karara bağlanacaktır. Taraflar dava dilekçesinde hakemlerden birinin davacı tarafından seçilmesini, cevap dilekçesinde diğer hakemin davalı tarafından seçilmesini ve üçüncü hakemin de ilk iki hakem tarafından 7 (yedi) gün içerisinde seçilmesini kabul etmektedirler; davacı ya da davalı hakemini belirlemezlerse ya da hakemlerin seçimi TOBB Tahkim Heyetine bırakırlarsa, bu hakemler Heyet tarafından seçilir. Taraflar üçüncü hakemi yukarıda belirtilen 7(yedi) gün içerisinde seçmediği takdirde, üçüncü hakemin Heyet tarafından tayin edilmesini kabul etmiş olurlar. iii. Tahkim yeri İstanbul olacaktır. iv. Tahkim dili Türkçe olacaktır. v. Taraflardan her biri, TOBB Tahkim Heyeti nezdinde dava açtıktan hemen sonra bildirilecek olan tahkim masraflarının yarısını, avans olarak ödemeyi taahhüt etmektedir ve ayrıca taraflardan her biri Heyetin onaylanmış olduğu tahkim kararında belirlenen toplam Masraflardan kendi üzerine düşen payı da ödemeyi taahhüt etmektedir. Davalı, avans tutarının yarısını ödemediği takdirde, davacı toplam avans tutarının tamamını ödemekle yükümlü olacaktır. vi. Tayin edilen hakemler, iş Sahibi'nin, Proje Müdürü'nün, Denetim Danışmanı'nın ya da YÜKLENİCİ'nin anlaşmazlıkla ilgili herhangi bir kararı, talimatı, emri, sertifikası, tespiti veya bunları değerlendirmesinin üzerinden geçme, bunları gözden geçirme ve inceleme konusunda tam yetkiye sahip olacaktır. Proje Müdürü ya da Denetim Danışmanı ya da YÜKLENİCİ Temsilcisi'nin anlaşmazlıkla ilgili herhangi bir konur sözü edilen hakemlerin huzurda tanık olarak dinlenmesi ya da tanıklık etmesinde hiçbir sakınca bulunmayacağını, taraflar kabul ve taahhüt ederler. vii.Hakemin verdiği kararlar nihai olacaktır. İşbu Madde hiçbir şekilde herhangi bir mahkeme veya yargı dairesi tarafından verilen kararı esasa ilişkin açıdan irdeleme ya da inceleme hakkı verdiği şeklinde yorumlanmayacaktır. vii. Tahkim süreci, işlerin tamamlanmasından önce veya sonra başlayabilir. ix. Anlaşmazlıkların çözümlenmesi aşamasında Taraflar, birbirlerinin haklarını ihlal etmeden, işbu YÜKLENİCİ Sözleşmesi kapsamındaki tüm görevlerini yerine getirmeye ve yükümlülüklerine uymaya devam edeceklerdir. Anlaşmazlıkların tahkim heyetine intikal etmiş olmasından dolayı YÜKLENİCİ İşler'i durdurma veya yavaşlatma hakkına sahip değildir. " şeklinde düzenlenmiştir. Madde içeriği değerlendirildiğinde, tahkim şartının kesin, açık ve net olmadığı, alternatif çözüm yollarının ayrıca kararlaştırıldığı anlaşılmakla, mahkemece yargılamaya devamla esas hakkında inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde tahkim şartı nedeniyle davanın usulden reddine dair verilen karar usul, yasa ve dosya kapsamına aykırı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/01/2024 tarih, 2023/573 Esas, 2024/50 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 03/05/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.